- Trước nay chưa có phần mềm tiện ích nào giúp học sinh có thể tự chủ động thiết kế thí nghiệm một cách sáng tạo, chưa cho học sinh thấy quá trình phản ứng diễn ra ở cấp độ nguyê[r]
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Phong Đông, ngày 30 tháng 03 năm 2013
BÁO CÁO KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC
- Họ và tên: HUỲNH HOÀNG VOI
- Chức danh: Giáo viên giảng dạy hoá - sinh
- Đơn vị công tác: Trường TH&THCS Phong Đông
1 Tên kinh nghiệm hoặc giải pháp:
“Sử dụng phần mềm mô phỏng thí nghiệm giảng dạy môn hóa học 8”.
2 Căn cứ:
Kế hoạch số 70/KH-UBND ngày 30/11/2010 của Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang về kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước tỉnh kiên giang giai đoạn 2011-2015;
Hướng dẫn số 4987/BGDĐT-CNTT ngày 2/8/2012 của Bộ GD&ĐT về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học 2012-2013;
Công văn số 1046/SGDĐT-CNTT ngày 31/8/2012 của Sở Giáo dục và Đào tạo Kiên Giang về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ Công nghệ thông tin năm học 2012-2013
3 Thực trạng tình hình:
- Kênh hình của sách giáo khoa hoá học 8 là hình tĩnh chưa đủ để hình thành kiến thức cơ bản về quá trình hoá học
- Hoá chất và thiết bị còn thiếu, các thí nghiệm ở chương trình hoá học 8 cần phải được mô tả thành quá trình hoá học ở cấp độ vi mô, cấp độ nguyên tử
- Xây dựng những video mô tả quá trình hoá học tốn thời gian và không phải giáo viên nào cũng có thể làm được Cũng vì vậy mà chưa có sự chia sẽ những tài nguyên nói trên trên mạng internet
- Đa số học sinh lo lắng về sự không an toàn khi làm thí nghiệm thật
- Trước nay chưa có phần mềm tiện ích nào giúp học sinh có thể tự chủ động thiết kế thí nghiệm một cách sáng tạo, chưa cho học sinh thấy quá trình phản ứng diễn ra ở cấp độ nguyên tử và chưa giúp học sinh đối chiếu phương trình hoá học của các em tự viết với phương trình hoá học chuẩn – một yêu cầu cần thiết nhất khi học môn hoá học
Do đó tôi sử dụng Crocodile Chemistry thuộc bộ phần mềm Yenka sản
phẩm của hãng Crocodile Clips để đáp ứng các thực trạng trên.
Trang 24 Các nội dung chính của kinh nghiệm hoặc giải pháp
4.1 Khảo sát nhu cầu của người học:
Đầu tiên tôi tiến hành thiết kế phiếu khảo sát dành cho học sinh lớp 8 (sĩ số 28) sử dụng các câu hỏi có nội dung như: 1) Khi học xong bài phản ứng hoá học, em đã hiểu như thế nào về diễn biến của phản ứng hoá học? 2) Em đã biết gì về phần mềm mô phỏng thí nghiệm hoá học? Em có tin là có một phần mềm trên máy tính giúp em tự thiết kế các thí nghiệm, giúp em hiểu được bản chất của quá trình hoá học, giúp em viết tốt phương trình hoá học?
4.2 Sử dụng Crocodile Chemistry 6.05 để tạo sự hứng thú cho người học:
- Bản thân Crocodile Chemistry 6.05 tương đối đầy đủ các hoá chất, dụng cụ thí nghiệm, có thể sử dụng để mô phỏng các thí nghiệm khó
- Tôi tiến hành thiết kế thí nghiệm để dạy phần II-Diễn biến của phản ứng hoá học, bài “Phản ứng hoá học”, sử dụng thí nghiệm ảo phản ứng giữa hiđrô và
oxi bằng các nguyên tử chuyển động nhờ chức năng Atom viewer, thay cho
việc sử dụng các ảnh tĩnh trong sách giáo khoa
- Thiết kế thí nghiệm để dạy bài “Định luật bảo toàn khối lượng”, ở bài này
sự mô phỏng thí nghiệm không chỉ giúp mô phỏng minh hoạ mà còn có thể giải thích định luật, khi đó Crocodile Chemistry 6.05 sẽ tác động mạnh mẽ hơn đến nhận thức của học sinh so với tranh ảnh trong sách giáo khoa
4.3 Mở rộng phạm vi ứng dụng của Crocodile Chemistry 6.05
- Sử dụng chức năng Reaction details để thiết kế thí nghệm dạy bài
“Phương trình hoá học” ở bài này ngoài việc giúp mô phỏng thí nghiệm của các phản ứng còn giúp tra cứu phương trình hoá học của phản ứng ở 2 dạng: dạng chữ và dạng công thức hoá học Ở các bài học sau tôi tiếp tục thiết kế sử dụng thí nghiệm ảo bằng Crocodile Chemistry 6.05
- Tiếp đến tôi cho học sinh tiếp xúc và thao tác trực tiếp trên phần mềm trong các giờ học phụ đạo môn hoá học Giao nhiệm vụ giúp đỡ cho các nhóm thiết kế thí nghiệm đã học từ đơn giản đến phức tạp giúp học sinh quen dần
4.5 Ưu tiên sử dụng phần mềm vào các thí nghiệm khó
Trong tiết thực hành tôi thiết kế thêm một số thí nghiệm khó tìm hoá chất, khó thực hiện và kém an toàn như thí nghiệm nổ của hiđrô và oxi, thí nghiệm hiđrô khử đồng (II) oxit, đốt sắt trong khí oxi, sắt tác dụng với lưu huỳnh để học sinh thấy được rõ hơn dấu hiệu có phản ứng hoá học xảy ra
4.6 Đánh giá hiệu quả sử dụng phần mềm Crocodile Chemistry 6.05
Sau mỗi tiết học và mỗi lần thực hành tôi sử dụng câu hỏi kiểm tra nhanh (5 phút) mức độ hiểu bài của học sinh để đánh giá hiệu quả Crocodile Chemistry 6.05 mang lại Tăng dần số lượng các câu hỏi liên quan đến thiết kế thí nghiệm, quá trình hoá học trong các bài kiểm tra Dựa vào câu trả lời của học sinh và bài kiểm tra 1 tiết tôi thống kê số điểm đạt được từ đó suy ra mức độ nhận thức của học sinh và đề ra biện pháp điều chỉnh, rút ra kinh nghiệm thực tiễn
Trang 35 Kết quả thực hiện và phạm vi áp dụng nhân rộng
- Sử dụng phần mềm mô phỏng trước hết đã đáp ứng chủ trương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động giáo dục mà các cấp đã đề ra
- Sử dụng phần mềm mô phỏng Crocodile Chemistry với các thí nghiệm ảo thay thế cho hình ảnh tĩnh của sách giáo khoa thì chắc chắn học sinh sẽ nắm vững được bản chất của các hiện tượng, các quá trình hoá học Tôi đã tiến hành khảo sát học sinh với câu hỏi: “Nội dung diễn biến của phản ứng hoá học có khó hiểu không?” có 3/28 (10,7%) hiểu hoàn toàn; 9/28 (32,1%) học sinh chưa hiểu; 16/28 (57,2%) hiểu nhưng còn mơ hồ sau khi sử dụng Crocodile Chemistry dạy bài “Định luật bảo toàn khối lượng” thì sau khảo sát có 13/28 (46,4%) hiểu bài hoàn toàn; 15/28 (53,6%) cho rằng chưa hiểu nhiều, cần được mô phỏng lại như vậy số học sinh hiểu bài đã tăng lên 35,7%
- Các tài liệu trên internet cho biết thí nghiệm mô phỏng góp vai trò vào 2/3 yếu tố làm tăng tính chủ động học tập Đúng là như vậy, sau khi nhìn thấy giáo viên mô phỏng thì khảo sát thấy 89,3% có nhu cầu thao tác trực tiếp, muốn tự mình làm “thí nghiệm ảo” Bản thân tôi đã ứng dụng phần mềm Crocodile Chemistry vào giảng dạy ở học kì I, hiện nay học sinh của lớp đã có thể tự thiết
kế sáng tạo các thí nghiệm đơn giản mà không sợ mất an toàn, gây nổ, gây độc Khi được hỏi thì đa số các em đều muốn thực hiện “thí nghiệm ảo” trước sau đó mới làm thí nghiệm thật
- Tính trực quan, tương tác cao do đó mức độ sinh động bài giảng có kết hợp thí nghiệm ảo bằng Crocodile Chemistry tăng lên nhiều hơn so với bài giảng chỉ trên Power Point Đặc biệt Crocodile Chemistry hoàn toàn ưu việt đối với những nội dung bài dạy có liên quan đến việc giải thích quá trình hoá học ở cấp độ vi
mô, nguyên tử của môn hoá học 8
- Chỉ cần kéo thả các công cụ và hoá chất học sinh và giáo viên có thể dễ dàng thiết kế nhanh phản ứng hoá học Sau đó có thể lưu trữ để sử dụng lại giúp tiết kiệm công sức thiết kế các video Hơn thế nữa, khi chưa ứng dụng phần mềm thì mỗi năm có ít nhất 10 ống nghiệm, 6 cốc thuỷ tinh, 12 ống dẫn khí và các dụng cụ khác bị hư hỏng do học sinh lỡ tay và việc làm thử thí nghiệm của tôi trước khi dạy trên lớp Sử dụng Crocodile Chemistry để thực hiện các thí nghiệm thử nghiệm, thí nghiệm khó, mất nhiều thời gian, giúp giảm hao phí và chi phí mua hoá chất và giảm hư hỏng thiết bị, dụng cụ do thao tác sai
Với ưu điểm như thế tôi nghĩ việc sử dụng Crocodile Chemistry để giảng dạy môn hoá học 8 nói riêng và bộ môn hoá học nói chung là rất cần thiết, có thể nhân rộng ở phạm vi toàn ngành giáo dục
Người báo cáo
Huỳnh Hoàng Voi