Phân tích vai trò của các kỹ năng trong hoạt động tư vấn pháp luật

Trong hoạt động tư vấn pháp luật cũng vậy, kỹ năng đóng một vai trò rất quan trọng. Bởi kỹ năng sẽ góp phần bổ trợ cho những kiến thức chuyên môn của người tư vấn pháp luật nhằm tăng năng suất lao động tạo ra hiệu quả cao trong công việc. Vì vậy, sau đây tôi sẽ đi sâu vào phân tích vấn đề này với đề bài: “Phân tích vai trò của các kỹ năng trong hoạt động tư vấn pháp luật.”

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRUNG TÂM TƯ VẤN PHÁP LUẬT

Phân tích vai trò của các kỹ năng trong

hoạt động tư vấn pháp luật

HỌ VÀ TÊN :

MSSV : LỚP : NGÀNH :

LỜI NÓI ĐẦU

Trong cuộc sống, muốn thực hiện thànhcông một công việc nào đấy một cách nhanhchóng và hiệu quả nhất, đạt được kết quảnhư mong muốn thì đều cần có kỹ năng Mỗicông việc, mỗi ngành nghề lại đòi hỏi những

kỹ năng nhất định, do vậy mỗi người cầnphải rèn luyện những kỹ năng phù hợp vớicông việc, ngành nghề của mình Trong hoạtđộng tư vấn pháp luật cũng vậy, kỹ năngđóng một vai trò rất quan trọng Bởi kỹ năng

sẽ góp phần bổ trợ cho những kiến thứcchuyên môn của người tư vấn pháp luậtnhằm tăng năng suất lao động tạo ra hiệuquả cao trong công việc Vì vậy, sau đây tôi

sẽ đi sâu vào phân tích vấn đề này với đề

bài: “Phân tích vai trò của các kỹ năng

trong hoạt động tư vấn pháp luật.”

NỘI DUNG

I KHÁI QUÁT

1 Khái niệm tư vấn pháp luật

Khái niệm tư vấn pháp luật được quy định

cụ thể tại Khoản 1 Điều 28 Luật Luật sư năm

2006, cụ thể: “Tư vấn pháp luật là việc luật

sư hướng dẫn, đưa ra ý kiến, giúp khách hàng soạn thảo các giấy tờ liên quan đến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của họ Luật

sư thực hiện tư vấn pháp luật trong tất cả các lĩnh vực pháp luật”.

2 Khái niệm hoạt động tư vấn

pháp luật

Ta có thể hiểu đơn giản về hoạt động tưvấn pháp luật là những việc luật sư, trợ giúpviên pháp lý hướng dẫn, đưa ra ý kiến, giúpkhách hàng soạn thảo các giấy tờ liên quanđến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của họ.Khi thực hiện tư vấn pháp luật, luật sư phảigiúp khách hàng thực hiện đúng pháp luật

để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họhoặc những người có hiểu biết về pháp luật

có thể giải đáp pháp luật, ứng xử theo quyđịnh của pháp luật trong những trường hợp

cụ thể nhằm giúp mọi người thực hiện đúngcác quyền và nghĩa vụ hợp pháp của họ

3 Khái niệm kỹ năng

Không có khái niệm cụ thể, đồng nhất về

kỹ năng Tùy mỗi người sẽ có những địnhnghĩa khác nhau Nhìn chung, kỹ năng có

thể được hiểu như khái niệm: Kỹ năng là khả năng vận dụng những kiến thức, hiểu biết của con người để thực hiện một việc gì đó,

có thể là việc nghề nghiệp mang tính kỹ thuật, chuyên môn hoặc việc liên quan cảm xúc, sinh tồn, giao tiếp,… Hoặc theo một

cách ngắn hơn hơn Kỹ năng là việc mộtngười nào đó vận dụng khả năng hay nănglực để thực hiện hành động gì đó nhằm tạo

ra kết quả như mong muốn

4 Khái niệm kỹ năng tư vấn pháp luật

Kỹ năng tư vấn pháp luật là khả năng củangười thực hiện tư vấn vận dụng kiến thứcpháp luật, đạo đức xã hội và kinh nghiệmcuộc sống để hướng dẫn, giải đáp, đưa ra ýkiến, cung cấp thông tin pháp luật, giúpsoạn thảo văn bản liên quan nhằm giúp chongười được tư vấn biết cách xử sự hoặc giảiquyết những vấn đề vướng mắc pháp luậtcủa mình để phù hợp với pháp luật và đạođức xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp phápcủa mình.

II NỘI DUNG CHÍNH

Tư vấn pháp luật là hoạt động mang tínhchất lao động trí óc bằng việc sử dụng chấtxám vào công việc chuyên môn đặc thù, có

vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội.

Vì vậy, đòi hỏi người thực hiện tư vấn phápluật phải hội đủ các tiêu chuẩn nhất định Dovậy mà kỹ năng trong hoạt động tư vấnpháp luật có vai trò rất quan trọng Tronghoạt động tư vấn pháp luật gồm 7 kỹ năng,

cụ thể:

1 Kỹ năng tiếp xúc khách hàng, lắng nghe khách hàng

Người tư vấn có kỹ năng tiếp xúc kháchhàng tốt sẽ là một trong những yếu tố đểhình thành mối quan hệ pháp lý đối vớikhách hàng Có được kỹ năng tiếp xúc kháchhàng tốt là một trong những đòi hỏi quantrọng đặt ra cho tư vấn viên trong hoạt động

tư vấn Bên cạnh đó, lắng nghe trong tư vấnpháp luật có thể giúp luật sư tư vấn thunhận, đánh giá, phân tích thông tin: khi kếthợp tri giác với tư duy, kinh nghiệm, hành vi

để thu nhận, phân tích và đánh giá thôngtin, hiểu bản chất pháp lý của sự việc, hiểumong muốn và yêu cầu của khách hàng;đánh giá tính chính xác, tính đầy đủ củathông tin, xác định thông tin nào là quantrọng, thông tin nào là hỗ trợ Để từ đó cóphương hướng để giải quyết vấn đề mộtcách có hiệu quả nhất

Kỹ năng tiếp xúc khách hàng là một trongnhững kỹ năng cần thiết trong hoạt động tưvấn pháp luật Tổ chức buổi tiếp xúc khách

hàng, tiếp nhận yêu cầu tư vấn pháp luậtthành công, được khách hàng tín nhiệm lựcchọn là bước khởi đầu không dễ dàng trong

tư vấn pháp luật Có được kỹ năng tiếp xúckhách hàng tốt là một trong những đòi hỏiquan trọng đặt ra cho tư vấn viên trong hoạtđộng tư vấn Người tư vấn cần chú trọng vàthường xuyên rèn luyện các kỹ năng như:giao tiếp; lắng nghe; ghi chép; diễn giải vàtổng hợp vấn đề; đặt câu hỏi và tìm hiểu vấn

đề Những kỹ năng này ảnh hưởng đến cảmnhận của khách hàng về sự tôn trọng củangười tư vấn với những thông tin khách hàngcung cấp

2 Kỹ năng ghi chép

Bên cạnh kỹ năng tiếp xúc và lắng nghekhách hàng thì kỹ năng ghi chép, lập hồ sơ,lưu trữ hồ sơ cũng kỹ năng quan trọng vàcần thiết song hành cùng với việc lắng nghe.

Để nắm bắt được những thông tin từ kháchhàng một cách đầy đủ và chính xác nhất thìngười tư vấn cần thực hiện ghi chép nhữngđiểm mà mình cho là quan trọng, là mối kếtnối trong vụ việc Mỗi một người tư vấn sẽ cómột cách tiếp cận vấn đề khác nhau, vì vậycách ghi chép lại vấn đề của từng ngườicũng sẽ khác nhau Việc ghi chép sẽ giúpngười tư vấn hiểu rõ, hiểu nhanh vấn đề vàghi nhớ một cách chính xác những gì kháchhàng trình bày Đồng thời thể hiện tinh thần

làm việc hết mình, và sự tôn trọng của mìnhđối với khách hàng Qua đó tạo niềm tin chokhách hàng để khách hàng tích cực cungcấp thông tin một cách đầy đủ và chính xácnhất.

3 Kỹ năng đặt câu hỏi

Đặt câu hỏi được hiểu là việc đưa ra cácthông điệp nhất định tác động đến ngườikhác để họ cung cấp những thông tin cầnthiết Đặt câu hỏi giúp cho người tư vấn thuđược thông tin đầy đủ và chính xác về sựviệc và hiểu được yêu cầu của khách hàng

Vì vậy, trước khi đặt câu hỏi, người tư vấnphải xác định được các nội dung cần hỏi.Việc này sẽ giúp người tư vấn hình dung

được cần phải đặt các câu hỏi về vấn đềnào, trình tự tìm hiểu về các vấn đề đó Nhưvậy, xác định nội dung các vấn đề cần hỏikhông chỉ cho phép người tư vấn tìm hiểu đủ

và chính xác thông tin, mà còn tạo ra nhữngđiều kiện để người tư vấn có thể nhìn nhận

và đánh giá vấn đề theo một trình tự logic

Kỹ năng đặt câu hỏi thể hiện ở hành vi sửdụng câu hỏi phù hợp với điều kiện và mụcđích Hành vi đặt câu hỏi khi thu thập thôngtin giúp cho người tư vấn thông qua các câuhỏi tổ chức và điều khiển hành vi và quátrình tư duy của khách hàng theo những nộidung thông tin cần làm sáng tỏ Nếu kháchhàng trình bày lan man thì nên đặt câu hỏi

đóng để họ trả lời cụ thể, còn với kháchhàng nói ít thì lại nên đặt nhiều câu hỏi mở

để kích thích họ cung cấp nhiều thông tinhơn

Kỹ năng đặt câu hỏi được xem là một bướcquan trọng khi tư vấn Găn liền với nhữngthông tin khách hàng cung cấp và yêu cầu

đề nghị cung cấp dịch vụ pháp lý là nhữngdạng câu hỏi để người tư vấn khai thácnhững thông tin cần và đủ Việc chuẩn bịbảng hỏi sẽ giúp người tư vấn thu đượcnhững thông tin thực sự hữu ích và có ýnghĩa quan trọng trong việc giải quyết vụviệc để tránh những câu hỏi dài dòng, khóhiểu, không liên quan trực tiếp đến vụ việc

4 Kỹ năng giải quyết, phân tích

vụ việc, thuyết phục khách hàng

Hoạt động tư vấn pháp luật không chỉ baogồm việc chuyển tải nội dung của một điềuluật, một văn bản pháp luật, hoặc cung cấpthông tin về những quy định pháp luật cóliên quan mà còn là việc sử dụng kiến thứcpháp luật và kinh nghiệm của các chuyêngia pháp luật Như vậy, người thực hiện tưvấn phải sử dụng lao động trí óc của mình

để đưa ra được chính kiến của mình bằngviệc đưa ra các chỉ dẫn, lời khuyên, phântích vụ việc giúp khách hàng có một hướnggiải quyết đúng đắn Ngoài ra, kỹ năngthuyết phục khách hàng cũng góp phần

quan trọng vào quá trình tư vấn của Luật sư.

Để khách hàng nghe và hiểu những điều màmình nói thì cần có những phương phápkhác nhau đối với từng đối tượng Tùy thuộcvào từng đối tượng khách hàng mà ngườithực hiện hoạt động tư vấn linh hoạt trongviệc tiếp xúc và trình bày quan điểm về vụviệc

Đây là việc làm của các nhà tư vấn luậttrong việc đánh giá, xác định vấn đề cầnquan tâm, lực chọn những tình tiết có điểmnhấn để xoáy sâu vào bản chất vấn đề, từ

đó nhìn nhận ra hướng giải quyết có lợi nhấtcho đương sự của mình

5 Kỹ năng tra cứu văn bản, tài

liệu pháp luật

Trong quá trình tư vấn pháp luật, người tưvấn phải giải đáp pháp luật, cung cấp thôngtin pháp luật về quyền và nghĩa vụ của đốitượng, đưa ra những lời khuyên về nhữngvấn đề có liên quan đến pháp luật, hướngdẫn đối tượng xử sự phù hợp với pháp luật,nhằm giúp đối tượng nâng cao ý thức phápluật, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình,trên cơ sở đó tự nguyện thực hiện pháp luật

Để đưa ra lời tư vấn pháp luật chính xác,việc tra cứu tài liệu pháp luật trong quá trình

tư vấn là điều kiện bắt buộc bởi vì để khẳngđịnh với đối tượng rằng người tư vấn đangthực hiện tư vấn theo pháp luật, trên cơ sở

pháp luật chứ không phải theo cảm tính chủquan, duy ý chí của mình; và việc tra cứu tàiliệu pháp luật có liên quan đến vụ việc tưvấn sẽ giúp người tư vấn kiểm tra tính chínhxác những tư duy và khẳng định chính thứcnhững lời tư vấn của mình là đúng pháp luật

vì trong thực tiễn, không phải bao giờ người

tư vấn cũng có thể nhớ chính xác tất cả cácquy định thuộc các lĩnh vực pháp luật khácnhau Việc trang bị cho mình kỹ năng tìmkiếm văn bản pháp luật phù hợp với vụ việc

là rất quan trọng, bởi lẽ, khi đã có được kỹnăng này người thực hiện hoạt động tư vấn

sẽ nhanh chóng tìm được những văn bảnpháp luật liên quan có thể sử dụng được,

vấn còn hiệu lực pháp lý và có giá trị cao.Đồng thời sẽ không bị mắc phải những vănbản đã hết hiệu lực, những văn bản khôngquan trọng, không đem lại hiệu quả chocông việc cần giải quyết

Khi tìm các quy định của pháp luật để ápdụng thì người tư vấn cần phải xác địnhđược các văn bản pháp luật thuộc phạm vitra cứu và khoanh vùng các văn bản có chứacác văn bản quy phạm pháp luật cần tracứu Sau khi đã xác định được vấn đề pháp

lý của vụ việc, cần tiến hành tìm kiếm nguồnluật để giải quyết Bên cạnh đó người tư vấncòn phải kiểm tra, rà soát các văn bản trongnhóm văn bản đã tập hợp để xác định quy

phạm, nhóm quy phạm pháp luật để điềuchỉnh quan hệ khách hàng đang có vướngmắc Cuối cùng là tập hợp, phân tích, nghiêncứu, xác định hướng và viện dẫn, sử dụngcác quy phạm pháp luật điều chỉnh vụ việccủa khách hàng theo hướng có lợi nhất màvẫn đúng quy định của pháp luật.

6 Kỹ năng soạn thảo văn bản

Người ta thường hình dung luật sư là mộtnhà hùng biện mà hiếm khi nghĩ luật sưcũng là một người soạn thảo giỏi Thếnhưng, kỹ năng soạn thảo văn bản lại là mộttrong những kỹ năng căn bản nhất mà bất

kỳ luật sư nào cũng phải nắm vững trongsuốt cuộc đời hành nghề của mình Những

kỹ năng như soạn thảo văn bản, soạn thảohợp đồng tư vấn sẽ giúp cho luật sư thựchiện được công việc một cách dễ dàng hơn.Những kỹ năng này sẽ giúp cho hoạt động tưvấn của luật sư trở nên chuyên nghiệp hơn,khiến cho khách hàng dễ dàng nắm bắt đượcnhững quyền và nghĩa vụ của mình khi làmviệc với luật sư Nếu người tư vấn nắm vữngđược những kỹ thuật đó, cộng với kinhnghiệm thì chắc chắn khi soạn thảo ra vănbản tư vấn, khách hàng chắc chắn có thểhiểu được ý kiến mà người tư vấn muốntruyền tải tới khách hàng.

Vai trò của kỹ năng soạn thảo văn bản chính

là đảm bảo cho việc ký kết hợp đồng, nội

dung thỏa thuận luôn đúng pháp luật, sẽđảm bảo giá trị pháp lý của hợp đồng và hạnchế được những rủi ro do hợp đồng trái phápluật gây ra Việc tìm hiểu kỹ pháp luật sẽcho phép quá trình đàm phán, ký kết hợpđồng luôn thận trọng, chính xác, đạt độchuẩn cao và như vậy sẽ có thể loại trừ đượcviệc lợi dụng các sơ hở của bên đối tác để viphạm hợp đồng

Trong quá trình soạn thảo văn bản, nội dungđược soạn cần phải được trình bày một cáchlogic Chẳng hạn như trật tự của một vănbản khi tư vấn cần tuân thủ như sau: Khẳngđịnh phạm vi tư vấn; Mô tả tóm tắt sự việc

và tài liệu đã kiểm tra; Xác định các vấn đề

được yêu cầu tư vấn; Phân tích sự việc, đưa

ra giải pháp và lời khuyên và cuối cùng làphần kết thúc

7 Kỹ năng lập hồ sơ, lưu trữ hồ sơ

Trong quá trình tư vấn pháp luật, hồ sơ

là dữ liệu vô cùng quan trọng gắn chặt với

vụ việc cần được tư vấn Tài liệu được lậpthành hồ sơ sẽ giúp cho việc tra tìm nhanhchóng, làm căn cứ chính xác để giải quyếtcông việc kịp thời, hiệu quả, nâng cao hiệuxuất và chất lượng của việc tư vấn phápluật Có hồ sơ sẽ giúp cho việc quản lý tàiliệu được chặt chẽ, giữ gìn bí mật thông tincủa khách hàng cẩn thận hơn Mỗi khi văn

bản được lập thành hồ sơ thì sẽ tạo điều kiệncho luật sư quản lý được tài liệu chặt chẽ,nắm chắc được thành phần, nội dung và khốilượng văn bản liên quan tới khách hàng, biếtđược những tài liệu nào phải bảo quản cẩnthận, chu đáo, biết được những văn bản bịthất lạc để kịp thời có biện pháp quản lýchặt chẽ, giữ gìn được bí mật của kháchhàng Ngoài ra còn tạo điều kiện thuận lợicho công tác lưu trữ, phục vụ tốt cho côngtác nghiên cứu về vấn đề của khách hàngtrước mắt và lâu dài Việc lưu trữ hồ sơnghiêm túc, khoa học sẽ giúp cho việc tracứu thông tin được nhanh chóng, đủ căn cứchính xác để giải quyết công việc kịp thời,

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 TS Phan Chí Hiếu, ThS Nguyễn Thị Hằng Nga (đồng chủ biên), Kĩ năng tư vấn pháp luật, Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2011;

2 Luật Luật sư năm 2006, Luật sửa đổi bổ sung năm 2012.