Chốt: Tập trung cho việc kể về tình huống thử thách hết sức gay cấn mà qua đó phẩm chất thái y lệnh bộc lộ, tác giả rất thành công trong cách làm nổi bật hình ảnh một người thầy Đọc thuố[r]
Trang 1Tên bài:
THẦY THUỐC GIỎI CỐT NHẤT Ở TẤM LÒNG
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/Kiến thức:
Hiểu nội dung, ý nghĩa truyện: Phẩm chất cao đẹp của Thái y lệnh
Đặc điểm nghệ thuật của truyện trung đại: gắn với ký ghi chép sự việc
2/ Kỹ năng: Phân tích tp truyện trung đại Đọc hiểu văn bản,kể lại đươc truyện.
3/ Thái độ: Học tập tấm gương sáng của một bậc lương y chân chính
II./CHUẨN BỊ:
- GV: Tìm hiểu tac giả SGK-SGV-Giáo án
- HS: Chuẩn bị theo yêu cầu gv
III/NHỮNG NỘI DUNG CẦN LƯU Ý
1/ Nội dung:
2/ Phương pháp:
IV TỔ CHỨC DẠY – HỌC:
1/ Ổn định lớp:
2/ Kiểm tra bài :
3/ Bài mới: Cho học sinh nghe bài hát “ Cô gái ngành y” dẫn nhập bài mới
4/ Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1.HD Tìm hiểu phần GT
MT: Giúp học sinh có tâm thế tốt để
tiếp cận TP
L: Giới thiệu đôi nét về Tác giả?
Mr( Phụ lụ1))
Chốt: Hồ Nguyên Trừng ( 1374-1446),
con trưởng Hồ Quý Ly
Gt chân dung HNT
L: Gt về tác phẩm:
Gọi hs nhắc lại đặc điểm truyện trung
đại
MR phụ lục 2
- Văn bản do Ưu Đàm-La Sơn soạn
dịch, chú giải và Nguyễn Đăng Na giới
thiệu
* Khi soạn dịch lại bất cứ một ngôn ngữ
nào ít nhiều cũng có sự thay đổi về sắc
thái diễn đạt, vì vậy việc xác định tác
giả dịch thuật rất cần thiết-Vấn đề này
các em sẽ được giải thích rõ hơn trong
CT ngữ văn 7
Chốt ý chính cho hs ghi nhận
Hoạt động 2: HD tìm hiểu phần Đọc
hiểu văn bản
MT: Giúp học sinh nắm pht biểu đạt
chính, hiểu được ND-NT văn bản qua
phân tích đặc trưng thể loại
VB viết theo pthức nào?
Hướng dẫn đọc
Theo sách giáo khoa
Theo dõi Ghi nhận tt Xác định thông tin
Trả lời theo yc
Nghe
Xác định
I/ Giới thiệu 1/Tác giả:
Hồ Nguyên Trừng ( 1374-1446), con trưởng Hồ Quý Ly
2/ Tác phẩm:
- Truyện trung đại, viết bằng chữ Hán - Trích “Nam ông mộng lục”-
I/ Đọc hiểu văn bản 1/ Đọc:
Phương thức chính : tự sự
Ngày soạn:06/12
Ngày thực hiện:
PM/T:VB T17.65
Trang 2Muốn đọc có hiệu quả phải hiểu nghĩa
từ, ngoài những từ khó đã chú giải còn
từ nào các em không rõ nghĩa?
Nhắc lại nghĩa 3 từ: thái y lệnh, lương
y, quý nhân 3 từ quan trong, then chốt
tạo nên sức bậc của câu chuyện
Đọc mẫu từ đầu … trọng vọng
Gọị hs đọc, theo dõi nắm nội dung
Cách kể vb này khác với truyền thuyết,
cổ tích như thế nào?
Gọi tóm tắt vb
Xác định bố cục vb
Chốt lại bố cục
Chuyển ý:
Gọi học sinh đọc thầm đoạn 1 Cho
biết tác giả đã giới thiệu về thái y
lệnh như thế nào?
Gọi hs quan sát tranh, mô tả, liên tưởng
minh họa chi tiết nào của vb
Thái y lệnh được người đời trong vọng
là do đâu.?
Vì sao ở phần này, tác giả lại giới thiệu
về lai lịch, chức vụ, hành động y đức
của nhân vật?
Chốt: Thông tin trên gắn đtrưng thể
loại, vừa tạo chủ đề cho vb và phát
triển ý phần tiếp theo chuyển phân tích
ý b
L: Đọc lại đoạn từ một hôm đến…
? Thái y lệnh rơi vào tình thế ntn?
Hs1 : Một chăng Hs2: còn lại
Không kể theo tttg, kể theo lựa chon sv tiêu biểu
ý nghĩa câu chuyện- như kcđt Nghe
Trình bày
Chọn , nêu
- Xác định chuyện thật- đặc điểm truyện trung đại,
và giới thiệu chủ
đề văn bản
Chọn lưa giữa hai người bệnh
2/ Bố cục: 3 phần
-Phần 1: Từ đầu… trọng vọng:
Giới thiệu thái y lệnh Phạm Bân -Phần 2: Tiếp theo…mong mỏi
Y đức của thái y lệnh
- Phần 3 : Còn lại
Hạnh phúc chân chính của bậc lương y
3/ Phân tích a/ Giới thiệu thái y lệnh :
-Lai lịch:
Cụ tổ bên ngoại của Trừng, họ Phạm, húy là Bân
- Chức vụ:
Giữ chức thái y lệnh phụng sự Trần Anh Vương
- Hành động y đức:
+ Mua thuốc tốt, tích trữ thóc gạo, giúp kẻ tật bệnh cơ khổ
+Bệnh dầm dề máu mủ cũng không hề né tránh
+Giúp đỡ kẻ khốn cùng, cứu sống hơn ngàn người
à Một lương y hết lòng vì người bệnh, được người đời trọng vọng
b/ Y đức của Thái y lệnh được thử thách và bộc lộ
-Tình huống: Có hai người bênh
- Lựa chọn:
+Chữa cho người dân thường nguy kịch trước:
Trang 3
Ông đã quyết định như thế nào? Tình
thế của Thái y lệnh Phạm Bân làm em
nhớ tới câu chuyện nào? Vì sao?
Chốt: Chữa cho người dân thường
nhưng nguy kịch trước.
Thầy thuốc Tuệ Tĩnh và thái y lệnh
đều hết lòng yêu thương người bệnh ,
không phân biệt sang hèn, ai nguy
kịch thì chữa trước.
? Thử tưởng tượng nếu em là thầy
thuốc, gặp hai người bệnh có hoàn
cảnh tương tự như trên, em sẽ chữa cho
người nào trước?
Đó chính là nét đẹp, tính nhân
văn của dân tộc Việt Nam
được giữ gìn và phát huy Cám
ơn hs có sự lc đúng.- Kq gd
rèn luyệncủa nhà trường
Thế nhưng sự lựa chọn của thái y lệnh
gặp phải những rào cản của thế lực
phong kiến mà cụ thể là quan trung sứ.
Mời các em nghe lại lời nói đầy tức
giận của Quan trung sứ sau khi Thái y
lệnh đưa ra quyết định đi chữa cho
người dân thường nguy kịch trước.
? Em hiểu như thế nào về lời nói của
quan trung sứ? Vì sao Quan trung sứ
lại đặt vấn đế ‘Phận làm tôi” đối với
Thái y lệnh?
Mr PL 3: Pt phận làm tôi
Chốt: Lời quan trung sứ đã đặt thái y
lệnh vào tình huống khó: giữa cứu
người dân thường và phận làm tôi
chọn việc nào trước? Giữa tính mạng
của người dân thường và tính mạng
của mình : chọn bên nào? Đây là tình
huống gay cấn buộc TYL phải có sự
lựa chọn đúng đắn.
L: Trước lời lẽ răn đe của Quan trung
sứ, thái y lệnh có thay đổi thái độ hay
không? Tìm chi tiết chứng minh?
? Trình bày ý kiến của em về cách lập
luận của Thái y lệnh để đáp lại lời
quan Trung sứ Cho thấy ông có bản
lĩnh như thế nào?
Chốt ý chính: Lời nói khắng định
nhân cách của ông.:Quyền uy không
thắng nổi y đức, tính mệnh của mình
đặt dưới tính mệnh của dân Thể hiện
lập luận khéo léo trí tuệ.
- Đoc lại đoạn văn: ‘ Lát sau…
mong mỏi”? Thái y lệnh đã bày tỏ
Trình bày
Nêu Nghe, nhận định Nghe
Đọc: “ Phận làm tôi… mình chăng”
Thảo luận nhóm 2p
“ Tôi có mắc tội…Tội tôi xin chịu”
Xác định bản lĩnh, thái độ
Vì người bệnh, ông sẳn sàng chịu tội dù nguy hiểm đến tính mạng
Thảo luận nhóm 2p
Trái với phận làm tôi
.Tính mạng ông bị đe dọa àTình huống gay cấn
+ “ Tội tôi xin chịu”
à Cứng cỏi không sợ quyền uy, trí tuệ
Trang 4điều gì với Trần Anh Vương? Thử
tưởng tượng em là Thái y lệnh trình bày
lại nội dung đó
? Từ tình huống thủ thách và việc
chon lựa của Thái y lệnh, em có những
suy nghĩ gì về Thái y lệnh, về thầy
thuốc Phạm Bân?
Chốt ý chính về phẩm chất
Qua phân tích và quan sát lại bố cục
vb, thử nêu ý kiến của em vì sao tác giả
lại dành một lượng nội dung khá nhiều
để kể lại phần thử thách và bộc lộ y
đức của thái y lệnh?
Chốt: Tập trung cho việc kể về tình
huống thử thách hết sức gay cấn mà
qua đó phẩm chất thái y lệnh bộc lộ,
tác giả rất thành công trong cách
làm nổi bật hình ảnh một người thầy
thuốc được người đời trong vọng bởi
tấm lòng nhân đức, bản lĩnh và trí
tuệ.
Đây cũng là một bài học thực tế,
giúp các em có nhận thức và biết
chọn lựa sự việc sao cho phù hợp chủ
đề trong bài làm văn của mình.
L: Gọi học sinh đọc đoạn cuối
? Sống chân tình, làm việc chân chính,
thái y lệnh đã hưởng được hạnh phúc
gì?
Vì sao ông lại có được hạnh phúc như
vậy.?
Chốt ý: Chính lòng nhân ái, y đức
và bản lĩnh của một lương y chân
chính đã làm thay đổi suy nghĩ của
Vua Trần Anh Tông và danh tiếng
của Thái y lệnh mãi lưu truyền hậu
thế
? Câu chuyện về bậc lương y nhà
Trần gợi cho em những suy nghĩ gì?
Chốt ý, liên hệ thực tế Ý nghĩa giáo
huấn của văn bản cũng là một trong
những đặc điểm của truyện trung đại
Chuyển ý
Hoạt động 3: HD Tổng kết
Mt: Xác nhận lại GT nội dung nghệ
thuật
L: Nêu giá trị nội dung nghệ thuật vb
Chốt ý
Gọi đọc ghi nhớ
TL: Làm rõ chủ đề văn bản, thấy được phẩm chất thái y lệnh
Đọc Tìm chi tiết
Xác định Nghe
Nêu ý kiến
Phẩm chất:
Giỏi chuyên môn, nhân đức, thương yêu người bệnh, không phân biệt sang hèn, không sợ quyền uy
c/ Hạnh phúc chân chính của bậc lương y
-Sự thành đạt, vinh hiển của con
cháu Phạm Bân -Sự ca ngợi của người đời
à Thắng lợi của y đức, của bản lĩnh trong đó có lòng nhân ái và trí tuệ
III/ Tổng kết 1/ Nghệ thuật:
- Mang tính chất giáo huấn
- Cách viết gần với sử
- Sáng tạo các sự việc,tình huống gay cấn
- Xây dựng đối thoại sắc sảo, làm sáng lên chủ đề
2/ Nội dung
- Ca ngợi Thái y lệnh không những có tài chữa bệnh mà còn có tấm lòng nhân đức
- Giáo dục lương tâm nghề
Trang 5Chốt ý chính
nghiệp, lòng nhân ái, bản lĩnh, trí tuệ
IV/ Luyện tập
BT2 trang 165
- Thầy thuốc giỏi ở tấm lòng:
Dường như chỉ có tấm lòng là đủ
- Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng: Vừa có tấm lòng, vừa có tài năng nghề nghiệp
à Chọn “Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng”
5/Củng cố:
- “ Cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi
họ đau đớn cũng như mình đau đớn”
( Hồ Chí Minh, Thư gủi Hội nghị cán bộ y tế, tháng 2-1955)
- GT các hình ảnh về ngành y hôm nay
V/ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Tiết 66 : Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng
- Nhớ giá trị nội dung, nghệ thuật văn bản
- Rèn kỹ năng, phân tích, diễn đạt các sự việc trong văn bản
- Thực hiện câu 4 Đọc hiểu văn bản và bài tập 1 phần luyện tập
- Liên hệ bản thân từ câu chuyện
Tiết 67-68: Ôn tập Tiếng Việt
- Nhớ các kiến thức- khái niệm :
+ Cấu tạo từ, nghĩa của từ + Phân loại từ theo nguồn gốc + Lỗi dùng từ
+Từ loại và cụm từ
- Xem lại các bài tập đã thực hiện theo nội dung trên
VI/ NHẬN XÉT
Rút kinh nghiệm:
Hồ Nguyên Trừng, tự là Mạnh Nguyên , hiệu Nam Ông ( ông già nước Nam)
là người huyện Vĩnh Phúc, lộ Thanh Hoa (nay thuộc tỉnh Thanh Hóa)
Ông là con trai cả của vua Hồ Quý Ly, và là anh của vua Hồ Hán Thương
Trang 6Ngày 12 tháng 5 năm Đinh Hợi (tức 17 tháng 6 năm 1407),
cả ba cha con ông và người cháu là Hồ Nhuế (con Hồ Hán Thương)
đều bị quân nhà Minh bắt tại Kỳ La (Kỳ Anh, Hà Tĩnh), rồi bị áp giải về Kim Lăng
(Nam Kinh, Trung Quốc)
Biết ông có tài , vua nhà Minh cho ân xá, nhưng buộc phải đổi họ khác
.Vì vậy ở sách Nam Ông mộng lục, tác giả đề tên là Lê Trừng
Do ông chế tạo được súng thần công nên lại được làm quan ở bộ Công,
thăng đến chức Tả thị lang Theo Minh sử,
thì Hồ Nguyên Trừng được thăng chức Công bộ Thượng thư (1445) được một năm thì mất, thọ 73 tuổi
Hiện mộ phần ông ở tại thôn Nam An Hà, thuộc thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày nay
“NAM ÔNG MỘNG LỤC”: ( Chữ hán 南翁夢錄, Chép lại những giấc mộng của Nam ông)
Tập hồi kí chữ Hán đầu tiên và là tác phẩm đầu tiên
mở đường cho khuynh hướng viết về người thực việc thực
trong văn xuôi tự sự của Việt Nam
do Hồ Nguyên Trừng soạn trong thời gian
bị bắt đưa sang Trung Quốc (thế kỉ 15)
Sách ghi chép về các sử thoại và một số chuyện
về những nhân vật nước Nam thời Lý - Trần,
như nhà nho, thầy thuốc, đạo sĩ, nhà thơ, thầy tu,
tướng sĩ, các vua đời Trần, hoặc bà con thân thích với tác giả.
Đối với tác giả, đó là những sự kiện và
những con người tiêu biểu của nước Nam.
Sách được in năm 1442 ở Trung Quốc
Chế độ phong kiến là một chế độ quân chủ chuyên chế đứng đầu là vua người nắm giữ mọi quyền hành, đặc trưng của nó là : thâu tóm mọi quyền lực của đất nước, luôn kìm hãm sự phát triển trong mọi tư tưởng tiến bộ của nhân dân, luôn đặt mọi quyền lợi của
Trang 7mình lên cao, xã hội thường phân chia ra nhiều giai cấp thống trị khác nhau, là nơi không có sự công bằng về công lí
Nho giáo trở thành công cụ sắc bén phục vụ cho nhà nước phong kiến tập quyền, trở thành cơ sở lí luận và tư tưởng của chế độ phong kiến Các quan niệm về quan hệ phục tùng giữa vua – tôi, chồng - vợ, cha – con là kỉ cương của xã hội, là đạo đức phong kiến Sau này học thuyết của Nho giáo trở nên bảo thủ, ràng buộc tư tưởng tình cảm con người vào những khuôn khổ lỗi thời và kìm hãm sự phát triển xã hội.