Kinh doanh bền vững và những vấn đề liên quan: Phần 1

Ebook Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế kinh doanh bền vững trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0: Phần 1 gồm 4 sẽ giúp các bạn nắm được những thông tin về kinh doanh bền vững trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 những vấn đề chung và bằng chứng thực tiễn.

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ

INTERNATIONAL CONFERENCE PROCEEDINGS

KINH DOANH BỀN VỮNG TRONG BỐI CẢNH CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

BUSINESS SUSTAINABILITY IN THE CONTEXT OF INDUSTRY 4.0

TT Họ và tên Chức vụ/ Đơn vị Nhiệm vụ

BAN TỔ CHỨC

Khoa Quản trị Kinh doanh

Trưởng ban

Khoa Quản trị Kinh doanh

11 Ông Đoàn Đức Cường Trưởng phòng

Khoa Quản trị Kinh doanh

Ủy viên

18 Prof Dr Christoph Luetge

Peter Loescher Professor and Chair of Busines Ethics and Global GovernanceTUM School of GovernanceTechnical University of Munich, Germany

Ủy viên

19 Prof Dr Satoshi Mizobata

President of Council for Research Institutes and Centers of JapaneseNational Universities;

Director of Institute of Economic Research, Tokyo University, Japan;

Ủy viên

TT Họ và tên Chức vụ/ Đơn vị Nhiệm vụ

TUM-Cộng hòa Liên Bang Đức

Ủy viên

BAN BIÊN THƯ KÝ

TT Tên bài viết Trang

ĐỀ DẪN HỘI THẢO/ INTRODUCTION

PHẦN 1- KINH DOANH BỀN VỮNG TRONG BỐI CẢNH

CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

VÀ BẰNG CHỨNG THỰC TIỄN PART 1- BUSINESS SUSTAINABILITY IN THE CONTEXT OF INDUSTRY 4.0: GENERAL ISSUES AND PRACTICES

1 “SOCIETY 5.0” AND ECONOMIC SYSTEM TRANSFORMATION

IN JAPAN

Prof Dr Satoshi Mizobata

2

2 ETHICS AND INNOVATION IN INDUSTRY 4.0

Prof Dr Christoph Lütge

28

3 PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH – XU THẾ TẤT YẾU TRÊN THẾ

GIỚI VÀ VIỆT NAM

TS Lê Tố Anh Ths Nguyễn Công Đức Ths Đào Thu Huyền

TS Trần Văn Giảng

75

5 TĂNG TRƯỞNG XANH TRONG NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM -

BỐI CẢNH CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

Ths Trần Thị Thoa

89

6 CÔNG NGHIỆP HỖ TRỢ VỚI PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG

NGHIỆP ĐIỆN TỬ VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CÁCH

101

7 TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA

HÀN QUỐC

PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Dung

118

8 GREENHOUSE GASES REDUCTION EFFECT THROUGH

INFRASTRUCTURE EXPORT: VERIFICATION ON MODAL SHIFT

Assoc Prof Dr Tomoyo Toyota

144

9 SUSTAINABLE CONSUMPTION TRENDS IN THE EUROPEAN

MARKET AND PROBLEMS GIVEN TO VIETNAM’S

AGRICULTURAL PRODUCT EXPORTS

Le Thi Hong Thuan Nguyen Thuy Linh

156

10 ANTECEDENTS OF PURCHASE INTENTION TOWARD ORGANIC

FOOD: A STUDY OF YOUNG CONSUMERS IN VIETNAM

Nguyen Thi Tuyet Mai, Nguyen Minh Chau, Le Minh Duc, Pham Ngoc

Mai, Vu Khanh Huyen Tran, Nguyen Ha Ngoc, Phan Thanh Hung

176

11 A REVIEW OF STUDIES IN EXTERNAL CORPORATE SOCIAL

RESPONSIBILITY

Bui Thu Van, MA

Tran Trong Duc, MA

199

12 SELF-EFFICACY, PERCEIVED BEHAVIORAL CONTROL AND

ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG POLISH

STUDENTS IN THE CONTEXT OF INDUSTRY 4.0: ASSESSING

THE EFFECT OF EDUCATION LEVEL

Duong Cong Doanh, MBA MSc

Assoc Prof Dr Nguyen Ngoc Huyen

215

13 VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT QUẢN LÝ ĐỐI VỚI SỰ

PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA DOANH NGHIỆP

ThS Tạ Thu Phương

231

PHẦN 2- ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0 ĐẾN KINH DOANH BỀN VỮNG PART 2- INDUSTRY 4.0’S INFLUENCES ON BUSINESS SUSTAINABILITY

14 OVERVIEW OF INDUSTRIAL NETWORKS 4.0 AND SOME

IMPACTS ON SUSTAINABLE BUSINESS

245

15 CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP

TRONG BỐI CẢNH CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

Ths Nguyễn Thị Phương Lan

253

16 THÁCH THỨC CỦA CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

ĐỐI VỚI QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC CỦA CÁC DOANH

NGHIỆP VIỆT NAM

PGS.TS Trần Việt Lâm

265

17 REQUIREMENTS OF HUMAN RESOURCE IN VIETNAM

MECHANICAL INDUSTRY IN THE CONTEXT OF INDUSTRY 4.0

Vu Hong Van

282

18 TÁC ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0 ĐẾN LAO

ĐỘNG NGÀNH DỆT MAY VIỆT NAM

TS Nguyễn Kế Nghĩa

294

19 CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH BÁN LẺ NỘI ĐỊA VIỆT NAM

VỚI NHỮNG THÁCH THỨC TRONG BỐI CẢNH CÁCH MẠNG

CÔNG NGHIỆP 4.0

TS Ngô Tuấn Anh

307

20 NHẬN DIỆN NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐẠO ĐỨC

NGHỀ NGHIỆP BÁO CHÍ TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH

OF INDUSTRY 4.0: INTERNATIONAL TO LOCAL INITIATIVES

21 JAPANESE FINTECH: PROBLEMS AND DEVELOPMENT

23 LEVERAGING INDUSTRY 4.0: THE NEED FOR VIETNAMESE

BUSINESS TO EMBRACE GLOBAL BUSINESS ETHICS

Nguyen Thi Ngoc Anh, PhD

346

24 INTERNET OF THINGS: APPLICATIONS IN BUSINESS FIELD

IN FOREIGN COUNTRIES AND IMPLICATIONS TO

Huynh Ba Thuy Dieu, MBA

Nguyen Thi Quynh Anh, MBA

372

26 PHÁT TRIỂN VÀ KINH DOANH BỀN VỮNG CỦA DOANH

NGHIỆP VỪA TRONG BỐI CẢNH CÁCH MẠNG CÔNG

NGHIỆP 4.0

Ths Lê Quốc Anh

Lê Thị Trâm Anh

394

27 THE HUMAN RESOURCES IN VIETNAM SUPPLY CHAIN

Nguyen Thi Dieu Chi

410

28 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO Ở CÁC

DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM

TS Nguyễn Thu Thủy

419

29 IMPLICATIONS FOR SUSTAINABLE ENTREPRENEURSHIP

IN THE VIETNAM SERVICE SECTOR IN THE CONTEXT OF

4TH INDUSTRIAL REVOLUTION

Hoang Viet Huy, MA

Ha Son Tung, PhD

428

30 LIÊN KẾT PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG TẠI BA TỈNH

DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG VIỆT NAM

Ths Ngô Thị Hiền Trang

442

31 TRUYỀN THÔNG MARKETING KỸ THUẬT SỐ TẠI CÁC

DOANH NGHIỆP VIỆT NAM TRONG KỶ NGUYÊN CÁCH

MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

GS.TS Nguyễn Viết Lâm

457

32 KINH DOANH BỀN VỮNG: HIỂU TỪ CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP

4.0 TỚI NĂNG LỰC ĐỔI MỚI SÁNG TẠO DOANH NGHIỆP

TS Lê Ngọc Thông Dương Trọng Hạnh

473

33 NHÃN SINH THÁI – CÔNG CỤ HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

TS Đặng Thị Kim Thoa

489

34 XÂY DỰNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ

CHO CÁC DOANH NGHIỆP DƯỢC PHẨM VIỆT NAM TRONG

BỐI CẢNH CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

Ths Hàn Thị Lan Thư

502

35 EVALUATION OF THE DISCLOSURE DATA OF SUSTAINABILITY

REPORTS IN THE CONTEXT OF INDUSTRY 4.0: A CASE STUDY

IN SEVEN COUNTRIES

Tran Nhat Minh, MA

Chu Tuan Vu, MA

514

36 INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0: DEVELOPING

OPPORTUNITIES FOR VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS

Doan Phuong Thao, PhD

Ngo Thanh Xuan, MBA

39 ALIGNING ORGANIZATIONAL CULTURE AND STRATEGY AT

THE UNIVERSITY LEVEL FOR CORPORATE SUSTAINABILITY -

THE CASE OF NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY

Ha Son Tung, PhD

596

PHẦN 4 - CÁC VẤN ĐỀ KHÁC PART 4- OTHER TOPICS

41 THE FACTORS AFFECTING THE SUPPLY CHAIN INTEGRATION

IN FISHERY INDUSTRY- RESEARCH IN BEN TRE PROVINCE

Assoc Prof Dr Nguyen Thanh Hieu

Nguyen Ngoc Trung

615

42 IMPACTS OF NATURE OF WORK, SOCIAL ENVIRONMENT

AND BENEFITS ON MOTIVATION OF EMPLOYEES: THE

CASE OF A PUBLIC ORGANIZATION IN BRITAIN

Hoang Le An

631

43 IMPACT OF SHARING MECHANISMS ON SUPPLY CHAIN

PERFORMANCE: EVIDENCE FROM AGRICULTURAL

SUPPLY CHAIN IN RED RIVER DELTA

Lai Manh Khang, MBA

Nguyen Thi Minh Hue

Lai Trung Kien Pham Thi Phuong Oanh

662

44 ASSESSING THE ENTREPRENEURIAL OPPORTUNITIES FOR

THE YOUTH IN BEN TRE

Do Thi Hoa Lien Hoang Vo Hang Phuong

678

45 CHINA'S OUTWARD DIRECT INVESTMENT: FOCUSING ON

ONE BELT, ONE ROAD AREA

Takuma Kobayashi, PhD

694

KINH DOANH BỀN VỮNG TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0: SỰ CẦN THIẾT NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Năm 2012, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã ban hành quyết định số1393/QĐ-TTg phê duyệt “Chiến lược tăng trưởng xanh thời kỳ 2011-2020 và tầmnhìn đến 2050” Theo đó, nền kinh tế được tái cấu trúc dựa trên áp dụng công nghệtiên tiến, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính, góp phần xoá đói giảm nghèo và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững Một điểm đáng lưu

ý, phần lớn các chỉ tiêu mục tiêu của bản Chiến lược này liên quan đến xác định tráchnhiệm xã hội của doanh nghiệp trong kinh doanh Cụ thể, đến năm 2020: giá trị sảnphẩm ngành công nghệ cao, công nghệ xanh trong GDP đạt 42-45%, giảm cường độphát thải khí nhà kính 8-10% so với 2010, 100% cơ sở sản xuất kinh doanh mới áp dụng công nghệ thân thiện môi trường hoặc trang bị các thiết bị xử lý chất thải đạt tiêu chuẩn môi trường, 100% khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt

tiêu chuẩn,v.v… Điều đó có nghĩa là Chiến lược tăng trưởng xanh chỉ có thể đi vào

cuộc sống khi có sự tham gia thực hiện của doanh nghiệp và các doanh nghiệp cần phải coi kinh doanh bền vững là sứ mệnh của mình

Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 được nhận dạng những năm gần đây và tiến

bộ nhanh đến chóng mặt sẽ làm cho thế giới thay đổi nhanh chóng Cuộc cách mạngnày được xem là một sự tiến hóa mang tính đột phá sang một thời kỳ phát triển mớicủa kinh tế tri thức Nó không còn là đơn thuần chỉ là "mở rộng" số hóa kinh tế, dù sửdụng Internet như một nền tảng, bởi lẽ Cách mạng Công nghiệp 4.0 còn dựa vào nhiềuthành tựu của tự động hóa, vật liệu mới, công nghệ sinh học, và chúng được "tích hợp" với nhau tạo ra sự thay đổi cơ bản cách sống Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0

đã tạo ra những cơ hội lớn trong phát triển kinh tế và kinh doanh, nó cho phép du nhập các công nghệ tiên tiến giúp tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới, tăng hiệu quả

sản xuất, thúc đẩy sáng tạo Tuy nhiên, những thách thức trong kinh doanh bền vững

cấp vốn tài chính và vốn tri thức (các nhà sáng chế, cổ đông và nhà đầu tư) và những đối tượng phụ thuộc vào sức lao động (người lao động).

Như vậy, sứ mệnh kinh doanh bền vững được thực hiện trong bối cảnh cuộcCách mạng Công nghiệp 4.0 với nhiều cơ hội và không ít thách thức Điều này đặt ra câu hỏi cho các chủ thể kinh doanh: làm thế nào để vượt qua những thách thức và tậndụng triệt để các cơ hội từ Cách mạng Công nghiệp 4.0, lựa chọn các phương án phát triển kinh doanh đảm bảo tối ưu nhất yêu cầu bền vững Đó cũng là những “đơn đặthàng” từ phía thực tế đối với lĩnh vực nghiên cứu và triển khai, cần có những trao đổi,phân tích sâu sắc, tổng hợp đa chiều các khía cạnh: từ lý luận kinh doanh bền vững,Cách mạng Công nghiệp 4.0, tác động của cuộc cánh mạng này đối với kinh doanh bền vững, khả năng tiếp nhận của các chủ thể kinh doanh trong các điều kiện khác nhau, đến kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam trong quá trình hướng tớikinh doanh bền vững

Với cách đặt vấn đề nói trên, Hội thảo khoa học quốc tế: “Kinh doanh bền vữngtrong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0” do Trường Đại học Kinh tế Quốc dân chủtrì với sự phối hợp với Trường Đại học Kyoto, Nhật Bản và Trường Đại học Kỹ thuậtMunich, CHLB Đức, có ý nghĩa rất quan trọng, với kỳ vọng tìm đến những câu trả lờicho những “đơn đặt hàng” từ phía thực tiễn đặt ra

II.MỘT SỐ NỘI DUNG TRAO ĐỔI TRONG HỘI THẢO

Trong khung khổ chủ đề Hội thảo: “ Kinh doanh bền vững trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0”, đã có 45 bài viết đến từ các nhà khoa học, các chuyên gia, nhà quản lý và hoạch định chính sách với nhiều nội dung phong phú và sâu sắc Dựatrên những phân tích và những gợi mở từ các bài viết, căn cứ vào cách đặt vấn đề ởtrên, chúng tôi xin được đưa ra 5 nội dung trao đổi chủ yếu trong buổi hội thảo này

Nội dung thứ nhất: Phát triển kinh doanh bền vững được xác định là trách nhiệm của doanh nghiệp đối với toàn xã hội Các doanh nghiệp Việt Nam cần phải có những cải cách gì để đáp ứng tốt được những yêu cầu xã hội đặt ra

Rõ ràng là, để có phát triển xanh, bền vững, với tư cách là tế bào của nền kinh

doanh nghiệp kinh doanh bền vững Kinh doanh bền vững được hiểu, đó là việc duy trì

được trạng thái kinh doanh có hiệu quả cao một cách lâu dài trong các điều kiện khắcnghiệt và đổi thay, đồng thời thực hiện được sự lan toả tích cực đến các đối tượng chịuảnh hưởng Điều đó đặt doanh nghiệp phải gắn kết được hoạt động kinh doanh vớithực hiện tốt được trách nhiệm của mình đối với xã hội trên tất cả các mặt: bảo vệ môitrường, tiến bộ xã hội, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, gắn kếtcộng đồng và bảo vệ người lao động, v.v… Nhiều bài viết trong Kỷ yếu hội thảo đã đềcập đến nội dung trên theo một số lĩnh vực cụ thể: quản trị phát triển nguồn nhân lực,liên kết phát triển kinh doanh của các tỉnh, vùng, phát triển nông nghiệp công nghệcao, thân thiện môi trường, phát triển thị trường sản phẩm quốc tế theo hướng bềnvững, thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, kiểm soát quản trị quá trình phát triển doanh nghiệp, các hoạt động đổi mới trong quảng cáo, tiếp thị, nhãn sinh quan đối với sản phẩm hàng hoá, nghiên cứu hành vi tiêu dùng của các tầng lớp dân cư,v.v…Để làm sâu sắc hơn những nội dung nêu trên, chúng tôi xin tiếp tục phát triểnmột số khía cạnh cần trao đổi thêm : (i) Nội hàm của kinh doanh bền vững và cụ thểhoá trong các ngành, lĩnh vực, vùng và loại hình doanh nghiệp khác nhau; (ii) Khoảngcách giữa yêu cầu đặt với mức độ bảo đảm của các doanh nghiệpViệt Nam hiện nay, những mâu thuẫn thường gặp phải của doanh nghiệp trong thực hiện kinh doanh bềnvững; (iii) Cần có những cải cách gì tiếp theo đối với các doanh nghiệp, các cơ quan quản lý, các tổ chức xã hội để thực hiện sứ mệnh kinh doanh bền vững ở Việt Nam

Nội dung thứ hai: Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đặt ra những ràng buộc mới trong quá trình thực hiện kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam Các chủ thể kinh tế cần nắm bắt và cập nhật như thế nào để đổi mới hoạt động, bảo đảm kinh doanh bền vững

Nhiều bài viết trong cuốn kỷ yếu hội thảo đã nhấn mạnh đến sự gắn kết củacuộc Cách mạnh Công nghiệp 4.0 với thực hiện mục tiêu phát triển kinh doanh bềnvững trên các khía cạnh tổng quát cũng như cụ thể, như: Kinh doanh bền vững trong

Đạo đức nghề nghiệp, đạo đức kinh doanh với cách mạng 4.0, Cách mạng công nghiệp4.0 với hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán,v.v…Một số phát hiện và đề xuất của các bài viết này đặt ra cho hội thảo những nội dung trao đổi sâu sắc hơn: (i) Những thách thức của Cách mạng 4.0 đến phát triển kinh tế và kinh doanh của Việt Nam: nền kinh

tế năng suất thấp, áp dụng khoa học công nghệ rất hạn chế, không có những tập đoàn, công ty thuộc “top” hàng đầu thế giới, cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 có thể làm doãng thêm khoảng cách phát triển của Việt Nam so với thế giới, công nghệ mới và rôbốt có thể dẫn đến tình trạng thất nghiệp hàng loạt vì không thể chuyển đổi nghề kịpthời, phân hóa giàu nghèo gia tăng thêm và các xung đột xã hội có thể nổi lên; (ii) ViệtNam phải nỗ lực tiếp nhận cuộc cách mạng này để thay đổi trên cơ sở thực hiện nhiềucuộc “cách mạng con” từ tư duy đến hoạch định chính sách, tạo đột phá trong tạo việclàm năng suất cao, loại trừ tư tưởng lợi ích nhóm, cục bộ, hay bảo hộ; tái cấu trúc nềnkinh tế theo hướng cân bằng động lực kinh tế với an sinh xã hội; (iii) Liên quan đếnkinh doanh bền vững trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0, các doanh nghiệpcần quan tâm nhiều hơn đến vấn đạo đức kinh doanh: Nếu quan niệm đạo đức là “trái tim” của kinh doanh, đổi mới sáng tạo là “bộ não” của kinh doanh, Cách mạng Công nghiệp 4.0 đã tạo cơ hội cho các doanh nghiệp có “bộ não” thông minh hơn, thì “trái tim” của kinh doanh cũng cần phải có sự hoàn thiện theo hướng liêm chính, có như vậy, doanh nghiệp mới thực hiện được các cơ hội kinh doanh mới dựa trên giá trị cốt lõi, nềntảng về đạo đức kinh doanh và đổi mới sáng tạo, vì sự phát triển bền vững của mình

Nội dung thứ ba: tính chất vận hành của Cách mạng Công nghiệp 4.0 khác nhau đối với từng ngành, từng lĩnh vực, từng loại hình doanh nghiệp Các chủ thể kinh

tế khác nhau cần có cơ chế sử dụng thành quả của cuộc cách mạng này như thế nào trong việc hướng tới kinh doanh bền vững

Nhiều trong số các bài viết của các nhà khoa học đã đề cập nội dung tác độngkhá đa chiều của của Cách mạng Công nghiệp 4.0: (i) Đến các ngành,các lĩnh vực kinh

tế khác nhau như ngành công nghiệp cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, ngành dệtmay, ngành điện tử, ngành du lịch, ngành nông nghiệp, ngành dược, ngành bán lẻ nộiđịa, xuất nhập khẩu; ngân hàng thương mại, lĩnh vực thông tin marketing,v.v ; (ii)

vận hành kinh doanh bền vững dưới tác động phức tạp của Cách mạng Công nghiệp4.0, hội thảo muốn hướng sự trao đổi đến: (i) Phân nhóm ngành, lĩnh vực, vùng kinh tếcủa quốc gia như thế nào để có khả năng mô hình hoá sự tác động của Cách mạngCông nghiệp 4.0 đến phát triển kinh tế và kinh doanh; (ii) Hình thành những mô hình kinh doanh bền vững phù hợp với từng nhóm ngành, vùng dưới tác động của các biến

số đặt ra từ Cách mạng Công nghiệp 4.0; (iii) Những sự thay đổi nào cần đặt ra trong hoạch định chiến lược, trong xây dựng chính sách, trong tổ chức và quản lý hoạt động kinh doanh phù hợp với bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0

Nội dung thứ tư: Tác động của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đến phát triển kinh doanh bền vững ở các nước trên thế giới như thế nào và những bài học gì được vận dụng cho Việt Nam

Đối với các nước phát triển, cách mạng 4.0 với các biểu hiện của nó đã thực sựtạo những nền tảng quan trọng cho quá trình tái cấu trúc nền kinh tế và phát triển kinh doanh của các chủ thể kinh tế Một số bài viết trong kỷ yếu hội thảo đã đề cập đến nộidung này như: tăng trưởng xanh trong bối cảnh cách mạng 4.0 ở Hàn Quốc, cách mạng4.0 và sự thay đổi hệ thống kinh tế ở Nhật Bản, vấn đề tạo động lực việc làm trong bốicảnh công nghiệp 4.0, những vấn đề đặt ra trong phát triển của một số doanh nghiệpđiển hình của một số nước như Nhật Bản, Ba Lan.v.v…Các kết quả nghiên cứu đã cho thấy, đối với các nước phát triển, quá trình tiếp nhận và thực hiện cách mạng công nghiệp 4.0 không phải không có những khó khăn để vận hành phát triển kinh tế và kinh doanh và họ đã phải vượt qua Vì vậy, việc đi sâu phân tích sâu sắc và hệ thống hơn nữa những kinh nghiệm quốc tế (cả các nước phát triển và các nước đang phát triển) và những bài học kinh nghiệm gì sẽ được rút ra cho Việt Nam với lợi thế là nước

đi sau, là những vấn đề cần được trao đổi trong hội thảo

Nội dung thứ năm: Trường đại học sẽ làm gì để góp phần tham gia vào thực hiện

sứ mệnh kinh doanh bền vững của các chủ thể kinh tế ở Việt Nam trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0

yếu, tuy nhiên còn ít và chưa đủ độ sâu, rất cần trao đổi trong buổi hội thảo này, đó là: (i) Thị trường lao động, nhất là lao động có trình độ cao đòi hỏi khắt khe hơn, sinh viên tốt nghiệp cần phải có kiến thức, kỹ năng và thái độ thích ứng; (ii) Cách mạng Công nghiệp 4.0 tạo nhiều cơ hội cho các trường đại học tham gia thị trường khoa họccông nghệ, nhưng đòi hỏi phải thay đổi trong tư duy, phương pháp và cách tiếp hiệnđại với tính ứn dụng cao hơn; (iii) Các trường đại học phải có những thay đổi trong nộidung chương trình đào tạo, phương pháp tổ chức đào tạo, kể cả các chuẩn đầu ra củacác ngành, chuyên ngành đào tạo, nhất là các chuyên ngành liên quan trực tiếp đếnphát triển kinh tế kinh doanh bền vững

Hà Nội, ngày 10 tháng 9 năm 2018

PHẦN 1- KINH DOANH BỀN VỮNG TRONG BỐI CẢNH CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

VÀ BẰNG CHỨNG THỰC TIỄN PART 1- BUSINESS SUSTAINABILITY IN THE CONTEXT OF INDUSTRY 4.0: GENERAL ISSUES AND PRACTICES

Prof Dr Satoshi Mizobata1Kyoto University, Japan

Abstract

Collapse of the economic growth and so-called “lost decades” required transformation

of the Japanese corporate system which became from the growth engine to malfunctioned barrier under globalization Traditionally, the Japanese innovation system was private-led and corporate institutes as well as supported by the government policy

As far as innovation was based on the Japanese corporate/economic system, the post bubble-collapse innovation has been related not only with new technology but also with transformation of the economic/corporate system with changes in work style and values The Japanese version “Industry 4.0”, so-called “Society 5.0” aimed at reorganization of industry, corporations and society, and the policy has been promoted in 2000s, especially under the Abenomics government This paper examines a series of policy focusing the above target In reality, we can observe the positive symptoms: transition to open innovation system, an increase of R&D expenditures in the export competitive sectors such as automobile, home electronics, and others However, at the same time, there are not so many innovative enterprises and the Japanese international competitiveness looks to decline The state higher education organizations’ budgets are restrictive and damage in research potential and basic sciences become a constraints for the economic development In the Japanese transformation, innovation has been in effect, before the drastic changes in labour system have reached a consensus among people Society 5.0 type innovation is quite different in the scope and speed from the previous industrial revolutions Prompt innovation needs quick social “adaptation” which eases adjustment costs As a result, trust to the government and markets, and market/government quality has been deteriorated under the innovation, and Japan has been in the trap of a vicious circle In short, the economic system transformation for innovation becomes a constraint of innovation “Society 5.0” requires high quality markets/government based on the adaptive consensus and trust to the institutions

JEL classification: D40, E61, O31, O32, O38, O57, P16

Keywords: innovation, market quality, economic system, policy, government, trust

1

The Japanese economy entered into the long-term recession, so-called “lost decades” after a collapse of the bubble economy in the beginning of 1990s This process may be regarded as overlapping with the period of the rise of neo-liberalism in the world and the Japanese economic system has been spontaneously transformed into the American type In practice, the corporate reform in 1990s- 2000s including corporate governance and stewardship has been based on the shareholder authority In addition, in this process, the innovation has become a cornerstone for the economic recovery in Japan, and after 2000s, ICT (Information and Communication Technology), IoT (Internet of Things) and

AI (Artificial Intelligence) have strengthened their position in innovation The German type revolution “Industry 4.0” (the forth industrial revolution2) has been focused as

“Society 5.0” in Japan, and this strategy may well become a strategy for the economic recovery In short, The Japanese economic system sustaining the economic growth had changed into the growth constraints under the new international environment and the market environments, and the escape from “lost decades” means search for a new strategy by the system transformation As far as the revolution “Society 5.0” refers AI, robots, big data as a basis of international competitiveness, it has linked with industrial structure and the manufacturing regime, and the competitiveness in this field has been directly linked with the economic system supremacy over others Thus the severe international competition includes technology as well as economic system of corporations and society

The above transformation looks similar to the system transformation in the former socialist economies The contemporary innovation in the world is linked with the social system itself Reconsideration of the growth path is connected with socio-economic institutions and all the countries can be regarded as a “transition economy”

This paper examines the innovation policy in Japan, and why Japan failed in innovation and whether the contemporary innovation policy may be free from the past failures Moreover, the new industrial revolution “Society 5.0” has changed job regime and work style, and it has potential to cause conflicts with the traditional Japanese customs Therefore, innovation itself becomes a trap deteriorating markets/governments for innovation Thus, the paper investigates the innovation adaptability of the Japanese society and its conditions

corporations On the one hand, big corporations established their own research institutes in order to catch up the global R&D standard in 1950s Those institutes expanded their research levels into both applied and basic In short, corporations invented the Japanese innovation style based on the linkage among basic research, applied research, innovation and commercialization on their own expenses As far as the government supported those research institutes and the business world promoted cooperation among those institutes, the innovation system was named as “convoy system” (Yamaguchi 2016:189) This special competition rule on innovation faced to its malfunction, and after the collapse of the bubble economy, the system drastically diminished All the institutes have changed their roles and functions; they changed innovation system from closed to open with universities.

In addition, the competitive advantages of the Japanese economic system have been lost under the decomposition and outsourcing in the manufacturing “The decomposition of production has undermined the competitive advantage of Japanese business models that rely on long-term relationships with suppliers, banks, and workers

to foster incremental advances in production processes Japanese manufacturers have maintained a stronger competitive position in products that continue to be characterized

by integral production (such as automobiles and digital cameras) than in those that have shifted further to modular production (such as personal computers and cellular telephones)” (Vogel, 2013: 2)

The Japanese economic policy has been based on the state-led industrial policy The innovation policy has been deeply liked with the Japanese growth strategy Under the new environment such as energy constraints, need to develop local community, and change of the growth engine based on the domestic technology, in 1979-1980, MITI (Ministry of International Trade and Industry3) officially raised the concept

“Technology-driven nation” The government regarded the catch-up growth strategy with technology transfer exhausted, and raised the independent technology based growth by improving manufacturing technology The decisive policy, “the science and technology basic plan”, started in 1995, and it meant “transformation of industrial policy into realization of practical industrial technology policy” (Kawamura and Takeda 2014:6)

The government emphasized innovation for building the new industry In spite of the aggressive bias to the innovation policy, the results are not successful and the traditional tasks remain The following three measures typically express the results of

3

promotion (Hoshi and Okazaki 2016) Although in 1983, MITI adopted Act on the Development of High Technology Agglomeration Regions, in 2001, METI newly started Industrial Cluster4 Policy This policy aimed open-cooperation innovation system based on the Silicon Valley model in USA The regional innovation policy has evolved from subsidies distribution to the innovation-biased project Secondly, the government subsidies are diversified, and the national projects can be regarded as the typical case for creating the new industries Thirdly the business promotion policy has been carried out as SME policy.

The NIS also drastically changed after 1980s (Kawamura and Takeda 2014) In order to adapt new technology and to respond a growing sense of crisis in declining competitiveness, the NIS has become more flexible and the academic society has also definitely been integrated into the NIS5

The policy results, however, are not so effective Okubo, Okazaki and Tomiura (2016) concluded the policy led agglomeration of low productivity firms under the subsidies Hoshi and Okazaki (2016) insists the following institutional bases are fragile, which lead all the players to be cautious on innovation: financial system has insufficient screening ability; due to a low-mobilization of labour market, the job market does not function; the cooperation between business and universities is weak; big business has organized the closed R&D organizations; Japan lacks social norms cultivating entrepreneurship; the star-up infrastructure is premature The traditional Japanese business organizations and values changed into barriers for open innovation Yamaguchi (2016) points the institutional weakness vividly The big business’s research institutes have been shrunk since a collapse of the bubble economy Due to a lack of networking between academic society and business, the fundamental research has also weakened The strength has changed into weakness

2 Drastic development of the Japanese innovation policy

The long-term vision of Japan has been traditionally based on the Science and Technology Basic Plan drafted by Cabinet Office of the Japanese Government since the year 1996 Now, Cabinet Office adopted the 5th Science and Technology Basic Plan (Council for Science, Technology and Innovation, 2015) In parallel, the government established Council for Science, Technology and Innovation for the important policy in

Technology This organization schemed and adjusted policy on innovation as a whole The innovation 2025 strategy was drafted in February 2007, and the Prime Minister Shinzo Abe defined his view on innovation which meant dynamic social changes Even though the government expressed the comprehensive view on innovation, it lacked a sense of impending crisis, compared with the strategy in the then German strategy7(The Japan Research Institute, https://www.jri.co.jp/page.jsp?id=6471, 14 May 2017, accessed in 1 August 2018)

The contemporary policy may be regarded as a growth strategy of Abenomics under the Abe government In December 2012, the Cabinet established the “Headquarters for Japan’s Economic Revitalization,” and in 2013 under the Headquarters, the Cabinet held meetings of the “Industrial Competitiveness Council” and in September 2016 organized meetings of the “Council on Investment for the Future” Based on the organizational changes, in 2013 Japan Revitalization Strategy and in 2014 Action Plan for Strengthening Industrial Competitiveness was adopted8 and on this line, Growth Strategy 2018 (Basic Outlook and Key Strategies) was drafted in 2017 and 2018.Through the above strategies, the key moment was a society construction by the innovation, and the 2016 Science and Technology Basic Plan raised “Society5.0”9realizing super smart society that brings sustainable growth and self-sustaining regional development, ensures the safety and security for our nation and its citizens, respond to global challenges and contribute to global development, gives sustainable creation of intellectual property using ICT

Super smart society is defined as “a society where the various needs of society are finely differentiated and met by providing the necessary products and services in the required amounts to the people who need them when they need them, and in which all the people can receive high-quality services and live a comfortable, vigorous life that makes allowances for their various differences such as age, sex, region, or language”

Japan Revitalization Strategy was revised in 2015 and 2016 Action Plan was also approved every year.

9 Innovation by the fourth Industrial Revolution means a drastic change of the society which follows the hunting society (Society 1.0), agricultural society (Society 2.0), industrial society (Society 3.0), and information society (Society 4.0) Society 5.0 means the new future society: “a human-centered society that balances economic advancement with the resolution of social problems by a system that highly integrates cyberspace and physical space” (Cabinet Office, Government of Japan, http://www8.cao.go.jp/cstp/society5_0/index.html , accessed in 1st August

and Society 5.0, Growth Strategy 2017 and Growth Strategy 2018 also consider healthcare, medical and nursing, distribution reform, the world-wide supply-chain, infrastructure and city functions, and promotion of Fintech, energy and environment constraints, robots and biomaterial, and housing markets as strategic fields, and raise reforms for realization of Society 5.0

In contrast to Industry 4.0 in German and Industrial Internet in US progressing IoT

in production/stock management of manufacturing, even though the Japanese government lacks a sufficient sense of crisis and is based on the abstract vision10, the Japanese Society5.0 aims formation of connected industries in manufacturing and socio-economic system In short, the Japanese strategy includes not only an increase of productivity but also social transformation from the collapsed society in the post-bubbleeconomy

From the angle of corporate system, to cope innovation policy, the corporations progress open-innovation replacing the traditional closed-innovation Moreover, the new scheme of R&D infrastructure including higher education institutions and universities (formation of the new National Innovation System), and the policy includes human capital formation and mobility of labour In short, the contemporary transformation means market adaptive reform of corporate system and socio-economic system, with the leadership of the government

Business society has also requested the strategy of innovation

The Japan Business Federation (Keidanren)11 announced that innovation became a key to sustainable development and illustrated the vision of building innovation-based country (Intellectual Property Policies and Systems for an Innovation-Driven Japan,Overview, 16 March 2010), and call for a New Science and Technology Basic Plan to create innovation At that time, Keidanren requested reorganization of the headquarter

of the government (19 October 2010), and announced a proposal titled “Aiming to Build ‘Japan as an Innovation-Oriented Nation”, which has three pillars: “expansion of

‘investment’ for the future,” “development of a ‘foundation’ for creating the future” and

“development of ‘human resources’ capable of leading the future” (17 April 2012) Following the above proposals, Keidanren call for the new Science and Technology Basic Plan in March 2015, in which Keidanren expressed the basic vision of the new industry creation, super smart society, NIS with open innovation Following the

formation of business models and knowledge/rule formation, building open innovation(15 May 2018) Keidanren stands as a strong voice to the innovation policy.

Japan Association of Corporate Executives (Keizaidouyukai) may be also regarded

as an influential body to the government This Association announced the influential proposals as follows: “Development of innovation-oriented management achieving the high targets” (2008), “Enhancing true playmaker function for realizing R&D innovation”(2012), “Management behavior principles for innovation promotion” (2017).Particularly, the Association considered that Japan needs the fundamental transformation after the World War II, and expressed its basic view “Japan 2.0” in 2016 This view is based on three basic general changes (globalization, digitalization, and socialization/diversity) and domestic changes in the Japanese corporations (Japan Association of Corporate Executives 2016)

The business society has stronger sense of crisis in the global competitiveness and considers the government-led strategy as a prop for innovation promotion As far as thegovernment and the private sector have worked hand in hand to promote innovation, the Japanese tradition economic system may be regarded as unchanged

3 Reality and results of innovation policy

How can we evaluate reality and the results of innovation policy, so-called Society 5.0?Here, based on the public data, I will illustrate reality Particularly, data of Ministry of Internal Affairs and Communications, “Science and Technology survey results “, are helpful for the general investigation of the confusing results

Traditional Japanese innovators - the enterprises innovation institutes - have diminished since 1980s (Yamaguchi 2016:13) After the second half of 1990s many famous innovative enterprises shrunk their innovation base12 The results are not so simple The quantitative data include confusing results In spite of the lost decades, R&D expenditure has increased (Figure 1) However, the R&D investment value of Japan is not small; it has not been linked with the corporations’ performance (Otsuka 2011) Even though the global economic crisis damaged R&D expenditure in the private and the public, it recovered under the “Abenomics policy” The result, however, cannot

be overestimated The expenditure has been vulnerably affected by the business conditions, and it reached 18.4 trillion Yen, 3.42 % of GDP in 2016 The investment has been outstripped by China, and looked stagnant Particularly, share of R&D in the total

12

The USA corporate institutes withdrew from the private sector research in 1990s, and Japan followed this trend Hitachi stopped institute for basic science in fact, and NTT, NEC and Sony and others diminished their R&D

(Figure 2).

The public expenditure in the universities has been stagnant or declining, and the private business has been kept as a main engine of innovation (Figure 3) The economic system has been unchanged or deteriorated R&D efficiency (corporate value added/total R&D expenditure) has been low, compared with other OECD countries Japan’s share of high-technology industry in the world has declined The corporations have been conservative in R&D They (78.1% of the total) focused on the short term R&D (1-4 years), and this trend enhanced itself (Institute for Future Engineering 2016:20) As far as corporations have strong risks in middle and long-term R&D investment, they expect the leading role of the government Almost all R&D has been carried out by their own corporations and/or their group (70.5% in 2015), and 50 % corporations have no changes in open innovation (Institute for Future Engineering 2016) The total number of scientific researchers is stable or is lightly increasing in 2000s (60% in the private sector in 2014), and liquidity of researchers is low (METI 2016)

The private sector looks successful The top Japanese multinationals in the automobile have occupied the leading position, and manufacturing sectors can be regarded as main players of innovation Particularly, the following four sectors may be regarded as the promising sectors: life science with pharmaceutical), information and communication technology (ICT), environment, nanotechnology and material (Figure 4, 5) Figure 4 indicates automobile has kept a leading, and ICT looks declining The

investigation on R&D activities by Nihonkeizai Newspaper (26 July 2018) also clarified

the current investment: 43.9% companies of the total invested the maximum in R&Dand particularly automobile and home electronics companies have concentrated on the advanced research such as AI and automatic driving and others13 As far as the export companies led innovation, the traditional R&D model has survived However, R&D does not always lead the high performance Even though the Japanese R&D accumulated investment has been large, the companies’ profits have been small Sakakibara and Tsujimoto (2004) certify a decline of R&D efficiency Analyzing 43 large corporations, a third companies cannot recover their investment High performance companies have following characteristics different from the traditional economic system: companies have strategy concentrating their investment into advantageous and competitive fields; when the company has no technology; companies

Technology trade has drastically changed Till 1990s, Japan was the net importer of technology (USA occupied the main exporter) However, after 1990s, Japan has shown a sharp increase of technology trade profits In 2015, export was about 4 trillion Yen, and profits recorded 3.3 trillion Yen (Figure 6) Intra-firm trade has occupied 80% in export, and 30% in import In short, technology trade is based on the traditional economic system.

While the statistical data looks positively, the results cannot be overestimated, and the trade profits cannot bring about the economic growth The reality is quite the opposite, and the existing innovation system has shown its deficiency15 The innovation policy is not so positively evaluated due to malfunctioned Japanese corporations, and both corporations and research units have lost their competitiveness due to severe administrative regulation National Institute of Science and Technology Policy (NISTEP) “Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology(MEXT)” has clarified qualitative structure of innovation NISTEP nationally investigated innovative behavior of Japanese corporations since 2004 (investigation of 1999-2001) and in 2015 NISTEP reported the result of 2012-2014, and the 2017 survey was distributed among 3,573 companies (1,844 of whom responded) with investments

of at least 100 million yen which carry out internal research and development during 2014-201616 According to NISTEP (2016), innovation of Japan is lower than not only developed but also emerging China, and enforcement level is not so high In 1999-2014,around 77% companies do not fulfill their innovation, and both product-innovation and process- innovation companies are stagnant (Figure 7) “47% of productive innovative enterprises implemented products into the market first in the world or in Japan (NISTEP,2015: 5) Moreover, innovation is mainly based on group-enterprises In spite of the policy, majority companies are conservative on innovation, and they are apt to keep their tradition organizations

NISTEP data raise us the causes that hinder innovation activity as follows: “lack of competent employees was the most prevalent hampering factor”(NISTEP, 2016: 7) of innovation (61%), and pursuit of short term goals or profits (51%) and restrictions of technology and know-how (49%) followed it Lack of finance (34%) and difficulties in

14

Concerning the empirical survey by the Basic Survey of Japanese Business Structure and Activities, see Kim 2016.

15 The service sector expresses Japan’s competitiveness clearly Labour productivity of Japan in manufacturing (in average) is smaller than that of USA by 30% and in service sector gap is bigger (50%) in 2010-2012 The gap in service sector tends to expand after the 2008 economic crisis (Japan Productivity Centre, USA and Japan Labour Productivity Comparison by Industry, 12 December 2016) Even though labour productivity in the service sector is difficult to measure precisely due to scale of economy, quality and extraordinary gaps within the service sector, this gap suggests weakness of the Japanese business organization and employment system.

16

lack of customers’ response is marginal In short, internal (organizational) constraints are influential than economic constraints, and this trend can be observed since 1999 Even though the companies which employ the doctorates are low, the big companies have higher share doctorates, and their product-innovation share is high The doctorateshave potential to link the company with universities (Ikeda and Inui, 2018) Though the characteristics of the doctorates market look similar internationally (Calmand, Kobayashi, Nohara, 2018), this type of market is restricted, under the home made skill formation system of the company.

The Japanese economic system tends to organize R&D in-house, and it may be regarded as closed-type The surveys by NISTEP show the path from other companies within the group is declining and the share of other companies of other groups and universities/higher education institutions have increased, and the above trend may well suggest open-innovation This trend cannot be overestimated In-house R&D has been kept in more than 40% companies, and particularly in the export leading sectors such as metal products and machine building, in-house becomes more popular In addition, intra-group R&D transaction has been kept around 10% level

Even though in 2000s, the government is very active for implementing innovation, the results may be regarded as mixed On the one hand, the companies are very active in innovation activities, and they have transformed from closed to open, and market transaction has become more influential On the other hand, so many companies are conservative to innovation, and external pressure adapting the environment is restricted They have kept their own system In this case, not only organizations but also markets are conservative The higher education (doctorates) job market is restricted, and companies have not organized their new skill formation The internal factor, lack of competent employees, is a typical case Moreover, companies have shown short-term profit seeking and risk-escaping behavior, and innovation policy cannot change economic system in Japan

4 Trap of innovation policy: vanishing institutional complementarities 17

When the Industry 4.0 type industrial revolution has caused the revolutionary increase

of productivity, the place and values of “working” also drastically change The outstanding feature of the new innovation is its rapid pace which makes adaptation and adjustment fall into difficulties

(2.8% in 2017), Society 5.0 has a risk to cause unemployment through an increase of productivity In contrast to the view that “three trends – automation, globalization and the rising productivity of a highly skilled few – combining to generate an abundance of labour” (Avent, 2016: 5), as far as the labour force is under a decline, and Japan has a potential to be free from social conflicts (Growth Strategy 2017, 2018) However, reality is different from the official perspective and labour participation rate is decreasing as the USA case shows18.

In case of Japan, although the total rate of participation looks unchanged, a spin-out

of male workers and an entry of female As Figure 8 indicate, while men in 25-34 age decreases their participation rate, female in the same age drastically increase their participation When we compare 1980 and 2017, male workforce decreased by 4 million, and female workforce increased 7.5 million At the same time, aging strata also decrease their participation As the typical Japanese female participation rate traditionally suggested M-shape, the contemporary innovation means drastic change of work style (Figure 9) Moreover, this replacement process changes content of work and stability of employees Digitalization, automatization and utilization replaced simple work into the operation of machine and computers Regular workers have been replaced by irregularly employed We can observe the drastic change in work style in the Japanese welfare model19

Moreover, concerning employment, as far as digitalization and automatization requires high skilled job and employees have been difficult to change their jobs intohigher skilled one, firm specific skill formation has become outdated The traditional Japanese skill formation and promotion regime suffered to change In short the Japanese corporate system needs adaptation to the new environment

Secondly, “major technological revolutions usually generate enormous benefits alongside the disruption they cause” (Avent, 2016: 42) Digitalization by Society 5.0 also has potential to increase productivity, income and tax revenue, and to create theeconomic virtuous circle However, as far as labour system has been shocked, and employees lost their traditional jobs and skill formation, and as far as “rapid growth in incomes keeps receding to higher and higher echelons of the income and skill distribution” (Avent, 2016: 56), falling wages and incomes have been clearly observed,and economic gaps also have expanded itself The society has been instable, and all the stakeholders of the society have enhanced their compliant

18

In USA, among all men, the rate of participation in the workforce dropped from about 76% in 1990 to 69% in

2015, corresponding to a decrease of nine million men (Avent, 2016: 3)

19

employees The drastic change can be observed after 1995 till now (Figure 10) Irregularly employed are higher in the young generation (15-24) and aged one (65 and over), and the share has increased in 2000s undoubtedly (Figure 11) In addition, motivation looks to change Figure 12 certifies workers’ own convenience is increasing and external factor that he/she cannot formal job is decreasing In addition, among those with external factor, the share who hopes to change his/her job is decreasing From the view point of labour adjustment, labour hording type employment has been kept and workers enhance their adaptation in the labour market According to the research data of JILPT (2013)20, concerning the balance of regular and irregular, 50.1% enterprises regards reasonable, 17.6% tries to increase regular employment, and 14.4% tries to increase irregularly employment For those demanding irregularly employment, though 46% requests costs cut and 38.7% requests employment adjustment, 35.7% demands continuous employment of aged (retired) workers For those demanding regular employment, 53.75 requests workers’ self-training and 51.2% requests succession of skill formation We may conclude the Japanese system is partially damaged and is partially preserved.

However, as regular employment is replaced by irregular, and it is partially motivated by economizing labour costs, for the Japanese companies, this replacement means labour cost cut, and therefore this process follows wage decline21 Real wage increase till 1997, and after that till now, it has been declining During 1997-2017, real wage lost more than 20% (Figure 13) Particularly, as in 2010s, wages of irregularly employed has sharply increased, regular workers suffered real wage decline As for family income, we can observe the same trend as real wage As a whole, the family cannot recover its income in 1994-2016, and they lost about one million yen Even though the income level is low, aged family earns stably (Figure 14) As a result, the economic gap has drastically increased in 1981-2014 At the level of initially income without any redistribution, Gini coefficient sharply increased (Figure 15) However In this period, Gini coefficient in redistributed income increases moderately The Japanese welfare policy may be regarded as efficient, and it has potential to impose severe pressure to the budget

Another point of the employment change is a gap by generation and by status.Looking at Figure 16, even though in 1970-2002 unemployment rate increased, and

unemployment rate keeps 2-3%, the Japanese labour adjustment looks to well function However, adaptation of the Japanese labour hoarding includes conflicts First of all, the workers easily divided into regularly and irregularly and it harms the Japanese skill formation process Secondly, status is different by age The younger generation (15-34age), situation is huge different from other generation In addition, the younger generation is apt to be employed as irregularly (Figure 11) Therefore economic gaps also reflect generation conflicts We cannot ignore generation gaps in the economic situation.

Thirdly, the above process deeply invades the field of labour market of innovation-driven human resources Researchers have increased as Figure 17 suggests

In 2016, among 847.1 thousand, 486.2 thousand (57.4%) was employed in companies, and 322.1 thousand (38.0%) were employed in universities and others 78.1 thousand engaged in ICT and the numbers is decreasing 74.1 thousand was in automobile industry and its number is increasing In short, researchers have been severely influenced by business fluctuation In addition, due to a lack of research funds, supporting stuffs cannot be sufficiently employed (Figure 17) Figure 18 indicates researchers cannot dominantly engage in research, and the number of researchers who have another business except research is increasing Researchers are also in the same job market (declining wages and economic gaps) in Japan. In addition, brain drain can

be observed in the young scholars in Japan (Murakami 2008)

Figure 19 suggests aging society in R&D The share of aged increases, and the younger generation drastically shrank Moreover, the Japanese R&D has insufficient foreign researchers, when we compare the case in USA (RIETI, 2017)

The above phenomena suggest that the Japanese corporate institutions have notfunctioned sufficiently, and the traditional stable institutional complementarities of the Japanese corporations have eroded and vanished22 “There is a general consensus that national institutional orders are presently undergoing a period of great structural crisis”(Wood et al 2014: 37) We may regard this vanishing and eroding as a trap of adaptation, because vanishing has increased organization and social costs, and when the resources are restricted stakeholders are apt to suppress their adaptive transformation In short, even though the Japanese corporations have included unchanged trend, the speed and the scale of adaptation to industry 4.0 type innovation looks too large for its adaptation to digitalization and globalization

22

Market and government also deteriorate their quality under the dynamic changes of technology and innovation.

The Japanese version “Industry 4.0”, so-called “Society 5.0” aimed at reorganization of industry, corporations and society, and the policy has been promoted in 2000s, especially under the Abenomics government Both the government and the business (world) have positively stressed a series of policy and announcement, and they consider the new strategy as indispensable for the contemporary international competition However, the reality of innovation explains difficulties of the transformation of the Japanese corporations Even though the companies oblige to change the innovation path from closed to open, they have kept their conservative behavior Their spontaneous risk-escaping behavior prefers preserving strategy, and as a result, we can observe not only difficulties such as economic gaps and losers of society 5.0, but also half-hearted transformation of the Japanese corporations Innovation looks to play a role of transformation path and of a trap of vanishing institutions.

Figure 1 R&D expenditure in Japan

Note: expenditure: trillion Yen; share of GDP:%

accessed in 6 August 2018

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Note: Total expenditure in trillion Yen, in left axis R&D % in right axis R&D in

investment is in manufacturing enterprises

Source: Cabinet office, R&D expenditure, and METI, Corporate Investment and

Finance, accessed in 1 March 2017

Figure 3 R&D expenditure by sector in Japan (billion Yen)

Source: Cabinet Office, access in 6 August 2018

0 2 4 6 8 10 12

Source: Cabinet Office, Investigation on R&D, http://www.stat.go.jp/data/kagaku,accessed in 6 August 2018.

Figure 5 Sector structure in R&D expenditure in Japan (2016)

Source: Cabinet Office, access in 6 August 2018.

Figure 7 Innovation enterprises (%)

Note: Each data has a different sample enterprises.

product innovation realized

process innovation realized

Source: Ministry of Internal Affairs and Communication, Labour Force Report.

Female

Note: million in the right axis, % in the left axis.

Source: Ministry of Internal Affairs and Communication, Labour Force Report.

Source: Ministry of Internal Affairs and Communication, Labour Force Report.

0 5 10 15 20 25

Source: Ministry of Internal Affairs and Communication, Labour Force Report.

Note: total money wage, 1990=100

https://www.mhlw.go.jp/toukei_hakusho/index.html, 18 August 2018 accessed

112.6 111.1 109.4 109.5 107.8

104.6 103.9 103.2 103.8 103.8

102.6 100.8 98.1 99.4 99.5 98.6 97.7

92.1 91.2 91.9 91.7 90

Source: Ministry of Health, Labour and Welfare,

https://www.mhlw.go.jp/toukei_hakusho/index.html, 18 August 2018 accessed

Source: Ministry of Health, Labour and Welfare, A Report on Income Redistribution

Figure 15 Gini coefficient

initially income redistributed income

Source: Ministry of Internal Affairs and Communication, Labour Force Report.

Figure 17 Number of researchers in Japan (1000)