Phạm trù là gì? Phân tích nội dung ý  nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù cái  chung và cái riêng

Phạm trù là gì? Phân tích nội dung ý  nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù cái  chung và cái riêng

CHÀO MỪNG CÔ

VÀ CÁC BẠN ĐẾN VỚI BUỔI SEMINAR

Nhóm 2

Tổ 4+5

Chủ đề 5

Phạm trù là gì?

Phân tích nội dung ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù cái

chung và cái riêng

MỤC TIÊU

Nắm được định nghĩa phạm trù và phạm trù triết học

03

I KHÁI NIỆM PHẠM TRÙ VÀ

PHẠM TRÙ TRIẾT HỌC

Phạm trù là những khái niệm rộng nhất phản ánh những mặt, những thuộc tính, những mối quan hệ chung, cơ bản nhất của các sự vật và hiện tượngthuộc 1 lĩnh vực nhất định

hệ cơ bản và phổ biến nhất không phải chỉ của một lĩnh vực nhất định nào đấy của hiện thực, mà của toàn bộ thế giới hiện thực, bao gồm

cả tự nhiên,xã hội và tư duy

Phạm trù triết học là những khái niệm chung nhất phản ánh những mặt, những thuộc tính, những mối liên

hệ cơ bản và phổ biến nhất không phải chỉ của một lĩnh vực nhất định nào đấy của hiện thực, mà của toàn bộ thế giới hiện thực, bao gồm

cả tự nhiên,xã hội và tư duy

3 Bản chất của phạm trù

Quan điểm của CNDV BC

Quan Điểm trong triết học trước Mác

Phái Duy thực cho rằng phạm trù là những

thực thể ý niệm, tồn tại bên ngoài và độc

lập với ý thức con người

Phái Duy thực cho rằng phạm trù là những

thực thể ý niệm, tồn tại bên ngoài và độc

lập với ý thức con người

Phái Duy danh cho rằng phạm trù chỉ là

những từ trống rỗng, do con người tưởng

tượng ra, không biểu hiện cái gì của hiện

thực

Phái Duy danh cho rằng phạm trù chỉ là

những từ trống rỗng, do con người tưởng

tượng ra, không biểu hiện cái gì của hiện

thực

Cantơ coi phạm trù chỉ là những hình thức

tư duy bẩm sinh vốn có của con người, có

trước kinh nghiệm, được lí trí của con

người sử dụng để xem xét giới tự nhiên

Cantơ coi phạm trù chỉ là những hình thức

tư duy bẩm sinh vốn có của con người, có

trước kinh nghiệm, được lí trí của con

người sử dụng để xem xét giới tự nhiên

Nguồn gốc của phạm trù là thực tiễn

Nội dung của các phạm trù mang tính khách quan, bị thế giới khách quan quy định, nhưng hình thức thể hiện của nó mang tính chủ quan

Nội dung của các phạm trù mang tính khách quan, bị thế giới khách quan quy định, nhưng hình thức thể hiện của nó mang tính chủ quan

Phạm trù luôn vận động và phát triển

3 Các phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật

Cái chung – Cái riêng

Nguyên nhân – Kết quả

Tất nhiên – Ngẫu nhiên

Bản chất – Hiện tượng

Khả năng – Hiện thực Nội dung – Hình thức

II KHÁI NIỆM CÁI CHUNG

VÀ CÁI RIÊNG

1 Khái niệm cái riêng

thành 1 chỉnh thể, tồn

tại tương đối độc lập so

với các sự vật hiện tượng

khác

2 Khái niệm cái chung

Cái chung

là phạm trù chỉ những

mặt, thuộc tính, quá

trình giống nhau và lặp

lại ở nhiều sự vật hiện

tượng hay quá trình

riêng lẻ

3 Khái niệm cái đơn nhất

Cái riêng A

Cái riêng C

Cái riên g B

Cái đơn nhất A

Cái đơn nhất C

Cái đơn nhất B

Cái chung

Sơ đồ

III MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁI CHUNG,

CÁI RIÊNG VÀ CÁI ĐƠN NHẤT

QUAN NIỆM TRƯỚC MÁC

• Theo phái duy thực:

độc lập với ý thức của con người

• Theo phái duy danh:

- Chỉ có cái riêng tồn tại còn cái chung chỉ là tên gọi

trống rỗng cho con người bịa đặt ra không có tác dụng

phản ứng hiện thực

QUAN ĐIỂM CỦA PHÉP DUY VẬT BIỆN CHỨNG

 Cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, thông qua cái riêng 

Cái Cây

QUAN ĐIỂM CỦA PHÉP DUY VẬT BIỆN CHỨNG

 Cái riêng chỉ tồn tại trong mối quan hệ đưa đến cái chung.

 Bất cứ cái riêng nào cũng không tồn tại mãi mãi.

QUAN ĐIỂM CỦA PHÉP DUY VẬT BIỆN CHỨNG

 Cái chung là một bộ phận của cái riêng, còn cái riêng không gia nhập hết vào cái chung.

QUAN ĐIỂM CỦA PHÉP DUY VẬT BIỆN CHỨNG

 Cái đơn nhất có thể biến thành cái chung và ngược lại.

IV Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA CẶP PHẠM TRÙ CÁI CHUNG

VÀ CÁI RIÊNG

Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA CẶP PHẠM TRÙ CÁI RIÊNG VÀ CÁI CHUNG

 Cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, như vậy muốn nhận thức cái chung  

phải thông qua việc nghiên cứu nhiều cái riêng.

 Cái chung biểu thị sự tồn tại của mình thông qua cái riêng do vậy muốn

áp dụng cái chung vào cái riêng phải căn cứ vào đặc điểm của cái riêng   

để cụ thể hoá cái chung Tách rời cái chung khỏi cái riêng, tuyệt đối hoá

cái chung sẽ rơi vào chủ nghĩa giáo điều kinh viện, nghèo nàn đơn điệu

Tuyệt đối hoá cái riêng sẽ rơi vào chủ nghĩa kinh nghiệm.

 Cái đơn nhất và cái chung có thể chuyển hoá cho nhau trong điều kiện

nhất định Do vậy, có thể chủ động tạo điều kiện cho cái đơn nhất có lợi trở thành cái chung và cái chung bất lợi trở thành cái đơn nhất.

Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA CẶP PHẠM TRÙ CÁI

RIÊNG VÀ CÁI CHUNG

 Cái đơn nhất và cái chung có thể chuyển hoá cho nhau trong điều kiện

nhất định Do vậy, có thể chủ động tạo điều kiện cho cái đơn nhất có lợi trở thành cái chung và cái chung bất lợi trở thành cái đơn nhất.