Theo Chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước (KBNN) đến năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 1382007QĐTTg ngày 2182017, công tác thu Ngân sách Nhà nước được định hướng phát triển hướng tới mục tiêu: Hiện đại hoá quản lý thu ngân sách nhà nước qua KBNN theo hướng đơn giản về thủ tục hành chính, giảm thiểu thời gian và thủ tục nộp tiền cho các đối tượng nộp thuế. Ứng dụng có hiệu quả công nghệ thông tin điện tử tiên tiến vào quy trình quản lý thu ngân sách nhà nước với các phương thức thu nộp thuế hiện đại, bảo đảm xử lý dữ liệu thu ngân sách nhà nước theo thời gian thực thu;
Trang 1HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CÁC TÀI KHOẢN CHUYÊN THU CỦA KBNN THÁI NGUYÊN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Thạc sỹ : Hà Quốc Thái Đăng số 188 (2/2018), trang 44, Tạp chí Quản lý Ngân quỹ Quốc gia
Theo Chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước (KBNN) đến năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 138/2007/QĐ-TTg ngày 21/8/2017, công tác thu Ngân sách Nhà nước được định hướng phát triển hướng tới mục tiêu: Hiện đại hoá quản lý thu ngân sách nhà nước qua KBNN theo hướng đơn giản về thủ tục hành chính, giảm thiểu thời gian và thủ tục nộp tiền cho các đối tượng nộp thuế Ứng dụng có hiệu quả công nghệ thông tin điện tử tiên tiến vào quy trình quản lý thu ngân sách nhà nước với các phương thức thu nộp thuế hiện đại, bảo đảm xử lý dữ liệu thu ngân sách nhà nước theo thời gian thực thu;
Trong công tác thanh toán, Chiến lược phát triển KBNN hướng tới mục tiêu : Hiện đại hóa công tác thanh toán của KBNN trên nền tảng công nghệ thông tin hiện đại, theo hướng tự động hóa và tăng tốc độ xử lý các giao dịch; bảo đảm dễ dàng kết nối, giao diện với các hệ thống ứng dụng khác; tham gia hệ thống thanh toán điện tử song phương, thanh toán điện tử liên ngân hàng, thanh toán bù trừ điện tử với các ngân hàng; ứng dụng có hiệu quả công nghệ, phương tiện và hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tiên tiến của quốc tế Đến năm
2020, về cơ bản KBNN không thực hiện giao dịch bằng tiền mặt
Một trong những giải pháp quan trọng để thực hiện thành công các mục tiêu trên là, mở rộng các hình thức thu, nộp NSNN không dùng tiền mặt qua các tài khoản chuyên thu của KBNN tại các ngân hàng thương mại
Thực hiện chỉ đạo của KBNN, KBNN Thái Nguyên và 9 KBNN trực thuộc đã tiến hành mở 27 thanh toán, tài khoản chuyên thu tại 5 hệ thống ngân hàng thương mại gồm : Vietinbank, Agribank, BIDV, Vietcombank và MB Đồng thời, mở rộng hình thức thu nộp NSNN qua máy chấp nhận thẻ POS của
hệ thống Vietinbank, Vietcombank tại trụ sở 03 KBNN là KBNN thành phố Thái Nguyên, KBNN Sông Công và KBNN Phổ Yên
Qua hơn 6 tháng triển khai hình thức thu nộp qua POS, mở rộng các Ngân hàng thương mại có tài khoản chuyên thu của KBNN đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thành vượt mức chỉ tiêu, kế hoạch thu NSNN tại địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2017, cụ thể : Tổng số thu NSNN trong cân đối trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến hết ngày 31/12/2017 là 12.585 tỷ đồng, vượt 40% so với
kế hoạch phát triển kinh tế xã hội được Hội đồng nhân dân tỉnh giao và vượt 43,7% so với dự toán thu NSNN được Trung ương giao, trong đó : Thu nội địa
Trang 29.867 tỷ đồng vượt 46% kế hoạch tỉnh giao; Thu hoạt động xuất nhập khẩu : 2.718 tỷ đồng, vượt 21% kế hoạch tỉnh giao
Mặc dù mới triển khai mở rộng ủy nhiệm thu qua các Ngân hàng thương mại, số thu NSNN qua các tài khoản chuyên thu năm 2017 tại KBNN Thái Nguyên là 2.506 tỷ đồng, chiếm 20% tổng số thu NSNN trên địa bàn Nếu tính
cả số thu qua các tài khoản thanh toán của KBNN, qua hệ thống thanh toán bù trừ điện tử, điện tử liên ngân hàng, qua thanh toán điện tử liên kho bạc, số thu NSNN qua hệ thống Ngân hàng là : 12.402 tỷ đồng, chiếm gần 99% số thu NSNN trên địa bàn, số thu NSNN bằng tiền mặt nộp trực tiếp tại KBNN chỉ chiếm hơn 1% tổng số thu NSNN
Có được kết quả trên là sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của KBNN Thái Nguyên với cơ quan Thuế, Hải quan, các ngân hàng thương mại trên địa bàn trong thực hiện quy trình thu NSNN; sự tuyên truyền của KBNN, cơ quan thu, Ngân hàng thương mại, các cơ quan báo chí, phát thanh truyền hình trên địa bàn đến người nộp thuế cùng với việc thực hiện khai báo, nộp thuế điện tử của cơ quan thuế, hải quan được tiến hành đồng bộ
Việc mở rộng các tài khoản chuyên thu làm giảm đáng kể chi phí xã hội, phí thanh toán qua các ngân hàng, tập trung nhanh nguồn thu vào NSNN, giảm bớt thời gian, thủ tục trong quá trình nộp NSNN của người nộp thuế Các tài khoản chuyên thu cùng với hệ thống thanh toán song phương điện tử giữa KBNN và Ngân hàng thương mại cũng tập trung nhanh Ngân quỹ, giúp cho quá trình quản lý, điều hành Ngân quỹ của KBNN được tập trung, an toàn, hiệu quả
Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, trong quá trình thực hiện phối hợp thu vẫn còn một số vướng mắc:
Việc thực hiện tra soát, điều chỉnh số liệu bằng điện tử trên chương trình TCS-TT giữa cơ quan KBNN-Thuế còn có một số bất cập Khi cơ quan thuế đã
ký số chứng từ điều chỉnh điện tử, KBNN kiểm tra phát hiện sai sót không thể chuyển trả lại được
Việc đối chiếu giữa KBNN và NHTM trên chương trình thanh toán song phương điện tử thường xuyên bị chậm sau giờ làm việc do nhiều nguyên nhân như lỗi đường truyền dữ liệu, lỗi chương trình, do nhân viên của NHTM thực hiện đối chiếu muộn sau giờ,… Vẫn còn tình trạng các chứng từ thu tại NHTM sau giờ cut off time truyền sang KBNN không đúng thời gian quy định (9 giờ sáng ngày làm việc kế tiếp)
Để công tác phối hợp thu NSNN được triển khai hiệu quả trong thời gian tới, từ thực tế công tác tại địa phương, xin được đề xuất một số ý kiến như sau :
1 Đề nghị tiếp tục thực hiện việc mở thêm các tài khoản chuyên thu và thực hiện thanh toán song phương điện tử giữa KBNN với các ngân hàng thương mại
Trang 3Để thực hiện được việc này, đề nghị cần có tiêu chí cụ thể đối với hệ thống và chi nhánh Ngân hàng thương mại (các tiêu chí như: tỷ lệ an toàn vốn (CAR), số lượng khách hàng có quan hệ thu nộp với NSNN, doanh số trích nộp NSNN, khả năng nhân lực đáp ứng khi thực hiện thanh toán song phương điện tử…) KBNN các tỉnh, thành phố dựa trên tiêu chí trên để đề xuất với KBNN được mở tài khoản chuyên thu tại các ngân hang thương mại trên địa bàn
Nếu có tiêu chí cụ thể sẽ hiệu quả hơn trong quá trình thực hiện, tránh được các tài khoản chuyên thu được mở, nhưng số thu NSNN phát sinh quá ít, dẫn đến lãng phí thời gian, công sức và tài nguyên của hệ thống
2 Đề nghị KBNN phối hợp với các Ngân hàng thương mại hoàn thiện hệ thống thanh toán song phương điện tử, chương trình thu thuế của các NHTM, giảm thiểu các lỗi trong quá trình thanh toán, đồng bộ trong thời gian đối chiếu sau giờ cut off time, hạn chế việc công chức KBNN phải thực hiện đối chiếu sau khi đã hết thời giờ làm việc
3 Tăng cường hơn nữa công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực,
kỹ năng xử lý nghiệp vụ đối với công chức thực hiện nhiệm vụ thu NSNN của KBNN và các ngân hàng thương mại để hạn chế các sai sót trong quá trình hạch toán, hướng dẫn, phục vụ tốt nhất người nộp thuế
4 Nâng cấp chương trình thu thuế tập trung TCS-TT, tăng cường trao đổi giữa các cơ quan có liên quan, kịp thời cập nhật dữ liệu Khai thác hiệu quả số liệu trên chương trình phục vụ công tác quản lý, điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương, nhất là những dịp cuối năm, phát huy hiệu quả của việc thực hiện tra soát, đề nghị điều chỉnh điện tử trên chương trình
Đề nghị cấp có thẩm quyền phối hợp nghiên cứu tăng cường chia sẻ, sử dụng danh mục dữ liệu dùng chung giữa cơ quan thu-KBNN-NHTM Có thể nghiên cứu theo hướng điện tử hóa hoàn toàn, chia sẽ dữ liệu dựa trên mã số tờ khai nộp thuế Mỗi tờ khai có 01 mã số duy nhất (hiện cơ quan Hải quan đã thực hiện), khi người nộp thuế thực hiện nộp thuế điện tử hoặc đến NHTM, KBNN
để trích tài khoản, nộp tiền mặt,… để nộp thuế chỉ cần đưa mỗi mã số tờ khai nộp thuế Người thu sẽ nhập mã tờ khai vào chương trình, đối chiếu lại thông tin
và in giấy nộp tiền vào ngân sách trên chương trình TCS-TT Người nộp thuế không cần lập, gửi bảng kê nộp thuế làm căn cứ lập giấy nộp tiền như hiện tại
Nếu thực hiện được như vậy, cơ quan thu cũng quản lý chặt chẽ, cập nhật ngay được số thu theo từng tờ khai của người nộp thuế./
Ghi chú: Tỷ lệ an toàn vốn (Capital Adequacy Ratio - CAR) là một thước
đo độ an toàn vốn của ngân hàng, thường được dùng để bảo vệ những người gửi tiền trước rủi ro của ngân hàng và tăng tính ổn định cũng như hiệu quả của hệ
Trang 4thống, cách tính được quy định cụ thể tại thông tư 41/2016/TT-NHNN của Ngân hang Nhà nước