Mục đích của bài viết này nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong điều kiện các cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn hạn chế vốn đầu tư mua sắm. Để khắc phục những tồn tại nêu trên, tạo điều kiện cho người học được tiếp cận với những trang thiết bị tiên tiến, hiện đại phù hợp với thực tế và chương trình đào tạo. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 121
MÔ HÌNH CHẨN ĐOÁN, LẮP RÁP, CÀI ĐẶT MÁY TÍNH VÀ MẠNG MÁY TÍNH ỨNG DỤNG TRONG GIẢNG DẠY NHÓM CÁC NGÀNH, NGHỀ CNTT
TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP
Nguyễn Thành Minh 12 , Nguyễn Thanh Lâm 13 , Nguyễn Đăng Minh Trí 14
TÓM TẮT
Các mô hình dàn trải máy tính có nhiều đơn vị, các trường Cao đẳng, Trung cấp thiết kế, xây dựng và đã tham gia các Hội thi ở các tỉnh, Quốc gia tuy nhiên có một số nhược điểm trong quá trình sử dụng cụ thể như sau:
Chủ yếu tập trung phần dàn trải các thiết bị của một máy tính Người học chưa thực hiện được các phần thực hành trực tiếp và thể hiện kết quả trên sản phẩm Chưa thể hiện được phần hệ thống mạng máy tính mà chỉ là các phần độc lập nên tính ứng dụng không cao Chưa thể hiện được phần chẩn đoán được một số hư hỏng thường gặp của các thiết bị máy tính và hệ thống mạng Chưa ứng dụng vào giảng dạy được nhiều ngành, nghề nhiều mô đun, môn học trong các chương trình đào tạo ở các cấp trình độ Cao đẳng, Trung cấp, Sơ cấp Giá thành sản phẩm của các mô hình ở các trường thiết kế khá cao và cần phải có nhiều mô hình mới đáp ứng được theo chương trình đào tạo
Nhận thấy các nhược điểm đó, chúng tôi đã nghiên cứu, thiết kế và cơ bản đã khắc phục được các nhược điểm trên, cụ thể như sau:
Sản phẩm thể hiện gần như toàn bộ các thành phần của máy tính, cách đấu nối, và một hệ thống mạng thu nhỏ thông dụng nhất hiện nay với cách bố trí linh hoạt phù hợp với thực tiễn, phù hợp với chương trình đào tạo và khả năng mở rộng theo yêu cầu phát triển của chương trình đào tạo
Sản phẩm được ứng dụng nhiều công việc khác nhau Tích hợp phần hệ thống mạng vào mô hình
Nhóm đã cải tiến thiết kế thêm hộp Pan tạo lỗi giống như thực tế với mục đích kiểm tra, chẩn đoán các hư hỏng thường gặp, các sự cố trên máy tính và hệ thống mạng
và có hướng khắc phục, sửa chữa Sản phẩm kết nối được với các thiết bị kiểm tra, chẩn đoán lỗi chuyên dùng trên thị trường để phát hiện các hư hỏng Giá thành sản phẩm rẻ hơn trong khi hiệu quả sử dụng cao hơn
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đang đào tạo nhiều mã ngành, nghề liên quan đến lĩnh vực Tin học, cụ thể: ngành Công nghệ thông
12
Phó trưởng phòng Đào tạo
13
Trưởng bộ môn Tin học
14
Phó trưởng phòng CTHS-SV
Trang 222
tin trình độ cao đẳng, ngành Tin học ứng dụng, ngành Quản trị mạng máy tính trình độ trung cấp, nghề Lắp ráp cài đặt sửa chữa máy tính, nghề Vi tính văn phòng, nghề Tin học văn phòng trình độ sơ cấp Chương trình đào tạo đối với mỗi ngành, nghề có số lượng môn học, mô đun khác nhau, trong quá trình giảng dạy các giảng viên, giáo viên phải tự tìm kiếm các tư liệu, các mô hình dụng cụ trực quan để áp dụng vào bài giảng
Xuất phát từ thực trạng trang thiết bị nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn ít, chưa đồng bộ, một số thiết bị mua về còn tồn tại một số hạn chế: Chưa đạt theo ý đồ sư phạm của giáo viên, giảng viên; Chưa có tính đa năng ứng dụng cho nhiều bài học, nhiều
mô đun; Chưa có những cải tiến, áp dụng các công nghệ mới vào trong các mô hình; trong quá trình giảng dạy vận chuyển khó khăn, giá thành cao so với thực tế
Để giảng dạy các môn học, mô đun liên quan lĩnh vực Công nghệ thông tin, Tin học ứng dụng cần phải có nhiều mô hình bổ trợ như: Mô hình mạng máy tính, mô hình cấu trúc máy tính, mô hình lắp ráp, cài đặt máy tính, phòng thực hành trang bị đủ số lượng máy vi tính Hơn nữa, thực tế hiện nay đối với các thiết bị điện tử nói chung và máy tính điện tử nói riêng, do công nghệ chế tạo và sản xuất ngày càng tiên tiến, hiện đại nên các thiết bị dần được thu nhỏ về kích thước và bản mạch điện tử cũng được tích hợp thành các mô đun nhỏ, gọn… tiện lợi cho người sử dụng
Nhưng điều này lại gây bất lợi đối với những ai có nhu cầu khám phá, nghiên cứu, lắp ráp, sửa chữa các thiết bị Để giải quyết vấn đề này, cần dàn trải các bộ phận trong một máy tính và mô phỏng sao cho dễ quan sát trong quá trình kiểm tra, đo đạc các linh kiện cũng như các nguồn điện cung cấp cho mạch điện trong thiết bị
Ngoài ra, việc chẩn đoán các hư hỏng trên máy tính và hệ thống mạng là vấn đề cần thiết trong quá trình giảng dạy cung cấp kiến thức cho học sinh, sinh viên với việc nhó chúng tôi đã thiết kế bộ Pan ứng dụng trong việc chẩn đoán một số hư hỏng máy tính đem lại lợi ích rất lớn, giảm được chi phí đầu tư trong việc mua sắm thêm các trang thiết
bị phục vụ công tác giảng dạy, là công cụ minh họa rất tốt trong các bài giảng nhiều môn học, mô đun
Xuất phát từ nhu cầu thực tế cần bổ sung trang thiết bị nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong điều kiện các cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn hạn chế vốn đầu tư mua sắm Để khắc phục những tồn tại nêu trên, tạo điều kiện cho người học được tiếp cận với những trang thiết bị tiên tiến, hiện đại phù hợp với thực tế và chương trình đào tạo Với
những vấn đề trên chúng tôi đã nghiên cứu thiết kế và chế tạo “Mô hình chẩn đoán, lắp ráp, cài đặt máy tính và mạng máy tính ứng dụng trong giảng dạy nhóm các ngành, nghề Công nghệ thông tin, Tin học ứng dụng tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp”
2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trang 323
Sử dụng “Mô hình chẩn đoán, lắp ráp, cài đặt máy tính và mạng máy tính ứng dụng trong giảng dạy nhóm các ngành, nghề Công nghệ thông tin, Tin học ứng dụng tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp” là một ứng dụng quan trọng và hiện nay nhóm
chúng tôi đã đưa vào ứng dụng tại nhà trường
Với số lượng lớn học sinh, sinh viên khi nhập học ở các cấp trình độ Cao đẳng, Trung cấp, Sơ cấp tại một thời điểm đồng thời với thời lượng thực hành trong chương trình đào tạo chiếm 70% tổng số giờ thì để có một sản phẩm ứng dụng được nhiều ngành, nghề nhiều bài học, nhiều môn học, mô đun Mặt khác để áp dụng các công nghệ mới, tiên tiến, hiện đại vào công tác giảng dạy là một vấn đề đặt ra đối với nhóm chúng tôi
2.1 Quy trình chế tạo
2.2 Cấu tạo
Đây là sản phẩm thuộc lĩnh vực giáo dục và đào tạo ứng dụng trong công tác dạy học, nhóm chúng tôi đã cùng nhau bàn bạc thống nhất xây dựng, tìm kiếm, tận dụng các thiết bị đã qua sử dụng kết hợp các thiết bị hiện đại để thiết kế cụ thể, bao gồm các phần sau:
a Bàn đựng các thiết bị: Nhóm đã thiết kế theo mẫu và dùng gỗ blu với chất lượng khá tốt, chắc chắn, đúng như thiết kế ban đầu, với mục đích sử dụng lâu dài
b Màn hình: 02 màn hình 17 in của hãng HP
c CPU: 01 CPU mới được dàn trải các thiết bị trên bàn đựng thiết bị; 01 CPU cũ hoạt động được với mục đích tạo 01 hệ thống mạng thu nhỏ trên mô hình
Thiết kế
bàn đựng
thiết bị
Thiết kế
phần máy
dàn trải
máy tính
Thiết kế
phần mạng
máy tính
Thiết kế
Pan ứng
dụng chẩn
đoán
Lắp ghép
mô hình hoàn
chỉnh
Ứng dụng vào công
tác giảng
Trang 424
d Bộ dụng cụ tháo lắp (Cơ bản đầy đủ các dụng cụ thiết yếu phục vụ công việc tháo lắp, bảo dưỡng)
e Một số thiết bị kiểm tra chuyên dùng (Card test mạng; Card Test nguồn; Card Test Main)
f Pan kiểm tra một số lỗi (Lỗi nguồn; Lỗi Main; Lỗi ổ cứng; Lỗi ổ CD; Lỗi màn hình) giúp học sinh nhận dạng được một số lỗi thông thường từ đó có hướng xử lý, khắc phục các sai hỏng trong các bài thực hành
g Phần mềm kiểm tra một số thiết bị (Phần mềm Test Ram; Phần mềm Test HDD) Giúp học sinh, sinh viên ngoài việc sử dụng các dụng cụ thiết bị để kiểm tra có thể sử dụng phần mềm để kiểm tra
2.3 Thông số kỹ thuật
Các thiết bị máy tính để bàn (CPU, Mainboard, Ram, HDD, Bộ nguồn, Fan, CDROM, Monitor, wifi, ) được gắn linh hoạt trên khung gá bằng gỗ blu được cố định trên bàn thực hành
Bàn thực hành có kích thước 2000x1000x2000 (mm) Chân bàn làm bằng sắt hộp, mặt bàn bằng gỗ blu có khả năng chống cháy, chống giật, giúp dễ dàng di chuyển trong quá trình thực hành
Hộp đựng thiết bị bị kiểm tra máy tính, hộp dụng cụ thực hành tháo lắp, sửa chữa, bảo dưỡng được thiết kế linh hoạt trên bàn thực hành dễ dàng vận hành trong quá trình sử dụng cho học sinh, sinh viên thực hiện
Hộp công tắc đánh Pan được thiết kế lắp sẵn, dùng để kiểm tra các hư hỏng cơ bản của một số thiết bị phần cứng, kích thước 50x25x25 mm được làm bằng thép Các công tắc 3 cực được đấu trực tiếp các nguồn điện vào các bộ phận, có các đèn báo xanh đỏ theo cặp, tương ứng xanh thiết bị hoạt động tốt, đỏ các thiết bị bị hỏng
2.4 Quy trình thực hiện mô hình
Bước 1: Cấp nguồn điện cho sản phẩm thiết bị Nhấn nút khởi động (Nút đỏ Power) để cho mô hình bắt đầu hoạt động
Bước 2: Sử dụng các bảng trực quan gắn trên mô hình phù hợp các bài trong các môn học, mô đun để thực hiện bài dạy
Bước 3: Sử dụng sản phẩm ứng dụng vào các bài giảng tùy thuộc vào nội dung bài dạy
Bước 4: Cho học sinh, sinh viên, học viên thực hành trực tiếp trên mô hình, kết quả được thể hiện ngay trên mô hình
Trang 525
Bước 5: Với việc thiết kế hộp Pan giáo viên, giảng viên cho học sinh, sinh viên chẩn đoán các hư hỏng thường xảy ra đối với máy tính và hệ thống mạng Khoanh vùng
và các các hướng xử lý thay thế, sửa chữa tương ứng
Bước 6 Đánh giá khả năng tiếp thu bài của người học trực tiếp thông qua sản phẩm
2.5 Phương pháp bố trí thí nghiệm đánh giá hiệu quả
Đề tài mang tính ứng dụng cao, sản phẩm đã được cải tiến có thể ứng dụng thay thế nhiều mô hình hiện có của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thiết kế, góp phần giải quyết tăng hiệu quả giảng dạy ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giảm chi phí mua sắm, đầu tư trang thiết bị trong thời điểm các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang hướng dần đến
cơ chế tự chủ về tài chính Mặt khác sản phẩm được chế tạo dễ dàng, rẻ tiện lợi, phù hợp
2.6 Kết quả đánh giá hiệu quả sản phẩm
Sản phẩm này giúp cho người học trực quan khi thực hành kỹ năng các mô đun nghề: Bảo trì sửa chữa máy tính, Cấu trúc máy tính, Kỹ thuật sửa chữa lắp ráp máy tính, Mạng máy tính, Tin học đại cương, Hệ điều hành Windows Server (giáo cụ trực quan cho học sinh, sinh viên),
Nâng cao hiệu quả học tập trong việc cài đặt, lắp ráp, sửa chữa, đo kiểm tra nguội
và nóng; thực hành rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp Đồng thời, đào tạo tay nghề phổ cập, xây dựng các chương trình phù hợp cho các trường Cao đẳng, Trung cấp và các trung tâm Dạy nghề, cơ sở dạy nghề
Không những thế mô hình còn dễ áp dụng vào thực tế Học sinh, sinh viên nắm bắt được tất cả các loại thiết bị, chỉ cần khi khởi động máy tính, sử dụng các thiết bị kiểm tra hoặc phần mềm kiểm tra học sinh, sinh viên nhận biết được máy tính hỏng phần nào
và xử lý Điều quan trọng hơn nữa là hiện nay rất nhiều linh kiện máy tính rời được bày bán trên thị trường Do vậy, máy tính để bàn hiện nay đa phần là máy lắp ráp Vì chất lượng của máy lắp ráp cũng tương đương như máy nhập nguyên chiếc, song máy lắp ráp
rẻ hơn rất nhiều
Hiện nay trên thị trường chưa có mô hình nào đáp ứng được vừa dàn trải máy tính vừa thể hiện mô phỏng được hệ thống mạng máy tính, thực hiện các quy trình xử lý trên
hệ thống mạng việc xây dựng được mô hình trên đã có thể giải quyết được rất nhiều hạn chế đem lại hiệu quả kinh tế cao ứng dụng giảng dạy được nhiều bài học trong các môn học, mô đun và ở nhiều môn học, mô đun khác nhau Mô hình này sau khi ứng dụng đảm bảo tính tiết kiệm, giảm gánh nặng tài chính cho nhà trường, hiệu quả trong giảng dạy của thiết bị tự làm
Ưu điểm lớn nhất của sản phẩm là nhóm đã thiết kế hộp đánh Pan giúp cho học sinh, sinh viên, học viên có thể chẩn đoán một số hư hỏng thường gặp trong quá trình lắp
Trang 626
ráp, bảo trì, cài đặt máy tính và hệ thống mạng; Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể giảm bớt được kinh phí đầu tư thêm trang thiết bị, dụng cụ đào tạo theo danh mục tối thiếu ngành, nghề đã quy định Giúp giáo viên, giảng viên và người học trở nên đơn giản hơn, trực quan hơn với sự hỗ trợ của sản phẩm
3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
“Mô hình chẩn đoán, lắp ráp, cài đặt máy tính và mạng máy tính ứng dụng trong giảng dạy nhóm các ngành, nghề Công nghệ thông tin, Tin học ứng dụng tại các
cơ sở giáo dục nghề nghiệp” sau khi đưa vào sử dụng góp phần đào tạo được thế hệ học
sinh, sinh viên có đủ kiến thức, kỹ năng về chuyên ngành Công nghệ thông tin, Tin học
và vận dụng tốt vào thực tiễn công việc
Sử dụng sản phẩm này trong công việc giảng dạy tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã giảm bớt được chi phí đầu tư trang thiết bị, dụng cụ đào tạo đối với các nhóm ngành, nghề này đồng thời vẫn đảm bảo được yêu cầu đề ra theo chuẩn đầu ra trong các chương trình đào tạo của ngành, nghề ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã xây dựng
Hiện nay, trên thị trường có chưa có các sản phẩm vừa đáp ứng được yêu cầu dàn trải máy tính, mô tả hệ thống mạng vừa có hệ thống chẩn đoán được một sư hư hỏng của máy tính và hệ thống mạng đồng thời vừa cho người học thực hành trực tiếp trên sản phẩm Tuy nhiên đã có một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp có xây dựng mô hình dàn trải máy tính nhưng giá thành khá cao và mỗi loại có một chức năng, nhiệm vụ riêng lẻ và khi
sử dụng cần có nhiều loại mô hình jkhác nhau vì mỗi loại được áp dụng vào các môn học,
mô đun khác nhau Với đặc thù là các đơn vị sự nghiệp về lĩnh vực giáo dục đào tạo thì việc sử dụng các mô hình vào công tác giảng dạy là rất phù hợp (giá thành rẻ, gọn nhẹ), tuy nhiên khi sử dụng vào việc giảng dạy tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần trang bị rất nhiều thiết bị, nhiều mô hình cho nhiều mô học, mô đun ở các ngành, nghề khác nhau Việc làm này vừa mất chi phí di chuyển trong quá trình giảng dạy, vừa mất thêm chi phí mua trang thiết bị Với cải tiến của nhóm tác giả đã khắc phục được các nhược điểm ở trên, trước hết lợi ích về hiệu quả trong công tác giảng dạy, thứ hai chi phí về mua sắm, đầu tư trang thiết bị, dụng cụ đào tạo
Quá trình tính toán nhóm chúng tôi đã thiết kế, xây dựng, lắp đặt sản phẩm theo yêu cầu ra trong đó đảm bảo tính thẩm mỹ, chất lượng, tính ổn định trong khi vận hành, hiệu quả khi sử dụng Sản phẩm này hiện nay ngoài thị trường chưa có đơn vị nào thiết
kế với đảm bảo yêu cầu đầy đủ các tính năng như đã trình bày ở trên Với chi phí thiết kế, lắp đặt sản phẩm đối với đề tài 10.300.000 đồng, theo tính toán của nhóm chúng tôi lợi nhuận đưa lại cho các đơn vị khi sử dụng sản phẩm khi so sánh với thị trường chi phí tiết kiệm được 5.200.000 đồng/sản phẩm.
4 KẾT LUẬN
Trang 727
trong giảng dạy nhóm các ngành, nghề Công nghệ thông tin, Tin học ứng dụng tại các
cơ sở giáo dục nghề nghiệp” được thiết kế với ý tưởng của nhóm tác giả nhằm nâng cao
khả năng truyền tải kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên, học viên, tạo hứng thú cho người học, ứng dụng rộng rãi, hiệu quả, đảm bảo an toàn
Đây là yếu tố rất quan trọng khi thiết kế, xây dựng thiết bị dạy học nhất là trong điều kiện nhà trường còn hạn chế trong việc đầu tư kinh phí mua sắm trang thiết bị dạy học