Mục tiêu của bài viết này là đưa ra những giải pháp tối ưu, khả thi nhất nhằm cải thiện không gian nội thất sử dụng vật liệu tái chế, không những tạo sự thoải mái, mà còn giúp nâng cao ý thức của con người môi trường. Mời các bạn tham khảo!
Trang 1XU HƯỚNG SỬ DỤNG VẬT LIỆU TÁI CHẾ
Nguyễn Thị Huế, Lê Thị Bích Trâm, Nguyễn Ngọc Long Vương, Nguyễn Tấn Thịnh, Quách Khánh Quỳnh, Nguyễn Thị Quỳnh Nhi
Khoa Kiến trúc – Mỹ thuật, Trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh
GVHD: CN Đặng Nguyễn Thị Hồng Tuyết, TS KTS Trần Trung Hiếu
TÓM TẮT
Vật liệu tái chế - xu hướng được sử dụng rộng rãi hiện nay, không những đề cao tinh thần tiết kiệm,
mà còn góp phần bảo vệ môi trường Ngày nay, việc tái chế được khuyến khích sử dụng nhiều hơn thay vì dùng hàng mới với mục đích tạo không gian nội thất sinh thái Nó đang dần trở thành lựa chọn hoàn hảo đối với cả kiến trúc và nội thất, không chỉ bởi sự thân thiện với môi trường mà còn bởi nét cá tính và thẩm mỹ độc đáo Chính vì thế, mục tiêu là đưa ra những giải pháp tối ưu, khả thi nhất nhằm cải thiện không gian nội thất sử dụng vật liệu tái chế, không những tạo sự thoải mái, mà còn giúp nâng cao ý thức của con người môi trường
Từ khóa: Không gian nội thất, thân thiện, tiết kiệm nhiên liệu, thẩm mỹ, vật liệu tái chế
1 MỞ ĐẦU
Các vật liệu tái sử dụng vốn ít được lựa chọn trong thiết kế Nhưng hãy cân nhắc tới chúng như một giải pháp thứ hai bởi hiệu quả chúng mang lại không thua kém các vật liệu mới, thậm chí chi phí đầu tư còn tiết kiệm hơn nhiều
Tại các nước phát triển hiện nay, họ đã rất thành công trong việc sử dụng các loại vật liệu này để tạo nên những thiết kế bền vững Đó là nhựa, thủy tinh, cao su, nệm, ngói… tất cả những thứ có tiềm năng sử dụng lại dưới dạng rác thải công nghiệp Vì vậy việc sử dụng vật liệu tái chế đang là
xu hướng thiết kế hiện nay, đặc biệt là trong thiết kế nội thất
Tuy nhiên vẫn chưa nhiều người biết nên sử dụng những vật liệu như thế nào là hợp lý, là tiết kiệm
và bảo vệ môi trường Làm thế nào để vừa hiệu quả, vừa tối hưu hóa vật liệu tái chế trong không gian nội thất Qua bài viết, mong rằng mọi người có thể biết thêm về việc tái sử dụng và ứng dụng chúng trong một số không gian nội thất
2 NỘI DUNG
2.1 Tái chế và vật liệu tái chế là gì?
Khái niệm:
Trang 2Vật liệu tái chế (phế liệu) là các loại sản phẩm hay vật liệu bỏ đi, không sử dụng đến trong cuộc
sống hoặc trong sản xuất Các vật liệu có thể tái chế bao gồm nhiều loại như thủy tinh, giấy, kim loại, nhựa, lốp xe, sản phẩm dệt, đồ điện tử,…
Lịch sử:
Trong thời kỳ tiền Cách mạng Công nghiệp, có nhiều bằng chứng cho thấy đồng và các kim loại phế liệu khác đã được thu thập lại để tái sử dụng Công việc tái chế giấy được ghi nhận lần đầu tiên vào năm 1031 ở Nhật Tại Anh, tro và bụi từ các vụ cháy rừng hoặc gỗ được thu thập lại bởi những người hốt rác và sử dụng như một loại vật liệu cơ bản để sản xuất gạch Vào thời kỳ công nghiệp hóa đã thúc đẩy nhu cầu về vật tư, làm vật tư khan hiếm, giá cả ngày càng đắt đỏ, khoảng thời gian đó thì mọi thứ đều được tái sử dụng
Đánh giá:
Với cuộc sống hiện đại như ngày nay, khi công nghiệp hóa hiện đại hóa đang ngày càng phát triển, ô nhiễm không khí,… và đặc biệt là hiện tượng nóng lên toàn cầu, không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống, sức khỏe của con người mà còn ảnh hưởng đến hệ sinh thái trên toàn cầu Vì vậy việc tái chế là giải pháp thiết thực nhất Theo nghiên cứu của cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ, tái chế phế liệu sẽ giúp tiết kiệm 75% năng lượng và giảm thiểu khí thải của nhà kính, việc tái chế cũng đã
giúp tạo việc làm cho hơn một triệu công dân nước Mỹ và tạo ra 235 tỷ đô la mỗi năm
Do đó, việc ứng dụng vật liệu tái chế vào không gian nội thất vừa giúp chúng ta sử dụng nguồn vật liệu hiệu quả và hạn chế gây tác động xấu đến môi trường Thông qua việc sử dụng vật liệu tái chế
ta đặt ra vấn đề: Làm thế nào để nội thất vừa có tính thẩm mỹ mà vừa tạo cảm giác thư giãn, thỏa mái cho con người?
Từ đó ghiên cứu về các đặc điểm chính của việc tái chế trong thiết kế nội thất và hình thành những yếu tố giúp ứng dụng phong cách thiết này vào công trình cụ thể
2 ĐẶC ĐIỂM CỦA VẬT LIỆU TÁI CHẾ TRONG NỘI THẤT
2.1 Vật liệu
Dưới đây là những loại vật phổ biến nhất để tái chế cũng như cách sử dụng của từng loại vật liệu
Thép
Thép được sản xuất ra bằng cách nung nóng hỗn hợp gồm quặng sắt, than đá trong lò luyện kim
Việc tái chế thép có hai cách:
1 Bằng cách tái chế phế liệu trong các lò nhiệt điện Quá trình tái chế thép góp phần làm giảm lượng điện tiêu thụ tới 80%, loại bỏ hoàn toàn nhu cầu khai thác nguyên liệu thô Từ đó không những sản xuất được vật liệu xây dựng mà còn là vật liệu cho thiết kế đồ nội thất
Trang 3
Hình 1: Thép trước và sau khi tái chế
2 Bằng cách tái chế tại chỗ, sử dụng thép từ vật dụng đã cũ và sáng tạo thành một sản phẩm khác nhưng phương pháp này chỉ ứng dụng cho đồ nội thất
Hình 2: Cánh quạt thuyền
Cánh quạt thuyền trở thành bàn phòng khách, ánh kim từ nhôm/thép tự nhiên thật sự rất bắt mắt
Bê tông
Tái chế bê tông cho phép tái sử dụng loại phế liệu xây dựng này và làm giảm giá thành công trình Khi tái chế bê tông, người ta phải dùng tới loại máy nghiền đặc biệt để tạo ra hỗn hợp ‚cốt liệu tái chế‛ Cho đến gần đây, bê tông tái chế mới chỉ được sử dụng như một lớp nền phụ Nhưng các thử nghiệm cho thấy cốt liệu bê tông có thể tạo nên các thành phần cấu trúc với cường độ chịu nén từ
30 tới 40 Mpa khi ứng dụng công nghệ phù hợp Quan trọng hơn, cốt liệu tái chế cũng nhẹ hơn từ 10-15% so với bê tông nguyên chất, làm giảm trọng lượng riêng của vật liệu, từ đó tiết kiệm chi phí vật liệu, chi phí vận chuyển cũng như tổng chi phí cho toàn dự án xây dựng
Trang 4Hình 3: Băng ghế hình lăng trụ làm từ bê tông tái chế
Gỗ
Sử dụng gỗ tái chế ngày càng trở nên phổ biến Chúng có thể được sử dụng trong các bộ phận kết cấu lớn hay được xẻ mỏng để sản xuất các đồ dùng khác như thùng, pallet hay phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau Tuy nhiên, thậm chí những loại gỗ mềm hơn, rẻ hơn cũng có thể sử dụng để tái chế, đặc biệt là nguyên liệu thô cho ngành công nghiệp bảng điều khiển Ứng dụng phổ biến nhất của gỗ tái chế là để sản xuất các tấm MDF làm nội thất Ngoài ra chúng ta có thể tự tái chế gỗ tại nhà bằng cách tấm pallet bỏ đi
Hình 5: Tái sử dụng gỗ pallet nhưng với công dụng là một chiếc bàn
Thủy tinh
Chai lọ thủy tinh được tái chế rất nhiều, nhưng quá trình tái chế cửa kính lại khó khăn hơn do phải đối mặt với hàng loạt tác dụng phụ Ngoài ra, các loại kính có thành phần hóa học và nhiệt độ nóng cháy khác nhau nên rất khó để tái chế cùng một lúc Kính cửa sổ có thể được nấu chảy và tái chế thành sợi thủy tinh để trộn vào nhựa đường hoặc sơn tường tạo nên hiệu ứng óng ánh Ngoài
ra, chúng ta có thể kết hợp các mảnh kính vỡ cùng bê tông để làm sàn nhà hay mặt bàn
Trang 5Hình 6: Sử dụng chai thủy tinh để làm chân bàn
Nhựa
Nhựa sau khi được phân loại và đưa vào nhà máy tái chế phải được sàng lọc loại bỏ những mảnh vụn, cát,… Tiếp theo sẽ thực hiện quy trình phân loại quang học bằng tia chiếu để phân loại thành HDPE, PET hay loại khác Sau khi đã phân loại thì chúng sẽ được kiểm tra thủ công và từng loại sẽ đem đi nghiền riêng,… Sau khi nghiền, chúng sẽ được rửa trong nước nóng 1 giờ và tiến hành khử trùng Sau khi tái chế hoàn tất, chúng sẽ được đóng gói và mang đi phân phối Hoặc là tự tay tạo lên đồ nội theo ý tưởng của chính chúng ta
Hình 7: Một ý tưởng tuyệt vời cho việc tái chế đồ nhựa
Giấy
Giấy là vật liệu được lựa chọn nhiều cho việc tái chế Tái chế bắt đầu bằng cách thu thập giấy từ nhiều nguồn Sau đó nó được phân loại để sắp xếp giấy được phân loại tương tự với nhau Giấy được sắp xếp sau đó được chuyển thành bột giấy bằng nước, hydro peroxide và xút với xà
Trang 6Hình 8: Biến giấy thành đèn trần
2.2 Tiết kiệm
Giảm ô nhiễm – Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường, 42% lượng khí thải nhà kính (GHG) của Hoa Kỳ phát sinh do vận chuyển, sản xuất, và xử lý rác thải
Tái chế nhôm giúp tiết kiệm 94% năng lượng tiêu thụ để sản xuất nhôm mới
Tái chế thủy tinh thì chỉ cần 10 – 15% năng lượng được sử dụng dùng để sản xuất thủy tinh mới Vật liệu tái chế làm giảm việc sử dụng tài nguyên Điều này làm giảm nhu cầu đốt nhiên liệu hóa thạch, dẫn đến giảm chất thải GHG Bảo vệ môi trường
Giảm sử dụng bãi rác là làm giảm việc tạo ra khí metan góp phần làm giảm hiệu ứng nhà kính Tái chế nhựa tiết kiệm được 60% năng lượng dùng để sản xuất nhựa mới
3 ỨNG DỤNG VẬT LIỆU TÁI CHẾ TRONG MỘT SỐ PHONG CÁCH THIẾT KẾ NỘI THẤT?
Phong cách nội thất thô mộc – Brutalism
Những món đồ tái chế không nhất thiết sẽ được sử dụng đúng như mục đích ban đầu của nó Bạn hoàn toàn có thể dùng một chiếc ghế tái chế lại làm giá sách giản dị hay dùng một chiếc xô để thay thế cho bồn rửa tay
Trang 7Phong cách Eco
Ứng dụng trong lĩnh vực nội thất, một trong những đặc tính của phong cách Eco là sử dụng vật liệu
có nguồn gốc thiên nhiên hay những loại vật liệu có thể tái chế, tái sử dụng thiết kế có tính bền vững, có khả năng tái sử dụng Phong cách Eco ưa chuộng những loại vật liệu tái chế, thân thiện với môi trường như mây, tre, cói, gạch đỏ, đá, đất sét, thủy tinh, giấy, các sản phẩm dệt may,… đồ tái chế và phổ biến nhất là gỗ
Hình 10: Sử dụng vật liệu tasdi chế là đặc trưng nổi bật của phong cách Eco
Phong cách công nghiệp
Nội thất công nghiệp không có nghĩa là tối giản và vô nghĩa Sự kết hợp các món đồ mới với những sản phẩm tái chế, chúng có thể được tìm thấy trong các cửa hàng tiết kiệm, chợ trời hay chợ thanh
lý, thậm chí những bãi rác lề đường Tái chế là linh hồn của phong cách này: Thùng gỗ hô biến thành bàn, tủ cũ được sử dụng như hộp lưu trữ, thang biến thành kệ
Hình 11: Đường nét của phong cách Công nghiệp được thể hiện rõ bằng vật liệu tái sử dụng
4 KẾT LUẬN
Trang 8Việc tái chế không những đem lại lợi ích về môi trường mà giúp chúng ta tiết kiệm khá nhiều về chi phí để chi trả cho đồ nội thất
Và việc sử dụng vật liệu tái chế vào trong không gian nội thất không những tạo sự độc đáo cho căn nhà của bạn, mà tạo cho bạn cảm giác thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi Và phương pháp này là sự lựa chọn hàng đầu của những ai yêu quý thiên nhiên, muốn bảo vệ môi trường và
hệ sinh thái
Không những thế, việc tái chế giúp chúng ta có nhiều ý tưởng hơn để áp dụng cho căn nhà của mình
Cuối cùng qua bài phân tích trên có thể thấy việc sử dụng vật liệu tái chế hiện nay được rất nhiều người ưa chuộng, phương pháp tính bền vững Góp phần làm cho cuộc sống bình dị hơn, tươi mát hơn mà không kém phần thẩm mỹ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Study Moose (2016) The benefits of recycling <https://studymoose.com/benefits-of-recycling-essay> Truy cập ngày: 03/06/2020
[2] Wikipedia (2020) Tái chế là gì? <https://vi.wikipedia.org/wiki/Tái_chế> Truy cập ngày: 03/06/2020
[3] Toàn Phát (2020) Lợi ích của tái chế là gì? <https://thumuaphelieuvn.com/tai-che-la-gi-nhung-gi-co-tai-che-va-loi-ich-cua-no > Truy cập ngày: 03/06/2020
[4] Bảo Phong (2020) Tái chế phế liệu <https://phelieugiacaonhat.vn/tai-che-phe-lieu/ > Truy cập ngày: 03/06/2020
[5] Colmenar viejolimpio (2020) Quy trình tái chế nhựa
<http://www.colmenarviejolimpio.com/quy-trinh-tai-che-nhua/> Truy cập ngày:
04/06/2020
[6] Khải Linh (2020) Quy trình tái chế giấy < https://muaphelieumiennam.com/tin-tuc/quy-trinh-tai-che-phe-lieu-giay-103.html> Truy cập ngày: 04/06/2020
[7] Phế liệu miền nam (2019) Tái chế vật liệu vải < https://phelieumiennam.com/tai-che-va-su-dung-phe-lieu-vai-vai-vun> Truy cập ngày: 04/06/2020
[8] Minh Châu (2019) 6 vật liệu tái chế phổ biến và cách ứng dụng
<https://batdongsan.com.vn/giai-phap-xay-dung/6-vat-lieu-tai-che-pho-bien-va-cach-ung-dung-ar102185> Tuy cập ngày: 03/06/2020