Luận văn thạc sĩ nghiên cứu động học và động lực học cơ cấu cắt hom của máy trồng sắn

Nguyên nhân chủ yếu là do máy trồng sắn của đề tài thựchiện trồng bằng hom đã cắt sẵn cho năng suất thấp, giá thành trồng cao thậm chícao hơn trồng bằng phương pháp cơ giới kết hợp thủ c

có tài liệu chắc chắn về nơi trồng và năm trồng đầu tiên ở nước ta.

Hiện tại, cây sắn được trồng trên 100 nước của vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới

và là nguồn thực phẩm của hơn 500 triệu người Năm 2006 và 2007, sản lượng sắnthế giới đạt 226,34 triệu tấn củ tươi so với 2005/06 là 211,26 triệu tấn và 1961 là71,26 triệu tấn Nước có sản lượng sắn nhiều nhất là Nigeria (45,72 triệu tấn), kếđến là Thái Lan (22,58 triệu tấn) và Indonesia (19,92 triệu tấn) Nước có năng suấtsắn cao nhất là Ấn Độ (31,43 tấn/ha), kế đến là Thái Lan (21,09 tấn/ha), so với năngsuất sắn bính quân của thế giới là 12,16 tấn/ha (FAO, 2008) Việt Nam đứng thứmười về sản lượng sắn (7,71 triệu tấn) trên thế giới Tại Việt Nam, sắn được canhtác phổ biến ở hầu hết các tỉnh của tám vùng sinh thái Diện tìch sắn trồng nhiềunhất ở Đông Nam Bộ và Tây Nguyên

Trồng sắn bằng máy đã được nhiều nước nghiên cứu rất sớm Điển hính là

Ấn Độ, Brazin, Malaisia, Thái Lan và gần đây nhất là Trung Quốc với 3 hướng cơgiới hóa trồng sắn là liên hợp máy rạch hàng trồng hom cây sắn kết hợp thủ công,liên hợp máy trồng sắn bán tự động và máy trồng sắn tự động (dạng liên hợp máyhoặc máy tự hành) Nhưng cho đến nay chưa thấy có bất kỳ công bố khoa học haythương mại nào về mẫu máy trồng sắn tự động mà vẫn còn trong các giai đoạnnghiên cứu về nguyên lý, mô hính

Ở liên hợp máy trồng sắn bán tự động gồm có hai loại chình sau là liên hợpmáy trồng từ hom sắn bán tự động và liên hợp máy trồng từ thân cây sắn bán tựđộng (không cần phải chuẩn bị hom trồng) Với liên hợp máy trồng từ hom sắn bán

tự động thực hiện công đoạn trồng sắn trên cơ sở hom đã được chuẩn bị (cắt thân

cây sắn thành hom trồng), còn với liên hợp máy trồng từ thân cây sắn bán tự động thực hiện công đoạn trồng sắn không cần chuẩn bị hom trồng.

Trong sản xuất nông nghiệp ở nước ta hiện nay cây sắn là cây lương thựcquan trọng thứ ba sau lúa và ngô Hiện nay cây sắn đang có xu hướng tăng cả diệntìch và sản lượng, cạnh tranh với các loại cây trồng khác như lúa, mìa Tuy nhiêncây sắn vẫn là một trong những loại cây trồng có mức độ cơ giới hóa thấp nhất.Ngay việc trồng sắn vẫn còn theo lối thủ công theo kiểu rạch hàng, bỏ hom kể cả ởcác vùng chuyên canh sắn của cả nước như Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, vùng núi

và trung du Bắc Bộ Mặc dù cho đến thời điểm hiện tại đã có nhiều đề tài khoa họccác cấp về cơ giới hóa canh tác cây khoai mí, trong đó có 01 đề tài cấp nhà nước về

cơ giới hóa canh tác khoai mí, (thực hiện từ năm 2007 – 2010, nghiệm thu năm2011) do trường đại học Nông nghiệp Hà Nội là cơ quan chủ trí và TS Hà Đức Tháilàm chủ nhiệm đề tài [16] Một trong những sản phẩm khoa học chình của đề tài cấpnhà nước này là máy cắt hom và máy trồng sắn Hai máy cắt hom sắn và máy trồngsắn của đề tài cấp nhà nước nằm chung một hệ thống phục vụ trồng sắn bằng cơ giớihóa Tuy nhiên tất cả các sản phẩm khoa học của đề tài đều không triển khai ứngdụng được vào sản xuất Nguyên nhân chủ yếu là do máy trồng sắn của đề tài thựchiện trồng bằng hom đã cắt sẵn cho năng suất thấp, giá thành trồng cao (thậm chícao hơn trồng bằng phương pháp cơ giới kết hợp thủ công) khoảng cách giữa cáchom trên hàng trồng không đều ví phụ thuộc vào thao tác thả hom của người laođộng theo trồng, cường độ của người lao động theo trồng cao, phải đầu tư thêm máycắt hom mà thời gian sử dụng thấp Ví cùng trong hệ thống máy trồng sắn nên máycắt hom sắn cũng không thể ứng dụng vào sản xuất

Giống như cây mìa, cây sắn cũng trồng bằng hom, nên có sự giống nhau vềnguyên lý làm việc của máy trồng Các điểm khác biệt chình là ở chỗ hom sắnthường dễ bị thương tổn hơn so với hom mìa và yêu cầu nông học có sự khác biếtnhau Tuy nhiên ựa vào mẫu máy trồng mìa mà một số quốc gia trên thế giới đã đưa

ra mẫu máy trồng sắn tương tự và ứng dụng có hiệu quả vào sản xuất Nhờ sử dụngmáy trồng mìa bán tự động trồng sắn thẳng từ nguyên liệu cây hom không qua cắt

hom trồng trước đã góp phần gia tăng năng suất, sản lượng, giảm chi phì canh tác,giá thành sắn

Điểm đặc biệt đối với máy trồng bằng hom cứng như cây mìa và cây sắn là

cơ cấu cắt hom trồng Nhiệm vụ của cơ cấu cắt hom không chỉ đảm bảo độ dài homtrồng, hom không bị dập nát mà còn đảm bảo khoảng cách giữa các hom trồng trênhàng theo quy định Quá trính làm việc, hom trồng được cắt và rải tự động xuốngrãnh trồng Cơ cấu cắt hom trồng cho mìa và sắn theo nguyên lý cắt kiểu trục cán.Nguyên lý cắt này mới chỉ ứng dụng trong một số ngành hẹp về sản xuất thực phẩm

để cắt bánh kẹo, thực vật Ví vậy lý thuyết cắt kiểu trục cán chưa được nghiên cứuđầy đủ Do đó trong quá trính thiết kế, chế tạo máy trồng sắn (hay mìa) từ nguyênliệu cây hom, các cán bộ và chuyên gia kỹ thuật thiếu cơ sở khoa học khi xác địnhcác thông số làm việc cho cơ cấu cắt hom nhằm đảm bảo đầy đủ các yêu cầu nônghọc về hom trồng Điều này có thể dẫn đến hiện tượng hom cắt không đứt, chiều dàihom không đảm bảo, hom bị dập nát không chỉ tiết diện cắt mà có khi trên cả thânhom, truyền động cho cơ cấu cắt không hợp lý Ví vậy việc nghiên cứu động học vàđộng lực học cơ cấu cắt hom sắn của máy trồng sắn có tình cấp thiết, mang tình thời

sự, có ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn cao Đây là cơ sở khoa học để thiết kế

cơ cấu cắt hom nói riêng và máy trống sắn nói chung

Được sự chấp thuận của khoa Sau đại học, Ban Giám hiệu trường đại họcLâm nghiệp Hà Nội và dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Trần Thị Thanh, tôi xinthực hiện đề tài:

“Nghiên cứu động học và động lực học cơ cấu cắt hom sắn của máy trồng sắn”

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu một số thông số động học và động lực học của cơ cấu cắt hom sắn kiểu trục cán trên máy trồng sắn

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là cơ cấu cắt hom sắn kiểu trục cán

Phạm vi nghiên cứu về quá trính động học và động lực học cơ cấu cắt homsắn kiểu trục cán.

4 Phương pháp nghiên cứu

Áp dụng các phương pháp điều tra thống kê, tra cứu tài liệu để nghiên cứuphần nội dung tổng luận và cơ sở lý luận của đề tài

Áp dụng phương pháp giải tìch toán học, cơ học giải tìch khi nghiên cứuđộng học và động lực học cơ cấu cắt kiểu trục cán

Áp dụng phương pháp QHTN trong việc xây dựng hàm mục tiêu

Các thông số TƯH được xác định bằng tối ưu hóa mô hính toán học mô tảhàm mục tiêu Quá trình tính toán TƯH được tiến hành trên máy tình điện tử bằngphần mềm của các tác giả Nguyễn Như Nam, Trần Thị Thanh, Nguyễn Trì Tấn(1998) và kiểm tra lại bằng thực nghiệm

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa khoa học của đề tài là:

Bổ sung phát triển lý thuyết tình toán cơ cấu cắt kiểu trục cán chưa được đềcập ở trong nước, mặc dù cơ cấu này đã bắt đầu được ứng dụng trong một số máy móc nông nghiệp như máy trồng sắn, máy trồng mìa, máy cắt bánh kẹo, cắt bún, …

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài là:

Kết quả nghiên cứu được sử dụng làm cơ sở tình toán thiết kế cơ cấu cắt thânthực vật kiểu trục cán và lựa chọn chế độ làm việc tối ưu cho cơ cấu cắt

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Tổng luận các công trình đã công bố về vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Tổng luận các kết quả nghiên cứu ngoài nước

Cũng như ở Việt Nam, khi chưa có máy trồng sắn, việc cắt hom sắn làm homtrồng được thực hiện bằng thủ công (hính 1.1) Việc cắt hom bằng dao thủ công chonăng suất thấp, người lao động tốn nhiều sức, chiều dài hom không đồng đều, daocùn hay tấm kê không tốt có thể làm dập hom làm ảnh hưởng đến sinh trường vàphát triển của cây sắn sau này Cắt hom sắn bàng dao thủ công phù hợp với phươngthức trồng sắn bằng thủ công hay trồng sắn kiểu cơ giới hóa kết hợp thủ công Trong

đó công việc cơ giới hóa khi trồng chỉ là rạch hàng tạo rãnh, còn lại bằng lao độngthủ công

Hình 1.1 Cắt hom khoai sắn bằng thủ công của nông dân ở Thái Lan

Từ nhu cầu trồng sắn tập trung hoặc khi sử dụng máy trồng sắn từ hom bán tự động,nên có yêu cầu cung cấp khối lượng hom lớn thí công tác cắt hom bằng thủ côngkhông thìch hợp Từ nhu cầu này làm xuất hiện các máy cắt hom sắn

Là Quốc gia đứng hàng thứ hai trên thế giới cả về năng suất lẫn sản lượngsắn, Thái Lan đã nghiên cứu thiết kế, chế tạo các máy cắt hom để phục vụ cho việctrồng sắn ở các vùng chuyên canh Hính 1.2 trính bày cấu tạo máy cắt hom sắn củaThái Lan [6] Cấu tạo của máy gồm có khung máy, trên đó lắp đĩa cắt, đĩa đỡ hom,

ống nạp hom và ống thoát hom, trục cắt, trục cam, cơ cấu cam Động cơ truyềnđộng cho cơ cấu cam có công suất 0,37 kW, còn cho đĩa cắt có công suất 0,75 kW.

Bộ phận cắt sử dụng nguyên lý cắt bằng “đĩa cưa”, khi cắt thực hiện hai chuyểnđộng là chuyển động quay tròn và chuyển động tịnh tiến Đĩa cắt quay với vận tốc

từ 1.200 † 1.700 vg/ph Thân sắn được thả vào ống nạp và được chặn lại bởi đĩa đỡ

và được cắt bằng đĩa cắt Cơ cấu cam làm nhiệm vụ điều khiển số lần cắt của đĩacắt Máy thực hiện cắt hom với độ dài từ 150 † 300 mm, năng suất đạt 5.000 hom/hgấp nhiều lần so với thủ công Máy cắt hom của Thái Lan còn một số tồn tại nhưtrầy xước đầu hom do cắt bằng lưỡi cưa hay dễ vỡ đầu hom do không có bộ phậngiữ hom, làm thân cây sắn quay lung tung trong quá trính cắt

Hình 1.2 Máy cắt hom sắn của Thái Lan

a Sơ đồ truyền động; b.Máy cắt hom sắn.

1.Động cơ truyền động cho cơ cấu cam; 2 Cơ cấu cam; 3 Trục đĩa cắt;

4 Phễu cấp liệu;5 Đĩa cắt; 6 Đĩa phía dưới;

7.Động cơ truyền động cho đĩa cắt; 8.Trục cam.

(Theo Development of a Stem Cutting Unit for a Cassaca Planter, J, Lungkapin,

V.M Solokhe, R Kalsirilp and H Nakashima, 2007).

Hính 1.3 giới thiệu máy cắt hom sắn của Malaysia [6].Cấu tạo máy gồm 7đĩa cắt sang đĩa răng cưa (cũng như của Thái Lan), hai bộ truyền động xìch có gắntay gạt làm nhiệm vụ như một băng chuyền gạt thân cây sắn về phìa đĩa cắt Hệ

thống kẹp cây khi cắt bao gồm phần kẹp và tay kẹp Tay kẹp quay quanh trục và épthân cây khoai mì vào lưỡi dao khi cây khoai mí trên băng truyền di chuyển đến đĩacắt Các bộ phận cắt được truyền động từ động cơ xăng công suất nhỏ Khoảng cáchhai đĩa cưa kề nhau bằng chiều dài hom sắn được cắt

Hình 1.3 Máy cắt hom sắn của Malayxia (Theo Mechanization Possibilites for

Cassava Production Malaysia H Md Akhir and A, B Sukra)

Máy cắt hom sắn của Malayxia có nguyên lý làm việc như sau: Cây sắn đượcđặt trên băng chuyền sẽ được chuyển đến gần phìa bộ phận cắt để lưỡi cưa quay cắtcâysắn Hom sắn rơi xuống máng nghiêng và rơi vào thùng chứa hom Với 7 đĩa daocắt, máy cắt hom cắt đồng thời 6 hom và loại bỏ phần ngọn và gốc thân cây Năngsuất máy đạt 3.300 hm/h Mấu máy cắt hom khoai mì của Malaixia khá giống vềcấu tạo và nguyên lý máy cắt hom mìa của đề tài cấp Thành phố Hồ Chí Minh do

TS Phan Hiếu Hiền và ThS Trần Văn Khanh (trường đại học Nông Lâm Thành phố

Hồ Chì Minh) chủ trí Giá chào hàng máy cắt hom sắn của Malaixia là 1.316 USD.Máy cắt hom khoai mì của Malayxia chế tạo còn những tồn tại như máy cắt homsắn do Thái Lan chế tạo là hom sắn rơi xuống không được xếp theo trật tự đầu đuôi

Ngoài các máy cắt hom sắn theo nguyên lý cưa đĩa kể trên còn cơ cấu cắthom sắn trên các máy trồng sắn từ nguyên liệu cây hom Sự ra đời của máy trồngsắn này đã chiếm toàn bộ thị trường trồng sắn hiện nay của các nước phát triển vàchấm dứt hoạt động của các loại máy trồng sắn phải cắt hom trước và người lao

động phải thả bằng tay xuống rãnh trồng như các máy trồng sắn từ hom củaMalaysia (hình 1.4), Nigeria (hình 1.5), Braxin (hình 1.6) [6],…

Hình 1.4 Máy trồng từ hom

sắn của Malayxia.

Hình 1.5 Máy trồng từ hom sắn của Nigeria

Hình 1.6 Máy trồng từ hom sắncủa Braxin

Từ năm 2008, trên thế giới bắt đầu xuất hiện những mẫu máy trồng sắn cónguyên lý làm việc như máy trồng mìa từ nguyên liệu cây hom có nguồn gốc từBraxin (hình 1.7) [6] Cơ cấu cắt hom được thiết kế trên các máy trồng sắn làm việctheo nguyên lý cắt kiểu trục cán (trính bày ở mục 1.2.1)

Hình 1.7 Máy trồng sắn bán tự động 2 hàng từ nguyên liệu cây hom của Braxin Mặc dù nghiên cứu muộn hơn, nhưng năm 2012, Trung Quốc đã đưa ra thịtrường 2 mẫu máy trồng sắn bán tự động 2 hàng từ nguyên liệu cây homlà 2BMSU(hính 1.8) và 2ABMSU (hính 1.9) [6] để thương mại hóa và xuất khẩu Công tyTNHH Thiết Bị Tân An Phát (Hà Nội ) đã nhập khẩu và thương mại mẫu máy2BMSU với giá bán 12.000 USD

Hình 1.8 Máy trồng sắn hai hàng bán tự độngtừ nguyên liệu cây hom 2BMSU

Hình 1.9 Máy trồng sắn hai hàng bán tự động từ nguyên liệu cây hom 2AMSU.

Ngoài ra tập đoàn công nghiệp Sheng Qian, Thượng Hải, Trung Quốc cũng

đã giới thiệu 2 mẫu máy trồng sắn hai hàng bán tự động từ nguyên liệu cây hommodel : SQTP01 và SQTP02 (hình 1.10) [6]

Hình 1.10 Máy trồng sắn bán tự động từ nguyên liệu cây hom của tập đoàn côngnghiệp Sheng Qian, Thượng Hải, Trung Quốc a) model SQTP01; b) model

SQTP02

Với sự phát triển phong phú các mẫu máy trồng sắn bán tự động từ

nguyên liệu cây hom cho thấy khả năng chiếm lĩnh thị trường trồng sắn của loại máy này Qua đó cũng thấy cơ cấu cắt hom kiểu trục cán trên các máy trồng này

có vai trò quan trọng trong việc quyết định chất lượng trồng sắn

1.1.2 Tổng luận các kết quả nghiên cứu trong nước

Cho đến những năm 2010, việc trồng sắn ở trong nước dù tập trung hay rảirắc chủ yếu vẫn là thủ công kết hợp cơ giới hóa cho khâu rạch hàng Ví vậy, việc cắthom sắn vẫn hoàn toàn bằng thủ công Phương pháp trồng sắn bằng máy rạch hàngtrồng kết hợp thủ công cho chi phì lao động cao tới 15 ÷17 công/ha, chi phí trồng từ3.000.000 †4.000.000 đồng/ha

Năm 2010 TS Hà Đức Thái (là chủ nhiệm) cùng với tập thể cán bộ giảngdạy khoa Cơ Điện trường đại học Nông nghiệp Hà Nội thực hiện đề tài cấp nhànước mã số KC.07/06-10: “Nghiên cứu lựa chọn công nghệ, thiết kế, chế tạo cácmáy để cơ giới hóa canh tác và thu hoạch sắn ở vùng sản xuất tập trung ”[16]

Trong số sản phẩm khoa học chình của đề tài có máy trồng sắn từ hom đã cắt vàmáy cắt hom sắn Như vậy so với thế giới, chúng ta đã “sau” hơn bốn mươi năm.Các nội dung khoa học của đề tài đều theo hướng thiết kế, chế tạo chép mẫu và thựchiện khảo nghiệm, không có bất cứ công bố nào mới về mô hính, nguyên lý hayphát triển Ví vậy mô hính cơ giới hóa này có đầy đủ các nhược điểm như của nướcngoài, thâm chì còn có thêm những tồn tại do trính độ sản xuất cơ khì trong nướccòn thấp kém Chình ví vậy mặc dù đã được nghiệm thu đạt loại khá vào năm 2010,nhưng tất cả các sản phẩm của đề tàitrong đó có liên hợp máy trồng sắn bán tự động

từ hom (hính 1.11) không được triển khai ứng dụng dù chỉ là 1 đơn vị máy, hay nóikhác hơn các kết quả nghiên cứu không được sản xuất quan tâm

Hình 1.11 Máy trồng hom sắn của đề tài cấp nhà nước mã số KC.07/06-10

Hình 1.12 Máy cắt hom sắn của đề tàikhoa học cấp nhà nước mã sốKC.07/06-10

Dựa trên các mẫu máy cắt sắn của nước ngoài, TS Hà Đức Thái cùng các cộng sự (2010) đã thiết kế, chế tạo máy cắt hom sắn trong đề tài mã số KC.07/06-10

(hính 1.12) Như phân tìch ở hai mẫu máy cắt hom sắn của nước ngoài đã nêu, mẫumáy cắt hom sắn của TS Hà Đức Thái cũng có những tồn tại tương tự không thểkhắc phục được.

Từ sự giống nhau về hom trồng giữa cây khoai mí và cây mìa cả về kìchthước, lẫn cách trồng nên sau khi “giải mã ” mẫu máy trồng mìa từ thân cây mìa mà

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh nhập của Thái Lan theo “Chương trínhMìa Đường ” với Thành phố Hồ Chì Minh, anh Trần Quốc Hải (tỉnh Tây Ninh) đãchế tạo chép mẫu để thử nghiệm trồng sắn từ nguyên liệu cây hom (hính 1.13) [6].Đây là mẫu máy trồng sắn có cơ cấu cắt hom kiểu trục cán

Hình 1.13 Máy trồng sắnbán tự động từ nguyên liệu câyhom do anh Trần Quốc Hải chếtạo “giải mã ” theo máy trồngmìa của Thái Lan

Tồn tại của máy trồng sắn bán tự động từ nguyên liệu cây hom của tác giảTrần Quốc Hải là mẫu máy được chế tạo thông qua “giải mã” máy trồng mìa nên tất

cả các thông số hính học, động học, động lực học và kết cấu của máy không phùhợp Đặc biệt là hom sắn đôi khi cắt không hế, tổn thương hom cắt cao Bên cạnh

đó, các thông số kỹ thuật của máy công bố không có kiểm chứng khoa học hay cơquan quản lý thẩm quyền nên mâu thuẫn giữa khả năng và kết quả như năng suất,chi phì nhiên liệu, giá thành sản xuất… Đây cũng là những tồn tại vốn có của các đềtài “tự phát” dạng sáng kiến cải tiến kỹ thuật

Năm 2014, ThS Nguyễn Thị Kiều Hạnh cùng với TS Nguyễn Như Nam,trường đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chì Minh thực hiện đề tài nghiên cứu

khoa học cấp Thành phồ Hồ Chì Minh: “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo máy trồngkhoai mì 2 hàng MTM – 2” [6]

Hình 1.14 Máy trồng sắn bán tự động MTM – 2 từ nguyên liệu cây hom của các

tác giả Nguyễn Thị Kiều Hạnh và Nguyễn Như Nam

Máy trồng sắn của đề tài cũng là máy trồng sắn bán tự động từ nguyên liệucây hom đạt được các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật tương tự như mẫu máy nước ngoài.Hiện máy đã được chuyển giao cho tỉnh Phú Yên để triển khai ứng dụng vào sảnxuất

1.2 Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

1.2.1 Cơ cấu cắt hom sắn

1.2.1.1 Cấu tạo

Hính 1.15 Cơ cấu cắt hom sắn trên máy trồng sắn từ nguyên liệu cây hom

1 Trống dao cắt trái; 2 Trống dao cắt phải; 3 Dao cắt; 4.Ống cao su;

Cơ cấu cắt hom sắn kiểu trục cán gồm hai trống quay trên mỗi trống có lắpcác dao theo phương hướng kình cách đều nhau Các dao của hai trống lắp xen kẽnhau khi vào cắt Giữa các dao trên mỗi trống là các ống cao su lắp song song vớitrục trống với hướng đàn hồi tốt theo phương bán kình Khoảng cách giữa các daotheo chu vi trống tương đương với chiều dài hom mìa cần cắt Các trống dao cóđường kinh bằng nhau được truyền động cho nhau bằng bộ truyền bánh răng trụ có

tỉ số truyền bằng 1 Sơ đồ động học của cơ cấu cắt hom sắn theo nguyên lý trục cánđược trính bày hính 1.15

Cây sắn giống được cấp liệu bằng ta vào ống định hướng hom Khi các trốngdao quay, các ống cao su (có thể là tấm cao su cuốn cong thành cung tròn) sẽ ép vàocây hom để tạo lên lực ma sát cùng với trọng lực của cây hom để kéo cây hom vàocắt Các dao cắt thực hiện cắt theo nguyên lý trục cán, dao vừa làm nhiệm vụ cắtvừa làm nhiệm vụ tấm kê Chiều dài hom sắn cắt đúng bằng chuyển động của câyhom trong khoảng thời gian quay giữa hai dao của trống dao

1.2.1.3 Động học cơ cấu cắt hom kiểu trục cán

Cơ cấu cắt hom kiểu trục cán đã được H E Резник (1964, 1975) [31, 32] hệthống hóa thành lý thuyết cắt kiểu trục cán áp dụng cho việc cắt các vật liệu thực vật

có thân cứng như thân cây ngô, cây gỗ và cắt các sản phẩm thực phẩm với vật liệucắt chuyển động theo phương nằm ngang Trong đó nội dung nghiên cứu chỉ giớihạn ở phần động học Dựa vào lý thuyết cắt kiểu trục cán của H E Резник (1964),Phan Quốc Hùng (2014) [7] và Phạm Trường Sơn (2015) [23] đã áp dụng để nghiêncứu động học bộ phận cắt thân cây sắn làm hom trồng cho máy trồng sắn MTM – 2

Đề tài đã chọn kết quả nghiên cứu của các tác giả H E Резник (1964, 1975) [31,32], Phan Quốc Hùng (2014) [7] và Phạm Trường Sơn (2015) [23] làm cơ sở lýthuyết khi nghiên cứu động học cơ cấu cắt hom sắn kiểu trục cán

a) Sơ đồ động học cơ cấu cắt hom sắn kiểu trục cán

Sơ đồ động học của cơ cấu cắt hom sắn kiểu trục cán trính bày như hính1.16 Cặp dao 1 của hai trống cắt quay cùng với vận tốc góc  sẽ kẹp cây hom 2,

sau đó ép và kéo chúng cho đến khi cặp dao 1 trên hai trống gặp nhau Sau khi đãcắt đứt hom, các dao vẫn tiếp tục quay và đỡ cây hom, còn đoạn hom đã được cắtthí rơi xuống máng dẫn để xuống rãnh trồng

Hình 1.16 Sơ đồđộng học cơ cấucắt hom sắn trênmáy trồng sắnMTM – 2

b) Xây dựng phương trình quỹ đạo chuyển động tuyệt đối của lưỡi dao cắt

Khi làm việc cạnh sắc của lưỡi dao trống 1 quay quanh đường tròn tâm O1

bán kình R Ví vậy phương trính quỹ đạo của 1 điểm trên cạnh sắc lưỡi dao củatrống 1 là phương trính đường tròn tâm quay O1, bán kính R Theo “ Giải tìch toánhọc” [11], phương trính quỹ đạo của 1 điểm trên cạnh sắc lưỡi dao của trống 1Trong hệ tọa độ x0y đã chọn là:

x R 

Tương tự, với cạnh sắc của lưỡi dao trống 2 quay quanh đường tròn tâm O2

bán kính R thì phương trính quỹ đạo của 1 điểm trên cạnh sắc lưỡi dao của trống 2trong hệ tọa độ x0y đã chọn là:

 x R 

Trong đó: R – bán kình tình đến cạnh sắc lưỡi dao;

s – độ chập của cặp dao cắt trên hai trống dao;

e – khoảng sai tâm dao cắt

Các phương trính (1.3) và (1.4) chính là các phương trính quỹ đạo chuyển động tuyệt đối của lưỡi dao cắt

c) Điều kiện cắt đứt hom sắn

Điều kiện cắt đứt hom sắn cắt là yêu cầu quyết định cho cơ cấu cắt hom củamáy trồng sắn từ nguyên liệu cây hom Thân cây hom sắn được cắt đứt nếu có độchập của dao cắt s hay s  0

Theo sơ đồ động học cơ cấu cắt hom kiểu trục cán (hính 1.16) thí độ chập s

là một đại lượng phụ thuộc vào các tham số của dao cắt và vị trì tương hỗ của cặpdao cắt trên hai trống dao cắt Ta xác định s theo mối quan hệ hính học theo sơ đồ ởhình 1.16:

s  bc Trong đó:  – góc mài dao, [độ]

Bởi ví ab = 2e (e là tâm sai của dao tương ứng với trục của trống dao cắt) và

aa  cos 

 (  là khe hở giữa các dao) Nên độ chập dao cắt s:

2.e 

d) Phương trình chuyển động của lưỡi dao lên trên thân cây sắn cắt hom Chuyển động của quỹ đạo lưỡi dao lên trên thân cây sắn cắt hom

mô tả như

hình (1.17)

Hình 1.17 Quỹ đạo cạnh sắc lưỡi dao của cơ cấu cắt hom sắn

Xét hai trống dao cắt trái và phải cùng quay với vận tốc góc  Thời điểmlưỡi dao gặp thân cây hom, góc quay của các trống dao là  = 0 Vì dao quay cùngvới trống theo bán kình R nên cạnh sắc của dao cắt có vận tốc vòng vT = .R Phântìch vận tốc vòng vT theo hai thành phần tọa độ x0y là vcatx và vcaty ta có:

Trong đó: – góc quay của dao trái và dao phải, [rad]

Thành phần vận tốc vcatx đặc trưng cho vận tốc của lưỡi dao theo phươngngang đi vào thân cây hom sắn cắt, còn thành phần vận tốc vcaty đặc trưng cho vậntốc dịch chuyển của thân cây hom sắn theo hướng trục y

Rõ ràng là chiều dài hom sắn được cắt phụ thuộc vào tốc độ cung cấp thâncây hom sắn vC Từ sơ đồ động học của cơ cấu cắt kiểu trục cán (hính 3.1) cho thấy,chiều dài hom sắn ngắn nhất nếu tốc độ cung cấp bé hơn tốc độ thành phần vy nghĩa

là vc  vy và chiều dài hom mí lớn nhất nếu tốc độ cung cấp lớn hơn tốc độ thànhphần vy hay vc  vy Khi các cặp dao cắt chưa tiến hành cắt hom, trong trường hợpnày nếu thân cây hom được các cặp ống cao su của hai trống dao cắt ép vào, tạo ralực ma sát đủ lớn thắng được trọng lực của thân cây hom cắt hom thí vận tốc cungcấp vc bằng vận tốc tiép tuyến của trống dao tại điểm tiếp xúc giữa bề mặt ống cao

su với thân cây sắn cắt Ngược lại, nếu lực ma sát tạo ra bởi lực ép từ các cặp ốngcao su của trống dao cắt không có hay nhỏ hơn trọng lực của thân cây hom đang cắtthí vận tốc cung cấp vc lớn nhất bằng vận tốc thân cây hom rơi tự do

Để xác định các quỹ đạo và tốc độ chuyển động của cạnh sắc lưỡi dao trênthân cây hom, chúng ta quan niệm rằng các dao cắt theo từng cặp đôi một Khi đóquỹ đạo của lưỡi dao cắt trên thân cây hom cắt sẽ có dạng xicloit kéo dài như hính1.17 Theo [19] (1977), phương trính quỹ đạo lưỡi dao cắt trên thân cây hom cắtdạng tham số trong hệ trục tọa độ cố định x0y đã chọn là:

0 – góc quay của trống dao khi lưỡi dao gặp thân cây hom, [rad]; t – thời gian trống dao quay, [s];

r – bán kình vòng tròn cùng tâm trống cắt trượt trên thân cây hom cắt,

r  R  d 2  s

, [m];

d – đường kình thân cây hom cắt, [m];

s – khoảng chập cần thiết của dao cắt để đảm bảo hom sắn được cắt đứt, [m].

Như vậy quỹ đạo lưỡi dao cắt của trống dao trên thân cây mí cắt hom sẽ là

đoạn cung xicloit từ 0 đến C

Phương trính quỹ đạo lưỡi dao cắt của trống dao trái có dạng tương tự như

phương trính của quỹ đạo lưỡi dao cắt của trống dao phải

e) Khảo sát phương trình chuyển động của quỹ đạo lưỡi dao lên

trên thân cây sắn cắt hom

Gọi tốc độ chuyển động vào thân cây mí cắt của cạnh sắc lưỡi dao là vcat

Hướng của tốc độ vcat trùng với hướng chuyển động của thân cây mí cắt và được

xác định bằng vận tốc tiếp tuyến với quỹ đạo cạnh sắc của lưỡi dao cắt trên thân cây

mí Về giá trị, tốc độ cắt vcat bằng đạo hàm quãng đường dịch chuyển của lưỡi dao

cắt theo thời gian, nghĩa là:

dsv

cat 

dtTrong đó các thành phần vcatx, vcaty là đạo hàm của hệ phương trính (1.10) là:

Từ công thức (1.12) và (1.13), biểu thức (1.14) có thể viết dưới dạng:

v cat  ω R 2 2.r.[r.cos(.t)  R 2 r 2 sin( .t)]  r 2

vcat  ω R 2

Biểu thức đã biết chứng tỏ rằng nếu tăng tốc độ góc , bán kính theo vòng

tròn cạnh sắc lưỡi dao R, đường kình cây hom cắt d, độ chập của dao cắt giữa hai

trống s thí tốc độ cắt vcat sẽ tăng theo Tốc độ cắt vcat thay đổi cùng với góc quay

của dao (.t) Góc quay (.t) thay đổi từ giá trị 0 là thời điểm cạnh sắc lưỡi dao tiếp

xúc với thân cây hom cắt tương ứng với điểm O đến 0 là thời điểm kết thúc quá

trính cắt hom tương ứng với điểm C

Từ biểu thức (1.17) cho thấy với , R, r cố định, giá trị của vcat trong khoảng

cắt hom từ điểm 0 đến điểm C chỉ phụ thuộc vào giá trị của biểu thức cos(0 – .t)

Nếu trong khoảng xét giá trị biểu thức cos(0 – .t) đạt giá trị cực đại thí vận tốc

cắt vcat cực tiểu và ngược lại Để nghiên cứu cực trị và biến thiên của hàm z đặt z =

Từ bảng biến thiên ta có biểu thức cos(0 – .t) đạt giá trị cực đại bằng 1

khi 0 = .t và cực tiểu bằng cos0 khi .t = 0

Ví vậy giá trị lớn nhất của vận tốc cắt vcat đạt được khi .t = 0:

cat max

Giá trị bé nhất của vận tốc cắt vcat đạt được khi .t = 0:

vcat min  ω.(R  r)  ω.

Thành phần vận tốc cắt theo phương 0x đặc trưng cho thuần cắt thân câyhom cắt tình theo biểu thức (1.17):

vcatx = –R..sin(0 – .t)

Theo công thức của hàm số sin:

sin(0 – .t) = sin0.cos(.t) – cos0.sin(.t)

và biểu thức (1.16) thí biểu thức (1.12) được tình lại là:

Tại điểm 0, góc quay .t = 0 có:

thẳng đứng lúc này bằng:

vcat = vcaty = vcatmin

Phân tìch các phương trính (1.21), (1.22), (1.23) cho thấy rằng, thành phầnvận tốc cắt vcaty không phụ thuộc vào đường kình trống cắt (đường kình tình đếncạnh sắc lưỡi dao cắt) có hướng dọc theo chuyển động của thân cây hom cắt tạođiều kiện chẻ dọc theo lớp xơ của thân cây hom cắt.

Tại điểm C thành phần vận tốc cắt thẳng đứng đạt giá trị lớn nhất Để giảm

v , cần thiết tạo điều kiện như sau: v

a.Cắt bằng dập; b.Cắt bằng dao; c Cắt bằng thái (cắt bằng lưỡi dao)

Ở dạng cắt bằng dập (hính 1.18a), chày dập 2 dịch chuyển dưới tác động của lực P theo hướng đi qua lớp vật liệu cắt 2, sát và thẳng góc với bề mặt tấm kê 3

Ở dạng cắt bằng dao (hính 1.18b), dao cắt 2 dưới tác động của lực P sẽ cắt

vật liệu thành những phôi nhỏ 4 sát với bề mặt cắt

Ở dạng cắt bằng thái (hính 1.18c), lưỡi dao cắt 2 dưới tác động của lực P sẽ thực hiện cắt vật liệu bằng lưỡi dao phân theo hai mặt bên của lưỡi dao

b) Quá trình cắt

Các quá trính công nghệ áp dụng cắt bằng dao như hính 1.19 [39].

Hình 1.19 Các quá trính công nghệ cắt vật liệu

Quá trính cắt theo phương pháp đột dập thường áp dụng trong các quá trínhcông nghệ cắt vật liệu của các ngành sản xuất công nghiệp cho đối tượng vật liệucắt có cấu trúc đặc, liên tục, như nhau về mọi hướng như kim loại và một số vật liệuphi kim loại

Quá trính cắt theo phương pháp cắt bằng dao thường áp dụng trong các quátrính công nghệ cắt trong các ngành sản xuất nông nghiệp, chế biến thực phẩm vớicác đối tượng chủ yếu có nguồn gốc thực vật thuộc loại có cấu trúc đặc, cứng, mức

độ đàn hồi thấp kể cả khi ở dạng khối như củ quả, thân cây mìa, tre, nứa, gỗ Khi cắt

bằng dao thường áp dụng nguyên lý cắt thái chặt bổ, không trượt, có hoặc không cótấm kê Quá trính cắt không có thái (trượt lưỡi dao lên vật liệu).

Quá trính cắt theo phương pháp cắt thái bằng lưỡi dao thường áp dụng trongcác quá trính công nghệ cắt thái cho các đối tượng có cấu trúc sơ, mềm, có tình đàn

hồi cao như các loại rau, cỏ, rơm, sản phẩm động vật Khi cắt thái bằng lưỡi dao thường áp dụng nguyên lý cắt thái có trượt và ấm kê Như vậy cắt bằng dao là dạng cắt cắt hom mìa phù hợp là.

Các biểu đồ phản lực cắt như hính 1.20 [39]

1

Hình 1.20 Các biểu đồ phản lực cắt

Ở dạng cắt bằng dập (hình 1.20a), biểu đồ có dạng tuyến tình Phản lực lớnnhất ở vị trì 1 là cạnh dao về phìa trong sát bề mặt tấm kê, còn phản lực bé nhất ở vịtrì 2 là cạnh dao nhưng về phìa ngoài Ở dạng cắt bằng dao (hính 1.20b), biểu đồ códạng cong bậc II Phản lực lớn nhất ở vị trì 2 nằm trong khoảng giữa của dao, ở vịtrì cạnh sắc dao 1 có giá trị trung bính và nhỏ nhất nằm ở cạnh dao nhưng về phíangoài Ở dạng cắt bằng thái (hính 1.20c), biểu đồ có dạng cong bậc II đối xứng quatâm dao Phản lực lớn nhất ở vị trì 2 nằm trong khoảng giữa của dao, ở các vị trìcạnh ngoài cùng tiếp xúc giữa bề mặt dao với vật liệu cắt có giá trị bé nhất

1.2.2.2 Lực tác động lên lưỡi dao cắt

Quá trính lưỡi dao cắt lớp vật liệu có chiều dày h (hính 1.21)

Quá trính cắt dao ngập vào vật liệu một đại lượng hcж Ngay khi lưỡi dao vào vật thái, sẽ xuất hiện ứng suất tiếp xúc phá hủy vật liệu p do dao tác động gây lên Lực tác động của vật liệu lên dao gồm có [39]:

N – phản lực pháp tuyến của lớp vật liệu ép lên mặt bên phải lưỡi dao; Ppeз

– phản lực của vật liệu ở cạnh sắc lưỡi dao theo hướng lên phìa trên;

Pcж– lực ép của vật liệu tác động vào mặt bên của lưỡi dao theo hướng lên trên;

Po ж – Phản lực của lớp vật liệu ép lên mặt bên lưỡi dao theo hướng nằm

ngang; T1, T2 – lực ma sát của lớp vật liệu cắt tác động lên hai bề mặt lưỡi dao

a)Hình 1.21 Lực tác động lên lưỡi dao cắt

a.Phản lực xuất hiện khi lưỡi dao cắt ngập vào vật liệu;

b.Sơ đồ xác định ứng lực P cж và P oж

Theo sơ đồ hính 1.21a, tổng các lực ép lên bề mặt lưỡi dao phìa bên phải là:

N = Pcж.sin + Po ж.cos Như vậy phản lực pháp tuyến lên bề mặt lưỡi dao phìa bên phải là:

N = (Pcж2 + Po ж2)1/2.cos

Với  là góc ma sát giữa vật liệu với bề mặt dao

Trên cơ sở phản lực pháp tuyến lên bề mặt lưỡi dao phìa bên phải, lực ma sátcủa bề mặt vật liệu cắt tác động lên bề mặt lưỡi dao này là:

T2 = N.fVới f là hệ số ma sát giữa vật liệu với bề mặt dao, f = tan

Lực ma sát tương tự T1 xuất hiện trên bề mặt phìa bên trái của dao dưới tácđộng của phản lực của lớp vật liệu ép lên mặt bên lưỡi dao này là Po ж:

T1 = Po ж.fLực ma sát T1 có hướng thẳng đứng lên trên, còn lực ma sát T1

một góc  Thành phần thẳng đứng của lực T2 là T2‟ bằng:

T2‟ = T2.cos

(1.28) hợp với T1

(1.29)

Thay các giá trị N theo công thức (1.26), T2 theo công thức (1.27) vào (1.29)

Trong đó: Fkp – diện tìch cạnh sắc lưỡi dao đè lên lớp vật liệu cắt, Fkp = .l;

 – chiều rộng (chiều dày) cạnh sắc;

l – chiều dài đoạn cạnh sắc lưỡi dao ngập vào vật liệu cắt

cж = /E (1.34) Quá trính cắt vật liệu, độ tăng ứng suất  = Pcж/F làmtăng đại lượng cж do

lực ép của vật liệu theo phương nằm ngang tác động vào mặt bên của lưỡi dao Pcж

tăng Mặt khác chiều cao lớp vật liệu bị ép giới hạn bởi kìch thước dao:

hcж b.tan

với b – chiều dày dao

Diện tìch Fxchịu tác động của lực Pcж tình theo công thức:

Fx = l.hcж.tan

Như thế, nếu lực Pcж do diện tìch vật liệu bị ép Fx tạo nên theo phương thẳng đứng phụ thuộc mối quan hệ giữa cж và , trong đó  phụ thuộc không theo quy

luật tỷ lệ Trong mức độ nào đó, trong bài toán đã biết có sự thay đổi theo quy luậtcủa lực Pcж phụ thuộc tỷ lệ vào độ nén tương đối cж, vào tình chất ứng suất tiếpnhận do lực Pcж tác động ngay từ diện tìch ban đầu Biểu diễn sự phụ thuộc ứng suất

và biến dạng theo công thức:

cж E = n (1.36) Chúng ta áp dụng với chỉ số mũ n = 1, mặc dù n 

1 Khi đó vi phân của lực

Pcж tác động lên diện tìch dF có chiều dài bằng 1 đơn vị, còn chiều dộng là dx, xácđịnh theo công thức:

n = 1tương ứng với công thức (1.39) và (1.41) được giới thiệu là parabol bậc hai,còn khi n 1 là đường cong parabol có bậccao hơn

Đối với các vật liệu nhớt đàn hồi (hay quánh – đàn hồi) bị nén không đáng

kể, hay ứng suất xuất hiện dưới cạnh sắc lưỡi dao không lớn thí  = 0,08  0,30

Thay giá trị cжở biểuthức (1.33), nhận được:

1 =  hcжx/ hLực thành phần tác động theo phương ngang của dao là:

dPo ж = 1 E.dhcж = .(hcжx/ h) E.dhcж

Lấy tìch phân 2 vế của (1.45) ta có vế trái sau khi lấy tìch phân là phản lựccủa lớp vật liệu ép lên mặt bên lưỡi dao theo hướng nằm ngang, còn về phải miềnlấy tìch phân của vế phải từ 0  hcж, ta được:

Từ các biểu thức xác định các thành phần của lực cắt tới hạn Pkpta tình được:

Pkp = .p + (E/2) (hcж2/h).[tan + f.sin2 + .(f + cos2)] (1.47) Tương ứng với biểu thức (1.41), với điều kiện đã biết, biểu thức lực Po ж

thay đổi tất nhiên sẽ làm biểu thức (1.47) tình toán lực Pkp phức tạp hơn Ở dạng Pkp

thường dùng khá nhiều đặc trưng minh họa sự liên hệ qua lại chình giữa các thông sốkết cấu quan trọng nhất (, ) , các thông số đặc trưng cho tình chất cơ lý của vật liệucắt (E, , f, p) và một số thông số chế độ, các quá trính điều khiển cắt vật liệu

1.2.3 Các tính chất cơ lý‎ của cây sắn làm hom trồng

Theo [5, 10, 31], các đặc trưng cơ lý của cây sắn và hom sắn làm nguyên liệu

trồng trính bày như bảng 1.2

Bảng 1.2 Các đặc trưng cơ lý của cây sắn và hom sắn làm nguyên liệu trồng.

mìa cắt làm hom lên lưỡi dao,

1.2.4 Yêu cầu kỹ thuật nông học trồng sắn

Hình 1.22 Hom giống khoai mí

+ Yêu cầu hom giống: Hom được chọn từ những cây sắn đúng giống, tươi, không

xây xát, không sâu bệnh, nhặt mắt, đặc lõi, đường kình thân 1,8 – 2,2 cm Cây làm

hom giống được bó thành từng bó 20 cây, dựng đứng ở nơi giâm mát, tủ rơm rạ, lấp

đất quanh gốc 10-15 cm và tưới gốc giữ ẩm Thời gian bảo quản giống không quá

2,5 tháng Chiều dài hom dài 15 18 cm với 56 mắt Khi cắt hom dùng cưa máycắt các bó hom để tiện vận chuyển hoặc dùng dao sắc để chặt hom (hính 1.22).+ Cách đặt hom: Vùng Đông Nam Bộ và vùng Tây Nguyên, phần lớn nông dân đặthom nằm ngang để giảm công trồng và dễ thu hoạch Các tỉnh phìa Bắc và vùng venbiển miền Trung, nông dân thường cắm hom xiên (đặt hom nghiêng so với mặt đấtkhoảng 30o) hoặc hom đứng để giúp cho cây mọc mầm nhanh, khoẻ, giữ ẩm và ìt đổngã Khi đặt hom chú ý không để hom chạm vào phân khoáng hoặc phân chuồngtươi chưa hoai mục sẽ làm hom bị hư hại do ngộ độc, mất nước, nhiễm bệnh Cắmhom cần hướng mầm cây lên trên và nghiêng cùng chiều để cây sinh trưởng tốt, tiệnchăm sóc và thu hoạch

+Khoảng cách và mật độ trồng: Thực hiện theo nguyên tắc “đất tốt trồng thưa, đấtxấu trồng dày, cây sắn giống cao to trồng thưa, giống cây thấp gọn trồng dày, đấtxấu cần đầu tư nhiều phân hơn so với đất tốt”

Đất tốt: Khoảng cách trồng 1,00 m x 0,80 m, mật độ 12.500 cây/ha

Đất trung bính: Khoảng cách trồng 0,90 m x 0,80 m, mật độ 13.888 cây/ha

Đất nghèo: Khoảng cách trồng 0,80 m x 0,80 m, mật độ 15.620 cây/ha

Khoảng cách trồng 0,80 m x 0,70 m, mật độ 16.286 cây/ha+ Thời vụ trồng: Sắn là cây trồng của vùng nhiệt đới ẩm, cần ánh sáng ngày ngắn để

tạo củ Nhiệt độ trung bính thìch hợp cho sắn từ 23 27oC Lượng mưa trung bínhnăm thìch hợp đối với sắn trong khoảng 1000 2000 mm Thời vụ trồng sắn tùythuộc nông lịch cụ thể của từng địa phương Các giống sắn công nghiệp trồng để lấybột thường thu hoạch 8 12 tháng sau trồng Các giống sắn ngọt trồng để ăn tươi thí

có thể thu hoạch rãi rác từ 6- 9 tháng

Vùng Tây Nguyên, vùng Đông Nam Bộ, vùng đất núi Đồng bằng Sông CửuLong, sắn được trồng vụ chình (70%) từ giữa tháng 4 đến cuối tháng 5 và vụ phụ(30%) từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 11

Vùng ven biển miền Trung, sắn được trồng từ tháng 1 đến tháng 2 trong điềukiện nhiệt độ tương đối cao và có mưa ẩm, thu hoạch vào tháng 9, tháng 10 để nétránh bão lụt gây đổ ngã và thối củ ngoài đồng

Vùng Đông Bắc, vùng Tây Bắc, vùng Đồng bằng sông Hồng, sắn trồng tốtnhất là trong tháng 2 ví lúc này có mưa xuân ẩm, trời bắt đầu ấm, thìch hợp cho câysinh trưởng, hính thành và phát triển củ Sắn trồng muộn vào tháng 4, trời đã nóng,cây sinh trưởng mạnh nhưng không đủ thời gian cho củ phát triển

Ngoài ra, ta có thể dự định thời vụ trồng sắn dựa vào thổ nhưỡng tại vùngcần trồng như :

- Đất đỏ trồng vào mùa mưa (tháng 4 đến tháng 5)

- Đối với đất xám, nên chia thành hai thời vụ trồng để rải vụ thu hoạch và giảm áp lực về công lao động

+ Vụ 1: Trồng từ tháng 4 – tháng 5 và thu hoạch và tháng 1 – tháng 3 năm sau Ở

vụ này nên tranh thủ sớm khi đất đủ độ ẩm, khô hạn làm giảm khả năng mọc mầmcủa hom khoai mì

+ Vụ 2 Trồng vào tháng 10 – tháng 11; thu hoạch vào tháng 9 – 10 năm sau

4)Máy trồng sắn bán tự động từ nguyên liệu cây hom là loại máy trồng sắn phù hợpvới sản xuất ở nước ta Cơ cấu cắt hom là bộ phận quan trọng, có vai trò quyết địnhđến chất lượng cơ học của hom sắn

5) Cơ cấu cắt hom sắn trên máy trồng sắn bán tự động từ nguyên liệu cây hom cónguyên lý cắt kiểu trục cán Đây là nguyên lý chưa có trong giáo trính giảng dạy ởmọi cấp học của ngành cơ khì nông nghiệp trong cả nước Cơ sở lý thuyết của cơ

cấu cắt kiểu trục cán bao gồm các quá trính động học và động lực học chưa được hệthống một cách hoàn chỉnh.