Một số trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ trong hoạt động làm quen với toán ở trường mầm non

Một số trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ trong hoạt động làm quen với toán ở trường mầm non Một số trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ trong hoạt động làm quen với toán ở trường mầm non Một số trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ trong hoạt động làm quen với toán ở trường mầm non

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG MẦM NON

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“Một số trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ trong hoạt động làm quen với toán ở trường mầm non "

STT Nội dung Trang

2 II Giải quyết vấn đề.

Phần I: Thực trạng của vấn đề.

Phần II: Các biện pháp để tiến hành giải quyết vấn đề

Phần III: Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.

sát, tư duy, so sánh,tìm tòi,giúp trẻ nhận thức về thế giới xung quanh về các mốiquan hệ số lượng, kích thước hình dạng vị trí trong không gian giữa các vật vớinhau Những biểu tượng phong phú được hình thành và phát triển thông qua cáchoạt động trong đó có hoạt động làm quen với các biểu tượng toán học.

Quá trình hình thành các biểu tượng toán học ban đầu cho trẻ còn giữ mộtvai trò rất quan trọng, góp phần hình thành nhân cách của trẻ ngay từ tuổi ấu nhi

Do vậy việc cho trẻ làm quen với những biểu tượng về toán phải được tiếnhành ngay từ khi là một đứa trẻ Việc giáo dục phải được thực hiện từ dễ đếnkhó, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ đảm bảonội dung nhiệm vụ chương trình đã đề ra

Trong cuộc sống hàng ngày, trẻ có khả năng nhận biết một số biểu tượngtoán từ rất sớm đó chỉ là kết quả của việc tri giác trực tiếp của trẻ thông qua cáchoạt động hàng ngày Còn việc hiểu thấu đáo vững chắc và có hệ thống thì chưa

có Do vậy, việc hình thành các biểu tượng về toán cho trẻ ở lứa tuổi mầm non làcần thiết

Trong chương trình giáo dục trẻ mầm non hoạt động cho trẻ làm quen vớitoán đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp những kiến thức ban đầu chotrẻ khi bước vào trường tiểu học Nếu ngay từ khi học mẫu giáo trẻ đã nắm đượckhái niệm cơ bản về số lượng kích thước hình dạng,định hướng không gian thìsau này trẻ vững vàng tự tin khi tiếp nhận các kiến thức của môn học toán lớp 1.Nhận thức rõ của tầm quan trọng của việc cho trẻ mẫu giáo làm quen biểu tượngtoán nắm vững được các khái niệm về Toán, hứng thú trong các hoạt động làmquen với toán tôi luôn tìm tòi suy nghĩ làm sao, dẫn dắt trẻ vào các hoạt độngmột cách thận trọng khéo léo, hấp dẫn nhất

Đối với trẻ mẫu giáo làm quen với các biểu tượng về toán thông qua các tròchơi là biên pháp hữu hiệu nhất Vì đặc điểm lứa tuổi mầm non là học mà chơichơi mà học.Các trò chơi luyện tập nhằm củng cố các kiến thức và kỹ năng trẻchưa nắm vững,mở rộng sự hiểu biết của trẻ về lĩnh vực trẻ nắm vững và năngcao kỹ năng trẻ đã thành thạo

Là giáo viên được phân công giảng dạy tại lớp mẫu giáo nhỡ tôi thấy trẻ rấtthích thú khi tham gia vào trò chơi trong hoạt động làm quen với toán Khi trẻtham gia vào chơi cô giáo có thể cảm nhận suy nghĩ bên trong và phát hiệnnhững đặc điểm của trẻ, trẻ có những sáng kiến trong khi chơi, biết tự tạo ra cáctình huống khi chơi Nhận thức được tầm quan trọng của trò chơi trong hoạtđộng làm quen với toán, muốn cho trẻ học tập đạt kết quả cao thì vấn đề trò chơi

là hết sức quan trọng tôi đã mạnh dạn lựa chọn nghiên cứu và áp dụng để tìm ra

"Một số trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ trong hoạt động làm quen với toán ở trường mầm non ".

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Phần I: Thực trạng vấn đề

I Khái quát về tình hình kinh tế xã hội của địa phương:

Phường nằm ở phía nam của thành phố , với tổng số hộ dân 1873.Là mộtphường còn gặp rất nhiều khó khăn về kinh tế, nhân dân chủ yếu làm nông

nghiệp một ít là công nhân viên và vận tải thuỷ, do đó việc quan tâm đến giáodục nói chung, giáo dục mầm non nói riêng còn nhiều hạn chế

II Vài nét khái quát về đặc điểm và tình hình trường:

- Về cơ sở vật chất

+ Trường học có cơ sở vật chất khang trang, sạch đẹp, đủ trang thiết bị để phục

vụ tốt các hoạt động của trẻ

- Về giáo viên

+ Đội ngũ cán bộ giáo viên nhân viên trong trường là 34giáo viên, trong đó:

+ Cán bộ giáo viên, nhân viên 16 (biên chế), 10(hợp đồng),6 nhân viên nuôidưỡng, 2 bảo vệ

- 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, đội ngũ giáo viên có tâmhuyết với ngành học, yêu nghề mến trẻ, có phẩm chất nghề nghiệp cao

- Tổng số học sinh toàn trường là: 319 học sinh, Trong đó có 10 lớp

+ Khối 5 tuổi: 3lớp

+ Khối 4 tuổi: 3 lớp

+ Khối 3 tuổi: 3 lớp

+ Khối 2 tuổi: 1 lớp

Năm học 2016 - 2017 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4 tuổi B với sĩ số là

35 trẻ Qua thực tế lớp tôi, tôi gặp phải một số thuận lợi và khó khăn cụ thể sau:

* Thuận lợi

- Trình độ chuyên môn của hai cô trên chuẩn

- Đội ngũ giáo viên trong trường luôn đoàn kết, thống nhất

- Lớp học luôn được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà cũng như các cấp lãnhđạo tạo điều kiện tốt nhất cho lớp

- Trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đi học nâng cao trình độ chuyênmôn Nhà trường cũng nhận được sự giúp đỡ về chuyên môn của phòng giáo dụcđào tạo Chính vì vậy chúng tôi được tham gia bồi dưỡng chuyên môn củaphòng giáo dục và đào tạo, tham dự các buổi chuyên đề của phòng, chuyên đềcủa trường, dự giờ kiến tập các tiết của đồng nghiệp tạo điều kiện tôi được họctập, củng cố kiến thức nghiệp vụ hơn

- Giáo viên nhận thức được tầm quan trong của hoạt động cho trẻ làm quen vớiToán.

- Giáo viên có thể tự sáng tạo và sưu tầm các trò chơi phù hợp với nhận thức củatrẻ, phù hợp với các chủ đề trong năm học

- Giáo viên có kế hoạch chương trình ngay từ đầu năm học

- Lứa tuổi trẻ tương đối đồng đều

* Khó khăn:

- Khả năng truyền đạt hướng dẫn trẻ chơi chưa lôi cuốn sự hấp dẫn của trẻ

- Trò chơi trong hoạt động làm quen với toán nhiều nhưng còn đơn điệu, chưaphong phú hấp dẫn trẻ

- Trẻ trong lớp hiếu động chưa chú ý khi giáo viên hướng dẫn luật chơi cáchchơi

- Một số trò chơi mang tính thời vụ chưa lâu dài

- Đồ dùng khi tham gia chơi còn đơn điệu chưa phong phú hấp dẫn trẻ

Nhưng với sự cố gắng kiên trì của bản thân và sự quan tâm của Ban GiámHiệu đã giúp tôi vượt qua khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ và tìm rabiện pháp, hình thức tổ chức sáng tạo, đạt hiệu quả cao mang lại những bàihọc kinh nghiệm tiến bộ cho bản thân và cho đồng nghiệp cùng thực hiện.Bởi nhu cầu chơi của trẻ là thiết yếu và vô tận tùy theo khả năng của trẻ mà thỏamãn hoạt động học cho trẻ Vì vậy là một giáo viên mầm non tôi luôn sưu tầm vànghiên cứu để tạo ra những trò chơi phục vụ hoạt động làm quen với toán

- Trò chơi trong hoạt động cho trẻ làm quen với toán, phải gần gũi với trẻ, đồdùng trong trò chơi trẻ được làm Trong quá trình hướng dẫn luật chơi, cách chơigiáo viên dùng từ đơn giản dễ hiểu, khi trẻ tham gia chơi phát huy khả năng tưduy sáng tạo,tính đoàn kết của trò chơi

Để có những thành quả đó không phải một sớm, một chiều mà là cả mộtthời gian rèn luyện trẻ thử nghiệm Vì vậy tôi xây dựng kế hoạch thực hiệnchung cho cả lớp và có những kế hoạch biện pháp riêng cho cá nhân trẻ Từ đótôi đã tìm ra Một số trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ trong hoạt động làmquen với toán được tốt hơn

III Thực trạng của trẻ 4-5 tuổi khi làm quen với toán tại trường mầm non

1 Ưu điểm:

Là một giáo viên tôi luôn luôn mong muốn trẻ có phát huy tính sáng tạo, tìm

cách này hay cách khác để đạt kết quả cao nhất

- Năm học 2016-2017tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi với sốlượng trẻ là 35 trẻ Trong đó 20 trẻ trai 15 trẻ gái

- Hàng năm ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ mua sắm bổ sung trang thiết bị, đồdùng phục vụ cho hoạt động đầy đủ theo danh mục đồ dùng phổ cập trẻ

- Bản thân tôi luôn trau dồi kiến thức, tích cực nghiên cứu tài liệu, học hỏi quađài, báo… để tìm ra những phương pháp dạy trẻ có hiệu quả nhất

2 Tồn tại:

- Một số học sinh là con em của gia đình nông nghiệp nền kinh tế của gia đình

còn gặp không ít khó khăn trong việc giáo dục con cái và đóng góp cho nhàtrường theo quy định

- Một số trẻ trong lớp còn thụ động, hiếu động, nhút nhát, chưa mạnh dạn tham

gia vào các hoạt động

- Các bậc phụ huynh chưa quan tâm đồng đều

3 Nguyên nhân:

- Học sinh còn thụ động, nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động

- Phụ huynh chưa hiểu hết tầm quan trọng của chương trình giáo dục phát triểncho trẻ mầm non

- Giáo viên còn ngại chưa chịu khai thác, tìm tòi, sáng tạo trong việc cho trẻ làmquen với toán

* Thực trạng của trẻ trường mầm non Khi tôi chưa áp dụng sáng kiến này được thể hiện qua bảng tổng hợp sau

Nhìn vào bảng số liệu trên tôi nhận thấy khi chưa áp dụng các biện pháp

để giúp trẻ LQVT còn chưa cao Trước tình hình đó, là một người giáo viên bảnthân tôi rất băn khoăn, lo lắng và suy nghĩ để tìm ra một số biện pháp tối ưunhằm kích thích sự sáng tạo của trẻ trong việc làm quen với toán

Phần 2 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

Thực hiện hoạt động cho trẻ làm quen với Toán theo đúng chương trình quy đinh là bổn phận và trách nhiệm của mỗi giáo viên Bản thân tôi luôn luôn soạn bài tỉ mỉ sắp xếp hợp lý các nội dung cần truyền đạt, phân bố trò chơi vào các tiết học cho phù hợp, nghiên cứu bài dạy và dạy đúng phương pháp bộ môn,

có chuẩn bị đồ dùng cho trẻ khi tham gia chơi Để khảo sát được kiến thức về toán học cho trẻ, tôi tiến hành lựa chọn nội dung sẽ cần tích luỹ, hứng thú, khả năng của trẻ và điều kiện hoàn cảnh của lớp mình

1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch:

Để có được những trò chơi hấp dẫn phù hợp với chủ đề với lứa tuổi củatrẻ thì việc đầu tiên cần phải làm là tôi lập ra kế hoạch sáng tạo ra trò chơi làmquen với tập hợp số, số lượng, số thứ tự và đếm, đo lường, hình dạng cho từngchủ đề Trong năm học có những chủ đề gì? Trong tập hợp số, số lượng, phépđếm có loại tiết gì? kích thước và sự so sánh kích thước có loại bài nào trò chơinào phù hợp với loại tiết đó? trong trò chơi đó cần đồ dùng gì? có kiến thức gìcần củng cố lại cho trẻ hay là cần cung cấp kiến thức gì mới?

Khi xây dựng kế hoạch tôi chú ý đến khả năng nhận thức của trẻ trong cáctiết học để có trò chơi phù hợp dề hay khó

Khi xây dựng kế hoạch tôi cần trao đổi với giáo viên trong lớp và giáoviên lớp khác để có cái nhìn nhận đúng đắn về khả năng của trẻ trong từng lớp,

để khi áp dụng đề tài rộng rãi cho toàn trường

Khi xây dựng trò chơi trong hoạt động làm quen với Toán trò chơi đó phải

áp dụng được vào các môn học khác nhau như khám phá,tạo hình

Giáo viên luôn bám sát vào mục tiêu của trương trình của môn học để thiếtlập kề hoạch

Trò chơi không đơn điệu lặp đi lặp lại tránh nhàm chán cho trẻ tôi đã xâydựng kề hoạch cho cả năm học như sau

1 Trường mầm non (Tháng 9 ) Trò chơi : Ai thông minh hơn ai

2 Bản thân Trò chơi: Bàn tay ai khéo nhất

3 Gia đình Trò chơi : Bé làm thẻ số

4 Nghề nghiệp Trò chơi : Đố ai làm được

Trò chơi : Thỏ nhảy về đúng nhà

6 Giao thông Trò chơi : Tiếp sức

7 Nước và HTTN Trò chơi : Ai nhanh hơn ai

8 Quê hương- Thủ

đô- Bác Hồ

Trò chơi : Con xúc xắc

2 Biện pháp 2: Phối kết hợp với giáo viên trong khối mẫu giáo nhỡ :

Sử dụng trò chơi như là biện pháp hoặc thủ thuật để tạo sự chú ý thưgiãn củng cố luyện tập là chủ yếu Sử dụng hệ thống trò chơi như là phươngpháp giúp trẻ lĩnh hội kiến thức, củng cố lại kiến thức và kỹ năng mà trẻ chưanắm vững Với những trò chơi đơn giản nhưng tạo cho trẻ những bất ngờ thú vị

và tạo cho trẻ cái nhìn mới về thế giới xung quanh Qua những trò chơi giúp trẻphát triển các vận động cơ bản: chạy, nhảy, bật, bò , trẻ có thể được làm các đồdùng của các trò chơi đó Những trò chơi kích thích niềm say mê học toán củatrẻ, trẻ nhận biết về mối liên quan các con số như nhiều hơn ít hơn,số đứng đằng

trước số đứng đằng sau các khái niệm số lớn số bé.Đối với trẻ kếtquả của tròchơi khuyến khích trẻ tích cực hơn trong các trò chơi tiếp theo.

Trò chơi là một phần không thể thiếu được trong hoạt động cho trẻlàm quen với Toán, qua trò chơi trẻ luyện tập cách đếm , cách thêm bớt củng cókhả năng phân biệt nhiều hơn ít hơn, củng cố lại kiến thức về hình dạng, kíchthước, định hướng trong không gian, xác định về thời gian.Khi cô giáo hướngdẫn trẻ chơi giúp trẻ hiểu và biết một số thuật ngữ Toán học,kích thích trẻ thiđua với nhau Trong quá trình chơi trẻ được bộc lộ những kinh nghiệm của mình,biết biểu hiện tình cảm của mình với bạn, trẻ biết ý nghĩa các con số, ý nghia vềhình học về không gian trong cuộc sống hàng ngày của trẻ Giáo viên cần sưutầm sáng tạo các trò chơi cho trẻ làm quen với toán mà trẻ được làm các đồ dùng

đó thông qua các hoạt động như: Tạo hình, hoạt động góc Về nhóm số lượng trẻ

có thể vẽ các con vật để chơi tạo nhóm con vật theo đặc điểm cấu tạotạo cáckiểu nhà bằng các hình học mà mình đã vẽ ở hoạt động góc …Trò chơi gần gũiđối với trẻ ví dụ về kích thước tạo trò chơi mà trẻ có thể lấy đồ dùng có sẵn nhưcây , ghế , bản thân trẻ để tham gia chơi trẻ sẽ hứng thú hơn

Khi sáng tạo và sưu tầm trò chơi cho trẻ làm quen với Toán cô giáo cầnphát huy tính sáng tạo tính đoàn kết của trẻ làm sao thông qua các trò chơi trẻđược củng cố bài học một cách nhanh nhất mà hiệu quả nhất Thông qua hoạtđộng cho trẻ làm quen với Toán trong trò chơi góp phần kích thích sự sáng tạocủa trẻ , sự tò mò của trẻ Khuyến kích trẻ tìm cách này hay cách khác diễn tả vàchia sẻ ý tưởng của mình mà không bị người khác chê cười Bên cạnh đó để hoạtđộng dạy làm đồ dùng đồ chơi không thể không kể đến, đó là sự phối kết hợpcủa giáo viên các lớp trong khối mẫu giáo nhỡ Chúng tôi đã cùng nhau suynghĩ, thảo luận để có những trò chơi phù hợp với lứa tuổi của trẻ là trẻ 4-5 tuổi Giáo viên ở trên lớp trong khối cung cấp đầy đủ nội dung của hoạt động làmquen với toán ở mọi lúc mọi nơi, ở hoạt động học

Tuy vậy khi sáng tạo trò chơi mới giáo viên ở trên lớp phải trao đổi với nhau

về cách chơi, luật chơi, trò chơi phải đảm bảo yêu cầu:

+ Luật chơi, cách chơi phải ngắn gọn dễ hiểu

+ Đồ dùng khi cho trẻ chơi phong phú dễ làm.

+ Trò chơi luôn luôn mới hấp dẫn với trẻ

+ Trò chơi củng cố lại kiến thức mà trẻ đã được học

+ Kích tích sự sáng tạo của trẻ thông qua trò chơi trong hoạt động làm quen vớitoán

- Giáo viên cùng nhau thảo luận tên trò chơi, cách chơi, luật chơi phải đảm bảoyêu cầu:

+ Nhằm mục đích giáo dục

+ Trẻ có thể tham gia chơi theo tổ nhóm các nhân

+ Đòi hỏi trẻ phải có tinh thần đoàn kết, óc quan sát và sự sáng tạo của trẻ

- Trong quá trình chơi,giáo viên và trẻ cùng nhau thảo luận cách chơi theo ýthích của trẻ

+ Khi tham gia chơi phải có định hướng rõ ràng như sau: chơi theo nhóm, hay cánhân

+ Trò chơi mang tính giáo dục giúp trẻ phát triển toàn diện: Phát triển vận động,phát triển ngôn ngữ, phát triển tình cảm,

- Các giáo viên trong lớp cùng quan sát cách chơi của trẻ để kịp thời hướng dẫnlại cách chơi và củng cố lại kiến thức mà trẻ chưa nắm vững

1 Trò chơi : Ai thông minh hơn ai

* Mục đích : - Luyện phản xạ nhanh và khả năng chú ý

- Nhận biết các chữ số từ 4- 6

* Chuẩn bị : - Hình tròn trên sàn nhà có ký hiệu các số ( 3,4,5 ).

- Nhạc bài hát về chủ đề trường mầm non

- Quần áo trẻ gọn gàng

* Cách chơi: Đặt vòng tròn có các ký hiệu các số trên sàn, cả lớp khi nghe thấy

tiếng nhạc sẽ đi xung quanh vòng tròn để quan sát Khi có hiệu lênh các bạn có một số đặc điểm giống nhau ( mặc quần áo giống nhau, tóc giống nhau, bạn gái với nhau, bạn trai với nhau ) sẽ nhảy vào vòng tròn và tạo dáng theo ý thích của

cả nhóm, mỗi vòng tròn có số bạn tương ứng với chữ số trong vòng tròn Thời gian kết thúc cô cho các nhóm tự kiểm tra xem nhóm mình có về đúng số lượng

không về đúng theo đặc điểm không ? sau đó cô giáo đi kiểm tra, và nhận xét lại

* Luật chơi: Trong thời gian là một bài hát bạn nào nhảy vào chậm hoặc vào

nhóm sai thì phải nhảy lò cò hoặc hát một bài hát có trong chủ đề

* Cách chơi: Cho trẻ tự thảo luận nhóm chơi của mình, mỗi đội có 6 bạn, quan

sát trên mà hình xem các khối xắp xếp như thế nào Trong thời gian là 3 phút hãyxắp xếp giống trên mẫu

* Luật chơi: Đội nào làm sai và chậm thì đội đó không tặng bông hoa, đội nào

làm đúng thì đội đó sẽ được tặng một bông hoa

MẪU 1 TRÊN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ