Khoa luan cao cap chinh tri nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở tin lành trên địa bàn thành phố hà nội giai đoạn 2021 – 2025

1. Lý do chọn đề tài Thành phố Hà Nội là là trung tâm chính trị, kinh tế văn hóa, xã hội của cả nước, với 30 đơn vị hành chính cấp huyện gồm 579 xã, phường, thị trấn, dân số toàn thành phố thời điểm tháng 72019 có 8.053.663 người. Trong những năm qua bên cạnh những thành tựu to lớn về đảm bảo an ninh, chính trị của vị thế Thủ đô, tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế, đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của người dân thủ đô ngày càng nổi bật so với cả nước và tiếp tục trên đà phát triển, thì tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy vẫn đang diễn biết rất phức tạp, nghiêm trọng và tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Hà Nội được đánh giá là địa bàn phức tạp của hoạt động tội phạm ma túy, là tuyến trọng điểm ma túy được đưa về, qua Hà Nội để đến các địa bàn khác tiêu thụ (lợi dụng cả đường bộ, đường thủy và đường hàng không), do gia tăng áp lực và tính chất phức tạp về tội phạm ma túy tại khu vực Đông Á – Đông Nam Á đến Việt Nam cũng như một số nguyên nhân khác nên kéo theo số người sử dụng ma túy tại Hà Nội gia tăng nhanh. Theo số liệu báo cáo mới nhất của cơ quan chức năng, tính đến ngày 1452021 trên địa bàn Hà Nội có 17.528 người nghiện ma túy và người sử dụng ma túy có hồ sơ quản lý, trong đó 11.961 người nghiện có mặt tại cộng đồng, có 1.649 người đang cai nghiện ma túy tại các cơ sở cai nghiện công lập và 1.559 người đang trong cơ sở giam giữ, 2.359 người đang vắng mặt tại cộng đồng (so với thời điểm tháng 122016 tăng 5.422 người). Trong nhiều năm qua, Hà Nội rất chú trọng đến công tác phòng, chống ma túy nói chung, công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện nói riêng, hiện nay, thành phố đang áp dụng hai biện pháp cai nghiện là cai nghiện bắt buộc và cai nghiện ma túy tự nguyện. Hà Nội có 7 cơ sở cai nghiện ma túy công lập với 3.317 học viên cai nghiện, trong đó có 1.959 học viên cai nghiện bắt buộc và 1.104 học viên cai nghiện tự nguyện, 254 người điều trị hình thức khác, đồng thời, Hà Nội hiện có 3 cơ sở cai nghiện ma túy ngoài công lập (đã được cấp giấy phép) đã tiếp nhận 340 người vào cai nghiện ma túy (gồm: Cơ sở Cai nghiện ma túy Bạch Đằng, Trung tâm Điều trị nghiện chất Viện sức khỏe tâm thần Bệnh Viện Bach và 2 Trung tâm Điều trị nghiện ma túy bằng biện pháp châm cứu Viện Châm cứu Trung ương), tuy nhiên cần phải tiếp tục có những giải pháp nâng cao chất lượng công tác điều trị, cai nghiện ma túy trong giai đoạn tới. Bên cạnh đó trước nhu cầu cai nghiện của người nghiện ma túy, hiện nay, trên địa bàn thành phố Hà Nội có một số tổ chức tôn giáo tham gia hoạt động cai nghiện, trong đó có các điểm nhóm của Đạo Tin Lành với các tên gọi khác nhau như “Mục vụ chữa lành”, “Mục vụ cai nghiện”, “Hoạt động từ thiện nhân đạo”, “Ngôi nhà yêu thương”, “Trung tâm giải cứu AQUILA”, “Trung tâm ân điển”, “Gia đình Bêten”,... Tuy nhiên, đây đều là hoạt động tự phát, lồng ghép và mang danh là Điểm sinh hoạt tôn giáo cộng đồng chưa được cấp phép và quản lý của cơ quan nhà nước về hoạt động cai nghiện, theo dự báo các điểm cai nghiện tự phát dưới hình thức sinh hoạt tôn giáo sẽ tiếp tục gia tăng, vấn đề này rất cần thiết có sự vào cuộc quản lý nhà nước về lĩnh vực cai nghiện, đồng thời sẽ góp phần phát huy nguồn lực tích cực của tôn giáo, hạn chế sự tự phát, tiêu cực có thể phát sinh nếu thiếu vai trò quản lý của chính quyền địa phương. Xuất phát từ tình hình trên, tôi lựa chọn trình bày đề tài “Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 – 2025” làm Khóa luận tốt nghiệp cho kết thúc chương trình đào tạo Cao cấp Lý luận Chính trị của mình. Khóa luận tốt nghiệp này có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn; đóng góp một phần trong công tác nghiên cứu, từ đó đề xuất, tham mưu hoạch định chính sách liên quan đến các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực cai nghiện ma túy của các cơ sở Tin Lành trên địa bàn Hà Nội, giai đoạn 2021 – 2025. 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Có thể nói, khóa luận là nghiên cứu khoa học đầu tiên ở Việt Nam thực hiện ở mảng chủ đề quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trên địa bàn Hà Nội. Trước đó, đã có một số tài liệu, tư liệu, công trình liên quan trực tiếp đến chủ đề nghiên cứu chung, có thể kể tới là: Trần Thị Phương Anh (2020), “Hoạt động hỗ trợ cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành tại Trung tâm giải cứu Aquila”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 9 (201) 3 đã chỉ ra một số kết quả biến đổi đời sống, nhận thức sức khỏe tinh thần của học viên Trung tâm Auqila trong quá trình tham gia cai nghiện ma túy tại đây. Bài viết cũng đề cập đến một số vấn đề đặt ra đối với hoạt động cai nghiện ma túy của trung tâm như: chưa được cấp phép cai nghiện ma túy trong khi hoạt động cai nghiện là một hoạt động có điều kiện theo quy định của pháp luật và cần được cấp phép; hiệu quả của “phương pháp cai nghiện bằng tâm linh” cần được nghiên cứu đánh giá toàn diện. TS. Đào Đình Thưởng và PGS, TS. Hoàng Minh Đô cũng đã có tiếp cận đến hoạt đông cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trong bài viết “Phát huy nguồn lực tôn giáo nhìn từ hai điểm nhóm cai nghiện ma túy Aquila và Êxêchiên của đạo Tin Lành hiện nay” được in trong tập tài liệu “Phát huy nguồn lực tôn giáo: kinh nghiệm thế giới và Việt Nam” do Viện Tôn giáo, Tín ngưỡng của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh xuất bản năm 2020. Bài viết chỉ dừng lại đánh giá cảm quan từ các số liệu mà các trung tâm cung cấp, chưa đề cập đến yếu tố pháp lý của hoạt động nói trên. Ngoài ra, còn có các tư liệu về hoạt động cai nghiện ma tuý do đạo Tin Lành thực hiện được một số báo điện tử, Đài truyền hình Việt Nam và truyền hình địa phương đưa tin như: Kênh VTV4 Đài truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Đồng Tháp với các phóng sự về sự biến đổi của những người lầm lỡ được cưu mang, giúp đỡ tại Trung tâm Aquila như Nguyễn Đình Bảo, Nguyễn Thị Cẩm …; Báo VN Express với loạt bài kể về những biến đổi của các học viên tại trung tâm Bêtên như Bùi Ngọc Minh, Nguyễn Thế Trung, Phùng Văn Quyết, Vì Văn Thánh... mang đến góc nhìn tích cực về hiệu ứng mà mục vụ cai nghiện ma túy do các tôn giáo nói chung, đạo Tin Lành nói riêng đang thực hiện. Tuy nhiên, hầu hết các công trình nghiên cứu hay các bài báo, các thước phim tư liệu nói trên đều chỉ đưa đến cái nhìn một chiều đối với hoạt động cai nghiện của các tôn giáo; những vấn đề bất cập, những rủi ro tiềm ẩn mà hoạt động tự phát này mang lại chưa được nhắc đến. Do đó, các công trình đi trước mới dừng lại ở bước nghiên cứu hoạt động hoặc đánh giá hiệu quả cai nghiện tại các cơ sở 4 Đạo Tin Lành trên phạm vi rộng mà chưa nghiên cứu đến việc quản lý nhà nước đối với các hoạt động này, đặc biệt trên một địa phương cụ thể. 3. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài 3.1. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở dựa trên số liệu được thu thập, khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cai nghiện ma túy và công tác quản lý nhà nước đối với các điểm nhóm cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trên địa bàn Hà Nội, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2021 – 2025. 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu Phân tích thực trạng các hoạt động cai nghiện ma túy tại các điểm, nhóm của Đạo Tin Lành triển khai trên địa bàn Hà Nội. Đánh giá hiệu quả hoạt động cai nghiện ma túy của Đạo Tin lành trên góc độ chuyên môn. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về lĩnh vực cai nghiện ma túy đối với hoạt động cai nghiện ma túy của Đạo Tin Lành trên địa bàn Hà Nội. Chỉ ra những bất cập, tồn tại hạn chế về góc độ chuyên môn và quản lý nhà nước đối với các hoạt động cai nghiện ma túy do Đạo Tin lành triển khai. Đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy của Đạo Tin lành ở phạm vị chung cũng như giải pháp cụ thể trên địa bàn Hà Nội, trong giai đoạn 2021 – 2025. 4. Phương pháp nghiên cứu 4.1. Phương pháp luận Đề tài được tiến hành dựa trên phương pháp luận triết học Mácxít và Tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo và công tác quản lý tôn giáo. Theo đó, tôn giáo được tiếp cận dưới góc độ của một thành tố văn hóa, là sản phẩm của xã hội loài người, có chức năng thế giới quan, liên kết và an ủi nhân sinh. Hoạt động cai nghiện ma túy do tôn giáo thực hiện được nhìn nhận và đánh giá theo quan điểm duy vật lịch sử và phép biện chứng duy vật. 5 4.2. Phương pháp tra cứu tài liệu Phương pháp tra cứu tài liệu được áp dụng để phân tích các tài liệu như: (i) Tra cứu các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác cai nghiện ma túy , ví dụ như: Chỉ Thị 36CTTW năm 2019 cuả Bộ Chính Trị (Khóa XII) về tăng cường nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy; Luật phòng, chống ma túy; Luật Khám chữa bệnh; Luật Tôn giáo và Tín ngưỡng, Đề án về công tác đổi mới công tác cai nghiện ma túy của Chính phủ đến năm 2020, Nghị định 942010NĐCP của Chính phủ quy định về cai nghiện ma túy tại gia đình và cai nghiện ma túy tại cộng đồng; (ii) Nghiên cứu các tài liệu về báo cáo khảo sát, thống kê, tài liệu của Ban Tôn giáo Chính phủ, của UBND thành phố Hà Nội, giáo lý của các điểm nhóm Tin Lành đang làm cai nghiện ma túy tại Hà Nội; (iii) Nghiên cứu một số công trình của các tác giả nghiên cứu trong và ngoài nước về cai nghiện ma túy hiện nay. 4.3. Các phương pháp khác Sử dụng các phương pháp bổ trợ khác như: Phương pháp quan sát, phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp, phương pháp nghiên cứu so sánh... để hệ thống hóa, khái quát hóa nhằm đưa ra kết quả tổng quan. 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5.1. Đối tượng Đối tượng nghiên cứu: Lý luận và thực tiễn công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành triển khai trên địa bàn Hà Nội. Khách thể nghiên cứu: các điểm, nhóm Cơ sở cai nghiện ma túy do đạoTin Lành thực hiện trên địa bàn thành phố Hà Nội. 5.2. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Đánh giá thực trạng tổ chức cai nghiện và công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành triển khai tại Hà Nội, giai đoạn 2016 2020. Về không gian: địa bàn thành phố Hà Nội; Về thời gian: khóa luận tài thu thập và phân tích số liệu trong khoảng thời gian từ năm 2016 đến năm 2020. 6 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 6.1. Ý nghĩa lý luận Khóa luận là nghiên cứu khoa học nhằm nêu ra và củng cố lý luận gắn sát với thực tiễn chủ đề quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành thực hiện trên địa bàn Hà Nội. 6.2. Ý nghĩa thực tiễn Góp phần làm rõ thực trạng hoạt động, đặc điểm hoạt động cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành trên địa bàn Hà Nội; Trên cơ sở đó, khóa luận đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đồng thời phát huy nguồn lực của tôn giáo, mà cụ thể là đạo Tin Lành trong hoạt động hỗ trợ cai nghiện ma túy trên địa bàn thành phố Hà Nội. 7. Kết cấu của khóa luận Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, Khóa luận gồm ba chương: Chương 1. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn hoạt động quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội. Chương 2. Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội. Chương 3. Quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 – 2025.

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CAI NGHIỆN MA TÚY

Ở CÁC CƠ SỞ TIN LÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2021 – 2025

Họ và tên học viên : Nguyễn Văn Lập Lớp, khóa học : K70-B21 (2019 – 2021)

HÀ NỘI - NĂM 2021

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CAI NGHIỆN MA TÚY

Ở CÁC CƠ SỞ TIN LÀNH TRÊN ĐỊA BÀN

THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2021 – 2025

Họ và tên học viên : Nguyễn Văn Lập

Chức vụ, cơ quan công tác : Phó Chi Cục trưởng – Chi Cục Phòng,

chống Tệ nạn Xã hội Hà Nội (Trực thuộc

Sở Lao động Thương binh và Xã hội Lớp, khóa học : K70-B21 (2019-2021)

HÀ NỘI - NĂM 2021

LỜI CAM ĐOAN

Xin cam đoan đây là khóa luận do chính tôi thực hiện Các số liệu, kết quả trong khóa luận là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đúng quy định Đề tài khóa luận phù hợp với vị trí, chức vụ, đơn vị công tác của tôi và chưa được công bố trước đây

Tác giả

Nguyễn Văn Lập

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Phân 1 MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2

3 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài 4

4 Phương pháp nghiên cứu 4

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 6

7 Kết cấu của khóa luận 6

Phần 2 NỘI DUNG 7

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CAI NGHIỆN MA TÚY CỦA ĐẠO TIN LÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 7

1.1 Cơ sở lý luận 7

1.1.1 Tổng quan về hoạt động cai nghiện ma túy 7

1.1.2 Tổng quan về quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy 8

1.1.3 Khái quát về hoạt động của đạo Tin Lành tại Việt Nam 10

1.2 Cơ sở thực tế 12

1.2.1 Các hoạt động hỗ trợ xã hội của đạo Tin Lành 12

1.2.2 Mô hình cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội 13

Tiểu kết 16

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CAI NGHIỆN MA TÚY Ở CÁC CƠ SỞ TIN LÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 18

2.1 Thực trạng hoạt động cai nghiện ma túy 18

2.1.1 Tình hình hoạt động 18

2.1.2 Đánh giá chung 22

2.2 Những vấn đề đặt ra 24

Tiểu kết 26

Chương 3: QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG, PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CAI NGHIỆN MA TÚY Ở CÁC CƠ SỞ TIN LÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2021 – 2025 27 3.1 Quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước 27

3.1.1 Quản lý nhà nước về tôn giáo 27

3.1.2 Quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy 28

3.2 Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 – 2025 33

3.2.1 Giải pháp chung về hoạt động cai nghiện ở các cơ sở Tôn giáo trên cả nước 33

3.2.2 Giải pháp cụ thể đối với quản lý hoạt động cai nghiện ma tuý do đạo Tin lành đang thực hiện trên địa bàn Thành phố Hà Nội 34

Tiểu kết 36

Phần 3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 37

1 Kết luận 37

2 Kiến nghị 38

TÀI LIỆU THAM KHẢO 41 PHỤ LỤC

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

QLNN Quản lý nhà nước

TTATXH Trật tự an toàn xã hội

Phân 1 MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thành phố Hà Nội là là trung tâm chính trị, kinh tế - văn hóa, xã hội của cả nước, với 30 đơn vị hành chính cấp huyện gồm 579 xã, phường, thị trấn, dân số toàn thành phố thời điểm tháng 7/2019 có 8.053.663 người Trong những năm qua bên cạnh những thành tựu to lớn về đảm bảo an ninh, chính trị của vị thế Thủ đô, tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế, đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của người dân thủ đô ngày càng nổi bật so với cả nước và tiếp tục trên đà phát triển, thì tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy vẫn đang diễn biết rất phức tạp, nghiêm trọng và tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường

Hà Nội được đánh giá là địa bàn phức tạp của hoạt động tội phạm ma túy,

là tuyến trọng điểm ma túy được đưa về, qua Hà Nội để đến các địa bàn khác tiêu thụ (lợi dụng cả đường bộ, đường thủy và đường hàng không), do gia tăng áp lực

và tính chất phức tạp về tội phạm ma túy tại khu vực Đông Á – Đông Nam Á đến Việt Nam cũng như một số nguyên nhân khác nên kéo theo số người sử dụng ma túy tại Hà Nội gia tăng nhanh Theo số liệu báo cáo mới nhất của cơ quan chức năng, tính đến ngày 14/5/2021 trên địa bàn Hà Nội có 17.528 người nghiện ma túy và người sử dụng ma túy có hồ sơ quản lý, trong đó 11.961 người nghiện có mặt tại cộng đồng, có 1.649 người đang cai nghiện ma túy tại các cơ sở cai nghiện công lập và 1.559 người đang trong cơ sở giam giữ, 2.359 người đang vắng mặt

tại cộng đồng (so với thời điểm tháng 12/2016 tăng 5.422 người)

Trong nhiều năm qua, Hà Nội rất chú trọng đến công tác phòng, chống ma túy nói chung, công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện nói riêng, hiện nay, thành phố đang áp dụng hai biện pháp cai nghiện là cai nghiện bắt buộc và cai nghiện ma túy tự nguyện Hà Nội có 7 cơ sở cai nghiện ma túy công lập với 3.317 học viên cai nghiện, trong đó có 1.959 học viên cai nghiện bắt buộc và 1.104 học viên cai nghiện tự nguyện, 254 người điều trị hình thức khác, đồng thời, Hà Nội hiện có 3 cơ sở cai nghiện ma túy ngoài công lập (đã được cấp giấy phép) đã tiếp nhận 340 người vào cai nghiện ma túy (gồm: Cơ sở Cai nghiện ma túy Bạch Đằng, Trung tâm Điều trị nghiện chất Viện sức khỏe tâm thần - Bệnh Viện Bach và

Trung tâm Điều trị nghiện ma túy bằng biện pháp châm cứu - Viện Châm cứu Trung ương), tuy nhiên cần phải tiếp tục có những giải pháp nâng cao chất lượng công tác điều trị, cai nghiện ma túy trong giai đoạn tới

Bên cạnh đó trước nhu cầu cai nghiện của người nghiện ma túy, hiện nay, trên địa bàn thành phố Hà Nội có một số tổ chức tôn giáo tham gia hoạt động cai nghiện, trong đó có các điểm nhóm của Đạo Tin Lành với các tên gọi khác nhau như “Mục vụ chữa lành”, “Mục vụ cai nghiện”, “Hoạt động từ thiện nhân đạo”,

“Ngôi nhà yêu thương”, “Trung tâm giải cứu - AQUILA”, “Trung tâm ân điển”,

“Gia đình Bê-ten”, Tuy nhiên, đây đều là hoạt động tự phát, lồng ghép và mang danh là Điểm sinh hoạt tôn giáo cộng đồng chưa được cấp phép và quản lý của cơ quan nhà nước về hoạt động cai nghiện, theo dự báo các điểm cai nghiện tự phát dưới hình thức sinh hoạt tôn giáo sẽ tiếp tục gia tăng, vấn đề này rất cần thiết có

sự vào cuộc quản lý nhà nước về lĩnh vực cai nghiện, đồng thời sẽ góp phần phát huy nguồn lực tích cực của tôn giáo, hạn chế sự tự phát, tiêu cực có thể phát sinh nếu thiếu vai trò quản lý của chính quyền địa phương

Xuất phát từ tình hình trên, tôi lựa chọn trình bày đề tài “Nâng cao hiệu

quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 – 2025” làm Khóa luận tốt nghiệp

cho kết thúc chương trình đào tạo Cao cấp Lý luận Chính trị của mình Khóa luận tốt nghiệp này có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn; đóng góp một phần trong công tác nghiên cứu, từ đó đề xuất, tham mưu hoạch định chính sách liên quan đến các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực cai nghiện ma túy của các cơ sở Tin Lành trên địa bàn Hà Nội, giai đoạn 2021 – 2025

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Có thể nói, khóa luận là nghiên cứu khoa học đầu tiên ở Việt Nam thực hiện ở mảng chủ đề quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trên địa bàn Hà Nội

Trước đó, đã có một số tài liệu, tư liệu, công trình liên quan trực tiếp đến chủ đề nghiên cứu chung, có thể kể tới là:

Trần Thị Phương Anh (2020), “Hoạt động hỗ trợ cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành tại Trung tâm giải cứu Aquila”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 9 (201)

đã chỉ ra một số kết quả biến đổi đời sống, nhận thức sức khỏe tinh thần của học viên Trung tâm Auqila trong quá trình tham gia cai nghiện ma túy tại đây Bài viết cũng đề cập đến một số vấn đề đặt ra đối với hoạt động cai nghiện ma túy của trung tâm như: chưa được cấp phép cai nghiện ma túy trong khi hoạt động cai nghiện là một hoạt động có điều kiện theo quy định của pháp luật và cần được cấp phép; hiệu quả của “phương pháp cai nghiện bằng tâm linh” cần được nghiên cứu đánh giá toàn diện

TS Đào Đình Thưởng và PGS, TS Hoàng Minh Đô cũng đã có tiếp cận

đến hoạt đông cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trong bài viết “Phát huy nguồn lực tôn giáo nhìn từ hai điểm nhóm cai nghiện ma túy Aquila và Ê-xê-chi-ên của đạo Tin Lành hiện nay” được in trong tập tài liệu “Phát huy nguồn lực tôn giáo:

kinh nghiệm thế giới và Việt Nam” do Viện Tôn giáo, Tín ngưỡng của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh xuất bản năm 2020 Bài viết chỉ dừng lại đánh giá cảm quan từ các số liệu mà các trung tâm cung cấp, chưa đề cập đến yếu tố pháp lý của hoạt động nói trên

Ngoài ra, còn có các tư liệu về hoạt động cai nghiện ma tuý do đạo Tin Lành thực hiện được một số báo điện tử, Đài truyền hình Việt Nam và truyền hình địa phương đưa tin như:

Kênh VTV4 Đài truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Đồng Tháp với các phóng sự về sự biến đổi của những người lầm lỡ được cưu mang, giúp đỡ tại Trung tâm Aquila như Nguyễn Đình Bảo, Nguyễn Thị Cẩm …;

Báo VN Express với loạt bài kể về những biến đổi của các học viên tại trung tâm Bê-tên như Bùi Ngọc Minh, Nguyễn Thế Trung, Phùng Văn Quyết, Vì Văn Thánh mang đến góc nhìn tích cực về hiệu ứng mà mục vụ cai nghiện ma túy do các tôn giáo nói chung, đạo Tin Lành nói riêng đang thực hiện

Tuy nhiên, hầu hết các công trình nghiên cứu hay các bài báo, các thước phim tư liệu nói trên đều chỉ đưa đến cái nhìn một chiều đối với hoạt động cai nghiện của các tôn giáo; những vấn đề bất cập, những rủi ro tiềm ẩn mà hoạt động

tự phát này mang lại chưa được nhắc đến Do đó, các công trình đi trước mới dừng lại ở bước nghiên cứu hoạt động hoặc đánh giá hiệu quả cai nghiện tại các cơ sở

Đạo Tin Lành trên phạm vi rộng mà chưa nghiên cứu đến việc quản lý nhà nước đối với các hoạt động này, đặc biệt trên một địa phương cụ thể

3 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở dựa trên số liệu được thu thập, khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cai nghiện ma túy và công tác quản lý nhà nước đối với các điểm nhóm cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trên địa bàn Hà Nội, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai

nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2021 – 2025

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Phân tích thực trạng các hoạt động cai nghiện ma túy tại các điểm, nhóm của Đạo Tin Lành triển khai trên địa bàn Hà Nội

- Đánh giá hiệu quả hoạt động cai nghiện ma túy của Đạo Tin lành trên góc độ chuyên môn

- Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về lĩnh vực cai nghiện ma túy đối với hoạt động cai nghiện ma túy của Đạo Tin Lành trên địa bàn Hà Nội

- Chỉ ra những bất cập, tồn tại hạn chế về góc độ chuyên môn và quản lý nhà nước đối với các hoạt động cai nghiện ma túy do Đạo Tin lành triển khai

- Đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy của Đạo Tin lành ở phạm vị chung cũng như giải pháp cụ thể trên địa bàn Hà Nội, trong giai đoạn 2021 – 2025

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận

Đề tài được tiến hành dựa trên phương pháp luận triết học Mác-xít và Tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo và công tác quản lý tôn giáo Theo đó, tôn giáo được tiếp cận dưới góc độ của một thành tố văn hóa, là sản phẩm của xã hội loài người, có chức năng thế giới quan, liên kết và an ủi nhân sinh Hoạt động cai nghiện ma túy do tôn giáo thực hiện được nhìn nhận và đánh giá theo quan điểm duy vật lịch sử và phép biện chứng duy vật

4.2 Phương pháp tra cứu tài liệu

Phương pháp tra cứu tài liệu được áp dụng để phân tích các tài liệu như: (i) Tra cứu các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác cai nghiện ma túy , ví dụ như: Chỉ Thị 36-CT/TW năm 2019 cuả Bộ Chính Trị (Khóa XII) về tăng cường nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát

ma túy; Luật phòng, chống ma túy; Luật Khám chữa bệnh; Luật Tôn giáo và Tín ngưỡng, Đề án về công tác đổi mới công tác cai nghiện ma túy của Chính phủ đến năm 2020, Nghị định 94/2010/NĐ-CP của Chính phủ quy định về cai nghiện ma túy tại gia đình và cai nghiện ma túy tại cộng đồng; (ii) Nghiên cứu các tài liệu về báo cáo khảo sát, thống kê, tài liệu của Ban Tôn giáo Chính phủ, của UBND thành phố Hà Nội, giáo lý của các điểm nhóm Tin Lành đang làm cai nghiện ma túy tại

Hà Nội; (iii) Nghiên cứu một số công trình của các tác giả nghiên cứu trong và ngoài nước về cai nghiện ma túy hiện nay

4.3 Các phương pháp khác

Sử dụng các phương pháp bổ trợ khác như: Phương pháp quan sát, phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp, phương pháp nghiên cứu so sánh để hệ

thống hóa, khái quát hóa nhằm đưa ra kết quả tổng quan

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Đánh giá thực trạng tổ chức cai nghiện và công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành triển khai tại Hà Nội, giai đoạn 2016 -2020

- Về không gian: địa bàn thành phố Hà Nội;

- Về thời gian: khóa luận tài thu thập và phân tích số liệu trong khoảng thời gian từ năm 2016 đến năm 2020

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận

Khóa luận là nghiên cứu khoa học nhằm nêu ra và củng cố lý luận gắn sát với thực tiễn chủ đề quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành thực hiện trên địa bàn Hà Nội

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Góp phần làm rõ thực trạng hoạt động, đặc điểm hoạt động cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành trên địa bàn Hà Nội;

- Trên cơ sở đó, khóa luận đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đồng thời phát huy nguồn lực của tôn giáo, mà cụ thể là đạo Tin Lành trong hoạt động hỗ trợ cai nghiện ma túy trên địa bàn thành phố Hà Nội

7 Kết cấu của khóa luận

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, Khóa luận gồm ba chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn hoạt động quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 2 Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 3 Quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước và đề xuất một

số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy ở các cơ sở Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 – 2025

Phần 2 NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CAI NGHIỆN MA TÚY CỦA ĐẠO TIN LÀNH

TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Tổng quan về hoạt động cai nghiện ma túy

1.1.1.1 Một số khái niệm

Theo Điều 2, Luật Phòng, Chống ma tuý 2021 của Việt Nam:

Khoản 12, quy định “Người nghiện ma túy” là người sử dụng chất ma túy,

thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và bị lệ thuộc vào các chất này

Khoản 13, Điều 2, quy định “Cai nghiện ma túy” là quá trình thực hiện các

hoạt động hỗ trợ về y tế, tâm lý, xã hội, giúp người nghiện ma túy dừng sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiên, thuốc hướng thần, phục hồi thể chất, tinh thần, nâng

cao nhận thức, thay đổi hành vi để chấm dứt việc sử dụng trái phép các chất này

Khoản 14, Điều 2, quy định “Cơ sở cai nghiện ma túy” là cơ sở được thành

lập để thực hiện đầy đủ quy trình cai nghiện theo quy định của Luật này, bao gồm

cơ sở cai nghiện ma túy công lập và cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện

1.1.1.2 Vai trò công tác cai nghiện mà túy

Nghiện ma túy là một bệnh lý và hiện nay thế giới đã nhìn nhận vấn đề này bằng một quan điểm cho rằng “nghiện ma túy là bệnh mãn tính của não bộ” Vì vậy để giải thoát người nghiện khỏi tình trạng “lệ thuộc vào ma túy”, giải pháp quan trọng đầu tiên là phải giúp họ cai nghiện Công tác cai nghiện ma túy gồm

có cai nghiện tự nguyện và cai nghiện bắt buộc Hoạt động cai nghiện ma túy có vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu các tác hại mà ma túy gây ra đối với bản thân người nghiện; an ninh trật tự, an toàn xã hội; kinh tế đất nước Cụ thể:

Một là, vai trò của cai nghiện ma túy đối với bản thân người nghiện: Nhằm

mục đích đầu tiên là chữa bệnh cho người nghiện, giúp họ được tiếp cận và điều trị thường xuyên với các phác đồ điều trị phù hợp, hiệu quả, tạo điều kiện cho người nghiện ma túy tái hòa nhập cộng đồng

Hai là, vai trò của cai nghiện ma túy đối với an ninh trật tự, an toàn xã hội:

Việc áp dụng biện pháp cai nghiện có một vai trò hết sức quan trọng góp phần tích cực trong công tác đấu tranh phòng, chống ma túy nói chung và công tác cai nghiện

ma túy nói riêng, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội

Ba là, vai trò của cai nghiện ma túy đối với kinh tế gia đình và đất nước: Ma

túy làm tổn thất một nguồn nhân lực rất lớn cho phát triển kinh tế vì đại đa số người nghiện đều trong độ tuổi lao động và còn rất trẻ, thiệt hại về kinh tế do nghiện ma túy gây ra rất lớn Vì vậy, công tác cai nghiện sẽ tạo điều kiện cho người nghiện có thời gian, môi trường phù hợp để phục hồi sức khỏe, hành vi nhân cách, học nghề, học tập văn hóa để gia nhập trở lại vào lực lượng lao động góp phần đóng góp các giá trị vào phát triển kinh tế cho gia đình, xã hội và đất nước

1.1.2 Tổng quan về quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy

1.1.2.1 Khái niệm “quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy”

Để tìm hiểu quan niệm về quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện

ma túy, trước hết cần phải làm rõ nội hàm thuật ngữ “quản lý nhà nước” Theo nghĩa rộng, QLNN là hoạt động tổ chức, điều hành của cả bộ máy nhà nước, nghĩa

là bao hàm cả sự tác động, tổ chức của quyền lực nhà nước trên các phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp Theo nghĩa hẹp, QLNN chủ yếu là quá trình tổ chức, điều hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước đối với các quá trình

xã hội và hành vi hoạt động của con người theo pháp luật nhằm đạt được mục tiêu yêu cầu nhiệm vụ quản lý nhà nước Từ đây, có thể hiểu QLNN là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực Nhà nước, sử dụng pháp luật Nhà nước để điều chỉnh các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội do các Cơ quan Nhà nước thực hiện nhằm thỏa mãn nhu cầu hợp pháp của con người và duy trì sự ổn định, phát triển của xã hội

Theo đó, có thể đưa ra khái niệm QLNN về hoạt động cai nghiện ma túy

như sau: QLNN về hoạt động cai nghiện ma túy là chuỗi các hoạt động mang tính

hệ thống của các chủ thể có thẩm quyền sử dụng các biện pháp, cách thức nhất định để tiến hành áp dụng đối với người nghiện ma túy và hoạt động có liên quan đến công tác cai nghiện nhằm giúp đối tượng chữa bệnh, tham gia lao động, học

văn hóa, học nghề được đặt dưới sự quản lý của cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc

hệ thống chính quyền địa phương nơi người nghiện cư trú, thông qua đó góp phần duy trì sự ổn định, phát triển của xã hội

1.1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước về hoạt động cai nghiện ma túy

* Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về cai nghiện ma túy

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác cai nghiện ma túy nói chung

và cai nghiện ma túy bắt buộc nói riêng, những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã

đề ra nhiều chủ trương, chính sách và chỉ đạo hoàn thiện hệ thống pháp luật về cai nghiện ma túy Đặc biệt Quốc Hội Nước CHXHCN Việt Nam khóa XIV, Kỳ họp thứ 11 đã thông qua Luật Phòng, chống ma túy số 73/2021/QH14, ngày 30/3/2021, có hiệu lực từ ngày 01/01/2022, trong đó dành riêng một chương mới (Chương V) quy định về Công tác cai nghiện ma túy, trong đó quy định cụ thể về quy trình cai nghiện (Điều 29), cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng (Điều 30), cai nghiện ma túy tự nguyện tại cơ sở cai nghiện ma túy (Điều 31) Hiện nay Chính phủ đã giao các Bộ, Ngành tham mưu xây dựng nghị định trình Chính phủ ban hành để triển khai Luật trong đó có các hướng dẫn chi tiết về cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy

Trước đó Chính phủ đã ban hành nhiều nghị định quy định về tổ chức cai nghiện ma túy tại gia đình, cai nghiện ma túy tại cộng đồng (Nghị định 94/20210/NĐ - CP ngày 09/9/2010); quy định về điều kiện, thủ tục cấp phép và quản lý hoạt động của cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện (Nghị định 147/2003/NĐ –CP ngày 02/12/2003) và nhiều văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung nhằm chỉ đạo, triển khai, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương về hoạt động cai nghiện ma túy tự nguyện

* Tổ chức bộ máy, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, viên chức về công tác cai nghiện ma túy bắt buộc

Đáp ứng yêu cầu nhân lực tham gia công tác cai nghiện ma túy, trong những năm qua, Chính phủ và các ngành chức năng đã quan tâm chỉ đạo xây dựng, kiện toàn bộ máy, lực lượng các cơ quan chuyên trách về cai nghiện ma túy, đặc biệt

là các cơ sở cai nghiện ma túy và ở cấp cơ sở, cụ thể nhằm triển khai công tác cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, tại cộng đồng theo Nghị định 94/2010, NĐ – CP của Chính phủ, liên bộ LĐTBXH, BCA, BYT đã ban hành thông tư liên tịch

số 03/2012/ TTLT- BLĐTBXH - BYT – BCA ngày 10/2/2012 về hướng dẫn thành lập Tổ công tác cai nghiện ma túy tại gia đình, tại cộng đồng, đồng thời chỉ đạo cơ quan Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với cơ quan công

an, y tế, giáo dục và đào tạo cùng cấp và các cơ quan, tổ chức có liên quan tổ chức cai nghiện ma túy, quản lý, giáo dục người nghiện ma túy và người đã cai nghiện

ma túy; hỗ trợ, tạo điều kiện cho người đã cai nghiện ma túy hòa nhập cộng đồng

* Quản lý, hỗ trợ người đã cai nghiện ma túy tái hòa nhập cộng đồng

Chính phủ đã xây dựng và ban hành các văn bản pháp lý để tạo cơ sở cho việc quản lý, hỗ trợ đối với người sau cai nghiện ma túy tại các địa phương như: Nghị định số 94/2009/NĐ-CP ngày 26/10/2009; Thông tư số 41/2010/TT-BLĐTBXH ngày 05/ 8/ 2010 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; Thông

tư số 33/2010/TT-BLĐTBXH ngày 01/11/2010 của Bộ Lao động - Thương binh

và Xã hội; Thông tư liên tịch số 121/2010/TTLT-BTC-BLĐTBXH ngày 12/8/2010 của liên tịch Bộ Tài chính, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; Quyết định 29/2014/QĐ- Ttg ngày 26/4/2019 của Thủ Tướng Chính Phủ về tín dụng đối với hộ gia đình và người nhiễm HIV, người sau cai nghiện ma túy, người điều trị các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, người bán dâm hoàn lương

1.1.3 Khái quát về hoạt động của đạo Tin Lành tại Việt Nam

1.1.3.1 Các khái niệm về “tôn giáo”, “cơ sở tôn giáo”

Theo Luật Tin ngưỡng, Tôn giáo số 02/2016/QH14, “Tôn giáo là niềm tin của con người tồn tại với hệ thống quan niệm và hoạt động bao gồm đối tượng tôn thờ, giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức” (Khoản 5, Điều 2); “Cơ sở tôn giáo gồm chùa, nhà thờ, nhà nguyện, thánh thất, thánh đường, trụ sở của tổ chức tôn giáo, cơ sở hợp pháp khác của tổ chức tôn giáo” (Khoản 4, Điều 2)

1.1.3.2 Lịch sử hình thành và phát triển của đạo Tin Lành

Đạo Tin lành có mặt ở Việt Nam vào những năm cuối thế kỷ XIX do tổ chức Tin Lành Liên hiệp Phúc âm và Truyền giáo Mỹ (CMA) truyền vào Năm

1911, CMA đã cử R.A.Jaffray, Paul.M.Husel, G.LoyHugher đến Đà Nẵng lập Hội thánh đầu tiên Đây là sự kiện đánh dấu mốc cho sự truyền bá đạo Tin Lành vào Việt Nam Từ cơ sở ở Đà Nẵng, các giáo sĩ hội truyền giáo mở thêm một số cơ sở khác ở những vùng lân cận như: Hội An, Tam kỳ, Đại Lộc và cử người dân đi truyền đạo ở Bắc kỳ và Nam kỳ với các hoạt động chủ yếu là dịch kinh thánh, lập nhà in và mở trường đào tạo mục sư truyền đạo

Từ năm 1924 đến năm 1927, đã có 4 Đại hội đồng của Đạo Tin Lành được tổ chức Đại hội đồng lần thứ IV ở Đà Nẵng đã bầu ra Ban Trị sự Tổng liên Hội thánh Tin lành Việt Nam do mục sư Hoàng Trọng Thừa làm Hội trưởng đầu tiên Trong thời kỳ chiến tranh Thế giới thứ II, Hội thánh Tin Lành Việt Nam rơi vào tình trạng suy thoái, các sinh hoạt tín ngưỡng của tín đồ cũng bị xáo trộn Chiến tranh kết thúc, các giáo sĩ trở lại Việt Nam và các sinh hoạt của đạo Tin Lành ở

cả ba miền được phục hồi Sau Hiệp định Giơnevơ (1954), đạo Tin Lành ở hai miền Nam - Bắc có sự khác nhau Ở Miền Bắc, số đông tín đồ giáo sĩ bị đế quốc

Mỹ và các thế lực thù địch kích động nên đã di cư vào Nam Sau 1975, đất nước được hoà bình thống nhất, giáo sĩ người nước ngoài rút khỏi Việt Nam, một số giáo sỹ người Việt di tản, phạm vi và mức độ hoạt động của đạo Tin Lành ở miền Nam thu hẹp lại

Những thập kỷ gần đây, các giáo phái Tin Lành đã đẩy mạnh hoạt động như phục hồi các hình thức tôn giáo, phát triển tín đồ, củng cố giáo hội Nhiều hoạt động như vận động lập lại các tổ chức cũ, quan hệ với bên ngoài Cơ quan cứu trợ

và phát triển Cơ đốc Phục lâm gần đây có thực hiện một số dự án viện trợ nhân đạo trong lĩnh vực y tế, giáo dục, thuỷ lợi, ngư nghiệp

1.1.3.3 Đặc điểm giáo lý

Cùng với Công giáo, đạo Tin Lành là tôn giáo lớn ở Việt Nam được hình thành trên nền tảng đức tin Cơ đốc Hệ thống giáo lý Cơ đốc nhấn mạnh vào tính tin cậy của Kinh thánh và sự cần thiết chuyển đổi đời sống cá nhân thông qua niềm tin vào Chúa Jesus

Nội dung các bài học được Tin Lành dùng để giảng dạy cho học viên được xây dựng thành 8 nguyên tắc và 12 bước thực hành chủ yếu dựa theo "bài giảng

trên núi" mà Chúa Jesus đã giảng cho các môn đệ được ghi trong sách Phúc âm Matthew với niềm tin về 08 mối phúc của một người Kitô hữu

Ngoài ra, trong hệ thống niềm tin của mình, các Hội thánh Tin Lành đều chú trọng thực hiện các "Dấu chỉ thời đại" mà Thiên chúa ban cho các Giáo hội Giáo hội có vai trò quan trọng trong việc giáo dục đức tin cho tín hữu, là nguồn bình an, chỗ dựa cho mọi thành phần, đặc biệt những người yếu thế

1.2 Cơ sở thực tế

1.2.1 Các hoạt động hỗ trợ xã hội của đạo Tin Lành

- Chương trình khám chữa bệnh từ thiện:

Các nội dung hoạt động của chương trình này là hướng dẫn, tư vấn, khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí Theo báo cáo của Hội Thánh Tin Lành Việt Nam cùng với các chính quyền địa phương, chỉ tính riêng Hà Nội, một đợt khám bệnh đáp ứng cho khoảng 1.000 người nghèo

Bên cạnh việc khám chữa bệnh định kỳ, Hội Thánh Tin Lành còn chú trọng đến việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng Chương trình tủ thuốc tình thương, phát thuốc miễn phí được hình thành tại các hội thánh nhỏ, các điểm nhóm vùng sâu, vùng xa có nhiều khó khăn mà hệ thống chính quyền ít vươn tới

- Dự án nước sạch và vệ sinh môi trường:

Để thực hiện dự án, Hội thánh đã huy động tài chính để thực hiện trước hết

là các Hội thánh địa phương, tủy theo yêu cầu của từng địa phương mà hỗ trợ khoan giếng hoặc hỗ trợ ỗi gia đình có hoàn cảnh khó khăn một bình lọc nước và tập huấn cho mọi người về cách sử dụng nước sạch

- Dự án sửa chữa và xây dựng nhà ở:

Hội Thánh kêu gọi sự đóng góp từ chính các đối tượng được giúp đỡ, Hội Thánh trong khu vực, Hội Thánh địa phương và ân nhân để xây mới hoặc sửa chữa tùy từng trường hợp, giúp các gia đình yên tâm sinh hoạt, làm ăn

- Về giáo dục:

Hội Thánh mở nhiều cô nhi viện tiếp đón các trẻ em bơ vơ đến để được nuôi dưỡng và học hành cho đến khi trưởng thành Bên cạnh đó, còn tổ chức dạy nghề, lập các trường học và nhà giữ trẻ, tài trợ học bổng cho người đến trường, tặng quà Giáng sinh,

1.2.2 Mô hình cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành trên địa bàn thành phố Hà Nội

1.2.2.1 Nội dung của mô hình

Tuy cùng là Ki-tô giáo, nhưng khác với Công giáo, tín đồ đạo Tin Lành không sử dụng chất kích thích (rượu, bia, thuốc lá, ) nên bản thân việc hành đạo của tôn giáo này đã có khả năng phòng ngừa đối với ma túy

Hoạt động cai nghiện ma túy diễn ra trong đạo Tin Lành ở Việt Nam hiện nay được ghi nhận do ba chức sắc tiên khởi là mục sư Ngô Tấn Sĩ (Bình Long,

hoạt động cai nghiện mà bản thân họ không phải là người nghiện ma túy Ban đầu, mục vụ này xuất phát từ việc cưu mang những người yếu thế trong xã hội, dạy dỗ

họ thực hiện những điều răn trong Kinh thánh và giáo dục họ sống đời sống của một tín hữu trung tín: không hút chích, không rượu chè, không cờ bạc, không tệ nạn xã hội Với niềm tin Chúa Jesus đã tái sinh cuộc đời họ, những người này đã mang trong lòng tình yêu đối với Thiên Chúa và báo đáp tình yêu ấy bằng việc nhân rộng cách làm của mục sư Ngô Tấn Sĩ và Nguyễn Văn Cầm trên địa bàn thành phố Hà Nội, từ thành phố Hà Nội lan rộng ra các tỉnh, thành phố khác Đến nay, toàn thành phố Hà Nội có 01 Hội Thánh Tin Lành và 26 điểm nhóm tham gia cai nghiện ma túy

Dù khác nhau về quy mô, tên gọi nhưng các điểm cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành thực hiện dựa theo cách thức gồm 05 bước Đó là:

* Bước 1: Tiếp cận tư vấn

Thông tin về hoạt động cai nghiện ma túy được các Hội thánh đăng tải trên website, mạng xã hội (facebook, zalo, viber) dưới các tên gọi “mục vụ chữa lành”,

“mục vụ phục hồi”; hoặc thông qua mạng lưới nhân sự truyền thông vốn là người

đã cai thành công từ mô hình

  Thực hiện cai nghiện tại địa chỉ số 342 tổ 1, KP2, phường Tân Khai, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước

  Thực hiện cai nghiện tại xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, Tp Hồ Chí Minh

  Thực hiện cai nghiện tại địa chỉ thôn Trung Sơn, xã Tây Sơn, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình

Hoạt động tư vấn có thể diễn ra tại các điểm cai nghiện, cũng có thể diễn

ra qua điện thoại, qua mạng xã hội hoặc qua các buổi chứng đạo của người tốt nghiệp tại các Hội thánh Các Hội thánh cũng sẵn sàng cử nhân viên tư vấn trực tiếp cho gia đình học viên nếu gia đình có nguyện vọng

Việc tiếp nhận, phân loại học viên đa số dựa vào kinh nghiệm của nhân viên vốn từng là người nghiện và khai báo của người tham gia Một số điểm cai

có thực hiện thăm khám y tế, test ma túy nhanh bằng que (test) thử nước tiểu

* Bước 2 Cắt cơn, giải độc

Việc cắt cơn giải độc thường diễn ra trong 7 - 30 ngày tùy theo tình trạng nghiện và chất ma túy mà học viên sử dụng Hoạt động cắt cơn diễn ra tại phòng riêng, khép kín và chung một phương pháp “cai khan” (không sử dụng thuốc hỗ trợ điều trị hội chứng cai) cho mọi học viên dù sử dụng các loại ma túy khác nhau

Trong giai đoạn này, những học viên đến trước, đã chuyển sang giai đoạn giáo dục phục hồi, có kinh nghiệm, kỹ năng, sức khỏe sẽ được bố trí chăm sóc cho người có hội chứng cai 24/7 bằng cách xoa bóp, giác hơi, động viên, an ủi, yêu thương

* Bước 3: Giáo dục, tái lập tư duy, tâm tính và hành vi

Với mục tiêu làm thay đổi tâm tính của học viên từ tiêu cực đến tích cực, thay đổi thói quen xấu, hình thành nếp nghĩ và hành vi tốt, các điểm cai nghiện của đạo Tin Lành dành thời gian dài cho giai đoạn này từ khoảng 18 đến 24 tháng Trong khoảng thời gian này, học viên được học tập Kinh thánh, cầu nguyện, sống đời sống của một tín hữu Tin Lành, hòa đồng với các anh em, học viên khác

Lịch sinh hoạt của học viên được cố định và niêm yết ở các điểm cai Ngoài cầu nguyện, học Kinh thánh, các điểm cai còn bố trí thời gian để học viên tham gia tập luyện thể thao, rèn luyện sức khỏe, lao động và học năng khiếu khiếu (từ những hoạt động giản đơn phục vụ sinh hoạt của của cá nhân như nấu ăn, dọn dẹp

vệ sinh, giặt giũ đến các hoạt động như trồng rau, chăn nuôi để cải thiện đời sống học viên)

* Bước 4: Thực hành phục vụ cộng đồng, từng bước tiếp xúc hòa nhập cộng đồng

Khi học viên có sự tiến bộ về hành vi và cách cư xử trong thời gian từ 6 tháng trở lên, có đời sống kỷ luật cá nhân tốt, vượt qua một số lần kiểm tra ma tuý bằng test thử nước tiểu, học viên sẽ được giao đi chợ, giúp đỡ học viên mới…để thực hành lối sống trách nhiệm; hình thành tinh thần phục vụ, ý thức tự trị tự quản, từng bước hoà nhập cộng đồng và nêu gương tốt cho học viên khác

Hoạt động phục vụ cộng đồng của học viên được diễn ra trước hết trong điểm cai (phục vụ bạn đồng đẳng), từng bước mở rộng tới cộng đồng xã hội thông qua các hoạt động như dọn vệ sinh đường phố, làm đẹp ngõ xóm, thu hoạch mùa

vụ, phát khẩu trang, quà từ thiện, … Sau 06 đến 09 tháng, tùy vào mức độ tiến bộ, học viên có thể được về phép như một biện pháp thử thách và tái hòa nhập cộng đồng ngay trong quá trình cai Sau mỗi lần về phép, học viên sẽ được kiểm tra ma túy và quan sát để đảm bảo can thiệp kịp thời khi cần thiết

* Bước 5: Học nghề, chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng

Ở giai đoạn này, học viên sẽ được tư vấn về đời sống tôn giáo và thế tục Tuy năng lực chưa đủ nhưng về bản chất các Hội thánh làm cai nghiện đều nhận thức về tầm quan trọng của việc hướng nghiệp, dạy nghề, bố trí việc làm và đào tạo kỹ năng sống cho học viên Một số Hội thánh đã và đang nỗ lực kết nối, kêu gọi sự hỗ trợ của câu lạc bộ doanh nhân cơ đốc chung tay hướng nghiệp và tiếp nhận học viên sau cai

1.2.2.2 Nhận diện mô hình cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành để quản lý theo quy định của pháp luật

Đối chiếu với các quy định tại Luật Phòng, Chống ma tuý hiện hành (Luật sửa đổi 2008) có thể nhận diện mô hình hoạt động cai nghiện ma túy trong đạo Tin Lành ở Việt Nam và ở Hà Nội như sau:

- Về biện pháp, mô hình sử dụng biện pháp cai nghiện tự nguyện để tác động tới học viên (trước hết là sự tự nguyện tìm đến của gia đình người nghiện và người nghiện; then chốt là ý thức tự giác, tự nguyện của học viên)

- Về hình thức, tuy chưa đầy đủ các yếu tố pháp lý (cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng phải do UBND cấp xã quản lý), nhưng có thể nhận ra hình

thức cai nghiện ma túy tại cộng đồng, cai nghiện ma túy tại gia đình trong mô hình cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành, trong đó, hình thức cai nghiện ma túy tại cộng đồng được phản ánh rõ nét nhất bởi tôn giáo là một thực thể xã hội, tồn tại trong cộng đồng, là một bộ phận cấu thành cộng đồng làng, xã Nếu nhìn nhận một số điểm cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành là một cơ sở cai nghiện ma túy

tự phát thì đây là hình thức cai nghiện thứ ba của tôn giáo khi tham gia cai nghiện

ma túy

- Tiếp cận theo giai đoạn (trước, trong và sau cai) thì mô hình cai nghiện

ma túy của Tin Lành hướng tới việc cai nghiện ma túy trọn quy trình, trong đó, hoạt động thế mạnh thể hiện rõ nhất ở hai giai đoạn là giáo dục, phục hồi hành vi, nhân cách và phòng chống tái nghiện, chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng

- Tiếp cận theo chủ thể thực hiện, thì mô hình cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành vừa do tổ chức vừa do cá nhân tôn giáo thực hiện Tất cả đều là tổ chức,

cá nhân ngoài công lập

- Tiếp cận theo hoạt động thì mô hình của đạo Tin Lành gồm chuỗi hoạt động được tổ chức thực hiện tuy chưa đầy đủ nhưng có bám sát theo quy trình bao gồm: Tiếp nhận, cắt cơn, giáo dục phục hồi hành vi, nhân cách, hướng nghiệp, hoà nhập cộng đồng

Đặc biệt nếu tiếp cận theo nội dung Luật phòng, chống ma túy 2021, sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2022: nếu tiếp cận hoạt động cai nghiện ma túy do đạo Tin lành thực hiện là mô hình cai nghiện ma túy tự nguyện tại cộng đồng thì hoạt động này phải chịu sự quản lý trực tiếp của Ủy ban nhân dân cấp xã Nếu coi là cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện, cung cấp dịch vụ hỗ trợ điều trị, cai nghiện thì lại là tổ chức kinh doanh dịch vụ chứ không phải là tổ chức tôn giáo Do vậy nếu triển khai mô hình cai nghiện ma túy do đạo Tin Lành thực hiện thì phải tách riêng, hoàn toàn không lẫn trong cơ sở sinh hoạt tôn giáo

Tiểu kết

Việc tham gia hoạt động cai nghiện ma túy của đạo Tin Lành dựa trên cơ

sở thần học và thực tiễn Ở khía cạnh thần học, tôn giáo có khả năng thức tỉnh, khơi dậy niềm tin, thêm sức, truyền động lực, nâng quyết tâm và thôi thúc tín đồ

của mình hành động Những giá trị tác động này của đức tin phù hợp với mục đích trị liệu tâm lý mà khoa học về cai nghiện hướng đến nên hiệu quả khi sử dụng Tuy nhiên, về mặt thực tiễn, các hoạt động cai nghiện này đều là tự phát, tiềm ẩn nguy cơ đặt người nghiện và gia đình họ trước nhiều rủi ro; đặt cộng đồng xung quanh điểm cai nghiện vào trạng thái lo lắng vì tập trung người nghiện; đặt chính quyền địa phương vào thế bị động, lúng túng và đứng trước nhiều hệ lụy bao gồm khả năng mất an ninh trật tự do hành vi của người nghiện và hoạt động mua bán trái phép chất ma túy, việc thuê, mượn nhà ở để làm nơi cai nghiện dưới hình thức điểm sinh hoạt tôn giáo tập trung cũng gây ra phức tạp về đất đai sau này,

Trong bối cảnh đó, để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động cai nghiện ma túy nói chung, cai nghiện ma túy tự phát ở các cơ sở Tin Lành nói riêng, thành phố Hà Nội cần quan tâm, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức nghiên cứu đánh giá một cách khoa học, thực tiễn

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG

CAI NGHIỆN MA TÚY Ở CÁC CƠ SỞ TIN LÀNH

TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 2.1 Thực trạng hoạt động cai nghiện ma túy

2.1.1 Tình hình hoạt động

Trên địa bàn Thành phố Hà Nội hiện nay có 26 điểm cai nghiện của đạo Tin lành, phân bố trên địa bàn 14 xã, phường, thị trấn thuộc 11 quận, huyện, 26 điểm này thuộc 03 Hội thánh Tin lành (02 Hội thánh đã được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo); 09/26 điểm diễn ra tại điểm nhóm đã được UBND cấp xã chấp thuận đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung (SHTGTT); 17 điểm còn lại nằm trong số 86 điểm nhóm Tin lành chưa được chấp thuận SHTGTT của Thành phố Hà Nội (tính đến 3/2021); tất cả đều thuê, mượn nhà ở riêng lẻ trong

điểm cai nghiện của đạo Tin lành có quy mô lớn nhất với khá đầy đủ cơ sở vật chất, là Trung tâm giải cứu Aquila Center, tại huyện Quốc Oai, Hà Nội

Với mục đích cai nghiện nên cơ sở vật chất tại các điểm nhóm có Mục vụ giải cứu được bố trí khác các điểm nhóm chỉ sinh hoạt tôn giáo Cụ thể ngoài phòng thờ phượng và học đạo (rộng nhất), tại đây còn có trí phòng nghỉ (dành cho nam hoặc nữ), phòng cắt cơn (chăm sóc học viên xuất hiện hội chứng cai); bếp

ăn, sân chơi Một số cơ sở có bể bơi, phòng gym; sân chơi tenis, bóng đá; vườn,

ao, chuồng phục vụ lao động trị liệu, giải độc, phục hồi sức khoẻ Riêng điểm nhóm tái sanh (trung tâm giải cứu Aquila, thôn Đồng Vỡ, xã Phú Mãn, huyện Quốc Oai, Hà Nội) có thêm 16 “hầm kín” dành cho học viên tự vấn bản thân, đối

Từ năm 2016 đến tháng 8/2020, theo khai trình của 26 điểm đã có khoảng 1.500 lượt học viên đến cai, trong đó 674 người bỏ cuộc (44,93%), có 387 học viên đang cai, bằng 48,90%

Về tôn giáo, trước khi đến cai tại cơ sở tôn giáo khoảng 80% học viên chưa

có niềm tin tôn giáo rõ ràng, 20% học viên xác định được tôn giáo của mình (Phật giáo, Công giáo: 63 trường hợp)

Nhìn chung, hoạt động tạicác điểm cai nghiện của đạo Tin lành tại Hà Nội diễn ra như sau: bản thân người nghiện hoặc gia đình học viên ký đơn tự nguyện gửi người thân, cam kết tuân thủ quy định của cơ sở, các bước tiếp: (1) Đăng ký tạm trú tạm vắng; (2) Cắt cơn, giải độc (chủ yếu “ cai khan”, “cai vo”); (3) Tâm vấn theo nhóm, đôi bạn, cá nhân hoặc tổ chức cho học viên tự vấn tại các buồng kín; (4) Hằng ngày học viên học đạo, hành đạo, thể dục thể thao (chạy bộ, cử tạ, nhảy sào, đá bóng, cầu lông, lao động trị liệu (đào ao, chăn nuôi, trồng rau); (5) Thực hiện các hoạt động ngoại khoá (dọn vệ sinh đường phố, giúp đỡ cộng đồng thu hoạch mùa vụ, dọn dẹp sau thiên tai, tặng quà và giúp đỡ người nghèo, trẻ mồ côi, người khuyết tật, ); (6) Nghỉ phép thăm thân hoặc tới các Hội thánh, điểm cai nghiện khác để giao lưu; (7) Xét nghiệm ma tuý đột xuất khi học viên từ cộng đồng trở lại; (8) Gửi học viên sau tốt nghiệp tới các Hội thánh để tiếp tục theo dõi, giúp đỡ Một số Hội thánh có kết nối để đào tạo hoặc hỗ trợ đào tạo một số nghề

và giới thiệu việc làm đơn giản cho học viên, chủ yếu là lái xe, cắt tóc, trang điểm, may mặc,…

Điểm khác của đạo Tin lành trong thực hiện quy trình cai nghiện ma túy so với quy định của Nhà nước đối với cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện bao gồm:

(1) Yếu tố tôn giáo (đức tin) được sử dụng làm công cụ để “giáo hóa”, biến đổi học viên từ bên trong Tham gia mô hình này, học viên được tư vấn, truyền giảng về quyền năng chữa lành, khả năng cứu chuộc, lòng bác ái, đức khiêm nhường của Thiên Chúa Khi xác tín mãnh liệt vào điều đó, thực hành thành tín, thường xuyên và tự giác tâm tính học viên có cơ hội cai nghiện thành công cao hơn, giảm tỷ lệ tái nghiện, tâm tính thay đổi từ tự ti, chán nản, thù hận, bất chấp đến sống có chủ đích, trách nhiệm, yêu thương, kỷ luật và hướng thiện

(2) Phương pháp “chứng đạo” (dùng người đã cai giúp người đang cai, dùng người được biến đổi bởi đức tin hướng dẫn người chưa tin) được sử dụng một cách

có chủ đích, xuyên suốt quá trình cai nghiện do đạo Tin lành thực hiện Chính điều

này đã tạo “không gian sống đạo” cho môi trường cai nghiện trở nên thân thiện, trong

đó khoảng cách và mối quan hệ thứ bậc giữa cán bộ và học viên được rút ngắn, thay bằng mối quan hệ “đồng đẳng” (cùng nghiện) và “đồng đạo” (cùng đức tin)

(3) Chỉ dùng liệu pháp tâm lý để giúp học viên vượt qua hội chứng cai (không dùng thuốc thay thế, thuốc giải lo âu, an thần kinh ) được đạo Tin lành sử dụng dựa trên cơ chế tự xả của “cơn vật” và khả năng vượt qua của học viên với mục đích làm tăng sự bền vững sau cai Đây là điểm còn ý kiến trái chiều và có sự phân hoá giữa các tôn giáo cùng làm cai nghiện (Công giáo tuân thủ phác đồ điều trị của Bộ Y tế) Đối với các bệnh khác, học viên được điều trị y tế bình thường

(4) Có thử thách và thực hiện hoà nhập cộng đồng ngay trong quá trình cai cũng là cách làm có chủ đích và tính toán riêng của đạo Tin lành khi làm cai nghiện Khuôn viên “không song sắt”, học viên được giao đi chợ, nghỉ phép, thăm quan, làm từ thiện, giúp đỡ cộng đồng thu hoạch mùa vụ, dọn vệ sinh đường phố, tái thiết sau thiên tai Sau cai, học viên tốt nghiệp được gửi về các Hội thánh địa phương để tiếp tục theo dõi, hỗ trợ

(5) Điều kiện tốt nghiệp không chỉ hướng đến việc dừng sử dụng ma túy mà bao gồm sự thay đổi của tâm tính học viên theo hướng tích cực, từ bỏ được thói quen xấu (uống rượu, bia; hút thuốc lá, thuốc lào; văng tục chửi bậy, trộm cắp,…)

(6) Có thu phí cũng là điểm riêng trong hoạt động cai nghiện ma tuý do đạo Tin lành thực hiện so với Công giáo, Phật giáo Ngoài tiền cơ sở vật chất ban đầu nộp một lần (dao động từ 500.000đ đến 1.000.000 đồng/người), bình quân mỗi học viên đóng góp từ 2.500.000 đồng đến 3.500.000 đồng/tháng, bao gồm tiền ăn, nghỉ, sinh hoạt phí

Ngoài các điểm khác trên, so với quy trình cai nghiện ma túy liên Bộ Lao động Thương binh và Xã hội - Y tế quy định tại Thông tư số 41/2010/TTLT /BLĐTBXH-BYT ngày 31/12/2010 thì hoạt động cai nghiện ma túy của đạo Tin lành có những tồn tại, hạn chế sau:

Thứ nhất, về pháp lý: 26/26 điểm nhóm có hoạt động cai nghiện ma túy đều

chưa được cấp giấy phép hoạt động cai nghiện ma túy theo quy định tại Nghị định