Bộ 22 đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2021 môn ngữ văn (có đáp án)

* Đánh giá: Con sông Đà không còn là một thực thể vô tri vô giác mà dưới ngòi bút tài hoa của Nguyễn Tuân nó trở thành một sinh thể sống động với những cá tính rõ nét: rất hùng vĩ mà cũn

Trang 1

BỘ 22 ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT

NĂM 2021 MÔN NGỮ VĂN

(CÓ ĐÁP ÁN)

Trang 2

1 Đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Liên trường THPT Nghệ An

2 Đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Sở GD&ĐT

9 Đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Trường THPT

Lê Viết Thuật

10 Đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Trường THPT Nguyễn Trung Thiên (Lần 1)

11 Đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Trường THPT Phan Đình Phùng

12 Đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Trường THPT Quế Võ 1 (Lần 1)

TX Quảng Trị (Lần 1)

TX Quảng Trị (Lần 2)

Trang 3

15 Đề thi thử THPT Quốc gia năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Sở GD&ĐT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (Lần 1)

16 Đề thi thử THPT Quốc gia năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Trường THPT Đinh Thiện Lý

17 Đề thi thử THPT Quốc gia năm 2021 môn Ngữ văn có đáp án - Trường THPT

Trang 4

SỞ GD&ĐT NGHỆ AN LIÊN TRƯỜNG THPT

KÌ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2021

Bài thi: NGỮ VĂN

(Đề thi gồm 02 trang)

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm) Đọc văn bản:

Mùa xuân về trên mộ hai lính trận

Chử Văn Long

Mùa xuân về trên mộ hai người lính Một phía bên kia, một phía bên này Những sợi cỏ gà bò lan chầm chậm Như những bàn tay tìm gặp bàn tay

Dường như tất cả đã xóa đi mọi điều thù hận

Ai nỡ phân chia ranh giới ở nơi này!

Hoa đồng nở bừng lên quanh hai nấm mộ Cánh bướm ngây thơ cũng tới vẽ vòng,

Cả tiếng sáo tận bờ tre êm ả

Ru vọng về giấc ngủ ngàn năm

(Thơ hay Việt Nam thế kỉ XX, NXB Văn hóa thông tin, 2006, tr 253)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 Xác định thể thơ của văn bản

Câu 2 Chỉ ra các hình ảnh gợi tả không khí mùa xuân trong khổ thơ cuối

Câu 3 Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ:

Những sợi cỏ gà bò lan chầm chậm Như những bàn tay tìm gặp bàn tay

Câu 4 Lí giải về thông điệp cuộc sống mà anh/chị nhận được qua văn bản

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về sức lan tỏa của lòng vị tha trong cuộc sống

Câu 2 (5.0 điểm)

… “Còn xa lắm mới đến cái thác dưới Nhưng đã thấy tiếng nước réo gần mãi lại réo

to mãi lên Tiếng nước thác nghe như là oán trách gì, rồi lại như là van xin, rồi lại như là

Trang 5

khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo Thế rồi nó rống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa, đang phá tuông rừng lửa, rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng Tới cái thác rồi Ngoặt khúc sông lượn, thấy sóng bọt đã trắng xóa cả một chân trời đá Đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong lòng sông, hình như mỗi lần có chiếc thuyền nào xuất hiện ở quãng ầm ầm mà quạnh hiu này, mỗi lần có chiếc nào nhô vào đường ngoặt sông là một số hòn bèn nhổm cả dậy để vồ lấy thuyền Mặt hòn đá nào trông cũng ngỗ ngược, hòn nào cũng nhăn nhúm méo mó hơn cả cái mặt nước chỗ này Mặt sông rung rít lên như tuyếc-bin thủy điện nơi đáy hầm đập Mặt sông trắng xóa càng làm bật rõ lên những hòn những tảng mới trông tưởng như nó đứng nó ngồi nó nằm tùy theo sở thích tự động của đá to đá bé Nhưng hình như Sông Đà đã giao việc cho mỗi hòn Mới thấy rằng đây là nó bày thạch trận trên sông Đám tảng đám hòn chia làm ba hàng chặn ngang trên sông đòi ăn chết cái thuyền, một cái thuyền đơn độc không còn biết lùi đi đâu để tránh một cuộc giáp lá cà có đá dàn trận địa sẵn Hàng tiền vệ

có hai hòn canh một cửa đá trông như là sơ hở, nhưng chính hai đứa giữ vai trò dụ cái thuyền đối phương đi vào sâu nữa, vào tận tuyến giữa rồi nước sóng luồng mới đánh khuýp quật vu hồi lại Nếu lọt vào đây rồi mà cái thuyền du kích ấy vẫn chọc thủng được tuyến hai, thì nhiệm vụ của những boong-ke chìm và pháo đài đá nổi ở tuyến ba phải đánh tan cái thuyền lọt lưới đá tuyến trên, phải tiêu diệt tất cả thuyền trưởng thủy thủ ngay ở chân thác Thạch trận dàn bày vừa xong thì cái thuyền vụt tới Phối hợp với đá, nước thác reo hò làm thanh viện cho đá, những hòn đá bệ vệ oai phong lẫm liệt Một hòn ấy trông nghiêng thì y như là đang hất hàm hỏi cái thuyền phải xưng tên tuổi trước khi giao chiến Một hòn khác

lùi lại một chút và thách thức cái thuyền có giỏi thì tiến gần vào…”

(Trích Người lái đò sông Đà, Nguyễn Tuân, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018, tr 187-188)

Phân tích hình tượng dòng Sông Đà trong đoạn trích trên Từ đó, nhận xét về nét đặc sắc trong ngôn ngữ tùy bút của Nguyễn Tuân

- Hết -

Trang 6

1 Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của anh/chị về sự lan tỏa của

lòng vị tha trong cuộc sống

2.0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề nghị luận

Sức lan tỏa của lòng vị tha trong cuộc sống

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách, nhưng nên hướng đến những nội dung:

- Vị tha là biết sống vì người khác; đây là lối sống đẹp mà con người luôn hướng tới nên nó có sức lan tỏa mạnh mẽ

- Sống vị tha sẽ giúp con người gần nhau hơn; người biết sống vị tha thì cuộc sống sẽ trở nên nhẹ nhàng, dễ chịu hơn…

- Sự lan tỏa của lòng vị tha sẽ giúp hạn chế những muộn phiền lo

âu trong cuộc sống, khiến ta thấy hạnh phúc, yêu đời hơn,

2 Còn xa lắm mới đến…… có giỏi thì tiến gần vào

Phân tích hình tượng dòng Sông Đà trong đoạn trích trên

Từ đó, nhận xét về nét đặc sắc trong ngôn ngữ tùy bút của Nguyễn Tuân

5.0

Trang 7

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề

0.25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Hình tượng dòng sông Đà trong đoạn văn

0.5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng;

đảm bảo các yêu cầu sau:

* Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Tuân, tác phẩm “Người lái đò sông Đà”, đọan trích và vấn đề cần nghị luận

0.5

*Phân tích hình tượng dòng sông Đà qua hình ảnh thác nước và

thạch trận trên sông (chú ý bám vào các từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ )

- Thác nước sông Đà: tiếng nước réo, rống; hình ảnh sóng bọt trắng xóa -> như một loài thủy quái khổng lồ

- Thạch trận trên sông, sự kết hợp của nước và đá: cả một chân

trời đá, đá mai phục, dàn trận-> dữ dội, nham hiểm

* Đánh giá:

Con sông Đà không còn là một thực thể vô tri vô giác mà dưới ngòi bút tài hoa của Nguyễn Tuân nó trở thành một sinh thể sống động với những cá tính rõ nét: rất hùng vĩ mà cũng rất hung bạo, hiện thân của thứ kẻ thù số một của con người

=> Hình tượng Sông Đà tiêu biểu cho vẻ đẹp hùng vĩ dữ dội của

thiên nhiên Tây Bắc qua cảm nhận của cái tôi uyên bác, giàu tính thẩm mĩ, độc đáo về phong cách, tha thiết trong tình yêu quê hương đất nước của Nguyễn Tuân

2.0

* Từ đó, nhận xét về nét đặc sắc trong ngôn ngữ tùy bút của Nguyễn Tuân:

- Ngôn ngữ phong phú, điêu luyện; giàu giá trị tạo hình, giàu tính

thẩm mĩ; chính xác, súc tích; đặc biệt phóng khoáng, tinh tế và mới mẻ…

- Câu văn trùng điệp, giàu hình ảnh, giàu tính nhạc; giọng văn

thiết tha, sôi nổi, hào hứng,…

- Sử dụng linh hoạt, đa dạng các biện pháp tu từ; vận dụng tri thức

tài hoa, uyên bác

1.0

d Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

Trang 8

Ngày thi: 20/5/2021 Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích:

… Mùa xuân về đọc thơ xuân các anh Tuổi trẻ chúng tôi thấy lòng mình day dứt Day dứt vì mình chưa làm được

Những điều hằng ước mơ Những điều chúng tôi thề Dưới cờ Đoàn trong giờ kết nạp, Tuổi trẻ chúng tôi tha thiết Được Đảng chăm lo Được cống hiến cho quê hương nhiều nhất Nhưng tuổi trẻ chúng tôi

Không ít người đang lỡ thì, mai một

Theo năm tháng cuộc đời Ngoảnh lại nhìn, mình chưa làm được bao nhiêu

… Tuổi trẻ chúng tôi vẫn tự hào Những trang sử vẻ vang dân tộc Chúng tôi được học

Được thử thách nhiều trong chiến tranh Chúng tôi nghĩ: Nguyễn Huệ - Quang Trung Lứa tuổi hai mươi lập nên nhiều chiến công hiển hách

Lẽ nào tuổi trẻ hôm nay thua thiệt

Có học hành, lại phải sống cầu an Phải thu mình, xin hai chữ “bình yên”

…

(Trích Mùa xuân nhớ Bác, Phạm Thị Xuân Khải, tienphong.vn)

Câu 1 Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2 Trong đoạn trích, tác giả đã day dứt về những điều gì?

Câu 3 Việc tác giả nhắc đến Nguyễn Huệ - Quang Trung trong đoạn trích có ý nghĩa như thế

nào?

Câu 4 Anh/chị hãy nhận xét thái độ của tác giả đối với tuổi trẻ trong đoạn trích

Trang 9

2/2

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

trình bày suy nghĩ về lối sống cầu an, thu mình của tuổi trẻ hiện nay

nó thật độc ác Cơ chừng này chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Ta là thân đàn bà, nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết đợi đến ngày rũ xương ở đây thôi…Người kia việc gì mà phải chết thế A Phủ…Mị phảng phất nghĩ như vậy

Đám than đã vạc hẳn lửa Mị không thổi, cũng không đứng lên Mị nhớ lại đời mình,

Mị lại tưởng tượng như có thể một lúc nào, biết đâu A Phủ chẳng đã trốn được rồi, lúc đó bố con Pá Tra sẽ bảo là Mị đã cởi trói cho nó, Mị liền phải trói thay vào đấy, Mị phải chết trên cái cọc ấy Nghĩ thế, trong tình cảnh này, làm sao Mị cũng không thấy sợ…

Lúc ấy, trong nhà đã tối bưng, Mị rón rén bước lại, A Phủ vẫn nhắm mắt, nhưng Mị tưởng như A Phủ đương biết có người bước lại…Mị rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây

A Phủ cứ thở phè từng hơi, không biết mê hay tỉnh Lần lần, đến lúc gỡ được hết dây trói ở người A Phủ thì Mị cũng hốt hoảng, Mị chỉ thì thào được một tiếng “Đi ngay…”, rồi Mị nghẹn lại A Phủ bỗng khuỵu xuống, không bước nổi Nhưng trước cái chết có thể đến nơi ngay, A Phủ lại quật sức vùng lên, chạy

Mị đứng lặng trong bóng tối

Rồi Mị cũng vụt chạy ra Trời tối lắm Nhưng Mị vẫn băng đi Mị đuổi kịp A Phủ, đã lăn, chạy, chạy xuống tới lưng dốc, Mị nói, thở trong hơi gió thốc lạnh buốt:

- A Phủ cho tôi đi

A Phủ chưa kịp nói, Mị lại nói:

- Ở đây thì chết mất

…

(Trích Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài, Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2008, tr 13-14)

Phân tích hình tượng nhân vật Mị trong đoạn trích trên Từ đó, bình luận về khát vọng chân chính của con người trong cuộc sống

- Hết -

Họ, tên thí sinh:………

Số báo danh:………

Trang 10

1

MA TRẬN ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT

NĂM HỌC 2020 -2021 MÔN NGỮ VĂN Thời gian: 120 phút

Nội dung

Mức độ cần đạt

Tổng

số Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng

cao Phần I

Đọc hiểu

Ngữ liệu: văn bản nghệ

thuật

Nhận biết thể thức của văn bản và những thông tin cơ bản

Hiểu được ý nghĩa văn bản

Hiểu quan điểm/thái

độ của tác giả

Câu 1: Nghị luận xã hội

Đoạn văn khoảng 200 chữ

đề đặt ra

từ văn bản

Câu 2: Nghị luận văn học

Trang 11

2

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

CÀ MAU

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

Ngày thi: 20/5/2021 Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

2 Trong đoạn trích, tác giả đã day dứt về những điều: …Chưa làm được những điều

mình ước mơ, về những điều mình từng thề dưới cờ Đoàn trong giờ kết nạp

0.5

3 Việc tác giả nhắc đến Nguyễn Huệ - Quang Trung trong đoạn trích có ý nghĩa:

- Thể hiện niềm tự hào của tác giả đối với thế hệ đi trước

- Nhắc nhở thế hệ trẻ phải sống xứng đáng với thế hệ cha anh

1.0 0.5 0.5

4 Nhận xét về thái độ của tác giả:

- Thái độ của tác giả: Trăn trở/Day dứt/Nhắc nhở/Cảnh tỉnh…

- Lí giải vì sao tác giả có thái độ như vậy

Lưu ý: Cho điểm tối đa khi bài viết có sự lí giải rõ ràng, phù hợp với chuẩn mực

đạo đức, pháp luật

1.0 0.25 0.75

1 Viết đoạn văn (khoảng 200 từ) bày tỏ suy nghĩ của bản thân về lối sống cầu an,

thu mình của tuổi trẻ hiện nay

2.0

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, móc xích hoặc song hành

0.25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Lối sống cầu an, thu mình của tuổi trẻ hiện nay

0.25

Trang 12

3

Thí sinh có thể lựa chọn thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận

theo nhiều cách nhưng phải làm rõ lối sống “cầu an”, “thu mình” của tuổi trẻ

hiện nay Có thể triển khai theo hướng:

Lối sống cầu an, thu mình: Sống an phận, khép kín, ngại đổi mới, ngại xông pha,

dấn thân; ngại giao tiếp, thể hiện cá tính, suy nghĩ của bản thân…Đó là lối sống không phù hợp với tuổi trẻ, làm cho bản thân, xã hội trì trệ, chậm phát triển

1.0

d Sáng tạo

Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận

0.25

e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu 0.25

2 Phân tích hình tượng nhân vật Mị trong đoạn trích trên Từ đó làm

nổi bật những khát vọng chân chính của con người trong cuộc sống 5.0

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được

vấn đề

0.25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Hình tượng nhân vật Mị trong đoạn trích

và khát vọng chân chính của con người được nhà văn gửi gắm 0.5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:

* Phân tích nhân vật Mị qua phần trích

- Cảnh ngộ, tâm trạng và thân phận của Mị

- Suy nghĩ, hành động của Mị khi quyết định giải cứu cho A Phủ và chạy theo A Phủ

 Thông qua việc phân tích, cần làm nổi bật được:

1.5

Trang 13

4

+ Mị là hiện thân cho số phận nô lệ ở vùng cao: Bị đày đọa, chà đạp, khinh miệt…

+ Mị là cô gái có tấm lòng nhân hậu, một trái tim giàu cảm xúc

+ Mị có sức sống tiềm tàng, có khát vọng chân chính, cao đẹp

+ Có khả năng tự đấu tranh để giải phóng cho mình thoát khỏi sự áp bức, bất công

* Nghệ thuật: Miêu tả tâm trạng, hành động nhân vật, lựa chọn chi tiết độc đáo,

ngôn ngữ kể chuyện, dẫn truyện lôi cuốn…

* Khát vọng chân chính của con người: Khát vọng sống, khát vọng tự do, hạnh phúc

0.5 1.0

Trang 14

TRƯỜNG THPT CAO BÁ QUÁT

TỔ: NGỮ VĂN

ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

NĂM HỌC 2020 - 2021 Môn: NGỮ VĂN - LỚP 12

(Đề thi gồm 01 trang) Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)

I.ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Nền tảng của sự thành công nằm ở tính kỷ luật tự giác và được thể hiện thông qua sự tự

chủ Tự chủ là lòng can đảm được sử dụng đúng lúc, là khả năng tự chế ngự và kiểm soát tất cả các trạng thái cảm xúc của bản thân Nếu ví con người như một chiếc thuyền thì tính tự chủ chính là bánh lái, giữ cho thuyền đi đúng hướng, vượt qua những sóng gió của cuộc đời Người hạnh phúc nhất chính là người có thể làm chủ được bản thân

Điềm tĩnh là một trong những biểu hiện của sự tự chủ Người giữ được điềm tĩnh luôn ẩn chứa trong mình nguồn sức mạnh to lớn Điềm tĩnh giúp con người giữ được sự sáng suốt trong khi những người khác không còn kiên nhẫn Khi bị ai đó đổ lỗi, khi mọi lời chỉ trích đều dồn về bạn, khi bạn liên tục vấp ngã hay khi bị bạn bè quay lưng…ấy là những lúc bạn cần đến tính tự chủ và sự điềm tĩnh Biết chế ngự bản thân và giữ được sự điềm tĩnh, bạn sẽ có được bình yên cũng như sẵn sàng đấu tranh cho những mục tiêu cao cả của đời mình Hãy cố gắng giữ được vẻ bình tĩnh và cái tâm bình thản, sáng suốt trong mọi tình huống, bạn nhé!

(Không gì là không có thể - George Matthew Adams, Thu Hằng dịch)

Câu 1 Xác định phong cách ngôn ngữ cho văn bản trên

Câu 2 Theo tác giả, biết chế ngự bản thân và giữ được sự điềm tĩnh, bạn sẽ có được những gì? Câu 3 Em hiểu như thế nào về ý kiến của tác giả “Nếu ví con người như một chiếc thuyền thì tính

tự chủ chính là bánh lái”?

Câu 4 Thông điệp mà anh/chị tâm đắc nhất qua văn bản là gì? Vì sao?

II.LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ

trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự tự chủ của con người trong cuộc sống

Câu 2(5.0 điểm)

Trong tuỳ bút Người lái đò sông Đà, Nguyễn Tuân có viết: “Cuộc sống của người lái đò Sông Đà quả là một cuộc chiến đấu hằng ngày với thiên nhiên, một thứ thiên nhiên Tây Bắc có nhiều lúc trông nó thành ra diện mạo và tâm địa một thứ kẻ thù số một ” (Nguyễn Tuân - Ngữ văn

12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018, tr.187)

Phân tích hình ảnh thiên nhiên Tây Bắc và cuộc chiến đấu hằng ngày của người lái đò Sông

Đà được giới thiệu như trên

. -HẾT -

Họ và tên thí sinh: ………… ……… ……… ; Số báo danh: …… ……

Chữ kí của giám thị 1:……… …

Chữ kí của giám thị 2: … ………

Trang 15

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Hướng dẫn chấm này có 03 trang)

A HƯỚNG DẪN CHUNG

1 Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm và Đáp án - Thang điểm này để đánh giá

tổng quát bài làm của học sinh Do đặc trưng của môn Ngữ văn, thầy cô giáo cần linh hoạt trong quá trình chấm, tránh đếm ý cho điểm, khuyến khích những bài viết sáng tạo

2 Việc chi tiết hóa điểm số của các câu (nếu có) trong Đáp án - Thang điểm phải được thống nhất

trong Tổ chấm và đảm bảo không sai lệch với tổng điểm toàn bài

3 Bài thi được chấm theo thang điểm 10, lấy đến 0.25; không làm tròn điểm

B HƯỚNG DẪN CỤ THỂ

1 Phong cách ngôn ngữ: Chính luận/ ngôn ngữ chính luận/ chính luận 0.5

2 Theo tác giả, biết chế ngự bản thân và giữ được sự điềm tĩnh, bạn sẽ

2.0

a Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận 200 chữ

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: ý nghĩa của sự tự chủ của

con người trong cuộc sống

0.25 0.25

c Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ ý nghĩa của sự tự chủ của con người trong cuộc sống Có thể triển khai theo hướng sau:

-Tự chủ là khả năng tự bản thân mình đưa ra quyết định sáng suốt,

không bị ép buộc, tự chủ trong lời nói, suy nghĩ, tình cảm, tự chủ với hành vi của mình trong mọi hoàn cảnh Tự chủ là đức tính tốt cần phải rèn luyện trong quá trình hoàn thiện bản thân

- Ý nghĩa của sự tự chủ của con người trong cuộc sống

+Người có tính tủ chủ thì trong mọi trường hợp, mọi vấn đề đều có thái độ bình tĩnh, tự tin Tự tin vào khả năng, năng lực của bản thân, tin vào điều bản thân sẽ làm và tin vào kết quả mình mang lại

+Khi rèn luyện được tính tự chủ, con người hình thành lối sống đúng đắn, cư xử có đạo đức, có văn hóa hơn

+ Tự chủ khiến ta tự tin, mạnh mẽ vượt qua khó khăn, cám dỗ

+Tự chủ còn mang lại cho con người nhiều cơ hội cao, dám ước mơ, dám thể hiện khả năng bản thân ở mọi lĩnh vực và sẽ thành công + Phê phán những ai thiếu tự chủ, dựa dẫm trong cuộc sống

1.0

Trang 16

- Bài học: Mỗi người phải có ý thức cao, trách nhiệm trong mọi công việc, tích cực tham gia học tập và rèn luyện bản thân thật tốt

2 Trong tuỳ bút Người lái đò sông Đà, Nguyễn Tuân có viết: “Cuộc sống

của người lái đò Sông Đà quả là một cuộc chiến đấu hằng ngày với thiên nhiên,

một thứ thiên nhiên Tây Bắc có nhiều lúc trông nó thành ra diện mạo và tâm địa

một thứ kẻ thù số một ” (Nguyễn Tuân - Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục

Việt Nam, 2018, tr.187)

Phân tích hình ảnh thiên nhiên Tây Bắc và cuộc chiến đấu hằng ngày của

người lái đò Sông Đà được giới thiệu như trên

5,0

1 Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài

Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được

vấn đề

0,25

2 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: hình ảnh thiên nhiên Tây Bắc và

cuộc chiến đấu hằng ngày của người lái đò Sông Đà, phong cách tài hoa và uyên

bác của Nguyễn Tuân

0,25

3 Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự cảm nhận sâu sắc

và vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng

Cụ thể:

3.1.Mở bài: 0.25

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Tuân và tác phẩm “NLĐSĐ”, nêu vấn đề chính: hình

ảnh thiên nhiên Tây Bắc và cuộc chiến đấu hằng ngày của người lái đò Sông Đà

(Trích dẫn ý kiến)

- Nêu ý phụ: phong cách tài hoa và uyên bác của Nguyễn Tuân

3.2.Thân bài: 3.50

a Khái quát sơ lược về tác phẩm cần cảm nhận: 0.25 đ

b Cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên Tây Bắc và cuộc chiến đấu hàng

ngày của người lái đò SĐ 2.25

* Vẻ đẹp hùng vĩ, hung bạo của con sông Đà

- Cảnh tượng đá bờ sông dựng vách thành gây cảm giác sợ hãi, ớn lạnh vì choáng ngợp

- Đoạn ghềnh Hát Loóng với hàng cây số nước, gió, đá xô đập vào nhau tạo nên lưu tốc kinh hoàng đầy thử thách

- Quãng Tà Mường Vát với những cái hút nước khổng lồ, dễ dàng nuốt chửng, nghiền nát những bè gỗ vững chắc chỉ trong “mươi phút”

- Nguy hiểm nhất là đoạn vượt thác: tiếng nước gầm lên những âm thanh ghê rợn,kì bí, rống lên kinh hoàng; sóng nước như quân liều mạng lao vào tấn công

ông đò và con thuyền bằng những đòn hiểm độc, chí tử; đá trên sông được giao

nhiệm vụ qua ba vòng vây thạch trận với mục tiêu duy nhất: dìm chết cái

thuyền

=> một thứ thiên nhiên Tây Bắc có nhiều lúc trông nó thành ra diện mạo và tâm địa một thứ kẻ thù số một

* Vẻ đẹp trong cuộc chiến đấu của ông đò

- Ông đò có lai lịch, ngoại hình như gắn chặt với dòng sông; hay nói đúng hơn dòng sông hung bạo đã tôi luyện thể chất, bản lĩnh và giúp ông tồn tại mưu

sinh trên dòng sông dữ

- Ông lái đò thuộc lòng những ghềnh thác SĐ; nắm vững quy luật của thần sông thần đá -> yếu tố quan trọng để bước vào cuộc chiến

4.00

Trang 17

- Hình ảnh ông đò giữa cuộc chiến với thác dữ hiện lên như vị dũng tướng với nhiều vẻ đẹp:

+ Sự tự tin, mạnh mẽ: đương đầu với những luồng sóng “vô sở bất chí” với những hành động táo bạo nhưng vô cùng chuẩn xác; dù có lúc đau đến méo bệch

gương mặt bởi những đòn âm đòn tỉa nhưng ông vẫn ghì chặt cuống lái vì “cưỡi

lên thác SĐ phải cưỡi đến cùng như là cưỡi hổ”

+ Trí dũng tuyệt vời: Dù thủy thần, hà bá liên tục thay đổi chiến thuật bằng những dàn đá méo mó, quái dị nhưng người lái đò vẫn có những đấu pháp linh

hoạt: đứa thì rảo bơi chèo mà tránh xa, đứa thì sấn lên mà tiến tới, đứa thì chặt

đôi để lao đi như một mũi tên tre phóng qua màn nước; mỗi cửa tử ông đều nhận

ra âm mưu của bọn đá thác và đánh sập trận địa của chúng một cách tài tình

+ Tay lái tài hoa nghệ sĩ: con thuyền dưới sự điều khiển của ông đò đã trở thành con tuấn mã hiểu ý chủ; với sự điều khiển của ông nó không còn bơi mà

như đang lướt, đang bay trên mặt nước cuộn sóng

=> cuộc chiến đã làm nổi bật tài nghệ, trí dũng của con người trong công cuộc chinh phục thiên nhiên

* Những đặc sắc nghệ thuật:

-Hình tựng dòng sông hiện lên như một sinh thể có linh hồn, tính cách; sử dụng kiến thức của nhiều lĩnh vực với trường liên tưởng phong phú; từ ngữ, hình

ảnh sống động; câu văn dồn dập, gay cấn

- Phong cách tài hoa, uyên bác của Nguyễn Tuân

=> Vẫn là sự tài hoa, uyên bác hiếm thấy trên văn đàn nhưng tùy bút của NT sau Cách mạng đã thoát ly khỏi ám ảnh về vẻ đẹp “vang bóng một thời” Nhà

văn đã đem cái tài, cái tôi của mình để hòa vào cuộc sống lao khổ nhưng vĩ đại

của nhân dân, của đất nước

3.3.Kết bài: 0.25

- Khẳng định lại ý nghĩa, giá trị của tác phẩm

- Nêu bài học liên hệ: ý thức xây dựng đất nước, bảo vệ môi trường, tình yêu lao

Trang 18

MA TRẬN ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA

Giải thích ngắn gọn một quan điểm đặt ra trong đoạn trích

Nêu một thông điệp mà mình tâm đắc

Nghị luận xã hội Kiểu bài nghị

luận xã hội Các khái niệm liên quan đến

vấn đề nghị luận

Huy động kiến thức về đời sống

xã hội làm rõ vấn đề

Lời văn săc sảo, cảm xúc sâu

Trang 19

SỞ GD&ĐT AN GIANG

TRƯỜNG THPT CHI LĂNG

ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT QUỐC GIA NĂM 2021

hổ

Tại sao con người cần biết xấu hổ khi làm điều sai, việc xấu, hay nói cách khác, khi phạm lỗi? Câu hỏi này rất quan trọng, vì cách xử sự của một người đối với sự xấu hổ sẽ biểu hiện nhân cách người đó…

Trong quá trình đấu tranh giữa thiện - ác, xấu - tốt trong một con người, sự xấu hổ khi làm điều sai quấy có vai trò đặc biệt Con người không là thần thánh, nên ai cũng từng lầm lỗi, lớn nhỏ, nặng nhẹ Sự xấu hổ là cái mà xã hội văn minh gọi là “lương tâm cắn rứt” Nếu người ta để cho sự xấu hổ chai lỳ đi thì sẽ dần cảm thấy bình thường khi làm điều xấu, ác, và sự tử tế trong người ấy sẽ dần dần biến mất

(Trích Tử tế à, tử tế ơi, hãy quay lại với người Việt! - Trương Trọng Nghĩa, Báo Người đô thị)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên?

Câu 2 Theo tác giả, sự xấu hổ có những vai trò gì đối với con người?

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói sau: Nếu người ta để cho sự xấu hổ chai lỳ đi thì sẽ dần

cảm thấy bình thường khi làm điều xấu, ác, và sự tử tế trong người ấy sẽ dần dần biến mất

Câu 4 Anh/chị có đồng tình với ý kiến: Muốn thành người tử tế phải biết xấu hổ? Vì sao?

Câu 1 (2.0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích phần đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của những việc tử tế trong cuộc sống

Câu 2 (5,0 điểm)

Cho đoạn văn sau:

“…Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này Còn mình thì Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rủ xuống hai dòng nước mắt Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn đói khát này không

Bà lão khẽ thở dài ngửng lên, đăm đăm nhìn người đàn bà Thị cúi mặt xuống, tay vân vê tà áo

đã rách bợt Bà lão nhìn thị và bà nghĩ: Người ta có gặp bước khó khăn, đói khổ này, người ta mới lấy đến con mình Mà con mình mới có vợ được Thôi thì bổn phận bà là mẹ, bà đã chẳng lo lắng được cho con May ra mà qua khỏi được cái tao đoạn này thì thằng con bà cũng có vợ, nó yên bề nó, chẳng may ra ông giời bắt chết cũng phải chịu chứ biết thế nào mà lo cho hết được?

Bà lão khẽ dặng hắng một tiếng, nhẹ nhàng nói với "nàng dâu mới":

- Ừ, thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng

Tràng thở đánh phào một cái, ngực nhẹ hẳn đi Hắn ho khẽ một tiếng, bước từng bước dài ra sân Bà cụ Tứ vẫn từ tốn tiếp lời:

- Nhà ta thì nghèo con ạ Vợ chồng chúng mày liệu mà bảo nhau làm ăn Rồi ra may mà ông giời cho khá Biết thế nào hở con, ai giàu ba họ, ai khó ba đời? Có ra thì rồi con cái chúng mày về sau.”

(Trích Vợ nhặt, Kim Lân, Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục, 2008, tr 28-29)

Anh/chị hãy phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật bà cụ Tứ trong đoạn văn trên

Trang 20

SỞ GD&ĐT AN GIANG

TRƯỜNG THPT CHI LĂNG

ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT QUỐC GIA NĂM 2021

- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp

án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo

- Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi

- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0.5 (lẻ 0.25 làm tròn thành 0.5; lẻ 0.75 làm tròn thành 1.0 điểm)

II Đáp án và thang điểm

1 - Chỉ ra được phương thức biểu đạt chính: nghị luận/ phương thức nghị luận 0,5

2

- Theo tác giả, sự xấu hổ sẽ khiến con người ngần ngại khi phạm lỗi; là lực cản để người

ta không dấn sâu hơn vào tội lỗi, và giúp người ta trở lại làm người tử tế vào một lúc

3

xấu hổ: là cảm giác hổ thẹn khi thấy mình có lỗi; chai lỳ: là sự trơ, lỳ của cảm xúc Cả

câu: Khi để cho cảm giác hổ thẹn trơ đi, lỳ đi, con người sẽ làm những việc xấu, ác mà

không cảm thấy day dứt hay có lỗi và những điều tốt đẹp trong họ sẽ dần mất đi

1,0

4

Nêu rõ quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình, lí giải hợp lí, thuyết phục về mối

Câu 1

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích phần đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200

chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của những việc tử tế trong cuộc sống 2.0

a Đảm bảo về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, móc

Thí sinh lựa chọn thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề theo nhiều cách nhưng

cần làm rõ ý nghĩa của những việc tử tế đối với con người và xã hội Có thể theo những

hướng sau:

- Việc tử tế là những việc làm đúng đắn, tích cực, tốt đẹp, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc

- Việc tử tế đem lại niềm vui, niềm hạnh phúc chính đáng cho những người sống quanh

mình và cho chính mình

- Việc tử tế làm phục hồi các giá trị đạo đức chân chính, hướng tới xây dựng một cộng

đồng xã hội tốt đẹp, văn minh

1,0

d Chính tả, dùng từ, đặt câu

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt

0,25

Trang 21

Câu 2 Anh/chị hãy phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật bà cụ Tứ trong

đoạn văn trên

I.MỞ BÀI

- Vợ nhặt là tác phẩm xuất sắc của Kim Lân, viết về cuộc sống ngột ngạt của nhân dân ta mà

tiêu biểu là gia đình bà cụ Tứ trong nạn đói khủng khiếp năm 1945 0,25 -Ngòi bút nhân đạo của Kim Lân vừa thể hiện ở sự phát hiện khẳng định vẻ đẹp tinh thần ẩn giấu sau cái bề ngoài xác xơ vì đói khổ của nhân vật

0,25 -Trong ba nhân vật của truyện (bà cụ Tứ, Tràng và người đàn bà vợ Tràng), cụ Tứ, mẹ Tràng, là nhân vật có tâm trạng phức tạp mà nhân hậu vô cùng di thể hiện nổi bật nội dung nhân đạo sâu sắc, cảm động trong tác phẩm

0,25 Ngòi bút tài hoa của Kim Lân đã diễn tả rất thành công trạng thái tâm lí đó

0,25

II THẢN BÀI

1 Sự ngạc nhiên đến sững sờ

- Tình huống đặc biệt làm cho bà cụ Tứ ngạc nhiên, ây là việc con trai mình lấy vợ Bà

cụ ngạc nhiên vì con mình nghèo, xấu xí, dân ngụ cư lại đang thời buổi đói khát, nuôi thân chẳng xong

0,25 -Tràng còn dám lấy vợ, rước thêm miệng ăn Khi bà cụ đi làm về muộn, thấy người đàn

bà ngồi ở đầu giường con mình rất ngạc nhiên, càng ngạc nhiên hơn khi được người đàn

bà chào bằng u và được Tràng giới thiệu: “Kìa nhà tôi nó chào u” ”Nhà tôi nó mới về làm bạn với tôi đấy u ạ” Bà ngạc nhiên đến mức không còn tin được vào mắt và tai mình : “Bà lão hấp háy cặp mắt cho đỡ nhoèn vì tự dưng bà lão thấy mắt mình nhoèn thì phải Bà lão nhìn kĩ người đàn bà lẫn nữa, vẫn chưa nhận ra người nào Bà lão quay sang

nhìn con tỏ ý không hiểu”

0,25

2 Vừa mừng vừa tủi

- Khi đã vỡ lẽ, đã hiểu ra con mình “nhặt” được vợ, bà “cúi đầu nín lặng” Bà liên tưởng đến bao cơ sự “oái ăm” “ai oán” “xót thương” cho số kiếp của đứa con mình Bà liên tưởng đến người chồng quá cố, đến đứa con gái đã qua đời, lòng bà trĩu nặng tủi buồn, xót xa

0,25 -“Trong kẽ mất kèm nhèm của bà rủ xuống hai dòng nước mắt” “Chúng mày lấy nhau lúc này, u thương quá! ” “ừ thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng ” “Con ngồi xuống đây Ngồi xuống đây cho đỡ mỏi chân” Bao nhiêu tình yêu thương chân thành tha thiết của ngưòi mẹ thể hiện trong những lời giản dị mộc mạc

Trang 22

bà giữa lúc đói kém này liệu có nuôi nổi nhau? Tương lai rồi sẽ ra sao Bà chấp nhận

cái “hạnh phúc” oái oãm éo le của gia đình Ngẫm cái phận nghèo bà tự nhủ: “Có gặp

bước khó khăn, đói khổ này người ta mới lấy đến con mình Mà con mình mới có vợ

được ” Bà chỉ biết khuyên con, khuyên dâu thương yêu nhau, ăn ở hoà thuận với nhau

để cùng vượt qua cơn khốn khó

-Đó là nỗi lo, nổi thương của người mẹ từng trải, hiểu đời có tấm lòng sâu thẳm đối với

mình Trong sự lo lắng tủi hờn vẫn nhen nhóm một niềm tin

0,25

4 Niềm tin

0,25

- Trong cái mừng, cái tủi, cái lo, người đọc vẫn thấy được niềm vui của cụ Một niềm

vui tội nghiệp không sao cất cánh lên được, cứ bị cái buồn, cái lo níu kéo xuống Nhưng

bà cụ Tứ cố vui và gắng làm cho con, cho dâu vui

0,25 + Vui trong ý nghĩ tốt đẹp về tương lai: “Rồi ra may mà ông giời cho khá…” ai giàu ba

họ ai khó ba đời Có ra thì con cái chúng mày về sau Bà cụ “nói toàn: chuyện vui, toàn

chuyện sung sướng sau này"

+ Vui trong công việc sửa sang vườn tược, nhà cửa Bà cụ giẫy cỏ cho sạch vườn “Cái

mặt bủng beo u ám của bà rạng rỡ hẳn lên Bà lão xăm xăm thu dọn, quét tước nhà cửa”

0,25 + Vui trong bữa cơm sáng, bữa cơm đầu liên có con dâu đó là một bữa “tiệc với món

cháo loãng và món “chè khoái” đắng chát - một bữa ăn ngày đói rất thảm hại nhưng bà

cụ cố tạo ra niềm vui để động viên an ủi con trai, con dâu

0,25

- Mặc dù cuộc sống khắc nghiệt, ngặi nghèo đến tàn bạo đã đầy đoạ mẹ con bà Bà vẫn

cố tạo không khí hoà thuận ấm cúng trong gia đình và kể chuyện làm ăn, nuôi gà tươi

cười đon đả múc cho con dâu những bát cháo cám

0,25 -Tuy nhiên cái vui ấy, dù là rất nhỏ bé mà vẫn mong manh, vẫn chìm đi trong cái tăm tối

hiện tại: Tiếng khóc, mùi đốt đống rấm ở những nhà có người chết đói Bà cụ nghĩ đến

ông lão, đến đứa con út, đến cuộc đời cực khổ dài dặc dặc của mình, đến cái “đói to”

trước mắt Bà cụ phấp phỏng nghĩ về con trai, về con dâu

0,25

Nhân vật bà cụ Tứ mang nét đạo lí truyền thống:

- Trong cái thân hình khẳng khiu, tàn tạ, với “cái mặt bủng beo, u tối” '"bà vẫn nung

nấu một ý chí sống mãnh liệt Bà là hiện thân của những người mẹ nghèo khổ mà từng

trải, hiểu biết: hết lòng thương yêu con, yêu thương những cảnh đời tội nghịêp, oái oăm

Bà nung nấu một khái vọng về cuộc sống gia đình hạnh phúc

0,25

III KẾT BÀI

-Qua nhân vật bà cụ Tứ, với những diễn biến tâm trạng phức tạp - dưới ngòi bút nhân

đạo của Kim Lân - nội dung nhân đạo sâu sắc, cảm động của “Vợ nhặt” đã động chạm

đến nơi sâu thẳm nhất của lòng người, bắt độc giả phải khóc, phải cười, phải sống cùng

Trang 23

THIẾT LÂP KHUNG MA TRẬN ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPTQG

2020 – 2021 MÔN NGỮ VĂN

+ Phát hiện cụm

từ ngữ chứa nội dung theo yêu cầu của đề

- Hiểu được nghĩa của từ, câu, hình ảnh… trong văn bản

- Nhận ra biện pháp tu từ và hiểu được vai trò, ý nghĩa của biện pháp tu từ đó trong câu/ đoạn văn

- Nhận xét, đánh giá tư tưởng, quan điểm, tình cảm…

của tác giả trong văn bản

- Trình bày suy nghĩ của bản thân

về vấn đề đặt ra trong văn bản

Trang 24

về nội dung, hình thức nêu trong đề bài

- Hiểu vấn đề cần nghị luận

- Vận dụng những hiểu biết về xã hội

và các thao tác lập luận để đánh giá, phân tích vấn đề hợp lí, thuyết phục

- Biết rút ra bài học đối với bản thân

về tác giả, tác phẩm và phạm

vi yêu cầu nêu trong đề bài

- Hiểu được những yếu tố liên quan đến ngữ liệu trích dẫn: vị trí đoạn trích, nội dung chủ đạo, hình tượng nghệ thuật và đặc điểm của nó, các phương tiện biểu đạt…

- Vận dụng kiến thức đã học, trình bày cảm nhận về

vẻ đẹp của hình tượng Sông Đà trong hai đoạn văn

- Cảm nhận tổng hợp về vẻ đẹp đối lập nhưng thống nhất trong hình tượng Sông Đà cùng nét đặc sắc phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân

Trang 26

SỞ GIÁO DỤC& ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG

Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)

(Đề thi có 02 trang)

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc văn bản dưới đây:

Bạn không nên để thất bại ngăn mình tiến về phía trước Hãy suy nghĩ tích

cực về thất bại và rút ra kinh nghiệm Thực tế những người thành công luôn dùng

thất bại như là một công cụ để học hỏi và hoàn thiện bản thân Họ có thể nghi ngờ

phương pháp làm việc đã dẫn họ đến thất bại nhưng không bao giờ nghi ngờ khả

năng của chính mình

Tôi xin chia sẻ với các bạn về câu chuyện về những người đã tìm cách rút

kinh nghiệm từ thất bại của mình để đạt được những thành quả to lớn trong cuộc

đời

Thomas Edison đã thất bại gần 10.000 lần trước khi phát minh thành công

bóng đèn điện, J.K.Rowling, tác giả của “Harry Poter”, đã bị hơn 10 nhà xuất bản

từ chối bản thảo tập 1 của bộ sách Giờ đây, bộ tiểu thuyết này của bà trở nên vô

cùng nối tiếng và đã được chuyển thể thành loạt phim rất ăn khách Ngôi sao điện

ảnh Thành Long đã không thành công trong lần đóng phim đầu tiên ở Hollywood

Thực tế bộ phim Hollywood đầu tay của anh, thất vọng lắm chứ, nhưng điều đó

cũng đâu ngăn được anh vùng lên với những phim cực kì ăn khách sau đó như

“Giờ cao điểm” hay “Hiệp sĩ Thượng Hải”

Thất bại không phải cái cớ để ta chần chừ Ngược lại nó phải là động lực tiếp

thêm sức mạnh để ta vươn tới thành công

(Trích Tại sao lại chần chừ?, Tác giả Teo Aik Cher, Người dịch: Cao Xuân Việt

Khương, An Bình, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2016, tr 39, 40)

Câu 1 (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn

trích

Trang 27

Câu 2 (0,5 điểm) Theo đoạn trích, mặt tích cực của thất bại mà “người thành công

luôn dùng” là gì?

Câu 3 (1,0 điểm) Việc trích dẫn các câu chuyện của Thomas Edison, J.K.Rowling,

Ngôi sao điện ảnh Thành Long có tác dụng gì đối với lập luận của tác giả?

Câu 4 (1,0 điểm) Anh /Chị có đồng tình với ý kiến “thất bại là động lực tiếp thêm

sức mạnh để ta vươn tới thành công” không? Vì sao?

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết 01 đoạn văn

(khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về sự cần thiết phải biết chấp nhận thất bại trong cuộc sống

Câu 2 (5,0 điểm)

Cảm nhận về hình tượng Sông Đà trong hai đoạn văn sau:

… “Hùng vĩ của Sông Đà không chỉ có thác đá Mà nó còn là những cảnh đá bờ sông dựng vách thành, mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời Có vách

đá thành chẹt lòng Sông Đà như một cái yết hầu Đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách Có quãng con nai con hổ đã có lần vọt từ bờ này sang bờ kia Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện…”

… “Cảnh ven sông ở đây lặng tờ Hình như từ đời Lí đời Trần đời Lê, quãng sông này cũng lặng tờ đến thế mà thôi Thuyền tôi trôi qua một nương ngô mới nhú lên mấy lá non đầu mùa Mà tịnh không một bóng người Cỏ gianh đồi núi đang ra những nõn búp Một đàn hươu cúi đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa Chao ôi, thấy thèm được giật mình vì một tiếng còi xúp - lê của một

chuyến xe lửa đầu tiên đường sắt Phú Thọ - Yên Bái - Lai Châu Con hươu thơ ngộ ngẩng đầu nhung khỏi áng cỏ sương, chăm chăm nhìn tôi lừ lừ trôi trên một mũi

đò Hươu vểnh tai, nhìn tôi không chớp mắt mà như hỏi tôi bằng cái tiếng nói riêng của con vật lành: “Hỡi ông khách Sông Đà, có phải ông vừa nghe thấy một tiếng còi sương?”

(Trích: “Người lái đò Sông Đà” – Nguyễn Tuân, Ngữ Văn 12, Tập một, NXB Giáo

dục Việt Nam, năm 2019, trang 186 - 191)

Trang 28

ĐÁP ÁN ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT LẦN I NĂM HỌC 2020 – 2021

MÔN NGỮ VĂN

1 Phương thức biểu đạt chính: nghị luận 0,5

2 Mặt tích cực của thất bại mà những người thành công

luôn dùng: coi thất bại như là một công cụ để học hỏi và hoàn thiện bản thân

0,5

3 Việc trích dẫn các câu chuyện của Thomas Edison,

J.K.Rowling, Ngôi sao điện ảnh Thành Long có tác dụng

đối với lập luận của tác giả:

- Là dẫn chứng minh họa cho luận điểm: người thành công luôn dùng thất bại như một công cụ để học hỏi và hoàn thiện bản thân

- Tăng sức thuyết phục cho lập luận của tác giả, khẳng định sự cần thiết của việc rút kinh nghiệm từ những lần thất bại

1,0

4 - HS có thể đồng tình/ phản đối/ đồng tình một phần

+ Đồng tình vì: Khi thất bại, con người càng khao khát thành công nên sẽ nỗ lực hành động hơn nữa Ngoài ra, thất bại cũng giúp con người có được những bài học bổ ích

để tăng khả năng thành công ở những lần sau

+ Phản đối vì: Thất bại dễ tạo cảm giác chán nản, mất niềm tin vào bản thân và mọi người, không còn nhiệt tình

và nỗ lực hành động nữa…

+ Đồng tình một phần: kết hợp hai cách lí giải trên

1,0

1 Viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ

của bản thân về sự cần thiết phải biết chấp nhận thất bại trong cuộc sống

2,0

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, qui nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: sự cần thiết phải

biết chấp nhận thất bại trong cuộc sống

0,25

c Triển khai vấn đề cần nghị luận

Thí sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để

1,25

Trang 29

triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải

làm rõ sự cần thiết phải biết chấp nhận thất bại trong cuộc

- Biểu hiện: không ảo tưởng, không rơi vào trạng thái

hoang mang lo sợ khi không đạt được điều mong muốn

- Sự cần thiết phải chấp nhận thất bại:

+ Là nhận thức đúng về quy luật của cuộc sống: con

đường đến với thành công không dễ dàng, đơn giản mà

phải trải qua nhiều khó khăn, thử thách

+ Giúp con người tìm lại sự thanh thản, bình yên trong

lòng sau một quá trình nỗ lực hành động nhưng không đạt

mục tiêu đề ra

+ Giúp con người có khả năng nhìn nhận khách quan

những mặt còn hạn chế của bản thân, từ đó rút ra bài học

kinh nghiệm, tìm ra những phương cách khắc phục, sửa

0,25

d Chính tả, ngữ pháp và sự sáng tạo

- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

- Có những cách kiến giải mới mẻ

0,25

2 Cảm nhận về hình tượng Sông Đà trong hai đoạn trích 5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề,

Kết bài khái quát được vấn đề

0,25

b Xác định đúng vấn đề nghị luận:

Hình tượng Sông Đà trong hai đoạn trích 0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận

dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ

và dẫn chứng, đảm bảo các yêu cầu sau:

* Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Tuân và tùy bút

“Người lái đò Sông Đà”

Nguyễn Tuân là nhà văn có phong cách nghệ thuật độc

0,5

Trang 30

đáo, sở trường về thể tùy bút

Tùy bút “Người lái đò Sông Đà” là kết quả của chuyến đi

thực tế lên Tây Bắc năm 1958 của tác giả với mục đích

phát hiện và ngợi ca “chất vàng” của thiên nhiên và “chất

vàng mười đã qua thử lửa trong tâm hồn người lao động”

Trong tùy bút này, tác giả đã tập trung khắc họa vẻ đẹp

của hình tượng Sông Đà với hai nét tính cách đối lập

nhau: hung bạo và trữ tình Điều đó được thể hiện qua

những đoạn văn miêu tả quang cảnh đôi bờ

* Cảm nhận hình tượng Sông Đà trong hai đoạn trích 2,5 Đoạn văn 1:

- Vị trí: nằm ở phần đầu đoạn trích, miêu tả tính cách

hung bạo của Sông Đà qua quang cảnh bờ sông

- Hung bạo của Sông Đà được gợi ra từ cảnh đá bờ sông

dựng vách thành thẳng đứng như bức tường thành che

khuất ánh sáng nên “mặt sông lúc đúng ngọ mới có mặt

trời”

- Lòng sông trở nên hẹp và sâu Độ sâu đó được tác giả

ước lượng bằng thị giác: “nhẹ tay ném hòn đá qua bên

kia vách”… và dùng một hình ảnh của cảm giác: “Ngồi

trong khoang đò…đèn điện” Câu văn là kết quả của sự

liên tưởng, so sánh độc đáo, bất ngờ Qua đó khắc sâu ấn

tượng về sự dữ dội của dòng sông và cảm giác ớn lạnh

của lòng người trước sức mạnh tự nhiên

-> Đoạn văn thể hiện năng lực quan sát tinh tế, trí tưởng

tượng phong phú và ngôn từ giàu sức tạo hình của tác giả

Câu văn ngắn, ngắt nhịp và co duỗi linh hoạt

0,25 0,25

0,25

Đoạn văn 2:

- Vị trí: nằm ở phần cuối đoạn trích, miêu tả vẻ đẹp trữ

tình của dòng sông qua cảnh vật đôi bờ

- Cảnh vật bên bờ sông mang vẻ đẹp của một sự sống mới

bắt đầu: non tơ, tinh khiết Tác giả đã khéo chọn những

hình ảnh gợi ra vẻ tươi non, mỡ màng của cỏ cây như: “cỏ

gianh đồi núi đang ra những nõn búp, đàn hươu cúi đầu

ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm…” Bức tranh khung

cảnh thấm đẫm chất thơ và họa được vẽ bằng cả tâm hồn

rộng mở với thiên nhiên

- Khung cảnh yên tĩnh như ngưng đọng thời gian để tác

giả nảy sinh những liên tưởng tới quá khứ: “Hình như từ

0,25 0,25

0,25

Trang 31

đời Lí đời Trần đời Lê, quãng sông này cũng lặng tờ đến

thế mà thôi”. Suy tư hướng nội kết hợp so sánh liên

tưởng độc đáo, bất ngờ

- Thiên nhiên hiền hòa, thanh bình như thuộc về một thế

giới khác: “Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử Bờ

sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa” Phép

so sánh độc đáo, dùng không gian để gợi mở thời gian,

mở rộng biên độ làm nổi bật vẻ đẹp hồn nhiên, trong

sáng, nguyên thuỷ của buổi sơ khai Trong khung cảnh

êm đềm đó, con người và thiên nhiên như có mối giao

cảm, để tác giả tưởng tượng đến tiếng nói riêng của con

vật lành:“ Hỡi ông khách Sông Đà, có phải ông vừa nghe

thấy một tiếng còi sương?”

- Trước vẻ thanh bình của cảnh vật, tác giả thể hiện suy tư hướng nội: khao khát được thấy sự hiện diện của văn

minh cơ khí để dòng sông phục vụ tốt hơn cho cuộc sống

của con người: “Chao ôi, thấy thèm được giật mình vì

một tiếng còi xúp - lê…”

- >Đoạn văn sử dụng nhiều hình ảnh so sánh, liên tưởng

bất ngờ thú vị, cấu trúc câu văn trùng điệp Từ ngữ chọn

lọc, độc đáo, gieo vần ngắt nhịp như thơ Hình ảnh lãng

mạn, bay bổng Sử dụng kiến thức hội hoạ, thơ ca để

miêu tả Tất cả đã giúp Nguyễn Tuân tái hiện được vẻ trữ

tình và thơ mộng của Sông Đà

0,25

- Hai đoạn văn thể hiện sự vận động của hình tượng Sông

Đà: dòng sông hùng vĩ, thác ghềnh giữa đại ngàn Tây Bắc

nhưng lại rất đỗi trữ tình, thơ mộng, từ đó làm nổi bật hai

nét tính cách đối lập: hung bạo và trữ tình

Đó cũng chính là “chất vàng” của thiên nhiên Tây Bắc mà

tác giả đã cất công tìm kiếm

- Đặc sắc phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân: tài hoa,

uyên bác, với những trang viết đầy trí tuệ về vẻ đẹp cảnh

sắc non sông, đất nước

Trang 32

diễn đạt mới mẻ

Người duyệt đề: Người ra đề và soạn đáp án:

1 Nguyễn Thị Hoàng Hải Nguyễn Thị Thu Trang

2 Đinh Thị Ngọc Vân

Trang 33

Khi thiên tài Edison 8 tuổi, ông từng đặt ra câu hỏi với giáo viên: vì sao 2 + 2

= 4? Vì câu hỏi này, ông bị giáo viên cho là chậm chạp, năng lực thấp Tuy nhiên, mẹ Edison, người luôn tin tưởng con trai mình, đã luôn kiên nhẫn dạy dỗ cậu bé Dưới sự dìu dắt của mẹ, Edison say mê đọc sách - thói quen này trở thành nền tảng cho những phát minh lớn trong tương lai của cậu Nếu người mẹ tin vào lời giáo viên, tin rằng con trai mình là một đứa trẻ kém cỏi, thế giới sẽ không có vua của những phát minh sau này

Một đứa trẻ tình nguyện giúp mẹ lau nhà, nhưng mẹ thay vì khuyến khích, lại nói: “Đừng kéo lê cái khăn nữa, con làm ướt nhẹp cả sàn” Hoặc khi trẻ muốn rửa bát, bố cáu kỉnh: “Con đi đi, đừng động vào và làm vỡ bát” Khi trẻ muốn thử nghiệm những thứ mới mẻ, bố mẹ đã tạt gáo nước lạnh: “Chưa đến tuổi làm việc đó, đừng phí thời gian” Rõ ràng, cha mẹ đã kìm hãm sự tự tin của đứa trẻ, không tin tưởng vào năng lực của bé, làm hạn chế ham muốn học tập của bé Theo thời gian, trẻ dần rơi vào cảm giác bất lực khi không thể được trải nghiệm, do sự kiểm soát bên ngoài Khi gặp phải bất cứ việc gì, chúng sẽ tự khắc rụt lại, biến mình trở thành đáng thương, đúng như những lời bố mẹ chúng thốt ra

Thế nên, sự tin tưởng con, để con được cảm nhận thực sự thấy tình yêu, sự tự do

sẽ quan trọng hơn rất nhiều so với sự hài lòng về vật chất Trong quá trình đó, cần chú

ý ba điểm quan trọng: cho trẻ cơ hội tự giác, hiểu nguyên nhân, cho trẻ cơ hội được tin tưởng, luôn tin con là tốt nhất

(Thùy Linh, Tác hại nhãn tiền khi thiếu tin tưởng con, dẫn theo https:// vnexpress.net)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Theo bài viết, thành công của thiên tài Edison đến từ những nguyên nhân nào? Câu 2 Theo bài viết, tác dụng của việc bố mẹ đặt niềm tin vào trẻ là gì?

Câu 3 Vì sao tác giả bài viết lại cho rằng: “Sự tin tưởng con, để con được cảm nhận

thực sự thấy tình yêu, sự tự do sẽ quan trọng hơn rất nhiều so với sự hài lòng về vật chất”?

Câu 4 Anh/Chị có đồng ý với quan điểm “Niềm tin cũng giống như sợi dây mảnh, đã

đứt là khó nối” được nhắc đến trong văn bản hay không? Vì sao?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng

200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về một số việc thanh niên cần thực hiện để tạo lòng tin cho người lớn

Câu 2 (5,0 điểm)

Trang 34

Phân tích sức sống tiềm tàng mãnh liệt của nhân vật Mị trong đoạn trích sau:

Ngày Tết, Mị cũng uống rượu Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát Rồi say,

Mị lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị thì đang sống về ngày trước Tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi Mùa xuân này, Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị

Rượu đã tan lúc nào Người về, người đi chơi đã vãn cả Mị không biết, Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà Mãi sau Mị mới đứng dậy, nhưng Mị không bước ra đường chơi, mà từ từ bước vào buồng Chẳng năm nào A Sử cho Mị đi chơi Tết Mị cũng chẳng buồn đi Bấy giờ Mị ngồi xuống giường, trông ra cái cửa sổ lỗ vuông mờ mờ trăng trắng Đã từ nãy, Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước Mị trẻ lắm Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi ngày Tết Huống chi A Sử với Mị, không có lòng với nhau

mà vẫn phải ở với nhau! Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa Nhớ lại, chỉ thấy nước mắt ứa ra Mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường

Anh ném pao, em không bắt

Em không yêu, quả pao rơi rồi…

(Trích Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục, 2008, tr.7-8)

- HẾT -

Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm!

Họ và tên thí sinh: ; Số báo danh………

Trang 35

I LƯU Ý CHUNG:

- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm để đánh giá chính xác giá trị của từng bài viết Khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo

- Học sinh có nhiều cách khác nhau để khai thác đề song phải đảm bảo yêu cầu về kĩ năng và kiến thức

- Thí sinh có cách làm bài riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản, diễn đạt tốt, vẫn cho điểm tối đa Điểm bài thi làm tròn đến 0,25 điểm

- Thói quen say mê đọc sách

- Lòng tin tưởng và sự kiên nhẫn dạy dỗ của người mẹ

0,5

2 Theo bài viết, tác dụng của việc bố mẹ đặt niềm tin vào trẻ là:

- Tăng thêm sự tự tin cho trẻ khi đứng trước những trải nghiệm mới

mẻ

- Phát huy ham muốn học tập của trẻ

- Cho trẻ cơ hội được phát triển độc lập, tự do

0,5

3 Tác giả bài viết cho rằng: “Sự tin tưởng con, để con được cảm nhận

thực sự thấy tình yêu, sự tự do sẽ quan trọng hơn rất nhiều so với

sự hài lòng về vật chất” vì:

- Mong muốn thực sự của con cái đối với bố mẹ không gì hơn tình yêu thương, sự tin tưởng thực sự và cho trẻ sự tự do cần có để phát triển

- Hạnh phúc của một con người đến từ sự hài lòng về vật chất và sự thoải mái về tinh thần Do vậy, nếu bố mẹ chỉ cho trẻ sự hài lòng về vật chất mà thiếu đi sự tin tưởng con, chưa cho con được cảm nhận thực sự tình yêu, sự tự do thì sẽ không đảm bảo được hạnh phúc cho trẻ

0,5

4 * Thí sinh được tự do nêu ý kiến của mình: Đồng ý hoặc không

đồng ý với quan điểm “Niềm tin cũng giống như sợi dây mảnh, đã đứt là khó nối” được nhắc đến trong văn bản

0,75

TRƯỜNG THPT ĐỒNG ĐẬU HƯỚNG DẪN CHẤM KSCL LẦN 3 KHỐI 12

NĂM HỌC 2020-2021 - MÔN: NGỮ VĂN

(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

Trang 36

+ Mất niềm tin vào một đối tượng nào đó kéo theo sự tan vỡ quan

hệ, thậm chí sụp đổ thần tượng; điều này rất khó có thể cứu vãn được

(Lưu ý: Nếu chỉ nêu lý do mà không nêu ý kiến thì không cho điểm)

1 Trình bày suy nghĩ về: một số việc thanh niên cần thực hiện để tạo

lòng tin cho người lớn

2,0

a Yêu cầu về hình thức:

- Viết đúng 01 đoạn văn, khoảng 200 chữ

- Viết theo cấu tạo của đoạn văn: diễn dịch, quy nạp, tổng phân hợp…

c Triển khai vấn đề nghị luận:

Triển khai vấn đề nghị luận thành một đoạn văn hoàn chỉnh, lôgic;

vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra được bài học cho bản thân Sau đây là một số định hướng:

Trình bày suy nghĩ của bản thân về một số việc thanh niên cần thực

hiện để tạo lòng tin cho người lớn:

- Có thể tự lập ở một số việc: chăm sóc bản thân, đến trường, học bài, làm bài…

- Chủ động phụ giúp bố mẹ làm việc nhà, hoàn thành tốt những việc

ấy một cách nhanh chóng, hiệu quả

- Năng động trong những môi trường ngoài gia đình để bố mẹ đón nhận phản hồi tích cực về mình từ mọi người xung quanh

(Lưu ý: Học sinh viết thành đoạn văn với dung lượng theo yêu cầu)

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: có đủ các phần mở bài, thân bài,

kết bài Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn

đề, kết bài kết luận được vấn đề

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: sức sống tiềm tàng mãnh

liệt của nhân vật Mị trong đoạn trích

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự cảm

nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận (đặc biệt là thao tác phân tích…); kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Thí sinh

có thể triển khai bài làm theo nhiều cách nhưng phải đảm bảo những

nội dung chính sau:

c.1 Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận

0,5

c.2 Nội dung:

Trang 37

Sức sống tiềm tàng: là sức sống nội tại bên trong, có sẵn ở bên trong

nhưng bị che lấp, nó như một hòn than âm ỉ cháy trong lớp tro nguội

lạnh và khi có điều kiện thì sẽ bùng cháy

* Hoàn cảnh của Mị:

- Mị trẻ đẹp, có tài thổi sáo, lại chăm chỉ, hiếu thảo, có lòng tự

trọng…

- Vì món nợ truyền kiếp của gia đình, Mị đã bị bắt về làm con dâu

gạt nợ cho nhà thống lí Pá Tra Sống tăm tối, nhẫn nhục, đau khổ,

Mị đã tê liệt về tinh thần, buông xuôi theo số phận (“Ở lâu trong

cái khổ, Mị cũng quen rồi”,“bây giờ Mị tưởng mình cũng là con

trâu, cũng là con ngựa…, ngựa chỉ biết việc ăn cỏ, biết đi làm mà

thôi”,“mỗi ngày Mị không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó

cửa”)

=> Tuy bị bóc lột và bị đày đoạ tàn nhẫn về thể xác và tinh thần,

nhưng trong Mị vẫn luôn tiềm tàng một sức sống mãnh liệt

- Sức sống tiềm tàng mãnh liệt của Mị thể hiện qua tâm trạng:

+ Mị thấy trong lòng đột nhiên vui sướng, phơi phới

+ Mị nhớ về những ngày tươi đẹp, Mị thấy mình còn trẻ, muốn đi

- Lựa chọn hình ảnh tiêu biểu, sinh động

- Ngôn ngữ biểu cảm, tự nhiên

- Miêu tả hành động và diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế

Trang 38

Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian giao đề) (Đề thi gồm 02 trang)

Họ, tên thí sinh:……….…Số báo danh………

I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:

Một người trẻ nói: “Tôi vốn quen sống ngẫu hứng, tôi muốn được tự do Kỷ luật không cho cuộc sống của tôi điều gì” Bạn có biết khi quan tâm quá nhiều đến điều có thể nhận được

sẽ khiến bản thân mê đắm trong những điều phù phiếm trước mắt Kỷ luật chính là đôi cánh lớn nâng bạn bay lên cao và xa Người lính trong quân đội được học từ những điều cơ bản nhất của

kỷ luật như đi ngủ và thức dậy đúng giờ, ăn cơm đúng bữa, gấp quân trang đúng cách,… cho đến những kỷ luật cao hơn như tuyệt đối tuân thủ mệnh lệnh cấp trên, đoàn kết trong tập thể,…Tất cả những điều đó để hướng tới một mục đích cao hơn là thao trường đổ mồ hôi chiến trường bớt đổ máu, là tất cả phục vụ vì nhân dân vì đất nước Đó là lý tưởng của họ Thành công đến cùng tính kỷ luật tạo dựng sự bền vững lâu dài Kỷ luật là sự huấn luyện nghiêm khắc mang đến cho bạn rất nhiều thứ Đó là niềm đam mê, sự quyết tâm, tinh thần không bỏ cuộc Nó giúp bạn giữ vững cảm hứng hoàn thành ý tưởng ban đầu, can đảm thực hiện tới cùng Không những vậy, kỷ luật còn là người thầy lớn hướng dẫn từng bước đi của bạn Người thầy luôn đặt

ra những thử thách rèn bản thân sống có nguyên tắc hơn nhắc nhở bản thân từ mục đích ban đầu khi ra bước đi là gì Kỷ luật không lấy đi của bạn thứ gì nó đem đến cho bạn nhiều hơn những điều bạn tưởng

(Nguồn https://www.ctgroupvietnam.com/Tin-Tuc/cau-chuyen-cuoi-tuan-suc-manh-cua-tinh- ky-luat)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên

Câu 2 Trong văn bản, rất nhiều thứ mà kỷ luật mang đến cho bạn là những thứ gì?

Câu 3 Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ trong câu: Kỷ luật chính là đôi cánh lớn nâng bạn bay lên cao và xa

Câu 4 Anh, chị có đồng tình với quan điểm của một người trẻ ở phần đầu văn bản

Trang 39

Câu 2: ( 5,0 điểm)

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ

Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau”

(Trích “Sóng”, Xuân Quỳnh, SGK Ngữ văn 12, tập 1)

Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ trên Từ đó nhận xét quan niệm mới mẻ và hiện đại về tình yêu của tác giả Xuân Quỳnh

……… Hết………

( Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

Trang 40

SỞ GD & ĐT BẮC NINH

TRƯỜNG THPT HÀN THUYÊN

(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang)

HƯỚNG DẪN CHẤM THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT 2021 LẦN I

NĂM HỌC 2020 – 2021 MÔN: NGỮ VĂN

1

Phương thức biểu đạt chính : Phương thức nghị luận / Nghị luận

0.5

2 Trong văn bản, rất nhiều thứ mà kỉ luật mang đến cho bạn là:

- niềm đam mê, sự quyết tâm, tinh thần không bỏ cuộc;

- giúp giữ vững cảm hứng hoàn thành ý tưởng ban đầu, can đảm thực hiện tới cùng;

- là người thầy lớn hướng dẫn từng bước đi của bạn

0.75

3

- Biện pháp tu từ: so sánh (kỷ luật so sánh với đôi cánh lớn)

- Tác dụng: gợi hình ảnh cụ thể, giúp mọi người hình dung được ý nghĩa của kỷ luật Kỷ luật giúp chúng ta thực hiện nguyện vọng cá nhân, chắp cánh cho ước mơ của mỗi người

0.75

4 HS có thể đồng tình/không đồng tình/ đồng tình một phần trên

cơ sở lập luật chặt chẽ, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật

- Khẳng định đồng tình/không đồng tình/ đồng tình một phần (0.25)

- Trình bày ngắn gọn nguyên nhân ( 0.75) Gợi ý:

-Trường hợp không đồng tình: Vì cách sống của cá nhân là

do mỗi người tự quyết định Nếu bạn muốn sống một cách tự do, ngẫu hứng thì điều này không ai có thể ngăn cản hoặc bắt bạn sống

theo cách khác Nhưng nếu nói kỷ luật không cho cuộc sống của tôi điều gì thì hoàn toàn sai Kỷ luật mang đến cho ta sự quyết tâm, tinh

thần không bỏ cuộc, làm cho ta trở thành con người sống có nguyên tắc hơn và bạn vẫn có thể sống một cách tự do, ngẫu hứng nhưng có

kỷ luật

- Nếu đồng tình hoặc đồng tình một phần: có lí giải hợp lí

1.0

1 Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 từ) bày tỏ suy nghĩ về sức

mạnh của tính kỷ luật trong cuộc sống con người được gợi ở phần

Đọc hiểu

2.0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành

0.25

Tiêu đề	Bộ 22 Đề Thi Thử Tốt Nghiệp THPT Năm 2021 Môn Ngữ Văn (Có Đáp Án)
Trường học	Sở GD&ĐT Nghệ An
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Đề Thi
Năm xuất bản	2021
Thành phố	Nghệ An

Định dạng
Số trang	118
Dung lượng	10,24 MB