Tỷ lệ rối loạn chức năng tuyến giáp trong ba tháng đầu thai kỳ và các yếu tố liên quan tại bệnh viện nhân dân gia định

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HOÀNG THỊ HỒNG NGA TỶ LỆ RỐI LOẠN CHỨC NĂNG TUYẾN GIÁP TRONG BA THÁNG ĐẦU THAI KỲ VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN TẠI BỆNH VIỆN

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Thiết kế nghiên cứu

Thai phụ mang thai ba tháng đầu thai kỳ.

Thai phụ mang thai ba tháng đầu thai kỳ đến khám thai tại bệnh viện Nhân Dân Gia Định.

Thai phụ mang thai ba tháng đầu thai kỳ đến khám tại phòng khám thai bệnh viện Nhân Dân Gia Định từ 10/2019 đến 03/2020.

 Phụ nữ mang thai, thai sống.

 Tuổi thai từ 6 tuần tới 13 tuần 6 ngày.

 Thai phụ bị các bệnh hay các vấn đề về sức khỏe cần phải xử trí ngay nếu không sẽ ảnh hưởng đến người mẹ và thai nhi như: sốt siêu vi, viêm hô hấp cấp…

 Thai phụ bị suy tim, suy gan, suy thận, bệnh nguyên bào nuôi, đã được chẩn đoán và đang điều trị suy giáp hoặc cường giáp.

 Đang dùng thuốc: corticoid, lithium, amiodarone.

 Thai phụ bị bệnh lý tâm thần.

 Thai phụ bị câm điếc.

Cỡ mẫu được tính dựa vào công thức xác định tỉ lệ với độ chính xác tuyệt đối: n = Z 2 (1-α/2) p x (1 – p) d 2 Trong đó: n : cỡ mẫu. α : xác suất sai lầm loại I, α= 0.05.

Z: trị số từ phân phối chuẩn, = (1,96) 2 ứng với khoảng tin cậy 95%. d: độ chính xác tuyệt đối 5%. p: tỷ lệ ước lượng của bệnh trong quần thể.

Dựa theo nhiều nghiên cứu khác nhau, để có cỡ mẫu lớn nhất chúng tôi chọn p ước lượng là 0,5 n = 385.

Phòng khám thai của bệnh viện Nhân Dân Gia Định.

Mẫu được thu thập từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần từ 10/2019 đến 03/2020.

Chúng tôi chọn mẫu theo phương pháp không xác suất và chọn thuận tiện theo thời gian BV Nhân Dân Gia Định có 03 phòng khám sản (2 phòng khám thường và 1 phòng khám dịch vụ) với hơn 200 lượt khám mỗi ngày.

Mỗi ngày, chúng tôi chọn bệnh đầu tiên ở mỗi phòng thỏa tiêu chuẩn nhận bệnh, sau khi thai phụ đã hoàn tất quá trình thăm khám và có chỉ định xét nghiệm máu sẽ được mời qua phòng tư vấn nghiên cứu, việc chọn mẫu được thực hiện tương tự cả buổi sáng và chiều Như vậy trung bình chúng tôi sẽ phỏng vấn được khoảng 6 thai phụ mỗi ngày Thời gian phỏng vấn trung bình mất khoảng 15 phút cho một trường hợp Trong trường hợp thai phụ không đồng ý tham gia nghiên cứu hoặc trong quá trình phỏng vấn thai phụ từ chối trả lời bất kỳ câu hỏi nào thì chúng tôi sẽ ngừng phỏng vấn và loại đối tượng này ra khỏi nhóm nghiên cứu, chúng tôi sẽ chọn thai phụ kế tiếp ở cùng phòng khám Sau khi phỏng vấn xong thai phụ sẽ được hướng dẫn đến khu xét nghiệm để tiến hành lấy máu Khi có kết quả xét nghiệm, nhóm nghiên cứu sẽ ghi nhận kết quả trên hệ thống máy tính của bệnh viện Thai phụ được bác sĩ khám bệnh trả kết quả, nếu có bất thường thai phụ sẽ được chuyển sang phòng khám Nội tiết.

Chúng tôi chọn mẫu thuận tiện, liên tục cho đến khi đủ số mẫu cần thiết.

2.4 Nguồn lực và phương tiện nghiên cứu

Nhóm nghiên cứu gồm tác giả đề tài và các cộng sự gồm 3 bác sĩ và 4 nữ hộ sinh đang làm việc tại phòng khám thai của bệnh viện Nhân Dân Gia Định.

Bác sĩ phòng khám: hỏi tiền sử, bệnh sử, khám và cho chỉ định (siêu âm, xét nghiệm).

Nữ hộ sinh: hỏi thông tin của bệnh nhân, ghi nhận các chỉ số mạch, huyết áp, nhiệt độ, cân nặng, chiều cao…

Sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp dựa vào bảng câu hỏi Kết hợp ghi nhận thông tin từ hồ sơ khám thai, khám bệnh của bác sĩ và kết quả xét nghiệm TSH, FT4.

Xét nghiệm định lượng TSH, FT4, TPOAb và TRAb được thực hiện ngay tại khoa sinh hóa của bệnh viện Nhân Dân Gia Định trên máy Cobas

8000 của hãng Roche bằng phương pháp miễn dịch điện hóa phát quang – ECLIA (electrochemiluminescence immunoassay), đây là phương pháp được thiết kế để sử dụng trên máy phân tích miễn dịch Elecsys và cobas e (cobas e601, cobas e602) Nội kiểm mỗi ngày một lần và ngoại kiểm mỗi tháng một lần tại trung tâm ngoại kiểm TPHCM [35].

TSH là một thông số rất nhạy và đặc hiệu để đánh giá chức năng tuyến giáp Xét nghiệm TSH của Elecsys sử dụng kháng thể đơn dòng kháng lại TSH của con người Các kháng thể được đánh dấu phức hợp ruthenium bao gồm cấu trúc được tinh chiết từ các thành phần đặc biệt của người và chuột.

Do đó, các hiệu ứng nhiễu do HAMA (human anti-mouse antibodies – kháng thể kháng chuột ở người ) phần lớn bị loại trừ.

Nguyên lý xét nghiệm là nguyên lý bắt cặp, tổng thời gian xét nghiệm :

• Thời kỳ ủ thứ nhất: 50àl mẫu thử, một khỏng thể đơn dũng đặc hiệu kháng TSH gắn biotin và một kháng thể đơn dòng đặc hiệu kháng TSH được đánh dấu ruthenium phản ứng với nhau tạo thành phức hợp bắt cặp.

• Thời kỳ ủ thứ hai: sau khi bổ sung các vi hạt được phủ streptavidin, phức hợp trở nên gắn kết với pha rắn thông qua tương tác của biotin và streptavidin.

• Hỗn hợp phản ứng được chuyển đến buồng đo nơi các vi hạt có từ tính bị bắt giữ trên bề mặt của điện cực Các chất không liên kết sau đó được loại bỏ bằng ProCell/ProCell M Cho dòng điện chạy vào sẽ gây ra phát quang hóa học được đo bằng máy quang kế.

• Kết quả được xác định thông qua đường cong hiệu chuẩn trên máy được tạo nên bởi xét nghiệm hai điểm chuẩn và đường cong chính được cung cấp qua mã vạch thuốc thử.

Khoảng tham chiếu trị số bình thường theo nhà sản xuất của TSH 0,27-4,20mIU/mL.

Nguyên lý xét nghiệm là nguyên lý cạnh tranh, được thực hiện nhờ kháng thể kháng FT4 được đánh dấu phức hợp ruthenium, tổng thời gian xét nghiệm: 18 phút.

• Thời kỳ ủ thứ nhất: 15àl mẫu thử và một khỏng thể đặc hiệu T4 được đánh dấu phức hợp ruthenium.

• Thời kỳ ủ thứ hai: sau khi bổ sung các vi hạt được phủ T4 đánh dấu biotin và streptavidin, các vị trí chưa gắn kết trên kháng thể được đánh dấu bị chiếm giữ hình thành phức hợp kháng thể-hapten.Toàn bộ phức hợp trở thành liên kết với pha rắn thông qua tương tác của biotin và streptavidin.

Khoảng tham chiếu trị số bình thường theo nhà sản xuất của FT4 0,93-1,7ng/dL.

Xét nghiệm Elecsys Anti-TPO sử dụng kháng nguyên tái tổ hợp và kháng thể kháng TPO đa dòng.

Nguyên lý xét nghiệm là nguyên lý cạnh tranh, tổng thời gian xét nghiệm: 18 phút.

• Thời kỳ ủ thứ nhất: 20àl mẫu thử được ủ với khỏng thể khỏng TPO được đánh dấu với phức hợp rethenium.

• Thời kỳ ủ thứ 2: sau khi bổ sung các vi hạt được phủ TPO đánh dấu biotin và streptavidin, các kháng thể kháng TPO trong mẫu thử cạnh tranh với các kháng thể kháng TPO được đánh dấu ruthenium cho kháng nguyên TPO đã biotin hóa Toàn bộ phức hợp trở thành liên kết với pha rắn thông qua tương tác của biotin và streptavidin.

Phương pháp chọn mẫu

Phòng khám thai của bệnh viện Nhân Dân Gia Định.

Mẫu được thu thập từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần từ 10/2019 đến 03/2020.

Chúng tôi chọn mẫu theo phương pháp không xác suất và chọn thuận tiện theo thời gian BV Nhân Dân Gia Định có 03 phòng khám sản (2 phòng khám thường và 1 phòng khám dịch vụ) với hơn 200 lượt khám mỗi ngày.

Mỗi ngày, chúng tôi chọn bệnh đầu tiên ở mỗi phòng thỏa tiêu chuẩn nhận bệnh, sau khi thai phụ đã hoàn tất quá trình thăm khám và có chỉ định xét nghiệm máu sẽ được mời qua phòng tư vấn nghiên cứu, việc chọn mẫu được thực hiện tương tự cả buổi sáng và chiều Như vậy trung bình chúng tôi sẽ phỏng vấn được khoảng 6 thai phụ mỗi ngày Thời gian phỏng vấn trung bình mất khoảng 15 phút cho một trường hợp Trong trường hợp thai phụ không đồng ý tham gia nghiên cứu hoặc trong quá trình phỏng vấn thai phụ từ chối trả lời bất kỳ câu hỏi nào thì chúng tôi sẽ ngừng phỏng vấn và loại đối tượng này ra khỏi nhóm nghiên cứu, chúng tôi sẽ chọn thai phụ kế tiếp ở cùng phòng khám Sau khi phỏng vấn xong thai phụ sẽ được hướng dẫn đến khu xét nghiệm để tiến hành lấy máu Khi có kết quả xét nghiệm, nhóm nghiên cứu sẽ ghi nhận kết quả trên hệ thống máy tính của bệnh viện Thai phụ được bác sĩ khám bệnh trả kết quả, nếu có bất thường thai phụ sẽ được chuyển sang phòng khám Nội tiết.

Chúng tôi chọn mẫu thuận tiện, liên tục cho đến khi đủ số mẫu cần thiết.

Nguồn lực và phương tiện nghiên cứu