Sự cần thiết của đề tài
Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang, thuộc Bộ Tư lệnh Quân khu 9, nằm trong vùng đồng bằng sông Cửu Long, cách thành phố Hồ Chí Minh 70 km về phía Nam và Cần Thơ 90 km về phía Bắc Tỉnh có diện tích 2.508 km², dân số hơn 1,83 triệu người, và là trung chuyển quan trọng giữa miền Đông và miền Tây Nam Bộ Bộ chỉ huy quân sự tỉnh quản lý 11 Ban chỉ huy quân sự cấp huyện và 173 Ban chỉ huy quân sự xã Tiền Giang có 32 km bờ biển, đường cao tốc Hồ Chí Minh - Trung Lương dài 12 km, và Quốc lộ 1A dài 73,34 km, kết nối với các tỉnh miền Tây Hệ thống sông Tiền, sông Vàm Cỏ Tây và sông Soài Rạp tạo thành các tuyến giao thông quan trọng, giúp liên kết các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long với thành phố Hồ Chí Minh và là cửa ngõ ra biển Đông.
Trong những năm gần đây, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đã chứng kiến sự phát triển về yêu cầu và tính chất nhiệm vụ, trong đó quản lý tài chính trở thành nhiệm vụ thiết yếu Điều này xuất phát từ chức năng của tài chính Quân đội và nhu cầu khách quan trong việc điều hành hệ thống tài chính, đảm bảo thực hiện nhiệm vụ thường xuyên cũng như ứng phó với tình huống đột xuất Qua công tác quản lý tài chính, các đơn vị nắm rõ thực trạng tài chính và thông tin cần thiết, từ đó có biện pháp tác động tích cực, nâng cao hiệu quả phân phối và sử dụng nguồn tài chính, phát huy chức năng của tài chính trong thực tiễn, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ của đơn vị.
Để quản lý tài chính hiệu quả cho Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang trong bối cảnh mới, cần thiết phải có một nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực này Hiện tại, chưa có công trình khoa học nào tập trung vào quản lý tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang Do đó, tác giả đã quyết định nghiên cứu đề tài “Quản lý tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang” cho luận văn thạc sĩ kinh tế của mình.
Mục tiêu nghiên cứu
Dựa trên nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới quản lý tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, nhằm đáp ứng hiệu quả yêu cầu nhiệm vụ của lực lượng vũ trang trong giai đoạn mới.
Hệ thống hóa lý luận cơ bản về quản lý tài chính và chất lượng quản lý tài chính ở đơn vị dự toán Quân đội;
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự Tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2016 - 2018;
- Đề xuất một số giải pháp quản lý tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự Tỉnh Tiền Giang.
Câu hỏi nghiên cứu
một số câu hỏi nghiên cứu như sau:
- Thực trạng quản lý tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự Tỉnh Tiền Giang như thế nào?
- Bộ Chỉ huy quân sự Tỉnh Tiền Giang có những giải pháp gì để quản lý tài chính tại đơn vị?
Những đóng góp mới của luận văn
6.1 Đóng góp về phương diện khoa học
Bài viết tổng hợp cơ sở lý luận và thực trạng quản lý tài chính tại các đơn vị dự toán quân đội, đồng thời đưa ra giải pháp dựa trên những nghiên cứu trước đó về tài chính đơn vị dự toán.
Nghiên cứu và phân tích các lý luận liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự Tỉnh Tiền Giang và các đơn vị dự toán trong Quân đội là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính.
6.2 Đóng góp về phương diện thực tiễn
Bài viết phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang giai đoạn 2016 - 2018, nêu rõ kết quả đạt được và các vấn đề tồn tại, đồng thời làm rõ nguyên nhân của những tồn tại này Từ đó, bài viết đề xuất các giải pháp cải thiện quản lý tài chính cho Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang, phục vụ cho những ai quan tâm đến chủ đề “Quản lý tài chính tại đơn vị dự toán quân đội”.
Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp định tính bao gồm các phương pháp:
- Phương pháp kế thừa lý luận cơ bản
- Phương pháp thống kê phân tích, phân loại số liệu thực tế
- Phương pháp tổng hợp, đối chiếu để đánh giá kết quả
- Phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để đề xuất giải pháp hữu ích.
Tổng quan các công trình nghiên cứu trước
Thiếu tướng, TS Lưu Sỹ Quý, Cục trưởng Cục Tài chính Bộ Quốc phòng, đã trình bày về việc đổi mới cơ chế quản lý tài chính quân đội theo Luật ngân sách nhà nước năm 2015 Bài viết được đăng trên Tạp chí Tài chính Quân đội, số 05/2018.
Cuộc tọa đàm giữa Cục Tài chính (Bộ Quốc phòng) và Báo Quân đội nhân dân diễn ra nhằm thảo luận về việc "Đổi mới cơ chế quản lý tài chính quân đội nghiêm túc, kịp thời, hiệu quả" Đại tá, ThS Đinh Công Quân nhấn mạnh việc chấp hành nghiêm tiến độ chi ngân sách theo quy định của Luật NSNN năm 2015 Đại tá Nguyễn Hồng Hải đề xuất tăng cường quản lý kinh phí thường xuyên, trong khi Đại tá Đàm Văn Toán nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khai thác và sử dụng hiệu quả ngân sách địa phương Các thông tin này được đăng tải trên Tạp chí Tài chính Quân đội, số 05/2018.
Qua nghiên cứu tài liệu trước đây, tác giả đã kế thừa cơ sở lý luận và khảo sát thực trạng quản lý tài chính tại Bộ chỉ huy quân sự Tỉnh Tiền Giang Đến tháng 9 năm 2019, chưa có nghiên cứu nào về lĩnh vực này tại địa phương, cho thấy sự độc đáo và khác biệt của tác giả về không gian và thời gian so với các công trình trước Từ đó, tác giả đã đề xuất những giải pháp thích hợp nhằm cải thiện quản lý tài chính tại Bộ chỉ huy quân sự Tỉnh Tiền Giang.
LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ DỰ TOÁN QUÂN ĐỘI
Tài chính đơn vị dự toán quân đội
1.1.1 Nh ữ ng quy đị nh chung
Trích Điều lệ công tác tài chính Quân đội nhân dân Việt Nam ban hành theo Quyết định số 27/2007/QĐ-BQP ngày 14/02/2007 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng:
Công tác tài chính của Quân đội nhân dân Việt Nam được thực hiện dựa trên Luật Ngân sách Nhà nước và các quy định pháp luật về tài chính của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cùng với Điều lệ và quy định của Bộ Quốc phòng liên quan đến lĩnh vực này.
Công tác Tài chính Quân đội hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Quân sự Trung ương và sự chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Các Đảng ủy và chỉ huy đơn vị các cấp có trách nhiệm báo cáo và chịu trách nhiệm trước cấp trên về công tác tài chính của đơn vị mình.
Cơ quan tài chính các cấp có nhiệm vụ tư vấn và hỗ trợ chỉ huy đơn vị trong việc thực hiện công tác tài chính, đồng thời phải tuân thủ chỉ đạo nghiệp vụ từ cơ quan tài chính cấp trên.
Nhiệm vụ chính của công tác Tài chính Quân đội bao gồm lập và chấp hành ngân sách nhà nước, kế toán và quyết toán ngân sách, tổ chức quản lý vốn, tài sản, và giá cả, cùng với việc thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến kho bạc và ngân hàng Ngoài ra, công tác này còn đảm nhiệm việc thanh tra, kiểm tra và kiểm toán các hoạt động tài chính của các ngành, đơn vị và tổ chức kinh tế trong Quân đội.
Bốn là, hệ thống tổ chức Ngành Tài chính Quân đội: Hệ thống tổ chức
Ngành Tài chính Quân đội được xây dựng theo hệ thống tổ chức của Quân đội, từ
Bộ Quốc phòng bao gồm các đơn vị dự toán cấp 1, như Bộ Quốc phòng, và các đơn vị dự toán cấp 2 như quân khu, quân đoàn, quân chủng, binh chủng, tổng cục cùng các đơn vị tương đương Sư đoàn và các đơn vị tương đương được phân loại là đơn vị dự toán cấp 3, trong khi trung đoàn và các đơn vị tương đương là đơn vị dự toán cấp 4.
Các cơ quan và đơn vị không có cơ quan tài chính phải bố trí người phụ trách công tác tài chính nếu được cấp kinh phí Đối với các doanh nghiệp và ban quản lý dự án trong Quân đội, việc tổ chức bộ máy tài chính - kế toán phải tuân theo quy định của Nhà nước.
1.1.2 Vai trò, v ị trí c ủ a Tài chính Quân độ i
Quân đội nhân dân Việt Nam là lực lượng vũ trang chủ chốt, chịu sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng Cộng sản Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.
Tài chính Quân đội đóng vai trò quan trọng trong việc huy động và quản lý nguồn lực tài chính, vốn và tài sản của Quân đội Nhiệm vụ chính là đảm bảo sử dụng tiết kiệm, đúng mục đích và hiệu quả, phù hợp với đường lối của Đảng, pháp luật Nhà nước và quy định của Quân đội Qua đó, tài chính Quân đội góp phần xây dựng lực lượng vũ trang, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
1.1.2.1 Vai trò của Tài chính Quân đội
Tài chính Quân đội đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của lực lượng vũ trang, góp phần xây dựng sức mạnh quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc Việc quản lý tài chính hiệu quả giúp đảm bảo nguồn lực cho các hoạt động quân sự, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ an ninh quốc gia.
Vai trò của Tài chính Quân đội chủ yếu thể hiện qua việc đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ quân sự và quốc phòng, thông qua lập dự toán ngân sách và phân phối hiệu quả nguồn tài chính Điều này nhằm đảm bảo đời sống cho cán bộ, chiến sĩ và công nhân viên chức quốc phòng, cũng như hỗ trợ mua sắm, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật và thực hiện chính sách đối với Quân đội và hậu phương Để phát triển Quân đội theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và hiện đại, cần có một nguồn kinh phí ngày càng lớn, và mỗi đơn vị phải được đảm bảo kinh phí đầy đủ và kịp thời để thực hiện nhiệm vụ.
Chức năng kiểm tra và kiểm soát chi tiêu trong lĩnh vực tài chính quân đội đảm bảo tuân thủ chế độ chính sách, tiêu chuẩn và tiết kiệm, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách Tài chính đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, với chi quân sự được xem là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh tiềm lực quân sự của quốc gia Tài chính quân đội không chỉ hỗ trợ cho an ninh quốc gia mà còn góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Tài chính Quân đội đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn lực tài chính, giúp Quân đội thực hiện hiệu quả nhiệm vụ lao động sản xuất và kinh tế Điều này không chỉ tạo ra sản phẩm và dịch vụ phục vụ nhu cầu tiêu dùng của Quân đội và xã hội, mà còn bao gồm các công trình chiến lược có ý nghĩa đối với đất nước Hơn nữa, tài chính quân đội còn góp phần tạo điều kiện cho các đơn vị kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng và kinh tế.
Tài chính Quân đội không chỉ bổ sung nguồn lực cho ngân sách quốc phòng mà còn giảm áp lực chi tiêu của ngân sách nhà nước, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Đồng thời, tài chính này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm các đơn vị thực hiện hiệu quả nhiệm vụ “Đội quân công tác”.
Quân đội không chỉ là lực lượng chiến đấu mà còn đóng vai trò quan trọng trong công tác xã hội, như xây dựng khu kinh tế quốc phòng và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và hải đảo Họ tích cực tham gia vào công tác dân vận, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn và củng cố quốc phòng, an ninh tại các địa bàn chiến lược Để thực hiện tốt các nhiệm vụ này, cần đảm bảo kịp thời và đầy đủ nhu cầu tài chính cho các đơn vị Vai trò của tài chính quân đội là thiết yếu trong việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước, gắn liền với trách nhiệm và quyền lợi của tập thể và cá nhân trong hoạt động của quân đội.
Tài chính Quân đội đóng vai trò quan trọng trong việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn tài chính, nhằm đảm bảo các điều kiện vật chất cần thiết cho việc thực hiện đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước Chức năng giám đốc - kiểm tra của Tài chính Quân đội giúp hạn chế tiêu cực, tăng cường kỷ luật tài chính và đảm bảo chấp hành nghiêm túc các chủ trương, chính sách Người chỉ huy đơn vị cần nắm vững vai trò của Tài chính Quân đội và có biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo hiệu quả để công tác tài chính phát huy tối đa tác dụng, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ của đơn vị.
1.1.2.2 - Vị trí của Tài chính Quân đội
Quản lý Tài chính đối với đơn vị dự toán Quân đội
Theo tài liệu của Cục tài chính, Tài chính Quân đội bao gồm nhiều bộ phận khác nhau, phản ánh thực tiễn quan hệ tài chính trong từng lĩnh vực Tài liệu này được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phát hành năm 2007, nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về công tác tài chính đối với người chỉ huy.
Đơn vị dự toán quân đội là các đơn vị quân đội có nguồn kinh phí hoạt động chủ yếu từ ngân sách nhà nước Những đơn vị này thực hiện chi tiêu ngân sách để hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao bởi Đảng và Nhà nước, đồng thời thực hiện công tác kế toán và quyết toán theo quy định của Bộ Tài chính và Bộ Quốc phòng.
- Tài chính đơn vị dự toán:
Tài chính đơn vị dự toán liên quan đến các quan hệ tài chính - ngân sách từ Bộ Quốc phòng, bao gồm các đơn vị từ cấp Quân khu, quân chủng, binh chủng, quân đoàn, tổng cục, học viện, nhà trường, và bệnh viện trực thuộc Bộ đến các đơn vị cấp cơ sở và phân đội Những đơn vị này sử dụng ngân sách theo dự toán chi để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng cũng như các nhiệm vụ khác do Nhà nước giao.
Các khoản thu chi tài chính của đơn vị dự toán được thực hiện theo nguyên tắc cấp phát không bồi hoàn, tuân thủ quy định của Luật Ngân sách nhà nước và các chế độ quản lý tài chính của Nhà nước và Bộ Quốc phòng.
- Tài chính doanh nghiệp Quân đội:
Tài chính doanh nghiệp Quân đội bao gồm tài chính công ty quốc phòng và tài chính công ty kinh doanh, với nhiệm vụ chủ yếu là quản lý và bảo đảm chu chuyển vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh và công ích Mục tiêu là đạt hiệu quả cao nhất thông qua việc giám sát và kiểm tra tình hình sử dụng nguồn tài chính và các nguồn lực khác Đồng thời, tài chính doanh nghiệp Quân đội còn thực hiện phân phối thu nhập theo đúng chế độ của Nhà nước và Quân đội, bảo toàn và phát triển vốn từ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Tài chính quân sự địa phương:
Tài chính quân sự địa phương bao gồm các quan hệ tài chính được thực hiện bởi cơ quan quân sự các cấp nhằm đảm bảo nhiệm vụ quốc phòng và quân sự trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tài chính quân sự địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và bảo đảm tài chính cho các hoạt động như huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và tác chiến của lực lượng quân sự địa phương và dân quân tự vệ Ngoài ra, nó còn hỗ trợ tuyển quân, động viên quốc phòng, xây dựng khu vực phòng thủ, cũng như sửa chữa và bảo quản vũ khí, khí tài Công tác tuyên truyền giáo dục quốc phòng toàn dân cũng nằm trong nhiệm vụ của tài chính quân sự địa phương.
Nguồn tài chính quân sự địa phương chủ yếu do ngân sách quốc phòng và ngân sách địa phương cung cấp
1.2.2 Qu ả n lý chu trình Ngân sách nhà n ướ c
* Khái niệm chu trình ngân sách
Hoạt động ngân sách nhà nước diễn ra theo chu kỳ, tạo thành quy trình ngân sách Quy trình ngân sách bao gồm tất cả các hoạt động ngân sách được tổ chức theo một trình tự nhất định và được thực hiện lặp lại hàng năm.
Chu trình ngân sách, hay qui trình ngân sách, là toàn bộ hoạt động trong một năm tài chính, bắt đầu từ giai đoạn hình thành cho đến khi kết thúc và chuyển sang năm ngân sách mới.
Chu trình ngân sách kéo dài từ khi lập dự toán đến khi quyết toán, không trùng với năm tài chính và dài hơn một năm tài chính Trong một năm tài chính, ba khâu quan trọng diễn ra đồng thời: quyết toán ngân sách của năm trước, thực hiện ngân sách của năm hiện tại, và lập dự toán ngân sách cho năm tiếp theo.
1.2.2.1 Lập dự toán ngân sách Điều hành và quản lý ngân sách là một quá trình bao gồm các khâu lập, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách, trong đó lập dự toán ngân sách là công việc khởi đầu có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ các khâu của quá trình điều hành, quản lý ngân sách trong một niên độ nhất định
Dự toán ngân sách hàng năm là kế hoạch thu chi do các đơn vị lập và trình lên cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Việc lập dự toán chính xác và đầy đủ sẽ giúp quản lý ngân sách hiệu quả, bảo đảm kinh phí cho các nhiệm vụ trong năm kế hoạch Để dự toán phát huy tác dụng, cần dựa vào các căn cứ như phương hướng, nhiệm vụ, tổ chức, biên chế, chính sách, chế độ, tiêu chuẩn và giá cả.
Dự toán của các đơn vị bao gồm dự toán thu và chi, trong đó dự toán thu phản ánh các khoản thu và cách sử dụng chúng, còn dự toán chi thể hiện tổng chi cho các nhiệm vụ trong năm kế hoạch Tuy nhiên, tổng chi không được vượt quá mức dự toán ngân sách mà đơn vị cấp trên đã giao.
Trong quá trình lập dự toán ngân sách hàng năm, cần kết hợp nhiều phương pháp để xác định nhu cầu chi, bao gồm so sánh và đối chiếu với số dự kiến giao dự toán Việc cân đối chi cho các lĩnh vực và giữa các nguồn, cũng như xem xét khả năng chi là rất quan trọng Đồng thời, nên áp dụng ngày càng nhiều phương pháp lập để tìm ra phương án tối ưu cho dự toán ngân sách.
Các đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng cần xây dựng kế hoạch và dự toán ngân sách năm sau theo chỉ thị của Bộ Quốc phòng Cục Tài chính hướng dẫn các cơ quan lập dự toán từ đơn vị cơ sở, tổng hợp và báo cáo trước ngày 30 tháng 9 năm trước Đối với dự toán chi đầu tư xây dựng hàng năm, các đơn vị căn cứ vào nhu cầu và quy định quản lý hiện hành để lập dự toán theo mẫu quy định Đối với ngân sách quân sự địa phương, hàng năm, cơ quan quân sự địa phương lập dự toán chi ngân sách dựa trên chủ trương và hướng dẫn của cơ quan tài chính địa phương, gửi đến Hội đồng nhân dân địa phương và cơ quan cấp trên để tổng hợp báo cáo Bộ Quốc phòng.
Quản lý Tài chính đối với đơn vị dự toán quân đội
1.3.1 Khái ni ệ m qu ả n lý tài chính:
Tài chính, theo tác giả Phạm Chí Thanh, là một phạm trù kinh tế phản ánh mối quan hệ giữa các chủ thể trong việc hình thành, quản lý và sử dụng quỹ tiền tệ để phát triển sản xuất và đáp ứng nhu cầu xã hội, cũng như nhu cầu của tổ chức và cá nhân Quá trình tài chính liên quan đến việc phân phối nguồn tài chính nhằm thỏa mãn nhu cầu của các chủ thể kinh tế, đồng thời gắn liền với sự vận động tương đối độc lập của các luồng giá trị dưới hình thức tiền tệ thông qua việc hình thành và sử dụng quỹ tiền tệ trong nền kinh tế.
Tài chính được định nghĩa là mối quan hệ kinh tế giữa các chủ thể nhằm hình thành, quản lý và sử dụng quỹ tiền tệ, phục vụ cho các mục tiêu chung của xã hội Đây là một khái niệm kinh tế quan trọng, phản ánh cách thức các bên liên quan tương tác để đạt được mục tiêu của nhà quản lý và các bên liên quan khác.
Quản lý tài chính theo quan điểm của các nhà khoa học Trường đại học Kinh tế Quốc dân được hiểu theo hai nghĩa: Nghĩa hẹp là quản lý thu chi ngân sách, tập trung vào việc đảm bảo hoạt động này diễn ra thông suốt và hiệu quả Nghĩa rộng hơn là sử dụng tài chính như một công cụ quản lý kinh tế vĩ mô của Nhà nước, nhằm điều tiết nền kinh tế quốc dân theo các mục tiêu đã định Do đó, nội dung quản lý tài chính chủ yếu liên quan đến việc lựa chọn và xác định các chính sách tài chính hiệu quả, làm căn cứ cho việc quy định thu chi ngân sách cụ thể.
Quản lý tài chính là việc sử dụng công cụ tài chính của Nhà nước thông qua các chính sách, phương thức và hệ thống khác nhau nhằm đạt được mục tiêu quản lý hiệu quả.
1.3.2 Các yêu c ầ u qu ả n lý Tài chính
Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, Đảng và Nhà nước vẫn ưu tiên tăng ngân sách quốc phòng năm tới Nhu cầu chi cho quân sự và xây dựng quân đội đang gia tăng, đặc biệt là để đảm bảo sẵn sàng chiến đấu và ứng phó với tình huống khẩn cấp Thêm vào đó, việc triển khai các chế độ, chính sách mới cũng cần nguồn lực tài chính Để khắc phục sự mất cân đối giữa nhu cầu chi ngân sách cao và khả năng tài chính hạn chế, ngành Tài chính Quân đội cần chủ động cải thiện tình hình, phát huy nội lực và thực hiện đồng bộ các giải pháp Cần hướng về đơn vị cơ sở, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính, đồng thời đẩy mạnh thực hành tiết kiệm và chống lãng phí trong tài chính và tài sản.
2018 Cục trưởng Cục Tài chính - Bộ Quốc phòng đã đề ra những yêu cầu sau để đánh giá:
Th ứ nh ấ t, các cấp, các ngành phải quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm chỉ tiêu ngân sách năm được Bộ Quốc phòng giao
Thực hiện nghiêm túc Quy chế lãnh đạo của các cấp ủy Đảng trong công tác tài chính quân đội, cần kịp thời phân bổ ngân sách một cách toàn diện cho các nhiệm vụ, nhưng vẫn phải tập trung vào những trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với quân số được giao và theo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức hiện hành.
Trong phân bổ ngân sách, cần chú ý đến sự biến động giá cả, thực hiện phân cấp triệt để hướng đến đơn vị cơ sở và đối tượng sử dụng trực tiếp Đồng thời, cần kết hợp phân cấp với việc tăng cường chỉ đạo, giám sát và kiểm tra từ cấp trên đối với cấp dưới trong quá trình thực hiện, đặc biệt trong các khâu mua sắm, tạo nguồn, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng, thanh toán và quyết toán.
Hãy tích cực khai thác và huy động các nguồn thu từ đơn vị, đồng thời sử dụng các loại hàng hóa, vật tư tồn kho để cân đối, đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ hiệu quả.
Trong bối cảnh khả năng bảo đảm ngân sách quốc gia còn hạn chế, việc khai thác và huy động nguồn thu để cân đối ngân sách là rất quan trọng Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác tài chính trong thời gian tới Các ngành và đơn vị cần thực hiện tính toán chặt chẽ, khoa học và toàn diện, bao quát tất cả các chính sách và chế độ thu đã ban hành, đồng thời nắm bắt và dự đoán các yếu tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.
Đơn vị cần phát huy vai trò nòng cốt trong quản lý, giám sát và kiểm tra chặt chẽ các khoản thu cũng như việc sử dụng nguồn thu qua hệ thống tài chính, đảm bảo mọi giao dịch đều được ghi chép đầy đủ trong sổ kế toán.
Ba là, triệt để chấp hành chế độ, quy định về quản lý và sử dụng ngân sách
Để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, cần tăng cường kiểm soát các nội dung chi, đảm bảo chỉ chi trong phạm vi ngân sách và đúng mục đích Đồng thời, cần quản lý chặt chẽ kế hoạch quân số, tránh tình trạng tăng quân số không cần thiết Việc rà soát và duy trì thực hiện đúng thời gian nghỉ chế độ của các đối tượng theo quy định cũng là yếu tố quan trọng trong quản lý.
B ố n là, tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, sử dụng ngân sách phù hợp với tình hình thực tế hiện nay
Nâng cao trách nhiệm trong sử dụng ngân sách và thực hiện phân cấp triệt để để giảm trung gian, thông báo ngân sách đến các đơn vị cơ sở Áp dụng quy chế tự chủ tài chính phù hợp với đặc thù quân đội, khoán chi cho các nội dung như công tác phí, xăng xe đi lại và chi văn phòng phẩm Rà soát nội dung chi nghiệp vụ để đảm bảo chi đúng, đủ và đạt hiệu quả cao.
Năm nay, cần tạo bước chuyển biến tích cực trong việc thực hiện ngân sách bằng cách đẩy nhanh tiến độ Cơ quan tài chính sẽ hỗ trợ người chỉ huy trong việc đôn đốc thanh toán và quyết toán kịp thời, đồng thời đảm bảo chất lượng công tác này Các nội dung chi, công trình và hạng mục dự án đủ điều kiện quyết toán cần được báo cáo ngay, không nên chờ đến khi hoàn thành Đặc biệt, ngân sách cần giảm tối đa số tồn đọng chưa được quyết toán.
Sáu là, tiếp tục nâng cao hiệu quả sử dụng tài chính, tài sản, triệt để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát, tiêu cực
Trong quản lý tài chính, cần tuân thủ các Chương trình hành động theo Luật Thực hành tiết kiệm và Luật Phòng chống tham nhũng Thủ trưởng đơn vị và chỉ huy cơ quan tài chính phải chịu trách nhiệm về việc sử dụng ngân sách, chất lượng sản phẩm và tiến độ đầu tư Cần kiên quyết ngăn chặn lãng phí, thất thoát và việc sử dụng sai quy định.
Xây dựng ngành Tài chính Quân đội vững mạnh toàn diện là nhiệm vụ quan trọng, bắt đầu từ việc nâng cao phẩm chất chính trị và trình độ chuyên môn nghiệp vụ tài chính Cơ quan tài chính các cấp cần phát huy vai trò tham mưu cho lãnh đạo, thực hiện Quy chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác tài chính và Điều lệ Công tác tài chính Quân đội nhân dân Việt Nam Đồng thời, cần lồng ghép phong trào thi đua xây dựng “đơn vị quản lý tài chính tốt” vào các mục tiêu thi đua quyết thắng và cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Qua đó, tạo ra khí thế thi đua sôi nổi, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu tài chính cho toàn quân trong việc thực hiện nhiệm vụ quân sự quốc phòng hàng năm.
1.3.3 Các nhân t ố ả nh h ưở ng
Thứ nhất, định hướng của Bộ Quốc phòng gắn với tính đặc thù của hoạt động
Tổng quan về Bộ Chỉ Huy quân sự tỉnh Tiền Giang
Bộ Chỉ huy Quân sự cấp Tỉnh Tiền Giang, trước đây gọi là Tỉnh Đội, là tổ chức thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam tương đương cấp Sư đoàn Tổ chức này chịu trách nhiệm quản lý Nhà nước về quốc phòng tại tỉnh Tiền Giang, xây dựng lực lượng vũ trang tỉnh vững mạnh và sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu Họ cũng trực tiếp quản lý, chỉ huy và điều hành lực lượng vũ trang nhân dân địa phương dưới sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương.
Bộ quốc phòng; Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh
Bộ chỉ huy quân sự tỉnh quản lý lực lượng bộ đội địa phương và dân quân, với quân số trong thời bình dao động từ 600 đến 2.000 người, thường khoảng 1.000 người Trong thời chiến, mỗi tỉnh có thể duy trì từ 2-4 trung đoàn và nhiều tiểu đoàn, thậm chí có thể biên chế lên đến 1 sư đoàn bộ binh, trung đoàn cao xạ, trung đoàn công binh, với quân số phổ biến từ 5.000-15.000 người.
2.1.1 Ch ứ c n ă ng, nhi ệ m v ụ c ủ a v ề B ộ Ch ỉ huy quân s ự T ỉ nh Ti ề n Giang 2.1.1.1 Chức năng
Tham mưu cho Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh trong việc thực hiện công tác quân sự địa phương và quốc phòng toàn dân Quản lý Nhà nước về quốc phòng tại tỉnh, đồng thời xây dựng lực lượng vũ trang tỉnh vững mạnh, sẵn sàng chiến đấu và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
Quản lý và chỉ huy lực lượng vũ trang nhân dân địa phương dưới sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, cùng với sự chỉ đạo của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân Khu 9, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang.
Tổ chức xây dựng và bảo vệ tiềm lực quốc phòng địa phương, phát triển lực lượng vũ trang địa phương bao gồm bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và dự bị động viên Đồng thời, cần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với an ninh nhân dân trong khu vực phòng thủ Quản lý và huy động nền kinh tế quốc dân để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng của địa phương và cả nước trong mọi tình huống là điều cần thiết.
Triển khai huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu trong lực lượng vũ trang là rất quan trọng, bao gồm công tác tuyển quân và tuyển sinh quân sự Đồng thời, cần thúc đẩy phong trào thi đua quyết thắng, xây dựng quyết tâm và kế hoạch phòng thủ nhằm bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa Việc xây dựng lực lượng vũ trang địa phương cũng là một nhiệm vụ thiết yếu để đảm bảo an ninh quốc gia.
Tổ chức và chỉ đạo lực lượng bộ đội địa phương, dân quân tự vệ, và các lực lượng khác như bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, công an nhân dân nhằm giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội Đồng thời, thực hiện công tác vận động quần chúng và huy động lực lượng cho công tác phòng thủ dân sự tại địa phương Ngoài ra, cần thực hiện giáo dục quốc phòng toàn dân, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng cho cán bộ các cấp, và giáo dục quốc phòng cho học sinh, sinh viên theo quy định của pháp luật.
Tổ chức tuyên truyền các quan điểm, chủ trương và chính sách của Đảng, cùng với pháp luật của Nhà nước về công tác quốc phòng; đồng thời giải đáp các chế độ, chính sách liên quan đến lĩnh vực quân sự - quốc phòng tại địa phương Phối hợp phát triển quốc phòng - an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại, nhằm gắn kết quốc phòng - an ninh với phát triển kinh tế Xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh làm nền tảng cho khu vực phòng thủ kiên cố, đồng thời quản lý và bảo vệ các công trình quốc phòng cũng như khu vực quân sự tại địa phương.
Xây dựng và bảo đảm hậu cần, kỹ thuật tại chỗ là nhiệm vụ quan trọng để đề xuất ngân sách cho công tác quốc phòng địa phương Cần thi hành các chủ trương và chính sách nhằm củng cố quốc phòng, xây dựng quân đội nhân dân và lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên theo quy định pháp luật Đồng thời, thực hiện chính sách hậu phương quân đội và huy động sức người, sức của tại địa phương cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra, sơ, tổng kết rút kinh nghiệm về công tác quân sự, quốc phòng địa phương
Trong quá trình thực hiện Luật dân quân tự vệ, Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh có quyền và nghĩa vụ theo Điều 11 Thông tư 79/2016/TT-BQP, quy định nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan, đơn vị quân đội và ban chỉ huy quân sự các bộ, ngành trung ương Luật này được Bộ Quốc phòng ban hành nhằm đảm bảo hiệu quả trong công tác dân quân tự vệ.
Chủ trì và phối hợp với các ban, sở, ngành, đoàn thể tỉnh, cơ quan này sẽ tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đề xuất với Tỉnh ủy, Thành ủy, Hội đồng nhân dân nhằm quán triệt và tuyên truyền thực hiện Luật dân quân tự vệ Đồng thời, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc quản lý nhà nước về dân quân tự vệ, chỉ đạo tổ chức xây dựng, huấn luyện và hoạt động của lực lượng này Ngoài ra, cơ quan sẽ trực tiếp chỉ đạo và chỉ huy lực lượng dân quân tự vệ thực hiện nhiệm vụ theo quy định tại Khoản 2, Khoản 3 Điều 10 Nghị định số 03/2016/NĐ-CP ngày 05 tháng 01 năm 2016 của Chính phủ.
Chủ trì phối hợp với các sở như Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Lao động Thương binh & Xã hội cùng các ban, ngành đoàn thể để tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh trong việc xây dựng và triển khai các đề án đào tạo cán bộ Ban chỉ huy quân sự cấp xã Đồng thời, tổ chức xây dựng lực lượng, huấn luyện và phát triển mô hình điểm dân quân tự vệ trên địa bàn tỉnh Ngoài ra, tham mưu cho Ủy ban nhân dân trong việc huy động nhân lực, tàu thuyền và phương tiện dân sự, cũng như tàu thuyền dân quân tự vệ để tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo khi cần thiết.
Phối hợp với các ban của Đảng và cơ quan liên quan nhằm tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng Dân quân tự vệ, xây dựng tổ chức Đảng trong các đơn vị này, phát triển Đảng viên và thiết lập chi bộ quân sự cấp xã.
Quyết định về việc thành lập, giải thể và tổ chức lại Ban chỉ huy quân sự, cũng như bổ nhiệm và miễn nhiệm cán bộ tại các cơ quan, tổ chức ở cơ sở, bao gồm Ban chỉ huy quân sự cấp xã, đại đội dân quân tự vệ, và các trung đội dân quân tự vệ như phòng không, pháo binh, dân quân tự vệ biển và phân đội dân quân thường trực, là những bước quan trọng trong việc củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng quân sự tại địa phương.
Chủ trì và phối hợp với các cơ quan tỉnh để kiểm tra, thanh tra việc thực hiện Luật Dân quân Tự vệ tại các cơ quan và địa phương trong tỉnh.
- 01 Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh: Đại tá, Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy
- 01 Chính ủy Bộ CHQS tỉnh: Đại tá
- 01 Phó Chỉ huy trưởng kiêm Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh: Đại tá
- 01 Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh: Đại tá
- 01 Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh: Đại tá
- Văn phòng Bộ Chỉ huy Chánh Văn phòng: Thượng tá
- Ủy ban kiểm tra Đảng ủy: Phó Chủ nhiệm thường trực: Thượng tá
- Thanh tra Quốc phòng Chánh thanh tra: Thượng tá
- Ban khoa học quân sự Trưởng ban: Thượng tá
- Ban Tài chính Trưởng ban: Trung tá
- Phòng Tham mưu Tham mưu trưởng: Đại Tá
- Phòng Chính trị Chủ nhiệm: Đại Tá
- Phòng Hậu cần Chủ nhiệm: Thượng Tá
- Phòng Kỹ thuật Chủ nhiệm: Thượng tá
* Đơn vị cơ sở trực thuộc
- Từ 01 - 02 Trung đoàn bộ binh
- Các Đại đội, Tiểu đoàn trực thuộc Hầu hết là binh chủng kỹ thuật
- Trường Quân sự tỉnh, có nhiệm vụ đào tạo hạ sĩ quan, cán bộ tiểu đội, trung đội dân quân
- Các Ban Chỉ huy Quân sự huyện, thị xã, thành phố thuộc Tỉnh trực thuộc
2.1.3 C ơ ch ế qu ả n lý Tài chính
Thực trạng quản lý tài chính ở Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang
2.2.1 T ổ ch ứ c b ộ máy qu ả n lý, phân c ấ p qu ả n lý Tài chính
Từ năm 2006 thực hiện chế độ Chính ủy, Chính trị viên trong Quân đội Tổ chức Đảng bộ trong Cục Tài chính theo phân cấp như sau:
- Đảng bộ Cục Tài chính là cao nhất
- Chi bộ các Phòng, ban cơ quan đơn vị trực thuộc Cục Tài chính
* Tổ chức chính quyền: Gồm 01 Cục trưởng, 02 Phó Cục trưởng và các cơ quan trực thuộc
Sơ đồ 2.1 Tổ chức bộ máy quản lý, phân cấp quản lý tài chính
Phòng Công nghệ Thông tin
Phòng Quản lý Ngân sách
Phòng Ngân sách Quân đội
Phòng Ngân sách Doanh nghiệp
(Nguồn Bộ chỉ huy quân sự Tỉnh Tiền Giang) 2.2.2 L ậ p d ự toán ngân sách
Hàng năm, Ban tài chính thực hiện lập, chấp hành và quyết toán ngân sách, trong đó lập dự toán ngân sách đóng vai trò quyết định cho toàn bộ quá trình điều hành và quản lý ngân sách trong một niên độ nhất định.
Dự toán ngân sách hàng năm là kế hoạch thu chi do các đơn vị lập và trình lên cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định pháp luật Việc lập dự toán thu chi ngân sách một cách chính xác và đầy đủ dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn sẽ đóng vai trò quan trọng trong quản lý và điều hành ngân sách, đồng thời đảm bảo kinh phí cho các nhiệm vụ được giao trong năm kế hoạch.
Dự toán ngân sách được phê duyệt bởi cơ quan có thẩm quyền là cơ sở pháp lý đảm bảo cho việc cấp phát và chi tiêu ngân sách đúng đối tượng, tiêu chuẩn và nội dung, đồng thời giúp thanh quyết toán chính xác Nó cũng là căn cứ để kiểm tra và giám sát tài chính trước khi chi tiêu của các đơn vị sử dụng ngân sách Dự toán ngân sách năm cần phản ánh đầy đủ nhu cầu chi cho các hoạt động và nguồn thu của đơn vị, đảm bảo đúng trọng tâm, trọng điểm và nội dung theo chỉ đạo.
Cục Tài chính thuộc Bộ có trách nhiệm hướng dẫn và quản lý ngân sách, bao gồm việc chi tiết hóa các mục trong ngân sách hiện hành Đồng thời, Cục cũng cần cung cấp báo cáo thuyết minh về cơ sở và căn cứ tính toán cho từng khoản thu, chi.
Căn cứ lập dự toán ngân sách của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh được căn cứ vào:
Đảng và Nhà nước đã xác định phương hướng, chủ trương và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng và phát triển Quân đội Các chỉ thị và mệnh lệnh từ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cùng với người chỉ huy đơn vị cấp trên đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các kế hoạch Chức năng được giao và nhiệm vụ trong năm ngân sách cũng cần được triển khai một cách hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững của lực lượng vũ trang.
Tổ chức, biên chế và trang bị cùng với hệ thống chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức và giá cả là những yếu tố quan trọng trong việc lập dự toán ngân sách Ngoài ra, mức tồn kho năm trước chuyển sang và kinh nghiệm lập dự toán ngân sách cũng ảnh hưởng đến tình hình thực hiện dự toán ngân sách của năm trước.
Dự toán thu ngân sách năm tại đơn vị bao gồm tổng số thu, bao gồm số nộp ngân sách cho quốc phòng và Nhà nước, số tiền được phép để lại chi theo chế độ, và số tiền được trích lập vào quỹ của đơn vị.
Dự toán chi là bản phản ánh tổng thể các khoản chi cho việc thực hiện nhiệm vụ của đơn vị trong năm kế hoạch, tuy nhiên, cần phải đảm bảo rằng tổng số chi không vượt quá mức dự kiến mà đơn vị cấp trên đã giao về cả tổng mức lẫn chi tiết.
Dự toán chi ngân sách cần được lập chi tiết theo nguồn bảo đảm và phân loại theo từng lĩnh vực, mục lục ngân sách, loại và khoản, nhằm phản ánh tổng số và các chỉ tiêu như số huy động tồn kho, số đảm bảo bằng hiện vật và số tự chi bằng tiền cho từng nội dung chi Bảng tổng hợp quân số, giải trình phương pháp tính và thuyết minh các nhiệm vụ chi lớn cũng cần được kèm theo Đối với dự toán chi các dự án đầu tư, cần căn cứ vào các chương trình, dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Đối với cơ quan quân sự địa phương các cấp lập dự toán chi ngân sách năm gồm hai phần:
+ Phần chi do ngân sách quốc phòng thường xuyên đảm bảo thực hiện theo như quy định hiện hành
Phần chi từ ngân sách địa phương sẽ được sử dụng để thực hiện nhiệm vụ quân sự và quốc phòng tại địa phương, theo hướng dẫn của cơ quan tài chính cùng cấp.
Khi lập dự toán thu, cần căn cứ vào từng hoạt động thu cụ thể và các chế độ liên quan để xác định nội dung thu, số tiền phải nộp và số tiền được để lại chi theo quy định.
Lập dự toán chi cần dựa trên định mức, tiêu chuẩn, số lượng và thời gian cần thiết, đồng thời xem xét chi phí thực hiện cho từng nhiệm vụ cụ thể Cần tham khảo số liệu thực hiện (hoặc ước thực hiện) của năm trước và các yếu tố có thể thay đổi trong năm kế hoạch, đặc biệt là đối với các nội dung chi cho huấn luyện và nghiệp vụ thường xuyên.
Trong quá trình lập dự toán ngân sách năm, Ban tài chính cần kết hợp nhiều phương pháp để xác định nhu cầu chi, bao gồm so sánh với số dự kiến giao dự toán ngân sách và cân đối chi cho các lĩnh vực Việc xem xét khả năng chi và áp dụng đa dạng phương pháp sẽ giúp lựa chọn phương án tối ưu cho dự toán ngân sách.
Các đơn vị trực thuộc Bộ cần tuân thủ chỉ thị của Bộ Quốc phòng để xây dựng kế hoạch bảo đảm và dự toán ngân sách cho năm tiếp theo Số dự kiến giao dự toán ngân sách sẽ được thông báo và hướng dẫn bởi Cục Tài chính, nhằm đảm bảo quy trình lập dự toán ngân sách diễn ra đúng trình tự và thủ tục.
2.2.3.1 Phân bổ và giao dự toán ngân sách
Sau khi nhận dự toán ngân sách năm, Ban tài chính tham mưu cho Bộ chỉ huy quân sự tỉnh tiến hành phân bổ ngân sách cho các đơn vị trực thuộc Nguyên tắc phân bổ là không vượt quá dự toán tổng mức và chi tiết được cấp trên giao Dự toán được chia theo từng quý, và các khoản chi mang tính thời vụ hoặc phát sinh vào những thời điểm nhất định như xây dựng cơ bản, mua sắm, sửa chữa lớn sẽ được bố trí theo tiến độ thực hiện.
Đánh giá chung về quản lý Tài chính tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang
Trong bối cảnh nhiệm vụ xây dựng quân đội và bảo vệ Tổ quốc ngày càng cao, Ngành Tài chính Quân đội, đặc biệt là Ban tài chính Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang, đã phát huy những thành tích đạt được trong năm qua Họ thực hiện tốt chức năng tham mưu cho Bộ chỉ huy và Phòng tài chính quân khu, nhằm nâng cao chất lượng công tác tài chính và đảm bảo ngân sách kịp thời cho đơn vị, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quân sự và quốc phòng tại địa phương.
Ban tài chính thường xuyên nghiên cứu và tham mưu cho Thủ trưởng đơn vị các chủ trương, giải pháp đổi mới công tác tài chính phù hợp với đặc thù quốc phòng và tiến trình đổi mới cơ chế kinh tế Ban đã xây dựng cơ chế mới trong phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính, hoàn thiện cơ chế lãnh đạo và quản lý tài chính Công tác tài chính đã có bước đột phá với phương thức đảm bảo linh hoạt, minh bạch và đúng trọng tâm Quản lý tài chính, tài sản công và thực hành tiết kiệm được đẩy mạnh, đạt kết quả tích cực Mặc dù ngân sách còn hạn chế, Ban tài chính vẫn tích cực tham mưu và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính, đáp ứng kịp thời các nhiệm vụ Nhiều năm liền, Ban tài chính đạt danh hiệu “Đơn vị quản lý tài chính tốt” và thực hiện tốt Quy chế dân chủ cũng như công khai tài chính Ban cũng phát huy vai trò giám sát việc thực hiện quy chế lãnh đạo công tác tài chính của cấp ủy, đồng thời đẩy mạnh phong trào thi đua để đáp ứng yêu cầu đổi mới.
Xây dựng một đơn vị quản lý tài chính hiệu quả là cần thiết, với việc tăng cường đầu tư hiện đại hóa và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chuyên môn Cải cách hành chính trong lĩnh vực tài chính quân đội cần được đẩy mạnh, tập trung vào các quy trình như thẩm định, phân cấp và cấp phát ngân sách Cần công khai và đơn giản hóa thủ tục cấp phát vốn để tạo đột phá trong việc xử lý các ách tắc, nâng cao chất lượng công tác Ban Tài chính sẽ nghiên cứu và hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính theo hướng công khai, minh bạch, đồng thời điều chỉnh các quy định về quản lý tài chính trong các lĩnh vực kinh tế, doanh nghiệp và đầu tư xây dựng Hệ thống tiêu chuẩn chi tiêu và cơ chế phối hợp trong việc thực hiện công khai tài chính cũng cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính cho nhiệm vụ quân sự và quốc phòng.
2.3.2.1 Góc độ quản lý vĩ mô
Việc không xem xét đầy đủ tính đa dạng trong các loại hình sản xuất dịch vụ có thu và sự tổ chức thực hiện quá mức của một số đơn vị đã dẫn đến những vấn đề nhạy cảm trong triển khai hoạt động có thu Hệ thống văn bản pháp lý quy định về hoạt động này tại các đơn vị dự toán trong quân đội hiện còn thiếu đồng bộ và chưa đầy đủ, không đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước về tài chính, điều này đã được thể hiện rõ qua thực tế triển khai.
2.3.2.2 Góc độ chỉ đạo triển khai
Trong những năm qua, việc thực hiện tài chính vẫn còn nhiều hạn chế, với một số đơn vị chưa quán triệt và thực hiện nghiêm túc các quy chế, quy định và nguyên tắc tài chính Quản lý và sử dụng tài chính, tài sản công thiếu chặt chẽ, dẫn đến sai sót, vi phạm và lãng phí Dự toán thu ở một số lĩnh vực chưa đạt yêu cầu, trong khi việc bố trí vốn cho đầu tư xây dựng cơ bản tại một số công trình, dự án còn dàn trải và chậm khắc phục Hiệu quả sử dụng nguồn vốn của một số doanh nghiệp quân đội vẫn chưa cao và chưa đảm bảo an toàn tài chính.
Tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến phức tạp và khó lường, đòi hỏi nhiệm vụ quân sự và quốc phòng phải được nâng cao, cùng với sự phát triển của Quân đội và nhu cầu tài chính tăng cao Tuy nhiên, kinh tế và tài chính của đất nước vẫn gặp nhiều khó khăn và thách thức, dẫn đến ngân sách dành cho quốc phòng còn hạn chế.
Quá trình tổ chức và triển khai các hoạt động có thu gặp nhiều hạn chế, bao gồm việc các đơn vị thực hiện chưa tuân thủ đúng chế độ hạch toán chi phí Sự không thống nhất trong hạch toán dẫn đến sai lệch trong số liệu và phân phối không chính xác theo quy định.
Kiểm soát chi thường xuyên tại đơn vị vẫn chưa đạt yêu cầu chuyên nghiệp, với việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế Công tác tổ chức và phân công nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ kiểm soát chi chưa hợp lý, trong khi trình độ chuyên môn của một số cán bộ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu công việc Qua hoạt động kiểm tra và tự kiểm tra, vẫn phát hiện một số sai sót trong công tác kiểm soát chi, như việc lưu thiếu hồ sơ chứng từ theo quy định và nội dung hồ sơ chưa đầy đủ các yếu tố cần thiết.
2.3.3 Nguyên nhân c ủ a nh ữ ng nh ượ c đ i ể m
Một số quy định quản lý tài chính hoạt động có thu vẫn chưa hoàn toàn phù hợp, chủ yếu do yếu tố chủ quan từ các đơn vị Nhiều đơn vị đã cố tình hạch toán chi phí không chính xác nhằm giảm chênh lệch phần phải thu nộp.
Phân phối nguồn thu tại một số đơn vị còn thiếu hợp lý và công bằng, đồng thời chưa thể hiện rõ ý thức trách nhiệm trong việc đóng góp cho Bộ Quốc phòng, cơ quan chủ quản trực tiếp và các cấp quản lý trên.
Chương 2 cung cấp cái nhìn tổng quan về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức biên chế và cơ chế quản lý tài chính của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Tiền Giang Bài viết tập trung vào thực trạng quản lý tài chính giai đoạn 2016-2018, bao gồm tổ chức bộ máy, quy trình lập dự toán ngân sách, chấp hành ngân sách, quyết toán ngân sách, quản lý hoạt động có thu và công tác kiểm tra tài chính Phân tích thực trạng cho thấy những kết quả đạt được cũng như các vấn đề tồn tại và nguyên nhân của chúng Do đó, việc đề xuất hệ thống giải pháp khoa học để khắc phục những tồn tại là cần thiết, sẽ được trình bày trong chương 3 tiếp theo.
