Thực tế cho thấy, trong dạy học Vật Lí, đối với các bài giảng có sử dụng thí nghiệm, thì học sinh lĩnh hội kiến thức rộng hơn và nhanh hơn, học sinh quan sát và đưa ra những dự đoán, nhữ[r]
Trang 1Họ và tên: Trần Tấn Luỹ
Đơn vị công tác: THCS Đồng Rùm
Lớp: Lí 1A Tây Ninh, trường ĐHSP Hà Nội.
THAM LUẬN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM
TRONG DAY HỌC VẬT LÍ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG.
I.Thí nghiệm đóng một vai trò cực kì quan trọng trong dạy học Vật Lí, vai trò đó được thể hiện qua những mặt sau:
Thí nghiệm góp phần vào việc phát triển toàn diện học sinh
Việc sử dụng thí nghiệm trong dạy học góp phần quan trong vào việc hoàn thiện những phẩm chất và năng lực của học sinh, đưa đến sự phát triển toàn diện cho người học Nhờ thí nghiệm học sinh có thể hiểu sâu hơn bản chất Vật Lí của các hiện tượng, định luật, quá trình được nghiên cứu và do đó có khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh sẽ linh hoạt và hiệu quả hơn
Thông qua thí nghiệm, bản thân học sinh cần phải tư duy cao mới có thể khám phá ra được những điều cần nghiên cứu Thực tế cho thấy, trong dạy học Vật Lí, đối với các bài giảng có sử dụng thí nghiệm, thì học sinh lĩnh hội kiến thức rộng hơn và nhanh hơn, học sinh quan sát và đưa ra những dự đoán, những ý tưởng mới, nhờ đó hoạt động nhận thức của học sinh sẽ được tích cực và tư duy của các em sẽ được phát triển tốt hơn
Thí nghiệm là phương tiện góp phần quan trọng vào việc giáo dục kĩ thuật tổng hợp cho học sinh
Thông qua việc tiến hành thí nghiệm, học sinh có cơ hội trong việc rèn luyện
kĩ năng, kĩ xảo thực hành, góp phần thiết thực vào việc giáo dục kĩ thuật tổng hợp cho học sinh thí nghiệm còn là điều kiện để học sinh rèn luyện những phẩm chất của người lao động như: đức tính cẩn thận, kiên trì, trung thực, rèn luyện sự khéo léo tay chân của học sinh
Trong dạy học Vật Lí, đối với những bài giảng có thí nghiệm thì Gíao viên cần phải biết hướng học sinh vào việc cho họ tự tiến hành thí nghiệm, có như vậy kiến thức các em thu nhận được sẽ vững vàng hơn, khả năng quan sát tinh tế, tỉ mỉ hơn và chính xác hơn Có như thế, khả năng hoạt động thực tiễn của HS sẽ được nâng cao
Thí nghiệm là phương tiện kích thích hứng thú học tập của học sinh
Thí nghiệm là phương tiện gây hứng thú, là yếu tố kích thích tính tò mò, ham hiểu biết của học sinh học tập, nhờ đó làm cho các em tích cực và sáng tạo hơn trong quá trình nhận thức
Chính nhờ Thí nghiệm và thông qua thí nghiệm mà ở đó HS tự tay tiến hành các thí nghiệm, các em sẽ thực hiện các thao tác thí nghiệm một cách thuần thục, khơi dậy ở các em sự say sưa, tò mò để khám phá ra những điều mới, những điều
bí ẩn từ thí nghiệm và cao hơn là hình thành nên những ý tưởng cho những thí nghiệm mới Đó cũng chính là những tác động cơ bản, giúp cho quá trình hoạt động nhận thức của học sinh được tích cực hơn
Thí nghiệm là phương tiện tổ chức các hình thức hoạt động của học sinh Thí nghiệm là phương tiện tổ chức các hình thức làm việc độc lập hoặc tập thể qua đó góp phần bồi dưỡng các phẩm chất đạo đức của học sinh Qua thí nghiệm đòi hỏi học sinh phải làm việc tự lực hoặc phối hợp tập thể, nhờ đó có thể
Trang 2phát huy vai trò cá nhân hoặc tính cộng đồng trách nhiệm trong công việc của các em
Thí nghiệm vật lí góp phần làm đơn giản hoá các hiện tượng và quá trình vật lí
Thí nghiệm Vật Lí góp phần đơn giản hoá hiện tượng, tạo trực quan sinh động nhằm hỗ trợ cho tư duy trừu tượng của HS, giúp cho học sinh tư duy trên những đối tượng cụ thể, những hiện tượng và quá trình đang diễn ra trước mắt họ Các hiện tượng trong tự nhiên xẩy ra vô cùng phức tạp, có mối quan hệ chằng chịt lấy nhau, do đó không thể cùng một lúc phân biệt những tính chất đặc trưng của từng hiện tượng riêng lẻ, cũng như không thể cùng một lúc phân biệt được ảnh hưởng của tính chất này lên tính chất khác Chính nhờ thí nghiệm Vật Lí đã góp phần làm đơn giản hoá các hiện tượng, làm nổi bật những khía cạnh cần nghiên cứu của từng hiện tượng và quá trình Vật Lí giúp cho học sinh dễ quan sát, dễ theo dõi và dễ tiếp thu bài
II Thực trang việc sử dụng thí nghiệm trong dạy học vật Lí.
2.1 Thưc trạng thiết bị thí nghiệm ở trường tôi đang công tác:
Tất cả các thiết bị thí nghiệm chỉ được cấp 1 lần vì thế cho đến nay đã có nhiều hư hỏng, mất chính xác.không đủ cho học sinh tiến hành theo nhóm Thậm chí có những dụng cụ chí cần 1 bộ cho học sinh quan sát cũng không có Ví dụ cân Rôbecvan
Các đồ dùng vật lý chưa đầy đủ lắm như ( Cân Rôbécvan, Quả cân, Nhiệt kế chốt thuỷ tinh, Đầu đở mặt phẳng nghiêng )
Các đồ dùng TN một số sử dụng tốt còn một dùng không được như ( lực kế
lò xo , trống, vôn kế, ampekế,các mô đun điện , Máy A-tút )
Các đồ dùng TN được bảo quản chưa tốt lắm do các phòng chức năng chưa được kiên cố ổn định
2-2Thực trạng sử dụng TN dạy học ở trường tôi đang công tác
Đa số GV lên lớp có đầy đủ các đồ dùng dạy học nếu những đồ dùng nào thiếu, hư hỏng thì giáo viên tự làm đồ dùng dùng
Nếu có đủ thời gian GV sẻ chia thành nhiều nhóm nhỏ cho các em
TN ,ngược lại thì GV làm TN biểu diển cho các em xem
GV làm TN đủ các dạng , nhưng thường làm TN xây dựng kiến thức mới,
và kiểm chứng là nhiều hơn :
Tất cả các GV khi lên lớp dạy có thí nghiệm đều chuẩn bị trước 1 ngày (Đồ dùng ,dụng cụ và làm TN nhiều lần để tính sự chính xác như thế nào )
Trong tiết học có thí nghiệm làm cho lớp học sôi động hơn ,học sinh hứng thú hơn
3/_Giải pháp nào nâng cao hiệu quả sử dụng TN trong quá trình dạy học :
Để trong thí nghiệm có được chất lượng hơn các giải pháp chủ yếu là phải đầu tư các dụng cụ thí nghiệm cho thật tốt, thật chất lượng , độ chính xác cao Ngoài ra Bộ nên lập đoàn kiểm tra việc cấp phát thiết bị về cơ sở để trành tình trạng các công ty cung cấp chào hàng thì chất lượg cao, đến khi giao thì hàng kém chất lương
Sở, GD nên tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ thiết bị hàng năm yêu cầu các trương kiểm kê thiết bị và đề xuất bổ sung thay thế các thiết bị hư hỏng
Ở cấp trường BGH tăng cương kiểm tra việc sử dụng đổ dùng dạy học, khuyến khích làm đồ dùng dạy học tự làm