Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đề xuất kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2016 2020 và định hướng quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng đến năm 2030 huyện sốp cộp tỉnh sơn la​

Xuất phát từ nhận thức và thực tiễn trên; để công tác quản lý bảo vệ và pháttriển tài nguyên rừng được bền vững, hạn chế tối đa được những tác động tiêu cực,góp phần tăng thu nhập, cải t

CÔNG XUÂN NGỌC

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT KẾ HOẠCH BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG GIAI ĐOẠN 2016 - 2020 VÀ ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG ĐẾN NĂM

2030 HUYỆN SỐP CỘP - TỈNH SƠN LA

LUẬN VĂN THẠC SỸ LÂM NGHIỆP

Hà Nội, năm 2015

CÔNG XUÂN NGỌC

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT KẾ HOẠCH BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG GIAI ĐOẠN 2016 - 2020 VÀ ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG ĐẾN NĂM

2030 HUYỆN SỐP CỘP - TỈNH SƠN LA

CHUYÊN NGÀNH: LÂM HỌC

MÃ SỐ: 60.62.02.01

LUẬN VĂN THẠC SỸ LÂM NGHIỆP

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS.TS TRẦN HỮU VIÊN

Hà Nội, 2015

TÀI LIỆU GỐC ĐỀ TÀI

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT KẾ HOẠCH BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG GIAI ĐOẠN 2016 - 2020 VÀ ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG ĐẾN NĂM

2030 HUYỆN SỐP CỘP - TỈNH SƠN LA

Họ và tên: Công Xuân Ngọc Lớp: 21B - Cao học Lâm học

Năm 2015

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quảnêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ côngtrình nghiên cứu nào khác

Nếu nội dung nghiên cứu của tôi trùng lặp với bất kỳ công trình nghiên cứunào đã công bố, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và tuân thủ kết luận đánh giáluận văn của Hội đồng khoa học./

Hà Nội, ngày tháng 12 năm 2015

Tác giả luận văn

Công Xuân Ngọc

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp chương trình đàotạo Thạc sỹ Lâm nghiệp, chuyên ngành Lâm học do Trường Đại học Lâm nghiệpViệt Nam tổ chức tại Trường Đại học Tây Bắc, tôi luôn nhận được sự quan tâm giúp

đỡ tận tình từ các thầy cô giáo, các cơ quan, đơn vị, các bạn đồng nghiệp và giađình

Nhân dịp này tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Khoa sau đại học vàtoàn thể giảng viên Trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam, Trường Đại học Tây Bắc

đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành khóa đào tạo

Xin chân thành cảm ơn Thầy giáo, NGUT GS.TS.Trần Hữu Viên, ngườithầy đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm đề tài và hoàn thành luận văn

Qua đây cho phép tôi xin trân trọng cảm ơn Sở Nông nghiệp và PTNT, Chicục Lâm nghiệp, Chi cục Kiểm lâm, Sở Tài nguyên và Môi trường, Uỷ ban nhândân huyện Sốp Cộp, Uỷ ban nhân dân các xã và các phòng, ban, đơn vị trên địa bànhuyện Sốp Cộp đã tạo điều kiện giúp tôi thu thập số liệu và hoàn thành bản luậnvăn

Xin chân thành cảm ơn các bạn, đồng nghiệp và người thân trong gia đình đãtạo điều kiện, động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành bản luậnvăn này Mặc dù bản thân đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn luận văn khôngtránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được các ý kiến đóng góp quý báu củacác thầy cô giáo và đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Tác giả Công Xuân Ngọc

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ viii

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3

1.1 Nhận thức chung về quy hoạch Bảo vệ và Phát triển rừng 3

1.2 Trên thế giới 4

1.2.1 Quy hoạch vùng lãnh thổ 4

1.2.2 Quy hoạch Lâm nghiệp 6

1.3 Ở Việt Nam 8

1.3.1 Quy hoạch vùng chuyên canh 8

1.3.2 Quy hoạch lâm nghiệp 9

1.3.2.1 Quá trình hình thành công tác quy hoạch lâm nghiệp ở nước ta 9

1.3.2.2 Đặc thù của công tác quy hoạch lâm nghiệp ở Việt Nam 12

1.3.2.3 Quy hoạch lâm nghiệp cho các cấp ở Việt Nam 12

1.4 Thảo luận 14

Chương 2 MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 16

2.1 Mục tiêu nghiên cứu 16

2.1.1 Mục tiêu tổng quát 16

2.1.2 Mục tiêu cụ thể 16

2.2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 16

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu: 16

2.2.2 Phạm vi nghiên cứu: 16

2.3 Nội dung nghiên cứu 16

2.3.1 Điều kiện cơ bản của huyện Sốp Cộp 17

2.3.2 Cơ sở xây dựng quy hoạch, kế hoạch Bảo vệ và phát triển rừng của huyện Sốp Cộp 17

2.3.3 Nội dung đề xuất Kế hoạch và định hướng Quy hoạch Bảo vệ và phát triển rừng huyện Sốp Cộp 17

2.4 Phương pháp nghiên cứu 18

2.4.1 Quan điểm Phương pháp luận 18

2.4.2 Phương pháp điều tra thu thập số liệu 18

2.4.2.1 Phương pháp thu thập số liệu và kế thừa tài liệu hiện có 18

2.4.2.2 Phương pháp điều tra khảo sát thực địa, bổ sung hoàn thiện tài liệu 19 2.4.3 Phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu 20

2.4.3.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích thông tin, tài liệu 20

2.4.3.2 Phương pháp xử lý số liệu 20

Chương 3 ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU 21

3.1 Điều kiện tự nhiên 21

3.1.1 Vị trí địa lý 21

3.1.2 Địa hình, địa thế 22

3.1.3 Khí hậu 22

3.1.4 Sông suối - thuỷ văn 23

3.1.5 Đất đai, thổ nhưỡng 24

3.2 Điều kiện dân sinh, kinh tế, xã hội 25

3.2.1 Nguồn nhân lực 25

3.2.1.1 Nhân khẩu và lao động: 25

3.2.1.2 Dân tộc: 26

3.2.2 Thực trạng về kinh tế 26

3.2.3 Cơ sở hạ tầng 27

3.2.3.1 Giao thông: 27

3.2.3.2 Thuỷ lợi: 27

3.2.3.3 Năng lượng: 28

3.2.4 Thực trạng về văn hoá - xã hội 28

3.2.4.1 Giáo dục: 28

3.2.4.2 Y tế: 28

3.2.4.3 Văn hóa - thông tin, thể thao: 29

3.2.5 Thực trạng về môi trường 29

3.2.6 Tình hình an ninh, quốc phòng, đối ngoại 29

3.3 Đánh giá ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đến công tác bảo vệ và phát triển rừng 30

3.3.1 Những thuận lợi 30

3.3.2 Những khó khăn và thách thức 30

Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 31

4.1 Cơ sở xây dựng quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng huyện Sốp Cộp 31

4.1.1 Cơ sở pháp lý 31

4.1.1.1 Văn bản của Quốc hội - Chính phủ 31

4.1.1.2 Văn bản của các bộ ngành Trung ương 32

4.1.1.3 Văn bản của tỉnh Sơn La 33

4.1.2 Thực trạng công tác bảo vệ và phát triển rừng của huyện Sốp Cộp 33

4.1.2.1 Hiện trạng sử dụng rừng và đất lâm nghiệp 33

4.1.2.2 Tình hình các hoạt động bảo vệ và phát triển rừng 43

4.1.3 Dự báo các yếu tố ảnh hưởng đến BV&PTR trong kỳ quy hoạch đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 51

4.1.3.1 Dự báo về dân số và lao động 51

4.1.3.2 Dự báo nhu cầu, thị trường về lâm sản 52

4.1.3.3 Các cơ chế, chính sách của Nhà nước 54

4.2 Nội dung đề xuất Kế hoạch BV&PTR giai đoạn 2016-2020 và định hướng Quy hoạch BV&PTR huyện Sốp Cộp đến năm 2030 55

4.2.1 Quan điểm, định hướng phát triển 55

4.2.2 Xây dựng và lựa chọn phương án quy hoạch 56

4.2.2.1 Xây dựng các phương án 56

4.2.2.2 Phân tích và lựa chọn phương án 57

4.2.3 Nội dung đề xuất Kế hoạch BV&PTR rừng giai đoạn 2016-2020 và định hướng Quy hoạch BV&PTR đến năm 2030 58

4.2.3.1 Mục tiêu: 58

4.2.3.2 Nhiệm vụ: 59

4.2.3.3 Nội dung 60

4.3 Đề xuất một số giải pháp thực hiện quy hoạch: 81

4.3.1 Giải pháp vận dụng hệ thống chính sách 81

4.3.1.1 Cơ chế, chính sách bảo vệ và phát triển rừng 81

4.3.1.2 Chính sách tài chính và tín dụng 81

4.3.2 Giải pháp về tổ chức bộ máy quản lý 82

4.3.3 Giải pháp về đất đai 83

4.3.4 Giải pháp về quản lý quy hoạch 83

4.3.5 Giải pháp về khoa học và công nghệ và khuyến lâm 84

4.3.6 Giải pháp pháp triển nguồn nhân lực 85

4.3.7 Giải pháp về thị trường và tiêu thụ sản phẩm. 86

4.3.8 Giải pháp về vốn. 86

4.4 Các dự án ưu tiên đầu tư 87

4.5 Khái toán nhu cầu vốn đầu tư 88

4.5.1 Căn cứ tính toán vốn đầu tư 88

4.5.2 Khái toán nhu cầu vốn đầu tư 89

4.6 Hiệu quả của dự án quy hoạch 91

4.6.1 Về môi trường và đa dạng sinh học 91

4.6.2 Về xã hội và quốc phòng an ninh 91

4.6.3 Về kinh tế 92

KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KHUYẾN NGHỊ 93 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu bảng

4.14.24.34.4

4.5

4.64.74.8

4.194.20

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ

Số hiệu hình

2.13.1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Hiện nay, vai trò của rừng nói riêng, ngành Lâm nghiệp nói chung không chỉđược đánh giá ở góc độ kinh tế thông qua những giá trị sản phẩm thu được từ rừng,

mà còn được tính đến những lợi ích to lớn về xã hội, môi trường do rừng đem lại

Sự tác động đến rừng và đất rừng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến những ngườilàm nghề rừng và sự phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực có rừng, mà còn tác độngnhiều mặt đến các khu vực phụ cận, cũng như nhiều ngành sản xuất khác Nhậnthức rõ điều đó, trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có nhiều cơ chếchính sách nhằm thúc đẩy ngành Lâm nghiệp phát triển Tuy nhiên công tác quản lýbảo vệ, sử dụng và phát triển rừng còn nhiều tồn tại, bất cập như: Một số diện tíchrừng và đất lâm nghiệp đã được giao, khoán ổn định lâu dài theo quy định của Nhànước nhưng sử dụng còn kém hiệu quả; năng suất, chất lượng rừng không cao; tìnhtrạng chặt phá và khai thác rừng trái phép, lấn chiếm, sử dụng rừng, đất rừng khôngđúng mục đích, không theo quy hoạch vẫn còn diễn ra Những tồn tại và bất cậpnày làm cho công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng gặp nhiều khó khăn, giá trịđích thực của rừng chưa được khai thác và sử dụng hiệu quả

Do đó, để quản lý bảo vệ, sử dụng và phát triển tài nguyên rừng một cáchbền vững, hiệu quả thì việc xây dựng Quy hoạch, Kế hoạch bảo vệ và phát triểnrừng hợp lý, hài hoà trong chương trình tổng thể phát triển kinh tế - xã hội chung làyêu cầu cấp thiết đối với mỗi địa phương

Sốp Cộp là huyện miền núi biên giới của tỉnh Sơn La, có tổng diện tích tự

nhiên 148.088 ha, trong đó diện tích đất lâm nghiệp là 122.362 ha (diện tích có rừng 66.895 ha), chiếm 82,6% tổng diện tích tự nhiên Đây là nguồn tài nguyên

phong phú và cũng là lợi thế và tiềm năng phát triển của địa phương Trong nhữngnăm qua công tác Bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn đã được các cấp, các ngànhđịa phương quan tâm chỉ đạo và đã đạt được những kết quả tích cực Tuy nhiên vẫnchưa phát huy hết được tiềm năng, lợi thế của rừng và đất rừng; những tồn tại, bấtcập trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện vẫn còn và đã có ảnh hưởng khôngnhỏ đến kết quả bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn huyện

Xuất phát từ nhận thức và thực tiễn trên; để công tác quản lý bảo vệ và pháttriển tài nguyên rừng được bền vững, hạn chế tối đa được những tác động tiêu cực,góp phần tăng thu nhập, cải thiện đời sống của nhân dân các dân tộc làm nghề rừngtrên địa bàn huyện, đóng góp tích cực vào công cuộc xoá đói, giảm nghèo và gópphần đưa kinh tế - xã hội của huyện Sốp Cộp phát triển hoà nhập với tiến trình pháttriển kinh tế - xã hội chung của tỉnh Sơn La thì việc nghiên cứu đề xuất Quy hoạch,

Kế hoạch Bảo vệ và phát triển rừng hợp lý, có cơ sở khoa học và phù hợp với tìnhhình thực tiễn của địa phương trong giai đoạn hiện nay là rất cần thiết

Với mục tiêu đó, tôi lựa chọn đề tài: "Nghiên cứu đề xuất Kế hoạch Bảo vệ

và phát triển rừng giai đoạn 2016-2020 và định hướng Quy hoạch Bảo vệ và phát triển rừng đến năm 2030 huyện Sốp Cộp - tỉnh Sơn La".

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Nhận thức chung về quy hoạch Bảo vệ và Phát triển rừng

Quy hoạch nói chung, quy hoạch Bảo vệ và phát triển rừng nói riêng là một hoạtđộng định hướng nhằm sắp xếp, bố trí, tổ chức các hoạt động không gian và thời gianmột cách hợp lý vào thời điểm hiện tại và phù hợp với mục tiêu trong tương lai

Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng là một hoạt động vừa mang tính khoahọc vừa mang tính pháp lý của hệ thống các biện pháp kỹ thuật, kinh tế, xã hội.Thực chất đó là quá trình ra quyết định sử dụng rừng và đất rừng như một tư liệusản xuất đặc biệt, nhằm mục tiêu sử dụng rừng và đất rừng một cách hiệu quả Côngtác quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng luôn được chú trọng và được coi là nhiệm

vụ chiến lược trong quản lý rừng và đất rừng

Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng là một bộ phận cấu thành của quy hoạchtổng thể phát triển kinh tế - xã hội Thực chất của công tác quy hoạch là tổ chứckhông gian và thời gian phát triển cho một ngành hoặc một lĩnh vực sản xuất trongtừng giai đoạn cụ thể Mỗi ngành kinh tế muốn tồn tại và phát triển thì nhất thiếtphải thực hiện quy hoạch, sắp xếp một cách hợp lý mà trong đó công tác điều tra cơbản phục vụ cho quy hoạch phát triển phải đi trước một bước Quy hoạch bảo vệ vàphát triển rừng có ý nghĩa rất quan trọng đối với ngành lâm nghiệp nói riêng và sựphát triển kinh tế xã hội nói chung Nếu công tác quy hoạch bảo vệ và phát triểnrừng được chú ý quan tâm đúng mức thì sự phát triển của ngành lâm nghiệp sẽmang lại tính bền vững, hiệu quả; trong điều kiện ngược lại sẽ gặp những trở ngại,khó khăn Ngày nay khi nhu cầu của xã hội về lâm sản để đáp ứng cho xây dựng,gia dụng, nguyên liệu, củi… ngày càng cao, tạo áp lực ngày càng lớn vào tài nguyênrừng và đất rừng thì vấn đề quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng một cách bền vữngcàng trở lên quan trọng và cấp thiết hơn bao giờ hết, và đã trở thành một nguyên tắchàng đầu trong chiến lược phát triển lâm nghiệp của mỗi quốc gia nói riêng và trêntoàn thế giới nói chung

Ở Liên Xô trước đây, công tác quy hoạch vùng hay còn gọi là quy hoạch vùngsản xuất nông nghiệp lấy việc nghiên cứu tổng hợp tất cả các đặc điểm tự nhiên, kinh

tế, xã hội của mỗi vùng làm nguyên tắc chủ đạo để phân bố lực lượng sản xuất Vì vậy,nghiên cứu các đặc điểm đặc trưng cho sự phân bố lực lượng sản xuất ở mỗi vùng trongquá khứ và hiện tại là tiền đề để xác định khả năng tiềm tàng và tương lai phát triển củavùng đó Sự phân bố lực lượng sản xuất được xác định theo các nguyên tắc sau:

- Phân bố lực lượng sản xuất có kế hoạch trên toàn lãnh thổ của đất nước,tỉnh, huyện, nhằm thu hút các nguồn tài nguyên thiên nhiên và lao động của tất cảcác vùng trong quá trình tái sản xuất mở rộng

-Kết hợp tốt lợi ích của Nhà nước và nhu cầu phát triển kinh tế của từng tỉnh

và từng huyện Đưa các xí nghiệp công nghiệp đến gần nguồn nguyên liệu để hạnchế chi phí vận chuyển

- Kết hợp chặt chẽ các ngành kinh tế quốc dân ở từng vùng, từng huyệnnhằm nâng cao năng suất lao động và sử dụng hợp lý tiềm năng thiên nhiên Tăngcường toàn diện tiềm lực kinh tế và quốc phòng bằng cách phân bổ hợp lý và pháttriển đồng đều lực lượng sản xuất ở các vùng, huyện

Tại Bungari, công tác quy hoạch vùng lãnh thổ nhằm mục đích sử dụng mộtcách hiệu quả nhất lãnh thổ của đất nước và bố trí hợp lý các hoạt động của conngười nhằm đảm bảo tái sản xuất mở rộng, xây dựng đồng bộ môi trường sống

Trên cơ sở quy hoạch vùng lãnh thổ cả nước, tiến hành quy hoạch lãnh thổ chocác địa phương Đồ án quy hoạch lãnh thổ địa phương là thể hiện quy hoạch chi tiết cácliên hiệp trong công nghiệp, liên hiệp công nông nghiệp và giải quyết các vấn đề sau:

-Cụ thể hoá, chuyên môn hoá sản xuất nông nghiệp

- Phối hợp giữa sản xuất công nghiệp - nông nghiệp - công nghiệp với mục đích liên kết theo ngành dọc

-Xây dựng các mạng lưới công trình phục vụ lợi ích công cộng và sản xuất

- Tổ chức hợp lý mạng lưới khu dân cư và phục vụ công nông liên hợp trongphạm vi hệ thống nông thôn

- Bảo vệ môi trường thiên nhiên và tạo điều kiện tốt nhất cho nhân dân lao động về: ăn, ở, nghỉ ngơi

Công tác quy hoạch vùng lãnh thổ ở Pháp được thực hiện theo quan điểm hệthống các mô hình quy hoạch vùng lãnh thổ của M Thénevin Trong mô hình quyhoạch vùng này, người ta đã nghiên cứu hàm mục tiêu cực đại giá trị tăng thêm xãhội với các ràng buộc trong nội bộ vùng, có quan hệ với các vùng khác và với nướcngoài Thực chất mô hình là một bài toán quy hoạch tuyến tính với các thành phầnchính sau:

- Các hoạt động sản xuất Sản xuất nông nghiệp theo các phương thức trồngtrọt gia đình và trồng trọt công nghiệp với các mức độ thâm canh cao độ, thâm canhtrung bình và cổ điển (truyền thống)

- Hoạt động khai thác rừng gồm khai thác chế biến gỗ, bột giấy, vận chuyển, dịch vụ thương mại

- Nhân lực phân theo các dạng thuế thời vụ, các loại lao động nông nghiệp, lâm

Ở Thái lan, công tác quy hoạch phát triển vùng được chú ý từ những năm

1970 của thế kỷ trước Hệ thống phạm vi quy hoạch được tiến hành theo 3 cấp:Quốc gia, vùng, địa phương

Vùng được coi như là một phần lãnh thổ của đất nước có những nét đặc trưng phân bố dân cư, khí hậu, địa hình, khác biệt với các vùng khác [19]

Quy mô diện tích của một vùng phụ thuộc vào kích thước, diện tích của đấtnước

Quy hoạch phải gắn liền với tổ chức hành chính và quản lý Nhà nước, phải phối hợp với chính quyền địa phương nhằm giải quyết 2 vấn đề sau:

- Thứ nhất: Sự bổ sung của kế hoạch Nhà nước được giao cho cho vùng,những mục tiêu và hoạt động được xác định theo cơ sở vùng, sau đó kế hoạch vùngđược giải quyết trong kế hoạch quốc gia

- Thứ hai: Quy hoạch vùng được giải quyết căn cứ vào đặc điểm của vùng, các kế hoạch vùng được đóng góp vào việc xây dựng kế hoạch quốc gia

Như vậy công tác quy hoạch vùng lãnh thổ đã được tiến hành ở nhiều nước

từ lâu và đã đạt được những kết quả nhất định

1.2.2 Quy hoạch Lâm nghiệp

Sự ra đời của quy hoạch lâm nghiệp gắn liền với sự phát triển kinh tế tư bảnchủ nghĩa Do công nghiệp và giao thông vận tải phát triển nên khối lượng gỗ yêucầu ngày càng tăng Sản xuất gỗ đã tách khỏi nền kinh tế địa phương của phongkiến và bước vào thời đại kinh tế hàng hóa tư bản chủ nghĩa Thực tế sản xuất lâmnghiệp đã không còn bó hẹp trong việc sản xuất gỗ đơn thuần mà cần phải có ngaynhững lý luận và biện pháp nhằm đảm bảo thu hoạch lợi nhuận lâu dài cho các chủrừng Chính hệ thống hoàn chỉnh về lý luận quy hoạch lâm nghiệp và điều chế rừng

đã được hình thành trong hoàn cảnh như vậy

Đầu thế kỷ 18, phạm vi quy hoạch lâm nghiệp mới chỉ giải quyết việc

“Khoanh thu chặt luôn chuyển”, có nghĩa là đem trữ lượng hoặc diện tích tài nguyênrừng chia đều cho từng năm của chu kỳ khai thác và tiến hành khoanh thu chặt luânchuyển theo trữ lượng hoặc diện tích Phương thức này phục vụ cho phương thứckinh doanh rừng chồi, chu kỳ khai thác ngắn.[19]

Đầu thế kỷ 19, sau cách mạng công nghiệp, phương thức kinh doanh rừngchồi được thay bằng phương thức kinh doanh rừng hạt với chu kỳ khai thác dài Vàphương thức “Khoanh thu chặt luân chuyển” nhường chỗ cho phương thức “Chiađều” của Hartig đã chia chu kỳ khai thác thành nhiều thời kỳ lợi dụng và trên cơ sở

đó khống chế lượng chặt hàng năm Năm 1816 xuất hiện phương pháp phân kỳ lợidụng của H.Cotta Cotta chia chu kỳ khai thác thành 20 thời kỳ lợi dụng và cũng lấy

đó để khống chế lượng chặt hàng năm

Sau đó phương pháp “Bình quân thu hoạch” ra đời Quan điểm của phươngpháp này là giữ đều mức thu hoạch trong chu kỳ khai thác hiện tại, đồng thời vẫnđảm bảo thu hoạch được liên tục trong chu kỳ sau Và đến cuối thế kỷ 19 xuất hiệnphương pháp “Lâm phần kinh tế” của Judeich, phương pháp này khác với phươngpháp “Bình quân thu hoạch” về căn bản Judeich cho rằng những lâm phần nào đảmbảo thu hoạch được nhiều tiền nhất sẽ được đưa vào diện khai thác Hai phươngpháp “Bình quân thu hoạch” và “Lâm phần kinh tế” chính là tiền đề của hai phươngthức tổ chức kinh doanh và tổ chức rừng khác nhau

Phương pháp “Bình quân thu hoạch” và sau này là phương pháp “Cấp tuổi”chịu ảnh hưởng của “Lý luận rừng tiêu chuẩn”, có nghĩa là yêu cầu rừng phải có kếtcấu tiêu chuẩn về tuổi cũng như về diện tích và trữ lượng, vị trí và đưa các cấp tuổicao vào diện tích khai thác Hiện nay phương pháp kinh doanh rừng này được dùngphổ biến ở các nước có tài nguyên rừng phong phú Còn phương pháp “Lâm phầnkinh tế” và hiện nay là phương pháp “Lâm phần” không căn cứ vào tuổi rừng màdựa vào đặc điểm cụ thể của mỗi lâm phần tiến hành phân tích xác định sản lượng

và biện pháp kinh doanh, phương thức điều chế rừng Cũng từ phương pháp này cònphát triển thành “Phương pháp kinh doanh lô” và “Phương pháp kiểm tra” [19]

Vào thập kỷ 30, 40 của thế kỷ XX, tại Châu Âu quy hoạch ngành giữ vai tròlấp chỗ trống của quy hoạch vùng được xây dựng vào đầu thế kỷ Năm 1946, Jack G.V

đã cho ra đời chuyên khảo đầu tiên về phân loại đất đai với tên “Phân loại đất đai choquy hoạch sử dụng đất” Đây cũng là tài liệu đầu tiên đề cập đến đánh giá khả năng củađất cho quy hoạch sử dụng đất Tại vùng Rhodesia trước đây, nay là

Cộng hòa Zimbabwe, Bộ Nông nghiệp đã xuất bản cuốn Sổ tay hướng dẫn quyhoạch sử dụng đất hỗ trợ cho quy hoạch hạ tầng cho trồng rừng Vào đầu nhữngnăm 60 của thế kỷ XX, Tạp chí “East African Journal for Agriculture Foretry” đãxuất bản nhiều bài báo về quy hoạch cơ sở hạ tầng ở Nam Châu Phi Năm 1966, Hộiđất học của Mỹ và Hội Nông học Mỹ cho ra đời chuyên khảo về hướng dẫn điều trađất, đánh giá khả năng của đất và ứng dụng trong quy hoạch sử dụng đất.

1.3 Ở Việt Nam

1.3.1 Quy hoạch vùng chuyên canh

Trong quá trình xây dựng nền kinh tế, đã quy hoạch các vùng chuyên canhlúa ở đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long, các vùng rau thực phẩm

cho các thành phố lớn, các vùng cây công nghiệp ngắn ngày (hàng năm): Vùng

bông Bình Thuận, vùng đay Hưng Yên, vùng thuốc lá Quảng An - Cao Bằng, Ba Vì

- Hà Tây, Hữu Lũng - Lạng Sơn, Nho Quan - Ninh Bình, vùng mía Vạn Điểm, Việt

Trì, Sông Lam, Quảng Ngãi Các vùng cây công nghiệp dài ngày (lâu năm): Vùng

cao su Sông Bé, Đồng Nai, Buôn Hồ - Đắc Lắc, Chư Pả - Gia Lai, Kon Tum, vùng

cà phê Krông Búc, Krông Bách - Đắc Lắc, Chư Pả, Ninh Đức - Gia Lai, Kon Tum,vùng chè ở Lai Châu, Lào Cai, Sơn La, Thái Nguyên, Phú Thọ, Hà Giang, TuyênQuang, Lâm Đồng, Gia Lai, Kom Tum, vùng dâu tằm Bảo Lộc - Lâm Đồng

Quy hoạch vùng chuyên canh đã có những tác dụng trong việc: Xác địnhphương hướng sản xuất, chỉ ra những vùng chuyên môn hoá và những vùng có khảnăng hợp tác kinh tế; Xác định và chọn những vùng trọng điểm giúp Nhà nước tậptrung đầu tư vốn đúng đắn; Xây dựng được cơ cấu sản xuất, các chỉ tiêu sản xuấtsản phẩm và hàng hoá của vùng, yêu cầu xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụsản xuất, nhu cầu lao động; Xây dựng kế hoạch phát triển nghiên cứu tổ chức quản

lý kinh doanh theo ngành và theo lãnh thổ

Quy hoạch vùng chuyên canh đã thực hiện nhiệm vụ chủ yếu là bố trí cơ cấucây trồng được chọn với quy mô và chế độ canh tác hợp lý, theo hướng tập trung đểứng dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, sản lượng và chất lượng sảnphẩm cây trồng đồng thời phân bố các chỉ tiêu nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ sở sảnxuất, làm cơ sở cho công tác quy hoạch, kế hoạch của các cơ sở sản xuất

Quy hoạch vùng chuyên canh có các nội dung chủ yếu sau:

- Xác định quy mô, ranh giới vùng

- Xác định phương hướng, chỉ tiêu nhiệm vụ sản xuất

- Ước tính đầu tư và hiệu quả kinh tế

- Dự kiến tiến độ thực hiện quy hoạch

1.3.2 Quy hoạch lâm nghiệp

1.3.2.1 Quá trình hình thành công tác quy hoạch lâm nghiệp ở nước ta

Quy hoạch lâm nghiệp được áp dụng ở nước ta ngay từ thời kỳ Pháp thuộc,như việc xây dựng phương án điều chế rừng chồi, sản xuất củi; điều chế rừng thôngtheo phương pháp hạt đều,…

Từ năm 1955 - 1957 tiến hành Sơ thám và mô tả để ước lượng tài nguyênrừng

Từ năm 1958 - 1959 tiến hành thống kê trữ lượng rừng miền Bắc

Cục Điều tra quy hoạch rừng (nay là Viện Điều tra quy hoạch rừng) được

thành lập từ năm 1961, là lực lượng chính cùng với các địa phương thực hiện vàhoàn chỉnh quy trình quy hoạch lâm nghiệp Tuy nhiên, so với lịch sử phát triển củacác nước thì quy hoạch lâm nghiệp ở nước ta hình thành, và phát triển muộn hơn rấtnhiều Vì vậy, những nghiên cứu cơ bản về kinh tế, xã hội, kỹ thuật và tài nguyênrừng làm cơ sở cho công tác quy hoạch lâm nghiệp ở nước ta trong giai đoạn 1960 -

2000 là: Vừa tiến hành vừa nghiên cứu áp dụng

Năm 1960 - 1964, công tác quy hoạch lâm nghiệp mới áp dụng ở miền Bắc,đáng kể nhất là công trình quy hoạch lâm nghiệp khu sông Hiếu với sự trợ giúp củachuyên gia Trung Quốc và quy hoạch khu nguyên liệu gỗ trụ mỏ Quảng Ninh dochuyên gia Cộng hoà Dân chủ Đức giúp đỡ Sau đó một loạt các phương án quy

hoạch lâm trường quốc doanh được xây dựng và thông qua như lâm trường Hữu Lũng - Lạng Sơn, lâm trường Sông Mã - Sơn La

Đến đầu năm 1970, chuyên gia Thuỵ Điển đã giúp Việt Nam quy hoạch và

xây dựng khu nguyên liệu giấy tại một số tỉnh vùng trung tâm (nay là Tuyên Quang, Yên Bái, Hà Giang, Thái Nguyên) Khi giải phóng miền Nam thống nhất đất nước,

Bộ Lâm nghiệp đã tăng cường lực lượng lớn từ miền Bắc vào Nam để phát triển lâmnghiệp Một trong những việc làm quan trọng nhất lúc đó là điều tra và quy hoạchlâm nghiệp Nhờ vậy mà một số khu lâm nghiệp đã hình thành như khu lâm nghiệpKon Hà Nừng, khu lâm nghiệp EA Súp, khu lâm nghiệp Gia Nghĩa…

Những năm 80 của thế kỷ 20, vai trò và chức năng của rừng được xác định rõhơn trên quan điểm gắn kết giữa kinh tế - xã hội - môi trường, đặc biệt là đa dạngsinh học nên việc quy hoạch phát triển rừng sản xuất, quy hoạch xây dựng rừngphòng hộ và quy hoạch rừng đặc dụng được quan tâm hơn Vì vậy, một loạt các lâmtrường, các khu bảo tồn thiên nhiên, các khu rừng phòng hộ ra đời Đóng góp vào

sự thành công này phải kể đến công lao của các nhà quy hoạch lâm nghiệp và sựquan tâm đúng mức của các cấp chính quyền

Những năm 1990, nhiều tài liệu hướng dẫn về công tác lập quy hoạch lâmnghiệp đã được xuất bản như: Giáo trình quy hoạch lâm nghiệp và Điều chế rừngcủa các tác giả Lê Sỹ Việt, Vũ Nhâm, năm 1992; Giáo trình Quy hoạch lâm nghiệpcủa các tác giả Lê Sỹ Việt, Trần Hữu Viên, năm 1999

Từ năm 2000 đến nay, công tác quy hoạch lâm nghiệp của nước ta đã đượcquan tâm hơn và có nhiều chuyển biến tiến bộ rõ rệt, thể hiện qua các mốc thời gianghi dấu ấn quyết định của Nhà nước về công tác quy hoạch lâm nghiệp:

- Năm 2002, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành Quyết định

số 199/QĐ-BNN_PTNT ngày 22 tháng 01 năm 2002 về việc phê duyệt Chiến lượcphát triển lâm nghiệp giai đoạn 2001 - 2010, đây là cơ sở đầu tiên để tổ chức quyhoạch lãnh thổ, tổ chức quy hoạch lâm nghiệp và điều chế rừng

- Năm 2004, Quốc Hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thôngqua Luật số 29/2004/QH11 ngày 03 tháng 12 năm 2004 về bảo vệ và phát triển

rừng, trong đó có riêng Mục 1 - Chương 2 về quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát

triển rừng (bao gồm 9 điều, từ điều 13 đến điều 21) Sau đó các Nghị định, Thông tư

hướng dẫn thực hiện Luật Bảo vệ và phát triển rừng được ban hành

- Năm 2005, nhằm triển khai thực hiện có hiệu quả Luật Bảo vệ và phát triểnrừng, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 38/2005/CT-TTg ngày 05 tháng

12 năm 2005 về việc rà soát, quy hoạch lại 3 loại rừng (rừng phòng hộ, rừng đặc

dụng, rừng sản xuất), trong đó nêu rõ: “Ngành lâm nghiệp cần phải khẩn trương thực hiện việc rà soát, quy hoạch lại, xác định rõ diện tích các loại rừng để làm cơ

sở cho việc tổ chức sắp xếp lại sản xuất trong ngành lâm nghiệp, thực hiện các chủ trương chính sách về đầu tư, giao rừng, khoán bảo vệ rừng, sắp xếp, đổi mới và phát triển lâm trường quốc doanh theo Nghị định số 200/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển sản xuất trong ngành lâm nghiệp…” [20]

- Năm 2006, Chính Phủ đã ban hành Nghị định số: 23/2006/NĐ-CP ngày 03tháng 3 năm 2006 về thi hành luật bảo vệ và phát triển rừng, trong đó đã dành trọn

một Chương (chương 2 quy định về quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng)

quy định rõ từ nguyên tắc lập, trình tự lập, điều chỉnh quy hoạch, nội dung quyhoạch, thẩm định, phê duyệt, công bố quy hoạch, phân cấp lập, phê duyệt và quản

lý quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng

- Năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định số TTg ngày 05 tháng 02 năm 2007 Phê duyệt chiến lược phát triển lâm nghiệp ViệtNam giai đoạn 2006 – 2020 Trong đó đã đề cập đến giải pháp về quy hoạch, kế

18/2007/QĐ-hoạch và giám sát: “Rà soát quy 18/2007/QĐ-hoạch 3 loại rừng, xác định lâm phận quốc gia ổn định và cắm mốc ranh giới trên địa bàn” “Nâng cao chất lượng xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng các cấp” “Tăng cường công tác giám sát, đánh giá việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng” [22] Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Quyết

định số 487/QĐ- BNN- TCCB ngày 26 thang 02 năm 2007 về việc ban hành địnhmức lao động điều tra quy hoạch rừng

- Năm 2008, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đã ban hành Thông tư

số 05/2008/TT-BNN ngày 14 tháng 01 năm 2008 về Hướng dẫn lập quy hoạch, kếhoạch bảo vệ và phát triển rừng Đây là văn bản pháp lý hướng dẫn cụ thể nhất từtrước đến nay ở nước ta đối với việc lập Quy hoạch, Kế hoạch bảo vệ và phát triểnrừng cho cả 3 cấp tỉnh - huyện - xã

1.3.2.2 Đặc thù của công tác quy hoạch lâm nghiệp ở Việt Nam

Địa bàn thực hiện quy hoạch lâm nghiệp rất đa dạng, phức tạp (bao gồmvùng sâu, vùng xa, vùng miền núi, vùng cao biên giới đến miền trung du, ven biển,hải đảo,…) thường có địa hình cao, dốc, chia cắt phức tạp, giao thông đi lại khókhăn và có nhiều ngành kinh tế hoạt động

Chu kỳ sinh trưởng và kinh doanh của cây lâm nghiệp dài (nhanh nhất cungphải 7 -10 năm, trung bình từ 15 - 25 năm, lâu hơn là khoảng 50 năm) Mặt khác,người dân sinh sống trong vùng sản xuất lâm nghiệp chủ yếu là đồng bào dân tộc ítngười, trình độ dân trí thấp, kinh tế xã hội kém phát triển, đời sống vật chất, tinhthần còn thiếu thốn và gặp nhiều khó khăn Do đó, người dân chỉ đầu tư vốn thamgia trồng rừng khi biết chắc chắn sẽ có lợi

Mục tiêu của quy hoạch lâm nghiệp rất đa dạng: Quy hoạch rừng phòng hộ(phòng hộ đầu nguồn, phòng hộ ven biển, phòng hộ môi trường); quy hoạch rừngđặc dụng (các vườn Quốc gia, các khu bảo tồn thiên nhiên, các khu di tích lịch sử,văn hóa, danh lam thắng cảnh) và quy hoạch các loại rừng sản xuất Công tác quyhoạch lâm nghiệp bao gồm cả tầm vĩ mô và vi mô: từ quy hoạch lâm nghiệp toànquốc cho đến quy hoạch lâm nghiệp huyện, xã

1.3.2.3 Quy hoạch lâm nghiệp cho các cấp ở Việt Nam

a. Quy hoạch lâm nghiệp cho các cấp quản lý sản xuất kinh doanh

Quy hoạch lâm nghiệp cho các cấp quản lý sản xuất kinh doanh bao gồm:Quy hoạch Tổng công ty lâm nghiệp, Công ty lâm nghiệp; Quy hoạch lâm trường,quy hoạch lâm nghiệp cho các đối tượng khác (quy hoạch cho các khu rừng phònghộ; quy hoạch các khu rừng đặc dụng; quy hoạch phát triển sản xuất lâm nôngnghiệp cho các cộng đồng làng bản và trang trại lâm nghiệp hộ gia đình) Tùy theo

điều kiện cụ thể của mỗi đơn vị và thành phần kinh tế tham gia vào sản xuất lâm nghiệp mà lựa chọn các nội dung quy hoạch cho phù hợp.

b Quy hoạch lâm nghiệp cho các cấp quản lý lãnh thổ

Ở Việt Nam, các cấp quản lý lãnh thổ bao gồm các đơn vị quản lý hànhchính từ cấp Quốc gia tới cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã Để phát triển, mỗi đơn vị đềucần phải xây dựng phương án quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quyhoạch phát triển các ngành sản xuất, quy hoạch bố trí dân cư Ở những địa phương

có tiềm năng phát triển lâm nghiệp thì quy hoạch lâm nghiệp là một nhiệm vụ quantrọng, làm cơ sở cho việc phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn nói chung và pháttriển sản xuất nghề rừng nói riêng

* Quy hoạch lâm nghiệp toàn quốc:

Quy hoạch lâm nghiệp toàn quốc là quy hoạch phát triển sản xuất lâm nghiệptrên phạm vi lãnh thổ quốc gia nhằm giải quyết một số vấn đề cơ bản, đó là: xácđịnh phương hướng nhiệm vụ chiến lược phát triển lâm nghiệp toàn quốc; quyhoạch đất đai tài nguyên rừng theo các chức năng (sản xuất, phòng hộ, đặc dụng);quy hoạch bảo vệ, nuôi dưỡng và phát triển tài nguyên rừng hiện có; quy hoạch táitạo rừng (bao gồm tái sinh tự nhiên và trồng rừng), thực hiện nông lâm kết hợp; quyhoạch lợi dụng rừng, chế biến lâm sản gắn với thị trường tiêu thụ; quy hoạch tổchức sản xuất, phát triển nghề rừng, phát triển lâm nghiệp xã hội; quy hoạch xâydựng kết cấu hạ tầng, giao thông vận tải và xác định tiến độ thực hiện

Do đặc thù khác với các ngành kinh tế khác, cho nên thời gian quy hoạchlâm nghiệp thường là 10 năm và các nội dung quy hoạch được thực hiện tùy theovùng kinh tế lâm nghiệp

* Quy hoạch lâm nghiệp cấp tỉnh:

Quy hoạch lâm nghiệp cấp tỉnh giải quyết những vần đề: Xác định nhiệm vụ,phương hướng phát triển lâm nghiệp trong phạm vi tỉnh Căn cứ vào phương hướngnhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, căn cứ quy hoạch lâm nghiệp toànquốc đồng thời căn cứ vào điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh, tiến hành quyhoạch đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh theo 3 chức năng: Phòng hộ, đặc dụng và sản

xuất; quy hoạch bảo vệ, nuôi dưỡng và phát triển tài nguyên rừng hiện có; quyhoạch tái tạo rừng (bao gồm tái sinh tự nhiên và trồng rừng); thực hiện nông lâm kếthợp; quy hoạch lợi dụng rừng, chế biến lâm sản gắn với thị trường tiêu thụ; quyhoạch tổ chức sản xuất, phát triển nghề rừng, phát triển lâm nghiệp xã hội; quyhoạch xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông vận tải và xác định tiến độ thực hiện.

* Quy hoạch lâm nghiệp cấp huyện:

Quy hoạch lâm nghiệp cấp huyện về cơ bản các nội dung quy hoạch lâmnghiệp cũng tương tự như quy hoạch lâm nghiệp tỉnh, tuy nhiên nó được thực hiện

cụ thể, chi tiết hơn và được tiến hành trên phạm vi địa bàn huyện

Thời gian quy hoạch lâm nghiệp cấp huyện thường là 10 năm Các nội dungquy hoạch lâm nghiệp cũng cần phải phù hợp với phương hướng phát triển kinh tế -

xã hội chung của từng tiểu vùng trong huyện

* Quy hoạch lâm nghiệp cấp xã:

Xã là đơn vị hành chính nhỏ nhất, đơn vị cơ bản quản lý và tổ chức sản xuấtlâm nghiệp trong các thành phần kinh tế tập thể và tư nhân Quy hoạch lâm nghiệptrên địa bàn xã cần chi tiết cụ thể hơn và được tiến hành trong thời gian 5-10 năm

Về cơ bản nội dung quy hoạch cho các cấp quản lý lãnh thổ từ toàn quốc đếntỉnh, huyện, xã là tương tự như nhau Tuy nhiên mức độ giải quyết khác nhau vềchiều sâu và chiều rộng tuỳ theo các cấp

1.4 Thảo luận

Trên thế giới, bất kỳ một ngành lĩnh vực nào, cùng với sự phát triển đi lêncủa kinh tế xã hội thì quy hoạch luôn phải đi trước một bước Quy hoạch bảo vệ vàphát triển rừng cũng vậy, nó luôn phát triển song hành cùng với sự phát triển kinh tế

xã hội của mỗi quốc gia, nó đảm bảo và thể hiện được tầm nhìn của các nhà lãnhđạo trong việc phân vùng kinh tế và sử dụng một cách tối đa có hiệu quả nhưng hàihoà giữa các vùng trong chiến lược phát triển lâm nghiệp chung của đất nước

Ở Việt Nam đã tiến hành quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng cho các cấpquản lý, kinh doanh và các cấp quản lý lãnh thổ ở tầm vĩ mô, vi mô Trên cơ sở quyhoạch bảo vệ và phát triển rừng trong phạm vi lãnh thổ quốc gia, xác định phương

hướng, nhiệm vụ phát triển lâm nghiệp trên toàn quốc, xác định tiến độ thực hiệntừng hạng mục làm cơ sở cho việc quy hoạch bảo vệ và phát triển lâm nghiệp củacác tỉnh Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng cấp huyện phải phù hợp với quyhoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, huyện và định hướng quy hoạchphát triển lâm nghiệp toàn tỉnh, vùng.

Ở tỉnh Sơn La, Sốp Cộp là huyện mới được thành lập vào tháng 12 năm 2003theo Nghị định số 148/NĐ-CP ngày 22 tháng 12 năm 2003 trên cơ sở tách một số xãbiên giới từ huyện Sông Mã Đây là một huyện miền núi biên giới nghèo, nền kinh

tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông lâm nghiệp, trong đó diện tích đất lâm nghiệpchiếm 82,6% tổng diện tích tự nhiên của toàn huyện Do đó để nền kinh tế -

xã hội của huyện phát triển một cách bền vững, thì trên cơ sở quy hoạch phát triểnkinh tế - xã hội của toàn huyện, bên cạnh quy hoạch phát triển của các ngành khác,việc tổ chức triển khai lập Quy hoạch, Kế hoạch Bảo vệ và phát triển rừng huyệnSốp cộp giai đoạn 2016 - 2020 và định hướng đến năm 2030 là cần thiết và là cơ sở

để Nhà nước đầu tư hỗ trợ, kết hợp với công tác xã hội hoá, thu hút đầu tư từ các

nguồn lực khác (các tổ chức phi chính phủ, các doanh nghiệp, cá nhân ) cho sản

xuất lâm nghiệp đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất và bền vững từ tỉnh - huyện - xã;đáp ứng được mục tiêu của chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh, bền vững ở mộthuyện nghèo; phù hợp và phát huy được lợi thế của từng địa phương, gắn với chiếnlược tổng thể phát triển kinh - tế xã hội của huyện, định hướng quy hoạch phát triểnlâm nghiệp toàn tỉnh và vùng

Chương 2 MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG

VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

2.1.1 Mục tiêu tổng quát

Đề xuất được Kế hoạch Bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2016-2020 vàđịnh hướng Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng bền vững của huyện Sốp Cộp, tỉnhSơn La đến năm 2030

2.2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Rừng và đất lâm nghiệp của huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La

- Các yếu tố về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, môi trường và các yếu tố khác liên quan có ảnh hưởng đến sự phát triển của rừng

2.3 Nội dung nghiên cứu

Để thực hiện các mục tiêu trên, Đề tài tập trung nghiên cứu các nội dung cụ thể sau:

2.3.1 Điều kiện cơ bản của huyện Sốp Cộp

- Điều kiện tự nhiên

- Điều kiện dân sinh - kinh tế - xã hội

- Đánh giá những thuận lợi, khó khăn

2.3.2 Cơ sở xây dựng quy hoạch, kế hoạch Bảo vệ và phát triển rừng của huyện Sốp Cộp

- Cơ sở pháp lý (Hiến pháp, các luật, văn bản dưới luật và các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương có liên quan )

- Thực trạng công tác bảo vệ và phát triển rừng của huyện Sốp Cộp

+ Hiện trạng quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp, tài nguyên rừng

+ Thực trạng công tác bảo vệ và phát triển rừng

- Dự báo các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển lâm nghiệp trong kỳ quy

hoạch (dân số, lao động, nhu cầu gỗ, lâm sản, thị trường tiêu thụ,…)

2.3.3 Nội dung đề xuất Kế hoạch và định hướng Quy hoạch Bảo vệ và phát triển rừng huyện Sốp Cộp

- Quan điểm, định hướng phát triển

- Xây dựng và lựa chọn Phương án quy hoạch

- Nội dung đề xuất kế hoạch BV&PTR giai đoạn 2016-2020 và định hướng quy hoạch BV&PTR đến năm 2030

+ Mục tiêu, nhiệm vụ

+ Quy hoạch sử dụng đất rừng (3 loại rừng) huyện Sốp Cộp

+ Kế hoạch bảo vệ, phát triển và kinh doanh các loại rừng giai đoạn

2016-2020 và định hướng Quy hoạch đến năm 2030

+ Đề xuất tập đoàn cây trồng theo các chức năng

+ Quy hoạch, kế hoạch xây dựng hạ tầng phục vụ lâm sinh

- Đề xuất một số giải pháp thực hiện quy hoạch

- Các dự án ưu tiên

- Khái toán vốn đầu tư

- Hiệu quả quy hoạch (kinh tế, xã hội, môi trường)

2.4 Phương pháp nghiên cứu

2.4.1 Quan điểm Phương pháp luận

- Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng là một hệ thống các biện pháp về tổchức, kinh tế kỹ thuật và pháp chế của Nhà nước nhằm khai thác có hiệu quả các

yếu tố cơ bản (điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và các nguồn lực ) nhưng phải

đảm bảo hài hoà giữa các ngành kinh tế

- Việc quy hoạch phải đạt được mục tiêu trước mắt và lâu dài, phù hợp vớiquy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch phát triển các ngành cóliên quan của địa phương và của ngành Nông, lâm nghiệp

Do vậy, chúng ta phải quyết định mối quan hệ giữa hiện tại và tương lai, giữacung và cầu làm sao để quy hoạch đạt được hiệu quả cao nhất mà vẫn đảm bảo tính

ổn định, bền vững

2.4.2 Phương pháp điều tra thu thập số liệu

2.4.2.1 Phương pháp thu thập số liệu và kế thừa tài liệu hiện có

Sử dụng phương pháp kế thừa các tài liệu có chọn lọc nhằm thu thập các nguồn tài liệu thứ cấp hiện có trên địa bàn, bao gồm:

- Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Sơn La và huyện SốpCộp

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất huyện Sốp Cộp

- Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng cấp tỉnh (Sơn La).

- Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng cấp huyện (Sốp Cộp).

- Các cơ chế, chính sách của Trung ương và quy định của tỉnh, huyện có liênquan

- Các chỉ tiêu, định mức kinh tế, kỹ thuật hiện hành

- Các số liệu, tài liệu về tự nhiên, kinh tế - xã hội và tài nguyên rừng của huyện Sốp Cộp

- Các loại bản đồ có liên quan: bản đồ thổ nhưỡng của huyện và tỉnh; bản đồhiện trạng sử dụng đất huyện Sốp Cộp; bản đồ quy hoạch 3 loại rừng; bản đồ phâncấp phòng hộ, phân bố tài nguyên rừng

2.4.2.2 Phương pháp điều tra khảo sát thực địa, bổ sung hoàn thiện tài liệu

- Sử dụng phương pháp PRA (đánh giá nông thôn có sự tham gia) để điều

tra, phân tích về hiện trạng quản lý sử dụng đất đai, tài nguyên rừng, vai trò và mức

độ tham gia của người dân địa phương trong công tác quản lý tài nguyên rừng,những thuận lợi và khó khăn hiện nay trong bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng cũng như nhu cầu, nguyện vọng của người dân trong sản xuất và đời sống…

- Sử phương pháp phúc tra thực địa để cập nhật số liệu về số và chất lượngtài nguyên rừng thông qua phương pháp ô tiêu chuẩn điển hình xác lập ở các trạngthái rừng trồng và rừng tự nhiên theo quy trình sau đây:

+ Điều tra trữ lượng rừng tự nhiên: Lập các ô tiêu chuẩn điển hình có diệntích S=1.000m2 (25x40), sau đó sử dụng thước kẹp kính, thước Blumlei để quan trắc, đo đếm, xác định các chỉ tiêu về đường kính, chiều cao: D1.3; Hvn Hdc;

+ Điều tra trữ lượng rừng trồng: Như rừng tự nhiên, lập các ô tiêu chuẩn điểnhình với diện tích mỗi ô S=500 m2 (20x25m), sau đó quan trắc, đo đếm, tính các chỉtiêu về đường kính, chiều cao: D1.3; Hvn Hdc;

+ Điều tra tình hình sinh trưởng của cây tái sinh rừng, nguồn gốc tái sinh,loài cây, kết hợp với điều tra trên các ô tiêu chuẩn, tiến hành lập 5 ô dạng bản, mỗi ô có diện tích S= 25m2 (5x5m), 4 ô ở bốn góc và lô ở giữa của ô tiêu chuẩn

2.4.3 Phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu

2.4.3.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích thông tin, tài liệu

- Các thông tin liên quan đến điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội như: vị trí địa

lý, địa hình địa thế, khí hậu thời tiết, đất đai, tài nguyên động thực vật, thực trạngphát triển kinh tế, dân số, thành phần dân tộc, cơ sở hạ tầng được kế thừa tổng hợp

có chọn lọc từ nguồn tài liệu của các cơ quan chuyên môn thuộc tỉnh, huyện, xã

- Hệ thống các thông tin liên quan đến tổ chức và thể chế được tổng hợp vàphân tích bằng phương pháp SWOT để đánh giá điểm mạnh (Strongth), điểm yếu(Weakness), Cơ hội (Oppotunity) và những hạn chế, nguy cơ, thách thức (Threat)

để đề xuất giải pháp quy hoạch phù hợp

- Tổng hợp phân tích các thông tin chuyên đề như: Tình hình sử dụng đất,tình hình sản xuất lâm nghiệp Khai thác tối đa các thông tin từ các bản đồ hiệntrạng sử dụng đất, bản đồ địa hình, bản đồ phân chia các loại rừng và phân cấpphòng hộ Bản đồ quy hoạch được xây dựng dựa trên bản thuyết minh và tuân theođúng các quy định về làm bản đồ

- Các thông tin điều tra phục vụ cho quy hoạch bảo vệ và phát triển lâmnghiệp được tổng hợp theo phương pháp tối ưu hoá mục tiêu và phân tích đa tiêuchuẩn áp dụng cho xây dựng kế hoạch

Chương 3 ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU

3.1 Điều kiện tự nhiên

3.1.1 Vị trí địa lý

Huyện Sốp Cộp nằm về phía Tây Nam của tỉnh Sơn La, Trung tâm huyệncách tỉnh lỵ Sơn La khoảng 130 km Sốp Cộp có 120 km đường biên giới giáp với 3huyện của 2 tỉnh Hủa Phăn và Luông Pha Băng - Nước Cộng hoà dân chủ nhân dânLào, đã tạo cho Huyện có vị trí đặc biệt về an ninh quốc phòng Huyện Sốp Cộp có

08 xã với tổng diện tích tự nhiên 148.088,0 ha

3.1.2 Địa hình, địa thế

Huyện Sốp Cộp có địa hình khá phức tạp, chia cắt mạnh, tạo nên các dẫy núilớn nhỏ phân bố không đều, hầu hết các các dãy núi chạy theo hướng Tây Bắc -Đông Nam Hệ thống suối đa dạng có độ chênh cao lớn Nhìn chung địa hình tronghuyện hình thành nên hai tiểu vùng tương đối khác biệt đó là:

- Vùng núi cao: Bao gồm 4 xã là: Mường Lèo, Mường Lạn, Nậm Lạnh vàSam Kha Các xã này có độ cao trung bình từ 1.000 - 1.800m, độ cao tuyệt đối caonhất là đỉnh Pu Sam Xao 1.925m thuộc xã Mường Lèo Vùng này địa hình hiểm trở,

có nhiều núi cao vực sâu Độ dốc cao, phần lớn từ 250 trở lên, có một số nơi đến 45

và trên 450, nhiều núi đá và tỷ lệ đá lẫn lớn Vùng này có tỷ lệ đất trồng trọt câynông nghiệp thấp, sản xuất nông nghiệp chủ yếu là trồng lúa nương, ngô, sắn và một

số cây công nghiệp ngắn ngày trên đất dốc

- Vùng núi thấp: Bao gồm các xã còn lại: Sốp Cộp, Mường Và, Dồm Cang vàPúng Bánh Các xã này có độ cao trung bình từ 750 - 950m, độ cao tuyệt đối thấp nhất

là 700 m ở suối Nậm Công thuộc xã Sốp Cộp Vùng này có độ dốc trung bình từ

20-350, tỷ lệ núi đá và đá lẫn thấp Sản xuất nông nghiệp ở vùng này có phần đa dạng hơn như: lúa nước, lúa nương, ngô, cây ăn quả và một số cây công nghiệp ngắn ngày

3.1.3 Khí hậu

Huyện Sốp Cộp nằm ở vị trí vùng Tây Bắc Việt Nam, mang đặc trưng khíhậu nhiệt đới nóng ẩm, chịu ảnh hưởng của chế độ gió mùa Nhưng do khu vực nằmsâu trong lục địa nên ít ảnh hưởng của mưa bão trong mùa hè và gió mùa Đông Bắctrong mùa đông Trong năm được chia làm hai mùa rõ rệt:

- Mùa mưa xuất hiện từ tháng 4 đến tháng 9, mưa tập trung vào các tháng6,7,8, lượng mưa chiếm trên 85-90% lượng mưa cả năm Mùa này thời tiết nóng ẩmrất thích nghi cho sinh trưởng, phát triển của cây trồng

- Mùa khô từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, do ảnh hưởng của gió mùa TâyNam nên thời tiết khô và lạnh Có năm xuất hiện sương muối kéo dài từ 3-5 ngày,mùa này dễ xẩy ra hoả hoạn đối với nhà cửa và cây rừng

Diễn biến thời tiết và khí hậu trung bình 10 năm (1997-2007) có những đặc trưng chính sau đây:

+ Chế độ nhiệt:

Nhiệt độ trung bình năm

Nhiệt độ tối cao trung bình năm

Nhiệt độ tối thấp trung bình năm

+ Lượng mưa:

Tổng số ngày mưa trung bình năm

Lượng mưa trung bình năm

Số ngày có sương mù trung bình

Số ngày có sương muối ít trung bình

(Nguồn: Trạm khí tượng thuỷ văn huyện Sốp Cộp)

3.1.4 Sông suối - thuỷ văn

Hệ thống suối trong huyện phân bố như sau:

- Hệ thống suối Nậm Công: đây là hệ thống suối lớn nhất trong huyện SuốiNậm Công chẩy qua xã Sốp Cộp trở thành nhánh chính của Sông Mã, là hợp lưu

của 3 con suối nhỏ: suối Mường Và, suối Nậm Lạnh, suối Nậm Ban (chảy qua 4 xã: Sam Kha; Púng Bánh; Dồm Cang và Sốp Cộp) Hệ thống suối Nậm Công cung cấp

đủ nước cho 4 xã nói trên cả về mùa khô, đồng thời có tiềm năng lớn về thủy điện

- Suối Nậm Pừn: Bắt nguồn từ độ cao 1.600m thuộc xã Mường Lèo (Giáp biên giới Việt Lào) chảy sang huyện Điện Biên Đông đổ ra Sông Mã.

- Suối Nậm Sọi: Chảy dọc xã Mường Lạn - xã Mường Cai - Chiềng Khoong

(huyện Sông Mã) và đổ ra Sông Mã.

Ngoài hệ thống suối và các con suối chính trên, còn có những con suối nhỏphân bố không đồng đều trong huyện.

Với đặc thù của vùng núi cao hiểm trở, nên hầu hết những con suối tronghuyện đều có những đặc điểm chung: tốc độ dòng chẩy mạnh do độ chênh cao giữa

hạ lưu và thượng nguồn lớn, tạo nên nhiều thác gềnh Biên độ lưu lượng nước giaođộng giữa hai mùa rất lớn, nhiều con suối nhỏ không đủ nước sinh hoạt và sản xuấtcho đồng bào vào thời điểm mùa khô Tiềm năng khai thác để xây dựng các côngtrình thuỷ lợi, thuỷ điện nhỏ phục vụ đời sống và sản xuất tại chỗ của địa phương rấtlớn

Nguồn nước ngầm chưa được điều tra thăm dò đánh giá đúng mức, hiện tạimột số nơi người dân trong vùng mới chỉ bằng kinh nghiệm sẵn có để đào giếng lấynước, nhưng cũng rất tốn kém mà nguồn nước thì chưa đáp ứng đủ cho nhu cầu sinhhoạt hàng ngày

+ Đất vàng xám điển hình (Xfh): Diện tích 68.549 ha, chiếm 46,52% diện

tích đất xám vàng Đất này chủ yếu phân bố ở đai cao từ sườn lên đỉnh núi, có độ

pH từ 6 - 6,5; tỷ lệ đá lẫn, đá lộ đầu lớn; độ dốc cao phần lớn từ 300 trở lên có tầngmỏng đến trung bình; hàm lượng mùn phần lớn là trung bình đến giầu Loại đất nàythực bì chủ yếu là cây rừng tự nhiên và đất trống đồi núi trọc

+ Đất xám vàng có thành phần cơ giới nặng (Xfar): Diện tích 58.942 ha, chiếm40% diện tích đất vàng xám Đất này chủ yếu phân bố ở đai cao từ sườn đến đỉnh vàmột phần chân núi, có độ pH từ 4,5-7,5; hàm lượng mùn trung bình; tỷ lệ đá lẫn nhiều;

độ dốc cao phần lớn từ 350 trở lên; có tầng mỏng trung bình Loại đất này thực bì chủ yếu là cây rừng tự nhiên đang tái sinh và một phần đất trống đồi núi trọc

+ Đất xám tích mùn (Xfu): Diện tích 16.489 ha, chiếm 11,19% đất vàngxám Đất này chủ yếu phân bố ở các vùng núi thấp và ven theo hai bên suối lớn, có

độ pH từ 4,5-5 ; hàm lượng mùn trung bình đến giầu; tỷ lệ đá lẫn ít; độ dốc tậptrung từ 20-350; có tầng mỏng trung bình Loại đất này hiện tại đang là rừng tái sinh

tự nhiên và canh tác sản xuất nông nghiệp

- Đất phù sa (P): Diện tích 2.505 ha, chiếm 1,7% tổng diện tích tự nhiên Đấtnày được chia làm 3 loại đất phụ:

+ Đất phù sa chua (Pc): Diện tích 2.077 ha, chiếm 82,91% diện tích đất phù

sa Đất này chủ yếu phân bố ở các vùng chân núi, có độ pH từ 4,5– 6,5 ; hàm lượngmùn trung bình; tỷ lệ đá lẫn ít; độ dốc thấp, tập trung từ 15-250; có tầng mỏng trungbình Loại đất này hiện tại đang canh tác sản xuất nông nghiệp

+ Đất phù sa ít chua (Pi): Diện tích 354 ha, chiếm 14,13% Đất này chủ yếuphân bố ở các vùng chân núi, có độ pH từ 5,5-7,5 ; hàm lượng mùn trung bình đếngiầu Loại đất này hiện tại đang canh tác sản xuất nông nghiệp

+ Đất phù sa bão hoà (Peh): Diện tích 74 ha, chiếm 2,96% diện tích đất phù

sa Đất này chủ yếu phân bố ở các vùng chân núi, có độ pH trung tính; hàm lượngmùn trung bình Loại đất này hiện tại đang canh tác sản xuất nông nghiệp

- Đất đỏ và nâu vàng (F): Diện tích 486 ha, chiếm 0,33% tổng diện tích tự nhiên Đất này phân bố chủ yếu ở sườn dông

- Đất mới biến đổi (CM): Diện tích 177 ha, chiếm 0,12% tổng diện tích tự nhiên Đất này phân bố rải rác ở sườn dông do quá trình glây mạnh

- Đất glây (Gl): Diện tích 206 ha, chiếm 0,14% tổng diện tích tự nhiên Đất này phân bố rải rác ở dọc ven các con suối lớn, có độ dốc thấp

3.2 Điều kiện dân sinh, kinh tế, xã hội

3.2.1 Nguồn nhân lực

3.2.1.1 Nhân khẩu và lao động:

Năm 2014, toàn huyện có 8.718 hộ với 44.100 nhân khẩu (mật độ trung bình 30người/km 2), trong đó số người trong độ tuổi lao động phổ thông là 20.286 người,chiếm 46%; cơ cấu lao động nông lâm nghiệp chiếm tỷ lệ trên 85%; chất lượng lao

động thấp, số người trong độ tuổi lao động đã qua đạo tạo, được chuyển giao kỹthuật trên 5% Mật độ dân số phân bố cơ bản đồng đều trong toàn huyện.

3.2.1.2 Dân tộc:

Huyện Sốp Cộp có 6 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó: dân tộcThái chiếm 57,59% ; dân tộc Mông chiếm 24,35%; dân tộc Khơ mú chiếm 7,09%;dân tộc Lào chiếm 8,5%; dân tộc Kinh chiếm 2,21%; dân tộc Mường chiếm 0,18%

và dân tộc khác chiếm 0,8%

(Nguồn: Phòng Thống kê huyện Sốp Cộp)

Nhân dân các dân tộc trong Huyện có truyền thống lao động cần cù, chịukhó; có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất nông lâm nghiệp đây là lợi thế cho ngànhnông lâm nghiệp song cũng là khó khăn trong việc chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế

nói chung (do tập quán canh tác còn manh mún, lạc hậu; sản xuất còn mang nặng tính tự túc, tự cấp).

3.2.2 Thực trạng về kinh tế

Năm 2014, giá trị sản xuất (theo giá hiện hành) đạt 1.047,3 tỷ đồng, tăng

7,4% so với cùng kỳ năm trước Trong đó: Lĩnh vực nông, lâm, thủy sản: 387,9 tỷđồng, chiếm 37%; lĩnh vực công nghiệp - xây dựng: 280,8 tỷ, chiếm 26,8% đồng;lĩnh vực dịch vụ: 378,6 tỷ đồng, chiếm 36,2%

Giá trị sản xuất (theo giá so sánh năm 2010): 798 tỷ đồng, tăng 4,38% so với

cùng kỳ năm trước Trong đó: Lĩnh vực nông, lâm, thủy sản: 271,2 tỷ đồng, bằng86,3% so với kế hoạch, tăng 2,09% so với cùng kỳ năm trước; Lĩnh vực côngnghiệp - xây dựng: 214,4 tỷ đồng, bằng 91% so với kế hoạch, tăng 3% so với cùng

kỳ năm trước; lĩnh vực dịch vụ 312 tỷ đồng, bằng 93,2% so với kế hoạch, tăng 7,47

% so với cùng kỳ năm trước

Trong lĩnh vực nông nghiệp, tỷ trọng ngành tiếp tục phát triển theo địnhhướng: tỷ trọng chăn nuôi, lâm nghiệp tăng, tỷ trọng ngành trồng trọt giảm dần

(Nguồn: Báo cáo số 503/BC-UBND ngày 28/12/2014 của UBND huyện Sốp Cộp về Kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh năm 2014 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2015)

3.2.3 Cơ sở hạ tầng

3.2.3.1 Giao thông:

Mạng lưới giao thông chính của huyện bao gồm:

- Đường Quốc lộ 4G: Tính từ ranh giới giữa huyện Sốp Cộp với huyện Sông

Mã đến huyện lỵ Sốp Cộp, dài 9,7 km Đây là tuyến đường cấp III giao thông, mặtđường trải nhựa, là tuyến huyết mạch duy nhất nối liền huyện Sốp Cộp với huyệnSông Mã và với thành phố Sơn La,

- Đường tỉnh lộ 105: Tuyến này xuất phát từ huyện lỵ Sốp Cộp đến hết xã

Mường Lèo (giáp xã Mường Lói, Điện Biên), tuyến này đang được nâng cấp, hiện

tại mới chỉ rải nhựa được 6km đầu, còn lại là đường cấp phối

- Đường huyện có 3 tuyến với tổng chiều dài 97 km Trong đó: Tuyến SốpCộp-Mường Và-Mường Lạn-Mốc Quốc gia D6, chiều dài 42 km; Tuyến Sốp Cộp-Nậm Lạnh-Cửa khẩu Lạnh Bánh dài 25 km; Tuyến Dồm Cang-Nậm Lạnh-Mường

3.2.3.2 Thuỷ lợi:

- Tổng số kênh, mương (kênh mương cấp III do xã quản lý) trên địa bàn

huyện có 174,61km Trong đó: 62,88 km đã được kiên cố hoá, chiếm 36%; 111,73

km tạm thời cần được kiên cố hoá, chiếm 64%

- Số công trình thuỷ lợi trên địa bàn có 194 công trình, trong đó: 54 công trình đáp ứng yêu cầu sử dụng; 140 công trình cần cải tạo, nâng cấp