Giáo viên bộ môn quản lí tốt tiết học, nhận xét tiết dạy trong Sổ đầu bài Sao đỏ kết hợp với Ban cán sự lớp trừ điểm thi đua, báo cáo giáo viên chủ nhiệm Giáo viên chủ n[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BẾN CÁT
TRƯỜNG THCS CHÁNH PHÚ HÒA
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng:
“ NGHIÊN CỨU VỀ ẢNH HƯỞNG VIỆC RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC HỌC SINH CÁ BIỆT TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
TRƯỜNG THCS CHÁNH PHÚ HÒA ”
Giáo viên: NGUYỄN THỊ ÁNH NGUYỆT
Năm học: 2012 – 2013
Trang 2MỤC LỤC
I TÓM TẮT ĐỀ TÀI 2
II GIỚI THIỆU 2
1 Hiện trạng: 2
2 Giải pháp thay thế: 2
3 Một số đề tài gần đây: 2
4 Vấn đề nghiên cứu: 2
5 Giả thuyết nghiên cứu: 2
III PHƯƠNG PHÁP 2
1 Khách thể nghiên cứu 2
2 Thiết kế 2
3 Quy trình nghiên cứu: 2
IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ 2
1.Phân tích dữ liệu: 2
2 Bàn luận kết quả: 2
3 Đo lường: 2
V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 2
1 Kết luận: 2
2 Kiến nghị: 2
VI PHỤ LỤC 2
Trang 3Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng:
“ NGHIÊN CỨU VỀ ẢNH HƯỞNG VIỆC RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC HỌC SINH CÁ BIỆT TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM TRƯỜNG THCS CHÁNH PHÚ HÒA ”
Giáo viên nghiên cứu: Nguyễn Thị Ánh Nguyệt
Đơn vị: Trường THCS Chánh Phú Hòa, Bến Cát, Bình Dương
I TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Giáo dục là một hiện tượng xã hội, là quá trình tác động có mục đích, có
kế hoạch, ảnh hưởng tự giác, chủ động đến con người, dẫn đến sự hình thành và phát triển tâm lý, ý thức, nhân cách Dưới góc độ hoạt động, giáo dục là một hoạt động chuyên biệt của xã hội nhằm hình thành và phát triển nhân cách của con người theo những yêu cầu của xã hội trong những giai đoạn lịch sử nhất định
Quá trình giáo dục đạo đức trong trường THCS phải làm cho học sinh thấm nhuần sâu sắc tư tưởng đạo đức cách mạng của Hồ Chủ Tịch, tính chân lý khách quan của các giá trị đạo đức nhân văn, nhân bản của các tư tưởng đó coi đó là kim chỉ nam cho hành động của mình Thông qua việc tiếp cận với cuộc đấu tranh cách mạng của dân tộc và hoạt động của cá nhân để củng cố niềm tin và lẽ sống, lý tưởng sống, lối sống theo con đường chủ nghĩa xã hội Học sinh phải biết sống và làm việc theo pháp luật, có kỷ cương nề nếp, có văn hóa trong các mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với xã hội và giữa con người với nhau Nhận thức ngày càng sâu sắc nguyên tắc, yêu cầu, chuẩn mực và các giá trị đạo đức xã hội xã hội chủ nghĩa Biến các giá trị đó thành ý thức, tình cảm, hành vi, thói quen và cách ứng xử trong đời sống hàng ngày Để thực hiện được những yêu cầu đó quá trình giáo dục đạo đức có nhiệm vụ: Phát triển nhu cầu đạo đức cá nhân; hình thành và phát triển ý thức đạo đức; rèn luyện ý chí, hành
vi, thói quen và cách ứng xử đạo đức; phát triển các giá trị đạo đức cá nhân theo những định hướng giá trị mang tính đặc thù dân tộc và thời đại
Trang 4II GIỚI THIỆU
1 Hiện trạng:
Giáo dục giữ vai trò chủ đạo trong sự phát triển nhân cách Như vậy hoạt động giáo dục không đơn thuần chỉ là truyền thụ kiến thức, mà là quá trình gồm nhiều bộ phận: Giáo dục đạo đức; Giáo dục trí tuệ; Giáo dục thể chất; Giáo dục thẩm mỹ; Giáo dục lao động kỹ thuật tổng hợp, hướng nghiệp Trong đó giáo dục đạo đức được xem là nền tảng, gốc rễ tạo ra nội lực tiềm tàng vững chắc cho các mặt giáo dục khác
Công tác chủ nhiệm là một trọng trách không những rèn luyện ý thức học tập cho học sinh mà còn giáo dục học sinh về nề nếp, tác phong giúp học sinh hình thành nhân cách tốt để ươm mầm cho tuơng lai của Tổ Quốc
Tuy nhiên, hiện nay trong công tác chủ nhiệm còn xuất hiện một bộ phận học sinh cá biệt có tình trạng suy thoái về ý thức học tập, rèn luyện nề nếp tác phong: Thường xuyên trốn tiết; Có thái độ vô lễ với giáo viên; Hay gây gỗ đánh nhau, nói tục chửi thề… Nhận thức không đúng, lệch lạc dẫn đến vi phạm các nội qui, qui định chung của nhà trường
* Học sinh có những hiện tượng này là do một số nguyên nhân sau:
- Về tâm sinh lý học sinh:
+ Với đặc điểm của lứa tuổi từ 12 đến 15 tuổi ở bậc THCS, đây là giai đoạn phát triển thay đổi rất mạnh mẽ cả về thể chất lẫn tâm lý của các em Các
em luôn hiếu động, hay bắt chước, muốn tự khẳng định mình Chính vì vậy mà các em không muốn bị gia đình ràng buộc, các em dễ có những nhận thức không đúng, lệch lạc, dẫn đến vi phạm các nội quy, quy định chung
+ Mặt khác ở lứa tuổi này nhu cầu giao tiếp của các em rất lớn, đặc biệt là
sự giao tiếp với bạn bè từ đó mà hình thành nên những nhóm bạn cùng sở thích Khi không có sự hướng dẫn của người lớn thường dẫn đến những nhận thức lệch lạc về ý thức, hành vi, lời nói dẫn đến các vi phạm
- Về phía gia đình: Do nhận thức lệch lạc, không có tri thức về giáo dục con cái Sự quan tâm, nuông chiều thái quá trong công tác nuôi dạy; sử dụng
Trang 5quyền uy của bố mẹ một cách cực đoan; tấm gương phản diện của cha mẹ, người thân…
- Về phía nhà trường: Có những định kiến, thiếu thiện cảm đối với học sinh; sử dụng thái quá các biện pháp hành chính; có sự lạm dụng quyền lực của các thầy cô giáo, nhà quản lý; thiếu gương mẫu trong mô phạm giáo dục; việc đánh giá kết quả, khen thưởng, kỷ luật thiếu khách quan và không công bằng; thiếu sự thống nhất giữa giáo dục sư phạm trong các tổ chức khác trong nhà trường; thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường, gia đình và xã hội
- Về phía xã hội: Tác động của cơ chế thị truờng tạo ra sự phân cực rất lớn đối với học sinh; tác động lối sống thực dụng - ham cơ sở vật chất hơn tính nhân văn; ảnh hưởng nhóm nhỏ tiêu cực của bạn bè; sự phối hợp không đồng bộ giữa nhà trường, gia đình và xã hội
Với suy nghĩ ấy, trong công tác chủ nhiệm tôi đã tìm hiểu các biện pháp rèn luyện ý thức học tập và nề nếp tác phong của học sinh nhằm giáo dục đạo đức cá nhân; Hình thành và phát triển ý thức đạo đức; Rèn luyện ý chí, hành vi, thói quen và cách ứng xử đạo đức; Phát triển các giá trị đạo đức cá nhân theo những định hướng giá trị mang tính đặc thù dân tộc và thời đại
2 Giải pháp thay thế:
Thời đại công nghiệp hoá và hiện đại hoá, thời đại của nền kinh tế tri thức đòi hỏi con người Việt Nam phải là con người phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức Bác Hồ kính yêu đã dạy “Người có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó Người có tài mà không có đức thì vô dụng” Giáo dục phải là bồi dưỡng được cái đức: cái vốn quí của một con người Tuy nhiên, không phải ai cũng đã thấm nhuần được tư tưởng đó
Thông qua công tác chủ nhiệm, giáo viên không những quan tâm học sinh trong học tập mà còn rèn luyện thái độ, hành vi, cách ứng xử của các em trong đạo đức, tác phong, chuyên cần Hình thành cho học sinh thói quen sống, vui chơi và học tập tiến bộ Tất cả các thầy cô giáo là lực lượng quan trọng tham
Trang 6gia vào hoạt động giáo dục các em qua các giờ học trên lớp Nhưng hơn ai hết là một giáo viên trực tiếp chủ nhiệm lớp, tôi nhận thức rất rõ trách nhiệm đặt lên vai của mình Phải làm sao có những việc làm thiết thực, phù hợp để nâng cao chất lượng đạo đức cho học sinh Vì đó là nền tảng, là gốc rễ vững chắc cho các
mặt giáo dục khác Xuất phát từ những lí do này tôi mạnh dạn chọn đề tài:
“Nghiên cứu về ảnh hưởng việc rèn luyện đạo đức học sinh cá biệt trong công tác chủ nhiệm trường THCS Chánh Phú Hòa’’
3 Một số đề tài gần đây:
- Đề tài: : “Một số biện pháp huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để
đảm bảo chuyên cần” Tác giả: Trịnh Đình Ba
- Đề tài: “Nghiên cứu về ảnh hưởng của việc rèn luyện đạo đức học
sinh THCS trong dạy học môn giáo dục công dân’’ Tác giả: Đỗ Thị Mỹ Hà.
Với những đề tài và các nguồn tài liệu khác nhau, thấy sự hiệu quả việc giáo dục thái độ, hành vi, cách ứng xử của các em trong đạo đức, tác phong, chuyên cần nên tôi đã tiến hành nghiên cứu theo ý tưởng đó của mình Nhận thức ngày càng sâu sắc nguyên tắc, yêu cầu, chuẩn mực và các giá trị đạo đức xã hội xã hội chủ nghĩa Biến các giá trị đó thành ý thức, tình cảm, hành vi, thói quen và cách ứng xử trong đời sống hàng ngày
4 Vấn đề nghiên cứu:
Qua công tác chủ nhiệm có rèn luyện được đạo đức cho học sinh cá biệt THCS không?
5 Giả thuyết nghiên cứu:
Có qua công tác chủ nhiệm sẽ rèn luyện được đạo đức cho học sinh cá biệt THCS
III PHƯƠNG PHÁP
1 Khách thể nghiên cứu
Tôi chọn hai học sinh nam cá biệt lớp chủ nhiệm 6A2 – Trường THCS Chánh Phú Hòa, Bến Cát, Bình Dương
1 Nguyễn Thái Sang
Trang 72 Trần Minh Thông.
Cả hai có sự tương đồng về dân tộc, hoàn cảnh sống và năng lực học tập Quan trọng hơn cả là hai học sinh này có nhiều thái độ, hành vi, cách ứng xử trong đạo đức, tác phong và chuyên cần cần được rèn luyện Thường xuyên trốn tiết; Có thái độ vô lễ với giáo viên; Ra vào lớp tự do, nói tục chửi thề… Nhận thức không đúng, lệch lạc dẫn đến vi phạm các nội qui, qui định chung của nhà trường
2 Thiết kế
- Lựa chọn thiết kế: thiết kế đa cơ sở AB
- Quan sát, ghi lại và tổng hợp kết quả học tập, vi phạm đạo đức, nề nếp tác phong của hai học sinh cá biệt trên trong hai tuần đầu năm học Kết quả cho thấy hai học sinh này là cá biệt như nhau Đây là giai đoạn cơ sở còn gọi là giai đoạn
A Qua việc phạt các em bằng cách trừ điểm, hạ bậc đạo đức thì các em vẫn không tiến bộ
- Do đó giáo viên đưa cho mỗi học sinh bản tự nhận xét vi phạm trong 4 ngày đầu Nội dung như sau:
VI PHẠM NỘI DUNG SỐ LẦN VI
PHẠM
HƯỚNG KHẮC PHỤC
HỌC TẬP
NỀ NẾP
TÁC PHONG
CHUYÊN CẦN
Giáo viên sẽ tổng hợp lại hướng khắc phục của từng em thông qua bảng tự nhận xét Nếu em nào hướng khắc phục còn thiếu sót về những hành vi, thái độ
vi phạm của mình thì giáo viên sẽ hướng cho các em bổ sung vào Tiếp theo cho các em tổng hợp lại những việc cần điều chỉnh trong cuộc sống hàng ngày của bản thân mình Sau đó giáo viên mời phụ huynh đọc qua bảng tổng hợp và kí cam kết để các em thực hiện theo những việc cần điều chỉnh Giáo viên sẽ có sổ theo dõi hàng ngày và báo về cho phụ huynh xem hàng ngày Đây là giai đoạn có tác động còn gọi là giai đoạn B
Trang 83 Quy trình nghiên cứu:
Giáo viên ghi lại tất cả những vi phạm của em Nguyễn Thái Sang trong vòng 4 ngày đầu ( Đây là giai đoạn A) Sau đó cho em Sang ghi lại kết quả học tập, những vi phạm về nề nếp tác phong, đạo đức Giáo viên sẽ đưa mẫu bảng
tự nhận xét cho em Sang tự điền vào theo bảng trên
* Tóm lại những việc cần điều chỉnh trong đạo đức và học tập hàng ngày của em Sang là:
+ Luôn học bài và làm bài tập khi đến lớp
+ Hăng say phát biểu xây dựng bài học, không nói leo trong giờ học
+ Sinh hoạt 15 phút đầu giờ nghiêm túc
+ Lễ phép với người lớn, không ra vào lớp tự do
+ Đi học đầy đủ, đúng giờ, không vi phạm nội quy trường lớp
* Từ bảng tự nhận xét giáo viên sẽ mời phụ huynh em Sang đến đọc bảng
tự nhận xét, những việc cần điều chỉnh hàng ngày Phụ huynh sẽ kí cam kết những việc em Sang hứa điều chỉnh Tiếp theo giáo viên sẽ làm cho em Sang một quyển sổ theo dõi hàng ngày kết hợp giữa giáo viên với phụ huynh Sau đó giáo viên kết hợp cùng với lớp trưởng tiếp tục ghi chép lại những thái độ, hành
vi của em Sang trong vòng 16 ngày nữa đây là giai đoạn có tác động hay còn gọi là giai đoạn B và ta có sơ đồ thiết kế sau:
Sang
Trang 90 2 4 6 8 10 12 14 16 0
20
40
60
80
100
120
55
77
Tỉ lệ điều chỉnh (%)
Giai đoạn có tác động (B)
* Tiếp theo tương tự ta ghi lại những vi phạm của em Trần Minh Thông
trong vòng 4 ngày Cách thực hiện giống như em Sang Sau đó cho em Thông
tóm tắc lại những việc cần điều chỉnh trong cuộc sống hàng ngày như sau:
* Những việc cần điều chỉnh trong đạo đức và học tập hàng ngày của em
Thông là:
+ Luôn học bài và làm bài tập khi đến lớp
+ Hăng say phát biểu xây dựng bài học, không nói leo trong giờ học
+ Sinh hoạt 15 phút đầu giờ nghiêm túc
+ Lễ phép với người lớn, không ra vào lớp tự do
+ Đi học đầy đủ, đúng giờ, không vi phạm nội quy trường lớp
Sau đó giáo viên tiến hành mời phụ huynh đến để kí cam kết những việc
em Thông hứa sẽ điều chỉnh Em Thông cũng được làm một quyển sổ theo dõi
hàng ngày kết hợp giữa giáo viên và phụ huynh Sau đó giáo viên kết hợp cùng
với lớp trưởng tiếp tục ghi chép lại những thái độ, hành vi của em
Thông trong vòng 16 ngày nữa đây là giai đoạn có tác động hay còn gọi là giai
đoạn B và ta có sơ đồ thiết kế sau:
Thông
Trang 100 2 4 6 8 10 12 14 16 0
20
40
60
80
100
120
50
80
95
100
Tỉ lệ điều chỉnh (%)
Giai đoạn có tác động (B)
- Theo sơ đồ đối với em Sang, giai đoạn trước tác động có tỉ lệ điều chỉnh
là 0%, 4 ngày tiếp theo tỉ lệ điều chỉnh là 55% Tỉ lệ điều chỉnh này tiếp tục tăng
trong các ngày tiếp theo đến ngày thứ 16 kể từ khi tác động thì em Sang đã hoàn
toàn thay đổi thái độ và hành vi của mình, tỉ lệ điều chỉnh đạt 100%
- Tương tự, đối với em Thông, giai đoạn trước tác động có tỉ lệ điều chỉnh
là 0%, 4 ngày tiếp theo tỉ lệ điều chỉnh là 50% Tỉ lệ điều chỉnh này tiếp tục tăng
trong các ngày tiếp theo đến ngày thứ 16 kể từ khi tác động thì em Thông đã
hoàn toàn thay đổi thái độ và hành vi của mình, tỉ lệ điều chỉnh đạt 100%
IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
Trang 111 Phân tích dữ liệu:
Từ kết quả theo dõi hành vi và thái độ của hai học sinh Sang và Thông
trước và sau tác động như bảng theo dõi ở phần đo lường Ta thấy từ giai đoạn
cơ sở (A) hai học sinh thường xuyên vi phạm với số lần tương đương nhau từ 20
-22 lần Sau khi có tác động thì hai em thay đổi từng ngày, tỉ lệ điều chỉnh ngày
càng tăng tỉ lệ nghịch với số lần vi phạm ngày càng giảm Quan sát đồ thị thể
hiện hành vi và thái độ của hai em Sang và Thông ở giai đoạn sau tác động Ta
thấy đường đồ thị có chiều đi lên, tỉ lệ điều chỉnh ngày càng tăng Đến những
ngày cùng cuối giai đoạn tác động tỉ lệ điều chỉnh đạt đến 100%, chứng tỏ hai
em đã có những tiến bộ trông thấy, không còn vi phạm như ở giai đoạn cơ sở
Sang
0 20
40
60
80
100
120
55
77
Tỉ lệ điều chỉnh (%)
Giai đoạn có tác động (B)
Trang 120 20
40
60
80
100
120
50
80
95
100
Tỉ lệ điều chỉnh (%)
Giai đoạn có tác động (B)
2 Bàn luận kết quả:
Quan sát đường đồ thị cho ta thấy hai học sinh có sự thay đổi về những
việc cần điều chỉnh của bản thân mình Các em đã có những hành vi, thái độ, lời
nói chính xác Cả hai em đều đã thay đổi được hành vi, thái độ, lời nói của mình
tốt hơn trong giai đoạn có tác động so với giai đoạn cơ sở
Chúng ta hãy nhìn vào đường đồ thị biểu thị kết quả điều chỉnh hành vi,
thái độ của em Sang Giai đoạn cơ sở kéo dài 4 ngày trong đó số lần vi phạm của
em Sang còn nhiều vi phạm 22 lần trong 4 ngày Kể từ ngày thứ 5 trở đi thông
qua công tác chủ nhiệm, rèn luyện đạo đức học sinh để em xác định những việc
mình cần điều chỉnh Sau đó kết hợp với phụ huynh kí cam kết cùng với sổ theo
dõi hàng ngày thì em Sang bắt đầu có sự thay đổi Như chúng ta đã thấy sau khi
bắt đầu tác động thì em Sang dần dần có sự thay đổi về thái độ, hành vi, lời nói
của mình và tiếp tục tác động thì em đã hoàn toàn có thái độ và hành vi đúng
trong cư xử hành ngày với thầy cô, bạn bè