Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu xây lắp tại ban quản lý dự án nâng cấp đô thị thành phố mỹ tho, tỉnh tiền giang

NỘI DUNG TÓM TẮT Trong lĩnh vực xây dựng, hoạt động đấu thầu giúp Chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu đúng đắn, đáp ứng tốt các yêu cầu của mình và nó cũng giúp nhà thầu nhận được nhiều cô

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ CÔNG NGHIỆP LONG AN

NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU XÂY LẮP TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN NÂNG CẤP ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ MỸ THO

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ CÔNG NGHIỆP LONG AN

NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU XÂY LẮP TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN NÂNG CẤP ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ MỸ THO

TỈNH TIỀN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ

CHUYÊN NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH

MÃ NGÀNH: 8.34.01.01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHÓA HỌC: TS PHAN NGỌC TRUNG

Long An, năm 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số

liệu, và kết quả trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các tạp chí

khoa học và công trình nào khác

Các thông tin số liệu trong luận văn này đều có nguồn gốc và được ghi chú

rõ ràng./

Người thực hiện đề tài

NguyễnThị Ngọc Dung

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được đề tài này, ngoài sự cố gắng và nổ lực của bản thân tôi, còn có sự giúp đỡ của các thầy, cô, bạn bè, các tập thể, cá nhân trong và ngoài trường

Trước hết, Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS Phan Ngọc Trung trong suốt quá trình thực hiện đề tài, thầy đã rất tận tình hướng dẫn và chỉ bảo cho tôi

Với lòng biết ơn sâu sắc Tôi xin gửi đến quý Thầy trong Ban giám hiệu Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An đã quan tâm tạo nhiều cơ sở vật chất cho tôi có đủ điều kiện hoàn thành khóa học Chân thành cảm ơn thầy cô ở Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An trong suốt quá trình đào tạo thạc sĩ đã cung cấp kiến thức và phương pháp để tôi có thể áp dụng trong nghiên cứu giải quyết các vấn đề trong luận văn của mình

Trong quá trình, thu thập tài liệu, tôi nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình từ Ban QLDA Nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho tỉnh Tiền Giang Tôi xin cảm ơn tất cả các lãnh đạo Ban và các đồng nghiệp trong Ban đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn!

Tiền Giang, ngày tháng 11 năm 2020

Người thực hiện đề tài

Nguyễn Thị Ngọc Dung

NỘI DUNG TÓM TẮT

Trong lĩnh vực xây dựng, hoạt động đấu thầu giúp Chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu đúng đắn, đáp ứng tốt các yêu cầu của mình và nó cũng giúp nhà thầu nhận được nhiều công trình, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận từ đó mở rộng quy mô kinh doanh Trong luận văn đã tập trung hoàn thành một số công việc sau:

Giới thiệu các khái niệm cơ bản về đấu thầu, hiểu được đấu thầu là gì, cách thức, trình tự tổ chức hoạt động đấu thầu xây lắp, biết được các hành vi nào bị cấm

và biện pháp xử lý các vi phạm trong hoạt động đấu thầu Qua đó người đọc cũng hiểu được để có được các công trình xây dựng đồ sộ, chất lượng thì chủ đầu tư phải trãi qua các giai đoạn tổ chức thực hiện vô cùng vất vả trong đó phải kể đến giai đoạn quan trọng là đấu thầu để tuyển chọn được các nhà thầu có năng lực thực sự để thực hiện công trình trong khi có rất nhiều yếu tố chủ quan cũng như khách quan tác động ảnh hưởng đến tính cạnh tranh trong quá trình đấu thầu

Hệ thống hoá những lý luận cơ bản liên quan đến đầu thầu xây dựng, năng lực công tác tổ chức đấu thầu

Phân tích, đánh giá thực trạng công tác đấu thầu tại Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho chúng ta thấy được sự cạnh tranh khóc liệt giữa các nhà thầu đặc biệt về giá bên cạnh đó cũng bộc lộ những khe hở của pháp luật cũng như những thiếu xót, hạn chế từ phía chủ đầu tư trong quá trình tổ chức đấu thầu Bên cạnh những nhà thầu cạnh tranh công bằng với nhau bằng năng lực thật sự thì lại có những nhà thầu gian lận bằng mọi cách để có thể trúng thầu Trước tình hình

đó, Ban quản lý dự án phải không ngừng nâng cao năng lực, sáng suốt, nhạy bén trong mọi tình huống để có thể lựa chọn được nhà thầu có năng lực thật sự

Luận văn này là kết quả quá trình tìm tòi học hỏi từ thực tế tại Dự án nâng cấp

đô thị thành phố Mỹ Tho Luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu, phân tích đánh giá tổng hợp kết hợp với thực tế hoạt động đấu thầu của dự án từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn hoạt động đấu thầu dự án trong giai đoạn tiếp theo 2020-2025

ABSTRACT

The field of construction, bidding helps the Investor choose the right contractor, meet their requirements well and it also helps the contractor receive more works, increase revenue, increase profit from That expands the business scale

In the thesis focused on completing the following tasks:

Introduce basic concepts of bidding, understand what bidding is, how and sequence of bidding activities, know what behaviors are prohibited and how to handle violations in activities bidding action Thereby, the reader also understands that in order to have massive and quality construction works, the investor has to go through stages of extremely hard implementation, including the important stage of bidding in order to select truly qualified contractors to perform the project while there are many subjective and objective factors affecting the competitiveness in the bidding process

Systemize basic theories related to construction bids, capacity to organize bidding

Analyzing and evaluating the current status of the bidding work at the My Tho City Urban Upgrading Project Management Unit, we can see the fierce competition among special contractors in terms of prices legal loopholes as well as the shortcomings and limitations of the investor in the bidding process Besides contractors competing fairly with each other with real ability, there are contractors who cheat by all means to win the bid In this situation, the Project Management Board has to constantly improve its capacity, intelligence and acumen in all situations in order to select a truly capable contractor

This thesis is the result of the process of finding and learning from reality in the My Tho City Urban Upgrading Project The thesis has used the integrated research, analysis and evaluation methods combined with the actual bidding activities of the project, thereby proposing a number of solutions to improve project bidding activities in the period next 2020-2025

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

NỘI DUNG TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

MỤC LỤC v

DANH MỤC BẢNG BIỂU x

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT xi

DANH MỤC VIẾT TẮT TIẾNG ANH xii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1.Sự cần thiết của đề tài: 1

2 Mục tiêu nghiên cứu: 2

2.1 Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 Đối tượng nghiên cứu: 2

4 Phạm vi nghiên cứu 2

5 Câu hỏi nghiên cứu 2

6 Những đóng góp mới của luận văn 3

6.1 Đóng góp về phương diện khoa học 3

6.2 Đóng góp về phương diện thực tiễn 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Tổng quan các công trình nghiên cứu trước 3

9 Kết cấu luận văn : 4

Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮP 5

1.1 Lý luận chung về đấu thầu 5

1.1.1 Một số khái niệm liên quan đến công tác đấu thầu: 5

1.1.2 Mục tiêu của đấu thầu 7

1.1.3 Vai trò của đấu thầu 8

1.2 Các hình thức lựa chọn nhà thầu xây lắp 9

1.2.1 Đấu thầu rộng rãi 9

1.2.2 Đấu thầu hạn chế 9

1.2.3 Chỉ định thầu 10

1.2.4 Chào hàng cạnh tranh 10

1.2.5 Tự thực hiện 10

1.2.6 Lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt 10

1.2.7 Tham gia thực hiện của cộng đồng 10

1.3 Các phương thức đấu thầu xây lắp 11

1.3.1 Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ 11

1.3.2 Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ 11

1.3.3 Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ 11

1.3.4 Phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ 12

1.4 Qui trình thực hiện đấu thầu xây lắp 12

1.4.1 Kế hoạch lựa chọn nhà thầu 12

1.4.2 Quy trình đấu thầu một giai đoạn một túi hồ sơ 13

1.4.2.1 Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu, bao gồm: 13

1.4.2.2 Tổ chức lựa chọn nhà thầu, bao gồm: 13

1.5 Đấu thầu cạnh tranh theo quy định của Ngân hàng thế giới 16

1.5.1 Đấu thầu cạnh tranh quốc tế (ICB): 16

1.5.2 Đấu thầu cạnh tranh trong nước (NCB): 17

1.6 Hiệu quả của hoạt động đấu thầu xây lắp 17

1.7 Các hành vi bị cấm trong đấu thầu xây lắp và xử lý vi phạm 19

1.7.1 Các hành vi bị cấm trong đấu thầu 19

1.7.2 Xử lý vi phạm trong đấu thầu 20

1.8 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đấu thầu và khả năng cạnh tranh trong đấu thầu 21

1.8.1 Môi trường pháp lý về đấu thầu 21

1.8.2 Nhóm nhân tố liên quan đến thực hiện của chủ đầu tư 22

1.8.3 Nhóm nhân tố của nhà thầu tham gia đấu thầu ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động đấu thầu, khả năng cạnh tranh trong đấu thầu 23

1.9 Quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng 23

1.9.1 Làm rõ các chi tiết trong hồ sơ mời thầu 23

1.9.2 Các điều khoản chỉ dẫn 24

1.9.3 Thủ tục đánh giá khi phát sinh 24

1.9.4 Chuẩn hóa thanh toán 24

1.9.5 Thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu 25

1.9.6 Đánh giá hư hỏng công trình 25

1.10 Một số bài hoc kinh nghiệm về đấu thầu 25

1.10.1 Bài học kinh nghiệm: 25

1.10.2 Những bài học kinh nghiệm được rút ra: 27

Kết luận Chương 1 27

Chương 2: 28

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU XÂY LẮP | TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN NÂNG CẤP ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ MỸ THO GIAI ĐOẠN 2015 - 2019 28

2.1 Giới thiệu về ban quản lý dự án nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho 28

2.1.1 Cơ cấu tổ chức của Ban QLDA, chức năng nhiệm vụ 28

2.1.2 Mục tiêu của dự án 29

2.1.3 Nội dung và quy mô đầu tư xây dựng 29

2.2 Công tác tổ chức đấu thầu tại Ban quản lý dự án giai đoạn 2015-2019 31

2.2.1 Tiến trình thực hiện đấu thầu tại Ban QLDA 31

2.2.2 Giai đoạn chuẩn bị đấu thầu 31

2.2.3 Giai đoạn thực hiện đầu thầu 34

2.2.4 Giai đoạn quản lý hợp đồng sau đấu thầu 39

2.3 Thực trạng về đấu thầu một số gói thầu xây lắp của Ban quản lý dự án thời kỳ 2015 – 2019 39

2.3.1 Thực trạng về đấu thầu một số công trình qua các năm 2015-2019 39

2.1 Báo cáo theo dõi và quản lý hợp đồng 40

2.2 Báo cáo theo dõi và quản lý hợp đồng năm 2015 42

2.3 Báo cáo theo dõi và quản lý hợp đồng năm 2016 43

2.4 Báo cáo theo dõi và quản lý hợp đồng năm 2017 44

2.5 Báo cáo theo dõi và quản lý hợp đồng năm 2018 45

2.6 Báo cáo theo dõi và quản lý hợp đồng năm 2019 46

2.3.2 Một số tình huống điển hình trong đấu thầu 47

2.3.2.1 Gói thầu MT-PW-3.1: Xây dựng khu tái định cư Mỹ Phong, thuộc địa phận xã Mỹ Phong, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang 47

2.3.2.2 Gói thầu MT-PW-1.6a Cải tạo đường Trần Ngọc Giải – phường 6 và đường Hoàng Việt – Phường 5 48

2.3.2.3 Gói thầu MT-PW-2.2a Cải tạo nâng cấp đường huyện 92C (Từ cầu Thạnh Trị đến đường Nguyễn Minh Đường) 49

2.4 Thực trạng về nguồn vốn bố trí cho các gói thầu xây lắp được đấu thầu thời kỳ 2015 - 2019 50

2.4.1 Thưc trạng về vốn Ngân sách (2015-2019) 50

2 7 Bảng Tổng hợp kế hoạch vốn và giải ngân nguồn vốn NSNN 51

2.4.2 Thực trạng về vốn ODA ( 2015- 2019) 52

2.8 Bảng Tổng hợp kế hoạch vốn và giải ngân nguồn vốn ODA 52

2.5 Thực trạng tình hình thực hiện hợp đồng của những công trình đã được đấu thầu thời kỳ 2015 – 2019 53

2.9 Báo cáo theo dõi và quản lý hợp đồng 55

2.10 Báo cáo tiến độ thực hiện các công trình giai đoạn 2015-2019 56

(Một số gói thầu chậm tiến độ kéo dài thời gian thi công) 56

2.11 Báo cáo tiến độ thực hiện các công trình giai đoạn 2015-2019 60

2.6 Đánh giá công tác đấu thầu tại Ban quản lý dự án 61

2.6.1 Những kết quả đạt được 61

2.12 Khung giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Dự án MDR-UUP_ TDA Mỹ Tho (2015-2019) 61

2.6.2 Những hạn chế và nguyên nhân 65

2.6.2.1 Những hạn chế trong việc thực hiện đấu thầu: 65

2.3.2.2 Nguyên nhân 70

Kết luận Chương 2 71

Chương 3: 72

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU XÂY LẮP TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN NÂNG CẤP ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ MỸ THO GIAI ĐOẠN 2020-2025 72

3.1 Phương hướng phát triển và muc tiêu của Ban quản lý dự án nâng cấp

đô thị thành phố Mỹ Tho 72

3.1.1 Phương hướng: 72

3.1.2 Mục tiêu 73

3.2 Một số giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu xây lắp tại Ban quản lý dự án nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang 73

3.2.1 Nâng cao chất lượng công tác lập thiết kế, lập dự toán và thẩm tra thiết kế bản vẽ thi công 73

3.2.3 Hoàn thiện công tác chuẩn bị Hồ sơ mời thầu 74

3.2.4 Nâng cao hiệu quả công tác chấm thầu 75

3.2.5 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các nhà thầu tham gia đấu thầu 75

3.2.6 Nâng cao năng lực cán bộ thẩm định kết quả đấu thầu 77

3.2.7 Hoàn thiện công tác quản lý hoạt động đấu thầu và quản lý Hợp đồng sau đấu thầu 78

3.2.8 Nâng cao năng lực của cán bộ quản lý, tổ chuyên gia xét thầu, chuyên nghiệp hoá hoạt động đấu thầu của Ban quản lý dự án 80

● Nâng cao năng lực của cán bộ quản lý nhà nước: 80

● Nâng cao năng lực của tổ chuyên gia xét thầu và chuyên nghiệp hoá hoạt động đấu thầu của Ban quản lý dự án 81

3.3 Một số kiến nghị 82

3.3.1 Kiến nghị đối với Ủy ban nhân dân Tỉnh Tiền Giang 82

3.3.2 Kiến nghị Ban quản lý dự án nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho 83

KẾT LUẬN 84

TÀI LIỆU THAM KHẢO 86

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.7 Bảng Tổng hợp kế hoạch vốn và giải ngân nguồn vốn

Bảng 2.8 Bảng Tổng hợp kế hoạch vốn và giải ngân nguồn vốn

Bảng 2.9 Báo cáo theo dõi và quản lý hợp đồng (một số gói thầu

Bảng 2.10 Báo cáo tiến độ thực hiện các công trình giai đoạn

2015-2019 (Một số gói thầu chậm tiến độ kéo dài thời gian thi công)

56

Bảng 2.11 Báo cáo tiến độ thực hiện các công trình giai đoạn

20152019 (Một số gói thầu thi công đúng tiến độ) 60 Bảng 2.12 Khung giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Dự án

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT

thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính

DANH MỤC VIẾT TẮT TIẾNG ANH

PHẦN MỞ ĐẦU

1.Sự cần thiết của đề tài:

Ngày nay, cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế, quy mô cũng như tốc độ hoạt động trong ngành xây dựng của nước ta ngày càng được mở rộng, thị trường xây dựng ngày một trở nên sôi động hơn, cạnh tranh trong xây dựng ngày một quyết liệt hơn Các nhà thầu phải luôn luôn nỗ lực để nâng cao năng lực của mình Hoạt động đấu thầu ngày càng trở nên có tính quyết định đến sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp xây dựng

Với tầm quan trọng của hoạt động đấu thầu là nhằm quản lý chi tiêu, sử dụng các nguồn tiền một cách có hiệu quả, ở Việt Nam khoảng mười năm trở lại đây, thông qua đấu thầu các chủ đầu tư đã lựa chọn được những nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện các dự án, công trình làm thay đổi diện mạo kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội của đất nước Nhằm quản lý chất lượng xây dựng công trình cần phải có những công tác kiểm soát chặt chẽ Trong đó công tác lựa chọn nhà thầu

đủ điều kiện về năng lực tham gia xây dựng các công trình thông qua đấu thầu là một công tác quan trọng nhằm quản lý chất lượng công trình, đưa công trình vào phục vụ kịp thời, nâng cao hiệu quả của công trình

Đấu thầu là nhằm thực hiện tính cạnh tranh công bằng, minh bạch trong quá trình đấu thầu để lựa chọn nhà thầu phù hợp, đảm bảo hiệu quả kinh tế của dự án Như vậy thông qua hoạt động đấu thầu mà chủ đầu tư lựa chọn được đơn vị đáp ứng được các yêu cầu về kỹ thuật, công nghệ, thực hiện dự án với chất lượng cao nhất, chi phí thấp nhất Trên thực tế hoạt động đấu thầu đã chứng tỏ được sự cần thiết và tầm quan trọng của nó trong cơ chế thị trường, nó không chỉ mang lại lợi ích cho nhà thầu mà còn mang lại lợi ích cho chủ đầu tư

Là một đơn vị đại diện cho chủ đầu tư, Ban quản lý dự án nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho đã tổ chức thực hiện lựa chọn nhà thầu để thực hiện các gói thầu xây lắp nhằm cải thiện, nâng cấp cơ sở hạ tầng, chỉnh trang đô thị,… Mặc dù các nội dung về tổ chức đấu thầu xây lắp công trình được quy định đầy đủ trong các Văn bản quy phạm pháp luật, nhưng thực tế trong quá trình thực hiện xuất hiện

những bất cập do những yếu tố khách quan và chủ quan gây ra, dẫn đến kết quả đạt được chưa như mong muốn

Tính cấp thiết của vấn đề nêu trên cũng chính là lý do để tác giả lựa chọn đề

tài luận văn thạc sĩ “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu xây lắp tại

Ban quản lý dự án nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang”

2 Mục tiêu nghiên cứu:

2.1 Mục tiêu chung

Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu xây lắp tại Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đấu thầu xây lắp

- Phân tích, đánh giá thực trạng đấu thầu tại Ban quản lý dự án nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho, Tỉnh Tiền Giang thời gian 2015-2019

- Đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả đấu thầu xây lắp các công trình, dự án tại thành phố Mỹ Tho trong thời gian tới 2020 đến 2025

3 Đối tƣợng nghiên cứu:

Nghiên cứu hoạt động đấu thầu xây lắp các công trình tại Ban quản lý dự

án nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang

4 Phạm vi nghiên cứu

4.1 Phạm vi về không gian địa điểm:

Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động đấu thầu xây lắp các công trình tại

Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang

5 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng hoạt động đấu thầu xây lắp tại Ban Quản lý dự án thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang trong thời gian vừa qua như thế nào?

- Nguyên nhân nào của những hạn chế trong hoạt động đấu thầu?

- Giải pháp cơ bản nào để nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu xây lắp tại thành phố Mỹ Tho trong thời gian tới?

6 Những đóng góp mới của luận văn

6.1 Đóng góp về phương diện khoa học

Hệ thống hoá các cơ sở lý luận về hoạt động đấu thầu xây lắp, các văn bản quy định quy trình và nội dung về đấu thầu xây lắp từ đó tìm ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu trong lĩnh vực xây lắp

6.2 Đóng góp về phương diện thực tiễn

Trên cơ sở phân tích thực trạng hiệu quả hoạt động đấu thầu xây lắp tại Ban quản lý dự án nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế

Đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đầu thầu xây lắp cũng như kiến nghị những biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước với hoạt động đấu thầu xây lắp

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích, khả thi cho các Ban quản lý dự án trong hoạt động đấu thầu xây lắp

7 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính thông qua các phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp thu thập thông tin (thứ cấp, sơ cấp)

Phương pháp tổng hợp, thống kê, so sánh và phân tích

8 Tổng quan các công trình nghiên cứu trước

Nguyễn Ngọc Thành, (2015) Quản lý nhà nước trong lĩnh vực đấu thầu các công trình giao thông ở Ban quản lý dự án Phát triển giao thông nông thôn Hà Tĩnh, luận văn Thạc sĩ quản lý kinh tế, trường Đại học kinh tế Hà Nội;

Trần Thái Tuấn, (2017) Quản lý nhà nước trong lĩnh vực đấu thầu các dự án đầu tư ở Ban quản lý dự án, Tổng Cục Hậu cần – Kỹ thuật Bộ Công an, luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế, trường Đại học kinh tế Hà Nội;

Trần Hoàng Diệu, (2018) Hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu tại Ban quản

lý các dự án giáo dục nghề nghiệp vốn ODA thuộc Tổng Cục giáo dục nghề nghiệp, luận văn Thạc sĩ quản trị kinh doanh, trường Đại Học Ngoại Thương;

Đỗ Kiến Vọng, (2019) Quản lý nhà nước về đấu thầu mua sắm công ở Việt Nam, luận án Tiến sĩ kinh tế, Học viện khoa học xã hội

Ở các luận văn này, các tác giả đã đề cập đến một số vấn đề lý luận chung của từng lĩnh vực cụ thể trong hoạt động đấu thầu, trong đó có các hoạt động đấu thầu rộng rãi trong nước, quốc tế; đầu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh và một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò quản lý nhà nước trong hoạt động đấu thầu ; Đó là những kiến thức mà tác giả có thể tham khảo trong quá trình triển khai nghiên cứu luận văn của mình

Với các hoạt động đấu thầu diễn ra hàng ngày và có rất nhiều tình huống cần

xử lý, các đơn vị quản lý dự án, các bên mời thầu còn lúng túng, dẫn đến chất lượng lựa chọn nhà thầu chưa đảm bảo Từ kết quả nghiên cứu của các công trình đã công

bố nói trên và từ mục tiêu nghiên cứu đặt ra, thì câu hỏi: tổ chức đấu thầu xây lắp

như thế nào cho hiệu quả? Thực trạng đấu thầu tại Ban Quản lý dự án Nâng cấp đô

thị thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang diễn ra như thế nào? Vì vậy, với đề tài này, tôi hy vọng sẽ đóng góp tích cực vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu xây lắp nói chung và hoạt động đấu thầu xây lắp tại Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho nói riêng

9 Kết cấu luận văn :

Luận văn được kết cấu làm 3 chương

Chương 1: Tổng quan về ban quản lý dự án đầu tư xây dựng và hoạt động đấu thầu xây lắp

Chương 2 : Thực trạng về công tác đấu thầu xây lắp tại Ban quản lý dự án TP.Mỹ Tho

Chương 3 : Các giải pháp nâng cao hiệu quả đấu thầu xây lắp tại Ban quản lý

dự án TP.Mỹ Tho tỉnh Tiền Giang

Chương 1:

TỔNG QUAN VỀ BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU XÂY LẮP

1.1 Lý luận chung về ban quản lý dự án đầu tư xây dựng và hoạt động đấu thầu

1.1.1 Một số khái niệm liên quan:

- Khái niệm ban quản lý dự án đầu tư xây dựng

Ban quản lý dự án hay ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình theo quy định tại Điều 7 Thông tư 16/2016/TT-BXD hướng dẫn thực hiện Nghị định 59/2015/NĐ-CP về hình thức tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng thì đây là một

tổ chức sự nghiệp công công lập, hoạt động theo nguyên tắc tự bảo đảm về kinh phí hoạt động do Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện quyết định thành lập

Chức năng của Ban Quản lý Dự án là làm chủ đầu tư các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách, vốn Nhà nước ngoài ngân sách; tiếp nhận và quản lý

sử dụng vốn để đầu tư xây dựng theo quy định của pháp luật; thực hiện quyền, nghĩa vụ của chủ đầu tư; bàn giao công trình xây dựng hoàn thành cho chủ đầu tư, chủ quản lý sử dụng công trình khi kết thúc xây dựng hoặc trực tiếp quản lý vận hành, khai thác sử dụng công trình hoàn thành theo yêu cầu của người quyết định đầu tư

- Khái niệm đấu thầu

Có thể hiểu đấu thầu là cuộc thi công khai giữa các tổ chức, cá nhân về kỹ thuật, tài chính, con người, nó giống như một sân chơi mà trong đó người cung ứng điều kiện tốt nhất sẽ giành chiến thắng

Theo quan niệm của các nhà thầu tham gia đấu thầu thì đấu thầu là một phương thức kinh doanh mà thông qua đó nhà thầu với các điều kiện và năng lực tài chính, kỹ thuật đáp ứng được các yêu cầu của bên mời thầu sẽ có cơ hội dành được hợp đồng thực hiện Còn theo qua điểm của bên mời thầu thì đấu thầu được xem là một cuộc thi tuyển giữa các nhà thầu để thỏa mãn các yêu cầu của chủ đầu tư từ đó lựa chọn được nhà thầu thích hợp nhất

Theo luật đấu thầu năm 2013 thì Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu

tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế

- Khái niệm đấu thầu xây lắp

Xây lắp là một quy trình thiết kế và thi công xây dựng tạo nên các cơ sở hạ tầng hoặc công trình, hạng mục công trình, nhà ở, … Xây lắp gồm những công việc thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt công trình, hạng mục công trình có những hình thức xây dựng công trình như: công trình mới; hoàn thiện, nâng cấp, mở rộng công trình đã có…

Do đó, có thể hiểu đấu thầu xây lắp là quá trình lựa chọn nhà thầu để thực hiện những công việc thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt công trình, hạng mục công trình Tham gia đấu thầu xây lắp là các nhà thầu xây lắp, tùy từng công trình khác nhau mà nhà thầu tham dự phải đáp ứng những điều kiện nhất định

- Khái niệm Nhà thầu xây dựng

Nhà thầu trong hoạt động đầu tư xây dựng (sau đây gọi là nhà thầu) là tổ chức

có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng khi

tham gia quan hệ hợp đồng trong hoạt động đầu tư xây dựng

Nhà thầu được tham dự thầu với tư cách độc lập hoặc liên danh Trong một số trường hợp gói thầu có giá trị lớn, có tính chất phức tạp mà một nhà thầu không thể đáp ứng đủ các điều kiện mà hồ sơ mời thầu đưa ra Nhà thầu có thể liên danh với một hoặc một số nhà thầu khác để cùng tham gia đấu thầu với tư cách là nhà thầu liên danh Khi liên danh thì các nhà thầu trong liên danh đều là nhà thầu chính Các thành viên liên danh sẽ phân chia với nhau về trách nhiệm thực hiện các công việc của gói thầu

- Khái niệm Bên mời thầu

Bên mời thầu là cơ quan, tổ chức có chuyên môn và năng lực để thực hiện các hoạt động đấu thầu, bao gồm: chủ đầu tư hoặc tổ chức do chủ đầu tư quyết định thành lập hoặc lựa chọn; đơn vị dự toán trực tiếp sử dụng nguồn vốn mua sắm

thường xuyên; đơn vị mua sắm tập trung; cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc tổ chức trực thuộc do cơ quan nhà nước có thẩm quyền lựa chọn

- Khái niệm Chủ đầu tư

Chủ đầu tư xây dựng công trình là người hoặc tổ chức sở hữu vốn hoặc là người được giao quản lý và sử dụng vốn để đầu tư xây dựng công trình Chủ đầu tư là người phải chịu trách nhiệm toàn diện trước người quyết định đầu tư và pháp luật về các mặt chất lượng, tiến độ, chi phí vốn đầu tư và các quy định khác của pháp luật

- Khái niệm Tổ chuyên gia

Tổ chuyên gia đấu thầu gồm các cá nhân có năng lực, kinh nghiệm được bên mời thầu hoặc đơn vị tư vấn đấu thầu thành lập để đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ

dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và thực hiện các nhiệm vụ khác trong quá trình lựa chọn nhà thầu Tổ chuyên gia đấu thầu có thể nói là bộ phận quan trọng nhất trong công tác đấu thầu vì là bộ phận trực tiếp tiếp nhận, bảo quản, chấm thầu

có tính chất quyết định việc nhà thầu nào sẽ được lựa chọn trúng thầu Tổ chuyên gia đấu thầu do chủ đầu tư thành lập trong khoản thời gian từ sau khi có quyết định phê duyệt kế hoạch đấu thầu đến trước khi lập hồ sơ mời thầu Tổ chuyên gia sẽ tự giải tán sau khi công bố kết quả trao hợp đồng

- Khái niệm Bảo đảm dự thầu

Bảo đảm dự thầu là việc nhà thầu bảo đảm trách nhiệm dự thầu của mình

trong thời gian xác định theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu bằng một trong các biện pháp như ký quỹ, đặt cọc, hoặc nộp thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập theo pháp luật Việt Nam Thời gian hiệu lực của bảo đảm dự thầu được quy định trong hồ sơ mời thầu sẽ bằng với hiệu lực của hồ sơ dự thầu cộng thêm 30 ngày

1.1.2 Mục tiêu của đấu thầu

Sản phẩm của hoạt động xây dựng thường là những công trình xây dựng kiến trúc đồ sộ có thời gian sử dụng lâu dài, luôn gắn với những nguồn vốn đầu tư lớn,

có thể thuộc sở hữu của tư nhân hoặc của nhà nước Các công trình này đòi hỏi phải bảo đảm tính năng sử dụng, an toàn, tiết kiệm, có hiệu quả và tránh tham nhũng, lãng phí

Do đó mục đích của đấu thầu xây lắp nhằm để bên mời thầu có thể chọn ra được nhà thầu đáp ứng tốt nhất các yêu cầu đặt ra với giá cả hợp lý nhất và hạn chế tối đa được các hiện tượng tham nhũng, lãng phí Hơn thế nữa, qua tính công khai minh bạch của đấu thầu, chủ đầu tư có thể quản lý nhà thầu dễ dàng hơn hoặc các nhà thầu có thể giám sát lẫn nhau tránh các hiện tượng tiêu cực xảy ra Đấu thầu, dưới góc độ quản lý nhà nước đó là công cụ quản lý vĩ mô giúp nhà nước tiết kiệm ngân sách và minh bạch trong các vấn đề lãnh đạo điều hành công tác xây dựng

1.1.3 Vai trò của đấu thầu

Đối với nhà thầu xây dựng: khi tham gia đấu thầu sẽ giúp họ tích lũy thêm

được nhiều kinh nghiệm trong công tác lập dự toán, tổ chức quản lý thi công sao cho sử dụng chi phí thấp nhất nhưng vẫn mang lại hiệu quả nhất Tham gia đấu thầu

sẽ thúc đẩy họ ngày càng nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, công nhân

kỹ thuật, máy móc, thiết bị ngày càng được tăng cường Hoạt động đấu thầu được tổ chức công khai và bình đẳng nhờ đó mà các nhà thầu có điều kiện phát huy đến mức cao nhất khả năng của mình để trúng thầu Đấu thầu góp phần thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu từ đó tạo động lực cho nhà thầu phải nâng cao năng lực của mình hơn nữa để đủ sức cạnh tranh

Đối với chủ đầu tư: thông qua đấu thầu chủ đầu tư sẽ lựa chọn được nhà thầu

có năng lực đáp ứng một cách tốt nhất các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ đặt ra của công trình Thông qua đấu thầu chủ đầu tư sử dụng có hiệu quả, tiết kiệm được vốn đầu tư đồng thời vẫn đảm bảo được tiến độ cũng như chất lượng công trình Để đảm bảo công tác lựa chọn nhà thầu được thực hiện đúng đắn về quy trình cũng như lựa chọn và đánh giá hồ sơ thì đội ngũ nhân viên thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư phải được trang bị đầy đủ các kiến thức và phải thường xuyên cập nhật nâng cao trình độ của mình Do đó việc áp dụng phương thức đấu thầu còn giúp chủ đầu tư nâng cao trình độ và năng lực của cán bộ nhân viên

Đối với nhà nước: đấu thầu góp phần nâng cao hiệu quả của công tác quản lý

nhà nước, quản lý sử dụng vốn một cách có hiệu quả, hạn chế và ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực trong xây dựng cơ bản gây thất thoát lãng phí vốn đầu tư đặc biệt là nguồn vốn ngân sách nhà nước Bên cạnh đó đấu thầu c ũng tạo nên sự cạnh tranh

lành mạnh trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, từ đó thúc đẩy sự phát triển của nền

kinh tế hàng hóa trong ngành xây dựng cũng như nền kinh tế nước nhà

1.2 Các hình thức lựa chọn nhà thầu xây lắp

1.2.1 Đấu thầu rộng rãi

Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự Việc mời thầu được đăng tải trên báo đấu thầu Ở Việt Nam, Báo Đấu thầu là cơ quan báo chí của Bộ Kế hoach và Đầu tư trực thuộc Cục Quản lý đấu thầu, thực hiện chức năng công khai, minh bạch các thông tin về đấu thầu; tuyên truyền phổ biến chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; thông tin

về tình hình và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, về các hoạt động đấu thầu trên

cả nước theo quy định của Luật Báo chí, Luật Xuất bản, Luật Đấu thầu và các quy định khác của pháp luật liên quan

Việc đăng tải trên báo đấu thầu là điều kiện bắt buôc, Luật đấu thầu cũng khuyến khích bên mời thầu đăng tải thông tin lên trang thông tin điện tử của bộ,

ngành, địa phương hoặc trên các phương tiện thông tin đại chúng khác

Đối với những gói thầu lớn, phức tạp về công nghệ và kỹ thuật, bên mời thầu

có thể tiến hành sơ tuyển để lựa chọn nhà thầu có đủ tư cách và năng lực tham gia đấu thầu Với hình thức này, bên mời thầu sẽ có nhiều cơ hội hơn trong lựa chọn

nhà thầu do số lượng nhà thầu tham gia nhiều Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu

mang lại tỷ lệ tiết kiệm cao nhất so với các hình thức khác

Đấu thầu rộng rãi là hình thức được khuyến khích sử dụng nhiều nhất, dù là

nguồn vốn thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật đấu thầu hay không

1.2.2 Đấu thầu hạn chế

Đấu thầu hạn chế được áp dụng trong trường hợp gói thầu có yêu cầu cao về

kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu Đây là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu chỉ mời một số nhà thầu

có đủ năng lực tham dự Thông thường đó là khả năng về tài chính, chuyên môn của nhà thầu phù hợp với yêu cầu của công trình Danh sách của nhà thầu tham dự phải

có cấp có thẩm quyền phê duyệt Hình thức này chỉ được xem xét áp dụng trong một số trường hợp như sau: Chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng được yêu

cầu của gói thầu; các nguồn vốn sử dụng yêu cầu phải tiến hành đấu thầu hạn chế;

do tình hình cụ thể của gói thầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi thế

Thực hiện việc đấu thầu hạn chế nhằm hạn chế lượng nhà thầu không có năng lực tham gia, sẽ giảm được thời gian, nhân lực trong công tác xét thầu

1.2.3 Chỉ định thầu

Chỉ định thầu là hình thức mà bên mời thầu chọn trực tiếp (chỉ định) nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu để thương thảo hợp đồng mà không thông qua đấu thầu

có giá trị thấp nhất, không thương thảo về giá

1.2.5 Tự thực hiện

Tự thực hiện được áp dụng đối với gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm trong trường hợp tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng gói thầu có năng lực kỹ thuật, tài chính và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu

1.2.6 Lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt

Trường hợp gói thầu, dự án xuất hiện các điều kiện đặc thù, riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu như trên thì người có thẩm quyền trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định phương án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư

1.2.7 Tham gia thực hiện của cộng đồng

Cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương nơi có gói thầu được giao thực hiện toàn bộ hoặc một phần gói thầu đó trong các trường hợp sau đây:

- Gói thầu thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ xóa đói giảm nghèo cho các huyện, xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo, vùng kinh tế -

xã hội đặc biệt khó khăn;

- Gói thầu quy mô nhỏ mà cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương

có thể đảm nhiệm

1.3 Các phương thức đấu thầu xây lắp

1.3.1 Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ

- Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ được áp dụng trong các trường hợp sau đây:

+ Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu xây lắp có quy mô nhỏ (gói thầu xây lắp có giá trị gói thầu không quá 20 tỷ đồng)

1.3.2 Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ

- Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng trong các trường hợp sau đây:

+ Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế

- Nhà thầu nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu

- Việc mở thầu được tiến hành hai lần Hồ sơ đề xuất về kỹ thuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóng thầu Nhà thầu, đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật sẽ được mở

hồ sơ đề xuất về tài chính để đánh giá

1.3.3 Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ

- Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ được áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu xây lắp có quy mô lớn, phức tạp

- Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật, phương án tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng chưa có giá dự thầu Trên cơ sở trao đổi với từng nhà thầu tham gia giai đoạn này sẽ xác định hồ sơ mời thầu giai đoạn hai

- Trong giai đoạn hai, nhà thầu đã tham gia giai đoạn một được mời nộp hồ sơ dự

thầu Hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, trong đó có giá dự thầu và bảo đảm dự thầu

1.3.4 Phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ

- Phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu xây lắp có kỹ thuật, công nghệ mới, phức tạp, có tính đặc thù

- Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ

sơ đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu Hồ sơ đề xuất về

kỹ thuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóng thầu Trên cơ sở đánh giá đề xuất về

kỹ thuật của các nhà thầu trong giai đoạn này sẽ xác định các nội dung hiệu chỉnh

về kỹ thuật so với hồ sơ mời thầu và danh sách nhà thầu đáp ứng yêu cầu được mời tham dự thầu giai đoạn hai Hồ sơ đề xuất về tài chính sẽ được mở ở giai đoạn hai

- Trong giai đoạn hai, các nhà thầu đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn một được mời nộp hồ sơ dự thầu Hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai tương ứng với nội dung hiệu chỉnh về kỹ thuật Trong giai đoạn này, hồ sơ đề xuất về tài chính đã nộp trong giai đoạn một sẽ được mở đồng thời với hồ sơ dự thầu giai đoạn hai để đánh giá

1.4 Qui trình thực hiện đấu thầu xây lắp

1.4.1 Kế hoạch lựa chọn nhà thầu

Kế hoạch đấu thầu (KHĐT) là việc phân chia dự án, công trình thành các gói thầu và xác định nội dung của từng gói thầu KHĐT phải được lập và trình người quyết định đầu tư phê duyệt làm căn cứ pháp lý để lựa chọn nhà thầu Việc phân chia các gói thầu phải căn cứ vào đặc điểm, tính chất kỹ thuật, quy mô gói thầu hợp lý

Sơ đồ 1.1 Khái quát kế hoạch lựa chọn nhà thầu

(Nguồn, Thông tư số 10/2015/TT-BKHĐT ngày 26 tháng 10 năm 2015, Điều

5 “Phần công việc thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu”)

1.4.2 Quy trình đấu thầu một giai đoạn một túi hồ sơ

Quy trình chi tiết của phương thức môt giai đoạn một túi hồ sơ trong đấu thầu

được thực hiện theo các bước cơ bản như sau:

1.4.2.1 Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu, bao gồm:

– Lập hồ sơ mời thầu;

– Thẩm định và phê duyệt hồ sơ mời thầu

1.4.2.2 Tổ chức lựa chọn nhà thầu, bao gồm:

– Mời thầu;

Quyết định đầu

tư

Tổng vốn đầu tư Mục tiêu và quy mô thực hiện Thời gian và hình thức thực hiện Chủ đầu tư

Thời gian thực hiện hợp đồng

Quyết định phê duyệt Thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà

– Phát hành, sửa đổi, làm rõ hồ sơ mời thầu;

– Chuẩn bị, nộp, tiếp nhận, quản lý, sửa đổi, rút hồ sơ dự thầu;

– Mở thầu

- Đánh giá hồ sơ dự thầu, bao gồm:

+ Kiểm tra, đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu;

+ Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu;

Sơ đồ 1.2 Khái quát quy trình đấu thầu 1 giai đoạn một túi hồ sơ

(Nguồn, Nghị định 63/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 6 năm 2014, Điều 11”Quy trình

Nộp, tiếp nhận, quản lý, sửa đổi, rút HSDT

Trình thẩm định, phê

duyệt, công khai kết quả

lựa chọn nhà thầu

Hoàn thiện, ký hợp đồng

1.5 Đấu thầu cạnh tranh theo quy định của Ngân hàng thế giới

1.5.1 Đấu thầu cạnh tranh quốc tế (ICB):

Ngân hàng thế giới luôn ưu tiên phương pháp ICB chỉ trừ nếu ICB không phù hợp

thì mới sử dụng các phương pháp khác, những yêu cầu cụ thể cho từng bước của ICB như sau:

- Thông báo và Quảng cáo: Chủ đầu tư chuẩn bị và đệ trình Ngân hàng bản thảo Thông báo mua sắm chung để in ấn trên Tạp chí Phát triển kinh doanh của Liên hợp quốc và Ngân hàng sẽ hỗ trợ việc phát hành này Thông báo mua sắm cụ thể tại ít nhất 1 tờ báo phát hành trên quy mô quốc gia như báo Nhân dân, Vietnam News

- Chuẩn bị và phát hành các tài liệu mời thầu: Các hồ sơ mời thầu không được phát hành sớm hơn 8 tuần sau ngày đăng Đối với các hợp đồng mua sắm hàng hoá xây lắp ICB phải sử dụng tập Hồ sơ mời thầu mẫu chuẩn cho mua sắm công việc của Ngân hàng phát hành

- Thời hạn chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu: Các nhà ứng thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu không được ít hơn 6 tuần kể từ ngày mời thầu hoặc kể từ ngày phát hành hồ sơ mời thầu tuỳ theo ngày nào muộn hơn

- Mở thầu công khai: Ngay sau khi hết hạn nộp hồ sơ dự thầu, tất cả hồ sơ dự thầu cần được mở công khai

- Đánh giá hồ sơ dự thầu: Sau khi các hồ sơ dự thầu được mở, bên mời thầu sẽ được yêu cầu thực hiện công tác đánh giá các hồ sơ dự thầu Việc đánh giá các

hồ sơ dự thầu sử dụng các tiêu chí đã được nêu trong hồ sơ mời thầu trên nguyên tắc đáp ứng hay không đáp ứng mà không phải là hình thức cho điểm, gồm các bước sau:

+ Đánh giá sơ bộ: hồ sơ dự thầu về cơ bản đáp ứng, tức là về cơ bản đạt được những yêu cầu về thương mại và kỹ thuật Nếu hồ sơ dự thầu về cơ bản không đáp ứng, điều kiện, yêu cầu kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu sẽ bị loại bỏ

+ Đánh giá chi tiết: tại bước này bên mời thầu sẽ điều chỉnh các lỗi số học; áp dụng các đề nghị giảm giá; quy về một đồng tiền chung; tính toán bổ sung phần chào thiếu; áp dụng ưu đãi nhà thầu trong nước nếu phù hợp Sau đó bên mời thầu cần sắp xếp thứ tự các

hồ sơ dự thầu theo giá đánh giá và xác định hồ sơ dự thầu có giá đánh giá thấp nhất

+ Đánh giá năng lực sau đấu thầu: Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất được xác định theo quy trình trên cần được đánh giá năng lực sau đấu thầu theo đúng các tiêu chí Việc đánh giá năng lực sau đấu thầu cần được thực hiện trên nguyên tắc đạt/không đạt Nếu nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất vượt qua được bước đánh giá năng lực sau đấu thầu, nhà thầu này sẽ được trao hợp đồng Nếu nhà thầu này không vượt qua, hồ sơ dự thầu của nhà thầu này sẽ bị loại và việc đánh giá năng lực sau đấu thầu sẽ tiếp tục được thực hiện đối với nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất tiếp theo

- Trao hợp đồng: Hợp đồng cần dược trao cho nhà thầu đã nộp hồ sơ dự thầu hợp lệ có giá đánh giá thấp nhất và đủ năng lực để hoàn thành hợp đồng như đã được xác định ở trên

1.5.2 Đấu thầu cạnh tranh trong nước (NCB):

Quy trình NCB về cơ bản là giống với quy trình ICB như đã được trình bày tại phần trên ngoại trừ một số điểm khác như:

- Thông báo và quảng cáo: được thực hiện ít nhất một tờ báo phát hành toàn quốc như tờ Nhân dân

- Chuẩn bị và phát hành Hồ sơ mời thầu: Hồ sơ mời thầu có thể được chuẩn bị chỉ bằng tiếng Việt và đồng Việt Nam đồng có thể sử dụng cho mục đích đấu thầu

và thanh toán

- Thời gian tối thiểu để các nhà ứng thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu của mình

là 30 ngày

- Mở thầu công khai: Giống như quy trình ICB

- Đánh giá hồ sơ dự thầu và trao thầu: Giống như quy trình ICB Tuy nhiên với xây lắp, giá đánh giá để so sánh là giá dự thầu có tính tất cả các loại thuế của địa phương trong khi đó đối với công tác mua sắm hàng hoá, các loại thuế trên sẽ không được xem xét Trao thầu giống như qui trình của ICB đã trình bày ở trên

1.6 Hiệu quả của hoạt động đấu thầu xây lắp

- Tạo sân chơi công bằng, minh bạch: Có thể nói đấu thầu là một trong

những phương thức kinh doanh có hiệu quả cao Nó góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, mang lại nhiều lợi ích to lớn cho nền kinh tế quốc dân Thông qua đấu thầu, công tác quản lý trong lĩnh vực đầu tư của Nhà nước ngày càng được nâng

cao, nguồn vốn được sử dụng có hiệu quả, hạn chế được thất thoát, lãng phí Đặc biệt, khi tham gia đấu thầu các doanh nghiệp phải sử dụng mọi biện pháp cạnh tranh

để thắng thầu, trong đó có biện pháp giảm giá Trong đấu thầu, bên mua bao giờ cũng muốn có thứ mình cần với giá rẻ nhất Bên bán bao giờ cũng muốn bán nhanh thứ mình có với lợi nhuận cao nhất Vì vậy, Nhà nước chỉ phải bỏ ra một khoản tiền

ít hơn dự toán để xây dựng công trình, có như vậy mới đảm bảo tạo ra một sân chơi công bằng, minh bạch, thu hút các nhà thầu có năng lực tham gia

- Tiết kiệm cho ngân sách: Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, nhiều dự án

đang phải dừng, giãn, hoãn tiến độ gây lãng phí ngân sách Do đó, thời gian gần đây, vấn đề tiết kiệm chi tiêu được đặt ra như một kỷ luật để tránh nguy cơ thâm hụt ngân sách và nợ công cho Việt Nam Tại Việt Nam thời gian qua, hoạt động đấu thầu đã từng bước khẳng định vai trò quan trọng đối với nâng cao hiệu quả hoạt động chi tiêu công Thông qua công tác đấu thầu, nhất là hình thức đấu thầu rộng rãi, đã góp phần tiết kiệm một phần ngân sách không nhỏ cho quốc gia, địa phương

- Công trình đạt chất lƣợng tiến độ nhƣ kế hoạch: Hiệu quả của hoạt động đấu

thầu không chỉ dừng lại ở việc lựa cho được nhà thầu và trao hợp đồng Nếu sau khi ký hợp đồng mà các nhà thầu thi công chậm tiến độ, không đảm bảo an toàn lao động, công trình kém chất lượng thì xem như đấu thầu cũng không đạt hiệu quả Do đó sau khi trao thầu thì chủ đầu tư phải quản lý chặt chẽ giai đoạn thi công phối hợp với các nhà thầu để xử lý các vướng mắc kịp thời để đảm bảo công trình đạt chất lượng, tiến

độ, an toàn có như thế hoạt động đấu thầu mới đạt được hiệu quả trọn vẹn

- Thông qua đấu thầu sẽ mang lại hiệu quả cho các dự án đầu tƣ công:

Đầu tư công theo nghĩa hep được hiểu là đầu tư từ ngân sách nhà nước (NSNN), từ nguồn việc trợ phát triển chính thức của nước ngoài, từ nguồn phát hành trái phiếu chính phủ ở trong nước và nước ngoài (sau đây gọi là đầu tư của Nhà nước)

Theo đó đầu tư công là việc sử dụng vốn Nhà nước để đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội không có khả năng hoàn vốn trực tiếp, hay nói cách khác là không vì mục tiêu kinh doanh, tìm kiếm lợi nhuận

Về hiệu quả đầu tư, người ta thường nói đến hai loại hiệu quả: hiệu quả kinh tế-xã hội và hiệu quả kinh tế Nhưng đối với đầu tư công không vì mục tiêu kinh doanh, tìm kiếm lợi nhuận thì hiệu quả của đầu tư công là hiệu quả kinh tế xã hội

Đấu thầu là công công cụ trực tiếp giúp cho hoạt động đầu tư đạt hiệu quả vì đấu thầu giúp tiết kiệm ngân sách, đấu thầu cũng là công cụ gián tiếp mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội vì đấu thầu giúp lựa chọn được những nhà thầu có năng lực tạo ra những công trình chất lượng, an toàn, tiện ích phục vụ cho đời sống an sinh xã hội

Do đó đấu thầu đã trực tiếp và gián tiếp mang lại hiệu quả của đầu tư công

Những hiệu quả về kinh tế - xã hội:

- Cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội được cải thiện hơn cả về số lượng và chất lượng từ đó thu hút được các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư vào tạo việc làm cho người lao động;

- Cải thiện vệ sinh môi trường, nâng cao sức khỏe cho người dân thông qua việc người dân có môi trường sống trong lành hơn không bị ô nhiễm, ngập úng

- Tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận với các dịch vụ hiện đại, tiên tiến hơn;

- Để quản lý, sử dụng, vận hành các công trình, thiết bị hiện đại sẽ thúc đẩy người lao động nâng cao trình độ, năng lực để thích ứng

1.7 Các hành vi bị cấm trong đấu thầu xây lắp và xử lý vi phạm

1.7.1 Các hành vi bị cấm trong đấu thầu

- Đưa, nhận, môi giới hối lộ

- Lợi dụng chức vụ quyền hạn để can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động đấu thầu

- Thông thầu, bao gồm các hành vi sau đây:

+ Thỏa thuận về việc rút khỏi việc dự thầu hoặc rút đơn dự thầu được nộp trước đó để một hoặc các bên tham gia thỏa thuận thắng thầu;

+ Thỏa thuận để một hoặc nhiều bên chuẩn bị hồ sơ dự thầu cho các bên tham

dự thầu để một bên thắng thầu;

+ Thỏa thuận về việc từ chối cung cấp hàng hóa, không ký hợp đồng thầu phụ hoặc các hình thức gây khó khăn khác cho các bên không tham gia thỏa thuận

- Gian lận, bao gồm các hành vi sau đây:

+ Trình bày sai một cách cố ý hoặc làm sai lệch thông tin, hồ sơ, tài liệu của một bên trong đấu thầu nhằm thu được lợi ích tài chính hoặc lợi ích khác hoặc nhằm trốn tránh bất kỳ một nghĩa vụ nào;

+ Cá nhân trực tiếp đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu,

hồ sơ đề xuất, thẩm định kết quả lựa chọn danh sách ngắn, kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư cố ý báo cáo sai hoặc cung cấp thông tin không trung thực làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư;

+ Nhà thầu, nhà đầu tư cố ý cung cấp các thông tin không trung thực trong hồ

sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư

- Cản trở, không đảm bảo công bằng, minh bạch và một số hành vi bị cấm khác theo quy định của pháp luật về đấu thầu

- Chuyển nhượng thầu, bao gồm các hành vi sau đây:

+ Nhà thầu chuyển nhượng cho nhà thầu khác phần công việc thuộc gói thầu

có giá trị từ 10% trở lên hoặc dưới 10% nhưng trên 50 tỷ đồng (sau khi trừ phần công việc thuộc trách nhiệm của nhà thầu phụ) tính trên giá hợp đồng đã ký kết; + Chủ đầu tư, tư vấn giám sát chấp thuận để nhà thầu chuyển nhượng công việc thuộc trách nhiệm thực hiện của nhà thầu, trừ phần công việc thuộc trách nhiệm của nhà thầu phụ đã kê khai trong hợp đồng

- Tổ chức lựa chọn nhà thầu khi nguồn vốn cho gói thầu chưa được xác định dẫn tới tình trạng nợ đọng vốn của nhà thầu

1.7.2 Xử lý vi phạm trong đấu thầu

- Cảnh cáo, phạt tiền được áp dụng đối với tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật

về đấu thầu theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư

- Cấm tham gia hoạt động đấu thầu được áp dụng đối với tổ chức, cá nhân vi phạm quy định tại Điều 89 của Luật Đấu thầu và Khoản 8 Điều 12 của Nghị định 63/2014/NĐ-CP

- Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhân vi phạm pháp luật về đấu thầu

mà cấu thành tội phạm theo quy định pháp luật về hình sự

- Đối với cán bộ, công chức có hành vi vi phạm pháp luật về đấu thầu còn bị

xử lý theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức

- Hủy, đình chỉ, không công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu

- Bồi thường thiệt hại do vi phạm pháp luật về đấu thầu

1.8 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đấu thầu và khả năng cạnh tranh trong đấu thầu

1.8.1 Môi trường pháp lý về đấu thầu

Đây là nhân tố quan trọng hàng đầu đảm bảo cho hoạt động đấu thầu đi vào nề nếp Những quy định pháp luật về đầu tư xây dựng và đấu thầu được thiết lập tạo hành lang pháp lý để giải quyết các tranh chấp thường xảy ra trong quá trình đấu thầu Thể chế luật pháp, chính sách, quy định của Nhà nước là cơ sở pháp lý, là kim chỉ nam cho việc thực hiện các hoạt động đấu thầu

Khi luật đấu thầu ra đời và có hiệu lực, mọi điều khoản quy định đã được luật pháp hoá, tính cạnh tranh, minh bạch, công bằng trong công tác đấu thầu được nâng lên Phạm vi, nguyên tắc, phương thức, hình thức đấu thầu và các quy định bắt buộc đối với các nhà thầu tham gia đấu thầu; các yêu cầu đối với các tổ chức liên quan đã được quy định rõ ràng Các hành vi bị cấm trong đấu thầu, các trường hợp xử lý tình huống, huỷ bỏ kết quả đấu thầu, trách nhiệm của các bên liên quan trong từng trường hợp đều được chi tiết ở các điều khoản cụ thể Có thể nói đây là một bộ luật quan trọng giúp cho các bên tham gia đấu thầu có cơ hội, có điều kiện để thực hiện tốt nhất quyền và nghĩa vụ của mình; là cơ sở để các cơ quan pháp luật xử lý khi có các trường hợp sai phạm xảy ra

Hệ thống văn bản pháp luật ra đời để quy định và ràng buộc các hành vi liên quan đến nhà thầu Tuy nhiên, do Nhà nước nhiều lần thay đổi các quy chế đấu thầu nên quá trình quản lý đầu tư và tổ chức đấu thầu những năm qua vẫn còn một số nhân tố ảnh hưởng bởi môi trường chung, đó là:

- Hệ thống văn bản pháp lý sửa đổi và bổ sung liên tục việc này làm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình tư duy và thực hiện của các cá nhân và đơn vị tham gia đấu thầu

- Yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng cao, dòng vốn ODA vào Việt Nam ngày càng nhiều Trước đây chỉ các nhà thầu Việt Nam cạnh tranh với nhau Từ khi mở cửa hội nhập rất nhiều doanh nghiệp nước ngoài đã vào nước ta đầu tư Theo những ràng buộc trong hiệp định vay vốn, trong giai đoạn đấu thầu các dự án lớn, thường các nhà thầu nước ngoài mới đủ năng lực thực hiện vì vậy đã làm cho cơ hội thắng thầu của các nhà thầu Việt Nam bị hạn hẹp hơn

- Trong Hiệp định vay vốn của Ngân hàng thế giới cũng như Luật đấu thầu thường nêu rõ trong trường hợp có những điểm khác biệt giữa Luật đấu thầu của Việt Nam với những quy định của nhà tài trợ thì sẽ tuân theo yêu cầu của nhà tài trợ Điều này chứng minh cho việc ảnh hưởng của hệ thống pháp lý tác động lên hệ thống tư duy và phát sinh những khó khăn gặp phải của các cá nhân đơn vị tham gia đấu thầu các dự án sử dụng vốn ODA hiện nay ở Việt Nam

Từ đó ta thấy rằng để tiến tới sự đồng bộ trong các quy định của hệ thống pháp lý, Nhà nước cần nghiên cứu và bổ sung thêm các văn bản để các chủ thể tham gia đấu thầu dễ áp dụng, dễ thực hiện và phù hợp với thông lệ quốc tế trong thời gian tới

1.8.2 Nhóm nhân tố liên quan đến thực hiện của chủ đầu tư

Năng lực về nhân sự của bên mời thầu rất quan trọng, họ phải là những người rất am hiểu về các quy định đấu thầu đồng thời phải có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực của gói thầu Năng lực của chủ đầu tư đóng vai trò then chốt, là nhân tố quyết định đến thành quả của mọi công việc, bất kể là trong lĩnh vực nào Đấu thầu cũng vậy, cho dù quy trình đấu thầu có hoàn thiện đến đâu mà không được điều hành và thực hiện bởi những người có năng lực thì hoạt động đấu thầu cũng trở thành vô nghĩa

Trong công tác đấu thầu, khi đưa ra yêu cầu để lập hồ sơ mời thầu, đôi lúc đưa ra những yêu cầu về gói thầu quá cao không bám sát các yêu cầu đã được duyệt Điều này dẫn đến không lựa chọn được nhà thầu ngay từ lần đấu thầu đầu tiên mà phải làm lại và hạ yêu cầu xuống mức thấp hơn Đó là do phía chủ đầu tư muốn có những nhà thầu hoàn hảo nhất tham gia đấu thầu, nhưng khi đó không phải nhà thầu nào cũng đáp ứng được các yêu cầu quá cao như vậy Và khi đó được một nhà thầu vượt qua được giai đoạn đánh giá về kỹ thuật, mặc dù các nhà thầu tham dự đều là những nhà thầu tiềm năng, có uy tín

Hiện nay vẫn thiếu những chuyên viên giỏi về lĩnh vực kỹ thuật, nên khi tổ chức chấm thầu rất khó khăn nhiều khi làm ảnh hưởng đến thời gian và chất lượng của kết quả đấu thầu

1.8.3 Nhóm nhân tố của nhà thầu tham gia đấu thầu ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động đấu thầu, khả năng cạnh tranh trong đấu thầu

Nhân tố không kém phần quan trọng góp phần đóng góp vào sự thành công của hoạt động đấu thầu chính là các nhà thầu Tất cả các công ty, doanh nghiệp, các tập đoàn, công ty tư vấn xây dựng tham gia vào tổ chức thực hiện các gói thầu có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đấu thầu Việc hiểu biết luật pháp, việc tham gia một cách nghiêm túc các cuộc đấu thầu và chất lượng hồ sơ tham dự thầu của họ là nhân tố quyết định đến chất lượng đấu thầu

Việc tham dự với nhiều hồ sơ dự thầu do nhiều đơn vị khác nhau trong một tổ chức thống nhất, việc chủ trương hoặc làm ngơ trước các hoạt động móc ngoặc với những người có trách nhiệm thuộc bên mời thầu để thắng thầu như mua chuộc các thành viên trong tổ chuyên gia xét thầu, thống nhất tỷ lệ ăn chia giữa nhà thầu với các đại diện bên mời thầu Việc chủ động dàn xếp phân chia phần thắng các gói thầu trong một nhóm các nhà thầu với nhau như hiện tượng dàn dựng quân xanh, quân đỏ là những hiện tượng làm suy giảm chất lượng hoạt động đấu thầu

Việc bố trí lựa chọn các chuyên gia có đủ trình độ, việc tăng cường bảo mật thông tin về chuẩn bị hồ sơ dự thầu, việc chú trọng đúng mức đến vấn đề nghiên cứu khảo sát kỹ lưỡng trước khi xây dựng phương án xây dựng, việc đầu tư công sức cho khâu chuẩn bị hồ sơ dự thầu là những biện pháp tăng cường khả năng thắng thầu của các nhà thầu

1.9 Quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng

Để thúc đẩy quản lý hợp đồng thi công xây dựng Việt Nam hướng tới chuẩn quốc tế, nên chú trọng cải thiện 6 vấn đề then chốt:

1.9.1 Làm rõ các chi tiết trong hồ sơ mời thầu

Tại thời điểm đấu thầu, hồ sơ mời thầu phải có đầy đủ các thông tin như: Ngôn ngữ chỉ đạo, chi tiết về bảo lãnh thực hiện hợp đồng, chi tiết về tạm ứng hợp đồng, ngày khởi công (bao gồm cả ngày bàn giao mặt bằng) và thời hạn thi công, thời hạn thanh toán, trách nhiệm về quản lý thi công từ phía bên giao thầu, chi tiết về thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan quản lý nhà nước, chi tiết về thưởng và phạt hợp đồng

Trong giai đoạn đấu thầu, tất cả các nhà thầu đều được phép đề nghị làm rõ hồ

sơ mời thầu và việc làm rõ hồ sơ phải được gửi đến tất cả các nhà thầu

1.9.2 Các điều khoản chỉ dẫn

Chỉ dẫn cũng như ý kiến của bên giao thầu về đề xuất của nhà thầu phải được quy định rõ trong mẫu hợp đồng Khi đó, nhà thầu phải tuân thủ các chỉ dẫn của bên giao thầu và nếu các chỉ dẫn này dẫn đến các công việc bổ sung thì bên giao thầu phải thực hiện thanh toán đầy đủ

Vấn đề quan trọng là hai bên (bên giao thầu bao gồm cả tư vấn quản lý dự án hoặc tư vấn giám sát và nhà thầu) phải thỏa thuận để đạt được thỏa thuận về bất kỳ vấn đề nào Nếu không thể đạt được thỏa thuận trong một thời hạn nhất định thì bên giao thầu có quyền đưa ra quyết định trong một thời hạn nhất định Trong trường hợp không có thỏa thuận và chỉ dẫn của bên giao thầu, nhà thầu phải được phép yêu cầu bên giao thầu cân nhắc lại bằng cách nộp các tài liệu minh chứng chi tiết

1.9.3 Thủ tục đánh giá khi phát sinh

Theo quy định Việt Nam, khi phát sinh bất kỳ vấn đề gì cần điều chỉnh thì bên giao thầu và nhà thầu phải thảo luận và thỏa thuận về phạm vi điều chỉnh (giá và thời gian) trước khi triển khai thực hiện

Công việc phải được triển khai thực hiện đúng thời điểm và việc thỏa thuận sẽ được tiến hành song song, thủ tục điều chỉnh thay đổi và gia hạn thời gian hoàn thành phải được đơn giản hóa Ngay khi có chỉ dẫn của bên giao thầu và hoặc đề xuất của nhà thầu được trình, nhà thầu phải lập và trình biện pháp thi công, tiến độ (bao gồm cả gia hạn thời gian nếu cần) và đề xuất giá cùng với những chi tiết hợp lý bằng văn bản Khi nhận được đề xuất của nhà thầu, bên giao thầu phải xem xét và trả lời chấp thuận hoặc không chấp thuận, hoặc có ý kiến khác Nếu không đạt được thỏa thuận trong thời gian nhất định, bên giao thầu sẽ đưa ra quyết định

1.9.4 Chuẩn hóa thanh toán

Quy trình thanh toán nên được quy định chi tiết, có sự linh hoạt về khối lượng công việc theo hợp đồng và giá của các công việc phát sinh Nếu hai bên không thỏa thuận được tại thời điểm thanh toán thì khối lượng hợp đồng, giá trị khối lượng phát sinh phải được thanh toán tạm theo tính toán của bên giao thầu Điều này sẽ giảm

gánh nặng thu xếp tài chính cho nhà thầu và có thể giảm giá dự thầu vì nhà thầu giảm được chi phí tài chính

1.9.5 Thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu

Chi tiết về thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu phải được công bố tại thời điểm đấu thầu, bao gồm những thông tin để có thể chuẩn bị các công việc cũng như chi phí thực hiện và đưa vào giá dự thầu: Cơ quan thực hiện, thông báo đề nghị kiểm tra (thời hạn phải gửi trước khi tiến hành kiểm tra), thời điểm kiểm tra (hoàn thành giai đoạn và hoàn thành công trình), những mục cần kiểm tra ngoài những yêu cầu theo hợp đồng

Quy trình kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan quản lý nhà nước phải được chuẩn hóa, khi đó việc kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan thứ ba nên được bỏ đi

1.9.6 Đánh giá hư hỏng công trình

Hư hỏng công trình thường xuất hiện do nhiều nguyên nhân đồng thời, rất khó

để đánh giá bên nào là người chịu trách nhiệm Do đó, cần tổ chức một hội đồng các chuyên gia có tính độc lập với các bên trong hợp đồng và chủ sở hữu, có thể do người quyết định đầu tư hoặc cơ quan quản lý nhà nước thành lập Hội đồng sẽ được triệu tập khi xảy ra các hư hỏng lớn và khó đánh giá

1.10 Một số bài hoc kinh nghiệm về đấu thầu

1.10.1 Bài học kinh nghiệm:

- Bài học kinh nghiệm từ Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố Nam Định

Ban quản lý dự án đã chú trọng đến việc đảm bảo tính khả thi của các dự án, công trình xây dựng sau khi đấu thầu Chính vì vậy, Ban quản lý dự án đã chú trọng đến việc rà soát năng lực của các nhà thầu tham dự thầu Và hơn thế nữa đã rất xem trọng đến khả năng thực hiện công trình, dự án của các nhà thầu cả trên sổ sách, hồ

sơ và trên thực địa Do đó, có một số nhà thầu đã đảm bảo thực hiện gói thầu như đã cam kết Hiệu quả qua đấu thầu trước tiên là ở chỗ thông qua các cuộc đấu thầu chúng ta lựa chọn được nhà thầu đủ kinh nghiệm và năng lực để thực hiện công việc theo yêu cầu Nhà thầu cũng phải có giải pháp khả thi để thực hiện công việc được giao và đảm bảo giá trúng thầu không được vượt giá gói thầu

Tuy nhiên, chất lượng một số công trình nâng cấp sau khi thực hiện còn thấp Nhiều công trình tiến độ thực hiện còn chậm, trong đó có dự án chậm đến 21 tháng Kinh phí thực hiện nhiều công trình xây dựng thực tế lớn hơn giá trị trúng thầu Đó

có thể là do khi chuẩn bị phần kỹ thuật của hồ sơ mời thầu chuẩn bị chưa chính xác, khi đấu thầu phương án do một số nhà thầu đưa ra chưa được thực sự khả thi Đến khi xét thầu, bên mời thầu đã chưa xem xét kỹ, dẫn đến hiện tượng bỏ sót chưa đánh giá đúng thực lực hoàn thành công trình của nhà thầu, đã trao cho họ quyền thực thi gói thầu Vì vậy đến khi triển khai phải thay đổi biện pháp thi công, việc chậm tiến

độ, chi quá mức dự kiến ban đầu khó khắc phục được Đây là thực tiễn đã xảy ra tại Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố Nam Định sẽ giúp Ban quản lý dự án Nâng cấp đô thị thành phố Mỹ Tho lường trước được một số tình huống có thể xảy

ra để xây dựng phương án xử lý nhanh và tốt hơn để đảm bảo tiến độ thi công theo hợp đồng đã ký

- Bài học kinh nghiệm từ Ban quản lý dự án và Phát triển quỹ đất thành phố Mỹ Tho

Hoạt động đấu thầu trong các cuộc đấu thầu xây lắp đã đảm bảo tuân thủ pháp luật một cách nghiêm túc và đồng thời đảm bảo tính khoa học của hoạt động đấu thầu Điều này được thể hiện thông qua việc thực hiện các quy định đấu thầu rất chặt chẽ Khâu xây dựng và phát hành hồ sơ mời thầu đã đạt chất lượng cao ở tất cả các hồ sơ mời thầu, chặt chẽ đảm bảo đủ căn cứ pháp lý như kế hoạch đấu thầu được phê duyệt và sau khi đã làm tốt các quy định về thông báo mời thầu và bán hồ

sơ mời thầu Số lượng nhà thầu mua Hồ sơ mời thầu tương đối nhiều

Về tiêu chí đánh giá thì Ban QLDA đã xây dựng được các tiêu chuẩn đánh giá phù hợp về các mặt kỹ thuật, năng lực kinh nghiệm tổ chức bộ máy thi công hiện trường, đánh giá tài chính đối với hồ sơ dự thầu của các nhà thầu, vì vậy đã tạo ra được các cuộc cạnh tranh công bằng, minh bạch, nhà thầu được lựa chọn là

có đủ điều kiện về kỹ thuật năng lực kinh nghiệm để thi công

Bên cạnh đó, vẫn có một số tồn tại như là phát sinh thêm hạng mục mới trong công trình do nhu cầu của dơn vị sử dụng Mặc dù Thông tin về dự án đến với đơn

vị sử dụng được thực hiện ngay trong thời gian khảo sát thiết kế dự án nhưng do trình độ chuyên môn về xây dựng của người sử dụng còn hạn chế nên trong quá