Tình hình đầu tư xây dựng nâng cấp các nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô của công ty cổ phần ô tô trường hải tại khu kinh tế mở chu lai tỉnh quảng nam

haycác dòng xe ngoại nhập, Thaco ngày càng đầu tư mạnh mẽ mở rộng và nâng cấp các hệthống nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô theo hướng tự động hóa, quản trị theo hướng sốhóa để sản xuất hàn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

- -KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

TÌNH HÌNH ĐẦU TƯ XÂY DỰNG, NÂNG CẤP CÁC NHÀ MÁY SẢN XUẤT, LẮP RÁP Ô TÔ CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN Ô

TÔ TRƯỜNG HẢI TẠI KHU KINH TẾ MỞ CHU LAI – TỈNH

QUẢNG NAM

CHUYÊN NGÀNH: KẾ HOẠCH - ĐẦU TƯ

Sinh viên thực hiện: Võ Thị Kim Hưng

Lớp: K50B Kế Hoạch - Đầu Tư

Mã sinh viên: 16K4011064

Niên khóa: 2016 – 2020

Giảng viên hướng dẫn:

TS Tôn Nữ Hải ÂuTrường Đại học Kinh tế Huế

Qua gần 4 năm học tập và rèn luyện tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế,được sự chỉ bảo và giảng dạy nhiệt tình của quý thầy cô, đặc biệt là thầy cô Khoa Kinh

tế và Phát triển đã truyền đạt cho em những kiến thức về lý thuyết và thực hành trongsuốt thời gian học ở trường Và trong thời gian thực tập tại Công ty Cổ phần ô tôTrường Hải – Văn phòng Thaco Chu Lai, em đã có cơ hội áp dụng những kiến thứchọc ở trường vào thực tế ở công ty, đồng thời học hỏi được nhiều kinh nghiệm thực tếtại công ty Cùng với sự nỗ lực của bản thân và sự hỗ trợ giúp đỡ từ phía công ty, em

đã hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp của mình

Từ những kết quả mà em đã đạt được, em xin chân thành cảm ơn đến quý thầy

cô Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế, đã dạy dỗ và truyền đạt kiến thức cho emtrong thời gian qua Đặc biệt, em xin cảm ơn sâu sắc đến TS Tôn Nữ Hải Âu đã hướngdẫn em hoàn thành tốt bài khóa luận tốt nghiệp này Cảm ơn Công ty Cổ phần ô tôTrường Hải – Văn phòng Thaco Chu Lai đã cho phép và tạo điều kiện thuận lợi để emđược thực tập tại Công ty Đồng thời, em cũng cảm ơn các anh chị trong phòng Chiếnlược Kế hoạch đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình, tạo môi trường làm việc thoải mái nhất

để em có thể tìm hiểu và học hỏi được nhiều kinh nghiệm trong quá trình thực tập tạicông ty, cũng như cung cấp các tài liệu, thông tin phục vụ cho quá trình làm bài khóaluận tốt nghiệp của em

Do kiến thức còn hạn hẹp nên nội dung đã không tránh khỏi những sai sót vàkhuyết điểm Em rất mong nhận được sự thông cảm của thầy cô giáo và cơ sở tiếp nhậnthực tập

Em xin chân thành cảm ơn!

Huế, tháng 01 năm 2020Sinh viên thực hiện

Võ Thị Kim HưngTrường Đại học Kinh tế Huế

LỜI CẢM ƠN i

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU ii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU iii

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ iv

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU v

PHẦN I – ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 3

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

1.4.1 Phương pháp thu thập số liệu 3

1.4.2 Phương pháp phân tích số liệu 4

1.5 Kết cấu đề tài 5

PHẦN II – NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 6

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ 6

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 6

1.1.1 Đặc điểm, vị trí và vai trò của ngành công nghiệp ô tô 6

1.1.1.1 Đặc điểm của ngành công nghiệp ô tô 6

1.1.1.2 Vị trí và vai trò của ngành công nghiệp ô tô 7

1.1.2 Tầm quan trọng của ngành công nghiệp ô tô 8

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến ngành công nghiệp ô tô Việt Nam 9

1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN 12

1.2.1 Ngành công nghiệp ô tô ở các nước phát triển 12

1.2.2 Thực trạng ngành công nghiệp ô tô tại Việt Nam 15

1.2.3 Tình hình cung cấp và tiêu thụ ô tô tại Việt Nam 19

1.2.3.1 Nguồn cung thị trường ô tô Việt Nam 19

1.2.3.2 Quy mô tiêu thụ 23 Trường Đại học Kinh tế Huế

1.2.5 Tình hình đầu tư vào sản xuất, lắp ráp ô tô tại Việt Nam hiện nay 28

CHƯƠNG II: TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG VÀ QUÁ TRÌNH ĐẦU TƯ XÂY DỰNG, NÂNG CẤP CÁC NHÀ MÁY Ô TÔ CỦA THACO 31

2.1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN Ô TÔ TRƯỜNG HẢI 31

2.1.1 Giới thiệu chung 31

2.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty 32

2.1.3 Mô hình kinh doanh 36

2.1.4 Chức năng và nhiệm vụ 37

2.1.5 Quá trình đầu tư của Thaco tại Chu Lai 37

2.2 TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG TẠI CÁC NHÀ MÁY CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN Ô TÔ TRƯỜNG HẢI – THACO CHU LAI 39

2.2.1 Nhà máy Thaco Tải 42

2.2.2 Nhà máy Thaco Bus 44

2.2.3 Nhà máy Thaco Kia 46

2.2.4 Nhà máy Thaco Mazda 47

2.2.5 Nhà máy xe du lịch cao cấp Thaco 49

2.2.6 Nhà máy xe chuyên dụng hạng nặng 51

2.3 PHÂN TÍCH SWOT 53

2.3.1 Strenght (Điểm mạnh) 54

2.3.1.1 Weaknesses (Điểm yếu) 56

2.3.1.2 Opportunities (Cơ hội) 57

2.3.1.3 Threats (Thách thức) 57

2.4 CÔNG TÁC ĐẦU TƯ XÂY DỰNG, NÂNG CẤP CÁC NHÀ MÁY SẢN XUẤT, LẮP RÁP Ô TÔ 59

2.4.1 Quá trình đầu tư xây dựng mới và nâng cấp hoàn thiện các nhà máy 59

2.4.2 Phân tích hiệu quả dự án đầu tư xây dựng, nâng cấp nhà máy ô tô hiện hành của Thaco 62

2.5 TỔNG KẾT ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG SAU KHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG MỚI, NÂNG CẤP CỦA CÁC NHÀ MÁY Ô TÔ TẠI THACO CHU LAI 68

2.5.1 Những thay đổi đạt được sau quá trình đầu tư xây dựng, nâng cấp các nhà máy sản xuất ô tô 68 Trường Đại học Kinh tế Huế

2.5.2.1 Doanh thu 68

2.5.2.2 Đóng góp về mặt kinh tế xã hội 71

CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT, LẮP RÁP ÔTÔ CỦA THACO 74

3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ SỰ CẦN THIẾT ĐẦU TƯ XÂY DỰNG, MỞ RỘNG CÁC NHÀ MÁY SẢN XUẤT, LẮP RÁP Ô TÔ 74

3.1.1 Định hướng phát triển của công ty 74

3.1.2 Sự cần thiết đầu tư xây dựng và nâng cấp các nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô 74 3.2 CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG NHÀ MÁY VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT, LẮP RÁP Ô TÔ HIỆN NAY TẠI CÁC NHÀ MÁY CỦA THACO 76

3.2.1 Giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư của các dự án xây dựng nhà máy 76

3.2.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, lắp ráp tại mỗi nhà máy 77

PHẦN III – KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 79

1 KẾT LUẬN 79

2 KIẾN NGHỊ 80

2.1 Đối với cơ quan quản lý Nhà nước 80

2.2 Đối với công ty cổ phần ô tô Trường Hải 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 82

Trường Đại học Kinh tế Huế

Để ngày càng giữ vững vị thế dẫn đầu trong thị trường nội địa bắt buộc Thaco –Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải phải không ngừng nâng cao năng lực sản xuất kinhdoanh và chất lượng sản phẩm của mình Bên cạnh đó, nhằm thực hiện chiến lược pháttriển bền vững trong bối cảnh hội nhập khu vực ASEAN vào năm 2018, đồng thời đónđầu xu thế tất yếu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 thì công tác đầu tư xâydựng mới và nâng cấp các nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô của Thaco ngày càng trở nêncần thiết và quan trọng Vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Tình hình đầu tư xây dựng, nângcấp các nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô của Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải tại Khukinh tế mở Chu Lai – tỉnh Quảng Nam” làm đề tài nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp củamình.

Mục tiêu chính của đề tài là phân tích tình hình hoạt động và những thay đổi đạtđược sau khi được đầu tư xây dựng, nâng cấp của các nhà máy; đồng thời phân tíchhiệu quả của dự án đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất xe tải đang được đầu tư thi côngtại Chu Lai

Bằng các số liệu thứ cấp thu thập được từ phòng Chiến lược – Kế hoạch vàphòng Kế toán – Tài chính tại Văn phòng Thaco Chu Lai và các tài liệu liên quan từinternet, sách, báo, Kết hợp với việc sử dụng các phương pháp chuyên gia, phươngpháp thống kê mô tả, so sánh, các chỉ tiêu phân tích kinh tế để tiến hành nghiên cứu đềtài

Kết quả thu được từ quá trình nghiên cứu đề tài là đánh giá được những thay đổi

từ việc đầu tư xây dựng mới, nâng cấp các nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô của Thaco.Đồng thời, đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực sản xuất và chấtlượng sản phẩm cho từng nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô của Thaco

Trường Đại học Kinh tế Huế

Ký hiệu Diễn giải

AGV (Automated guided vehicle) Xe tự hành/ Xe được điều khiển tự động

ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

ATIGA Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN

CPTPP Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên

Thái Bình Dương

EVFTA Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU

OICA Tổ chức Quốc tế các nhà sản xuất ô tô

R&D Nghiên cứu và phát triển

Thaco Công ty cổ phần ô tô Trường Hải

TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên

VAMA Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô tại Việt Nam

VNR500 Bảng xếp hạng Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất

Việt Nam

Trường Đại học Kinh tế Huế

Sơ đồ, biểu đồ Trang

Sơ đồ 2.1: Mô hình kinh doanh của Thaco .36

Biểu đồ 1.1: GDP bình quân đầu người Việt Nam giai đoạn 2013-2018 (USD) .18Biểu đồ 1.2: Sản lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu vào Việt Nam từ một số nước

chủ yếu tháng 9/2019 .21

Biểu đồ 2.3: Biểu đồ biểu thị tình hình hoạt động sản xuất, lắp rắp ô tô của Thaco

qua 5 năm (2014 – 2018) .40Biểu đồ 2.4: Biểu đồ biểu thị tổng doanh thu của Thaco qua 5 năm (2014-2018) .69

Trường Đại học Kinh tế Huế

Bảng biểu Trang

Bảng 1.1: Sản lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu vào Việt Nam .19Bảng 1.2: Doanh số bán hàng trong tháng 8, tháng 9 và tổng 9 tháng năm 2019 của

các đơn vị thành viên VAMA .24

Bảng 2.1: Sản lượng sản xuất ô tô của Thaco theo từng thành phần nhà máy .41Bảng 2.2: Phân tích ma trận SWOT của Thaco .53Bảng 2.3: Bảng tổng kết quy mô xây dựng đầu tư mới, nâng cấp các nhà máy sản

xuất ô tô của Thaco .60Bảng 2.4: Vốn và nguồn vốn đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất xe Tải .64Bảng 2.5: Chức năng chính của các khu vực thuộc nhà máy sản xuất xe tải .65Bảng 2.6: Bảng phân tích dự kiến hiệu quả của dự án xây dựng nhà máy sản xuất xetải .66Bảng 2.7: Doanh thu theo từng thành phần nhà máy của Thaco giai đoạn 2014-2018 71Bảng 2.8: Tổng nộp Ngân sách Nhà nước của Thaco giai đoạn 2014-2018 .72

Trường Đại học Kinh tế Huế

PHẦN I – ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Lý do chọn đề tài

Công nghiệp ô tô là lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh

tế-xã hội của nhiều quốc gia Minh chứng rõ nét là các nền kinh tế hàng đầu đều có ngànhcông nghiệp ô tô rất phát triển phục vụ giao thông vận tải trong nước và nâng cao kimngạch xuất khẩu Mỹ hay Nhật Bản đều là những quốc gia chú trọng phát triển côngnghiệp ô tô có sức cạnh tranh trên thị trường thế giới, góp phần giúp nền kinh tế đạtđược những kết quả khích lệ

Thực trạng cho thấy, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đã phát triển khá nhanhtrong vài năm trở lại đây Tốc độ tăng trưởng trung bình xe sản xuất lắp ráp trong nướcgiai đoạn 2015 – 2018 khoảng 10%/năm Tính đến hết năm 2018, cả nước có 358doanh nghiệp sản xuất liên quan đến ô tô, trong đó có 50 doanh nghiệp lắp ráp ô tô; 45doanh nghiệp sản xuất khung gầm, thân xe, thùng xe; 214 doanh nghiệp sản xuất linhkiện, phụ tùng ô tô

Trong thời gian vừa qua, Chính phủ cũng đã tạo điều kiện cho ngành côngnghiệp ô tô nói chung và ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô nói riêng phát triển Thếnhưng vẫn phải thừa nhận, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đang có xu hướng yếuthế hơn so với xe nhập

Theo cam kết trong ASEAN, từ năm 2018, Việt Nam sẽ cắt giảm thuế suất thuếnhập khẩu đối với xe nguyên chiếc (đạt hàm lượng giá trị khu vực từ 40% trở lên) về0% Việc giảm thuế nhập khẩu ô tô về 0% từ ngày 1 tháng 1 năm 2018 đã làm cholượng xe nguyên chiếc nhập khẩu về Việt Nam đến nay có dấu hiệu tăng rất mạnh Đây

là một thách thức lớn đối với ngành sản xuất ô tô trong nước nói chung và đối vớiThaco nói riêng

Được biết đến là một trong những công ty sản xuất, lắp ráp ô tô hàng đầu tạiViệt Nam, với công nghệ hiện đại, nhân lực chất lượng cao, công ty cổ phần ô tôTrường Hải (Thaco) ngày càng khẳng định rõ hơn vị thế của mình trên thị trường ĐểTrường Đại học Kinh tế Huế

gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và giảm giá thành sản phẩm, gia tăng năng lực cạnh tranh vớicác công ty sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước như Huyndai Thành Công, Vinfast, haycác dòng xe ngoại nhập, Thaco ngày càng đầu tư mạnh mẽ mở rộng và nâng cấp các hệthống nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô theo hướng tự động hóa, quản trị theo hướng sốhóa để sản xuất hàng loạt theo yêu cầu riêng biệt của khách hàng, hướng đến mục tiêusản xuất thay thế xe nhập khẩu và từng bước tiến tới thị trường xuất khẩu, mang đếncho khách hàng những sản phẩm với chất lượng và giá cả tốt nhất.

Các nhà máy sản xuất của Thaco được đặt tại Khu kinh tế mở Chu Lai - tỉnhQuảng Nam Được biết đến là khu kinh tế mở đầu tiên của cả nước, Khu kinh tế mởChu Lai bắt nguồn từ sự năng động, sáng tạo của Đảng bộ, chính quyền và nhân dânQuảng Nam, được Trung ương đánh giá là một khu kinh tế ven biển có hiệu quả tốt,đóng góp hơn ⅔ tổng thu ngân sách của tỉnh Thaco là doanh nghiệp chủ lực của Khukinh tế mở Chu Lai và cũng là doanh nghiệp có mức đóng góp nhiều nhất cho ngânsách của tỉnh Quảng Nam

Trên cơ sở thực tiễn đó, tôi đã chọn đề tài: “Tình hình đầu tư xây dựng, nâng cấp các nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô của công ty cổ phần ô tô Trường Hải tại khu kinh tế mở Chu Lai-tỉnh Quảng Nam” với hy vọng góp phần cùng tìm hiểu thực trạng

sản xuất và lắp ráp ô tô của các nhà máy Thaco tại Chu Lai, đồng thời nghiên cứu quátrình đầu tư phát triển các nhà máy và hướng đi trong tương lai của Thaco trong lĩnhvực sản xuất, lắp ráp ô tô

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

- Tìm hiểu thực trạng hoạt động tại các nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô của Thaco

- Tổng quan về tình hình đầu tư các nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô; phân tích dự

án đầu tư nhà máy ô tô đang thực thi của Thaco tại Chu Lai

- Đánh giá những thay đổi đạt được từ việc đầu tư xây dựng mới, nâng cấp và đưavào hoạt động các nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô tại Chu Lai

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư vào các dự án xâydựng nhà máy; nâng cao hiệu quả sản xuất, lắp ráp ô tô tại mỗi nhà máy củaThaco trong thời gian tới.

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là các vấn đề liên quan đến công tác đầu tưxây dựng và nâng cấp nhà máy sản xuất và lắp ráp ô tô của công ty cổ phần ô tôTrường Hải tại khu kinh tế mở Chu Lai, cũng như định hướng phát triển trong tươnglai của Thaco

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu là các nhà máy sản xuất, lắp ráp hoạt động tại khu kinh tế

mở Chu Lai – tỉnh Quảng Nam

1.4 Phương pháp nghiên cứu

1.4.1 Phương pháp thu thập số liệu

Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp

Thực hiện thu thập số liệu thứ cấp từ năm 2014 – 2018 từ các phòng ban liênquan của công ty: phòng Kế toán – Tài chính, phòng Chiến lược – Kế hoạch thuộc Vănphòng Thaco Chu Lai bao gồm các tài liệu như:

- Số liệu thống kê về sản lượng sản xuất ô tô, doanh thu và nộp Ngân sách nhànước của công ty

- Quy mô, công suất sản xuất và nguồn lao động của từng nhà máy sản xuất, lắpráp ô tô

- Tài liệu, số liệu về nguồn vốn đầu tư và doanh thu dự kiến của dự án đầu tư xâydựng nhà máy sản xuất ô tô tải đang thực thi tại công ty

Ngoài ra, đề tài còn thu thập số liệu thống kê từ trang chủ VAMA, Tổng cục hảiquan, OICA để phục vụ thêm cho quá trình nghiên cứu đề tài

Trường Đại học Kinh tế Huế

Phương pháp chuyên gia

Trong quá trình thực tập tại công ty, thông qua anh Võ Như Bình – PGĐ Chiếnlược-Kế hoạch là cán bộ hướng dẫn để phỏng vấn trực tiếp về các điểm mạnh, điểmyếu, cơ hội và thách thức hiện nay của công ty cũng như các hướng dẫn, gợi ý về giảipháp phát triển Từ đó tiến hành phân tích ma trận SWOT, đưa ra những giải phápnhằm nâng cao hiệu quả sản xuất,lắp ráp ô tô của công ty trong thời gian tới

1.4.2 Phương pháp phân tích số liệu

Nhằm thực hiện các mục tiêu đề ra, đề tài sử dụng kết hợp nhiều phương pháp:phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh, phân tích hiệu quả đầu tư Trong

đó, phương pháp thống kê mô tả và so sánh được sử dụng chủ yếu trong bài khóa luận

Phương pháp thống kê mô tả

Tiến hành tổng hợp số liệu thứ cấp dưới dạng các bảng biểu, biểu đồ để phảnánh thực trạng và so sánh tăng trưởng của thực trạng vấn đề được nghiên cứu

Phương pháp so sánh

So sánh giữa số thực hiện kỳ này với số thực hiện kỳ trước để thấy được xuhướng phát triển, đánh giá sự tăng trưởng hay thụt lùi trong quá trình hoạt động củacông ty

Chỉ tiêu phân tích hiệu quả đầu tư dự án:

Giá trị hiện tại thuần – NPV: là hiệu số của giá trị hiện tại dòng tiền vào trừ đigiá trị hiện tại dòng tiền ra

=(1 + ) −Trong đó:

Co: Chi phí đầu tư ban đầu (năm 0 )Trường Đại học Kinh tế Huế

Ct: Dòng tiền thuần tại thời điểm t (thường tính theo năm)

- Phần II: Nội dung và kết quả nghiên cứu

Chương 1: Tổng quan về ngành công nghiệp ô tô

Chương 2: Tình hình hoạt động và quá trình đầu tư xây dựng, nâng cấp các nhàmáy ô tô của Thaco

Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, lắp ráp ô

tô của Thaco

- Phần III: Kết luận và kiến nghị

Trường Đại học Kinh tế Huế

PHẦN II – NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ 1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1.1 Đặc điểm, vị trí và vai trò của ngành công nghiệp ô tô

1.1.1.1 Đặc điểm của ngành công nghiệp ô tô

So với vốn đầu tư vào đại bộ phận các ngành công nghiệp khác thì nguồn vốncần đầu tư vào ngành công nghiệp ô tô là khá lớn, cao hơn rất nhiều Mỗi chiếc xeđược sản xuất ra bao gồm hàng nghìn chi tiết, bộ phận khác nhau cho nên đòi hỏi chiphí đầu tư vào mỗi chi tiết cho một chiếc xe Hơn nữa, giá trị của mỗi đơn vị chi tiết,phụ tùng nói riêng và giá trị đơn vị sản phẩm là rất lớn và đòi hỏi chất lượng cao.Thêm vào đó, do đặc điểm của ngành là không ngừng vận dụng các tiến bộ kỹ thuậtvào sản xuất cho nên ngoài các khoản chi phí đầu tư ban đầu thì chi phí cho công tácnghiên cứu và phát triển (R&D) trong lĩnh vực ô tô cũng chiếm một phần đáng kể

Ngành công nghiệp ô tô đòi hỏi về công nghệ và công nghiệp phụ trợ cao Mộtchiếc ô tô được hình thành từ rất nhiều chi tiết, khoảng 20.000 – 30.000 chi tiết, mỗichi tiết thường không giống nhau và có những tiêu chuẩn kỹ thuật riêng, được chế tạotheo phương pháp riêng trong những điều kiện khác nhau nhưng vẫn đảm bảo tínhđồng bộ của sản phẩm nên đòi hỏi sự tinh vi trong chế tạo Chính nhờ đặc điểm này màngành công nghiệp ô tô trở thành khách hàng của rất nhiều các ngành công nghiệpkhác Ngành công nghiệp ô tô đòi hỏi yêu cầu về công nghệ cao bởi vì sự thay đổithường xuyên và tiếp cận công nghệ mới, tiên tiến sẽ đáp ứng được nhu cầu cũng nhưđòi hỏi của khách hàng, nếu một doanh nghiệp không đuổi kịp sự thay đổi của côngnghệ thì các sản phẩm rất dễ trở nên lỗi thời hoặc không đáp ứng được nhu cầu hiện tạicủa khách hàng Vì vậy mà yếu tố công nghệ có tác động rất mạnh đến sản xuất ô tô

Hiện nay, ngành sản xuất ô tô không còn sử dụng một số lượng lớn lao độngnhư thời kỳ trước hay một số ngành công nghiệp khác (dệt may, khai khoáng, ) do đã

áp dụng nhiều tiến bộ của khoa học kỹ thuật, mọi công việc sản xuất đa phần đều doTrường Đại học Kinh tế Huế

các robot đảm nhận, con người chỉ điều khiển máy móc chính Do vậy, yêu cầu về laođộng của ngành công nghiệp này không phải là ở số lượng và về chất lượng, phải thànhthạo các máy móc hiện đại, có tay nghề cao và được đào tạo bài bản.

Đặc điểm nổi bật của ngành công nghiệp ô tô đó là sản phẩm mang giá trị rấtcao Chiếc xe ô tô từ rất lâu đã không còn được coi chỉ là phương tiện đi lại đơn thuần

mà các nhà chế tạo đã không ngừng trang bị cho nó vô số các tiện ích khác, khiến cho

ô tô được ví như một mái nhà di động, là một biểu tượng của sự giàu có, do đó, để cóthể sử dụng được sản phẩm của ngành công nghiệp ô tô, đòi hỏi người dân phải có mứcthu nhập cao

Do đặc tính sản phẩm mang giá trị cao, cần thiết phải được hưởng các dịch vụchăm sóc sau bán hàng khá thường xuyên như bảo dưỡng, sửa chữa Chính vì thế, từkhi ra đời ngành công nghiệp ô tô đã chọn cách tiêu thụ sản phẩm của mình thông quacác đại lý, showroom mà không bán hàng trực tiếp

Ngoài ra, sản phẩm của ngành công nghiệp ô tô phải bảo đảm chất lượng và sự

an toàn cao vì liên quan đến tính mạng không chỉ của chủ sở hữu ô tô, gia đình vàngười thân của họ mà còn liên quan đến nhiều người tham gia giao thông khác trongquá trình sử dụng

Một đặc trưng khác của ngành công nghiệp ô tô đó chính là có tính cạnh tranhrất cao và sự đào thải cũng rất nhanh chóng, do đó đòi hỏi các doanh nghiệp sản xuất ô

tô phải tạo dựng được một sức mạnh nội lực đủ lớn, phải sẵn sàng hợp tác kể cả đối thủcủa mình và thường xuyên nắm bắt, đổi mới công nghệ thì mới có thể đạt được thànhcông

1.1.1.2 Vị trí và vai trò của ngành công nghiệp ô tô

Giao thông vận tải là một yếu tố cực kì quan trọng trong sự nghiệp phát triểnkinh tế của một đất nước, giúp cho hàng hoá được lưu chuyển dễ dàng từ một địa điểmnày đến một địa điểm khác và thúc đẩy sản xuất phát triển

Trường Đại học Kinh tế Huế

Công nghiệp ô tô đã và đang là động lực tăng trưởng cho nhiều quốc gia, là mộtngành công nghiệp có quy mô lớn mang lại thu nhập cao.

Từ khi ra đời cho đến nay ngành công nghiệp ô tô thế giới luôn chứng tỏ vai tròquan trọng trong tất cả mọi lĩnh vực: không chỉ đáp ứng nhu cầu ngày một gia tăng củacon người trong việc di chuyển và luân chuyển hàng hoá mà còn đóng góp rất lớn trongphát triển kinh tế xã hội của từng quốc gia nói riêng và nền kinh tế thế giới nói chung

Bên cạnh đó, ngành công nghiệp ô tô được coi là xương sống của ngành côngnghiệp Bởi công nghiệp ô tô hàm chứa rất nhiều những công nghệ cơ bản như chế tạomáy, luyện kim, đúc, khuôn mẫu, vật liệu, điện tử, Những công nghệ này hoàn toàn

có thể áp dụng sang các lĩnh vực sản xuất khác và nếu ngành công nghiệp ô tô pháttriển sẽ thúc đẩy những ngành công nghiệp như điện tử, luyện kim, hóa chất, nhựa, phát triển theo, đóng góp vào sự phát triển chung của nhân loại Khi chúng ta có mộtngành ô tô mạnh đồng nghĩa với các ngành công nghiệp phụ trợ cũng phát triển theo,góp phần tạo công ăn việc làm cho vô số các lao động trong nước, tạo động lực xâydựng nền công nghiệp trong nước

Một vai trò không kém phần quan trọng của ngành công nghiệp ô tô thế giới làviệc đẩy nhanh quá trình toàn cầu hóa thông qua việc quốc tế hóa của các tập đoàn ô tôlớn trên thế giới và xúc tiến quá trình chuyển giao công nghệ từ các nước phát triểnsang các nước kém phát triển

1.1.2 Tầm quan trọng của ngành công nghiệp ô tô

Sản xuất ô tô được xem là một trong những ngành công nghiệp thể hiện nănglực sản xuất của một quốc gia

Có thể nói, ở rất nhiều quốc gia, công nghiệp ô tô là ngành dẫn dắt sự phát triểncủa các ngành công nghiệp hỗ trợ và vì vậy, cũng là ngành có ảnh hưởng lớn đến pháttriển công nghiệp và của nền kinh tế nói chung Điều này phù hợp với hoàn cảnh củaTrường Đại học Kinh tế Huế

Việt Nam, nhất là khi chúng ta đang thực hiện chủ trương công nghiệp hóa, hiện đạihóa và tiến tới trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại hóa vào năm 2020.

Ngành công nghiệp ô tô có tác động lớn đến cán cân thương mại quốc gia Côngnghiệp được biết đến là ngành kinh tế quan trọng, những năm gần đây đã có đóng góprất lớn cho ngân sách Nhà nước

Xây dựng và phát triển ngành công nghiệp ô tô cũng là một trong những mụctiêu lớn của Việt Nam trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến ngành công nghiệp ô tô Việt Nam

Sự ảnh hưởng của nền kinh tế trong nước

Nền kinh tế trong nước là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển củangành công nghiệp ô tô, bất kỳ ngành nào cũng cần một môi trường kinh tế ổn định đểphát triển Với thực trạng nền kinh tế Việt Nam hiện nay tuy chưa phải là một thịtrường hấp dẫn về quy mô để phát triển ngành công nghiệp ô tô nhưng là một thịtrường tiềm ẩn với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, mức sống của người dân ngày càngđược cải thiện

Tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ cũng tác động không nhỏ đến ngành côngnghiệp ô tô, vì công nghiệp ô tô trong nước chủ yếu là công nghiệp lắp ráp mà các linhkiện chủ yếu nhập khẩu bằng ngoại tệ do đó tác động đến giá bán xe trong nước, gây ranhững khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm, dẫn đến giảm khả năng cạnh tranh

Xu hướng hội nhập

Hội nhập là tính tất yếu của các quốc gia trên thế giới, khi mỗi quốc gia hộinhập đều có những thách thức và cơ hội, trong bối cảnh hiện nay khi Việt Nam gianhập WTO chúng ta có những cam kết phải thực hiện như việc giảm thuế nhập khẩu,chính sách phải rõ ràng, xóa bỏ bảo hộ, Ngành công nghiệp ô tô là ngành côngnghiệp phải chịu ảnh hưởng nhiều vì trong khi ở Việt Nam đây là lĩnh vực mới phátTrường Đại học Kinh tế Huế

triển thì ở các nước phát triển, công nghiệp ô tô đã hoàn thiện, họ có khả năng cạnhtranh cao cả về giá bán và chất lượng.

Khi tiến hành hội nhập, ngành công nghiệp ô tô trong nước sẽ phải chịu nhiều

áp lực do khả năng cạnh tranh chưa cao, công nghiệp ô tô trong nước chủ yếu là côngnghiệp lắp ráp, linh kiện, phụ tùng đa phần là nhập khẩu từ nước ngoài Nhưng đồngthời, hội nhập cũng đem lại cho Việt Nam những cơ hội phát triển cho ngành côngnghiệp ô tô trong nước như thu hút vốn đầu tư vào ngành công nghiệp phụ trợ, gópphần gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh, có cơ hội học hỏi và cảitiến về công nghệ

Bên cạnh đó, Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) có hiệu lực từngày 01 tháng 01 năm 2018 cũng được xem là yếu tố ngoại cảnh tác động lớn đếnngành công nghiệp sản xuất ô tô tại Việt Nam nói chung và ngành công nghiệp hỗ trợ ô

tô nói riêng

Theo đó, những dòng xe có xuất xứ từ các nước ASEAN sẽ được hưởng thuếsuất nhập khẩu bằng 0% nếu đáp ứng các điều kiện quy định tại Nghị định129/2016/NĐ-CP Đặc biệt, nhiều dòng xe được sản xuất ở Thái Lan, Indonesia (2quốc gia xuất khẩu ô tô vào Việt Nam nhiều nhất trong ASEAN) có thể đáp ứng cácđiều kiện để được hưởng thuế ưu đãi theo ATIGA

Việc cắt giảm thuế nhập khẩu ô tô từ ATIGA khiến giá ô tô nguyên chiếc nhậpkhẩu từ các nước trong khu vực rẻ hơn trước đây rất nhiều Các dòng xe ô tô sản xuất ởnước ngoài đã chờ đợi thời cơ này để nhanh chóng tràn vào Việt Nam và chiếm lĩnh thịtrường Điều này tạo ra một thách thức lớn, đe dọa đến sự tồn tại và phát triển đối vớingành công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô (bao gồm cả các doanh nghiệp công nghiệp hỗtrợ sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô) trong nước

Ngành công nghiệp hỗ trợ

Trường Đại học Kinh tế Huế

Những khó khăn mà các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp ô tô Việt Namđang phải đối mặt không chỉ xuất phát từ vấn đề thuế nhập khẩu mà còn từ chính khảnăng đáp ứng các tiêu chuẩn mang tính khu vực và quốc tế trong ngành công nghiệpnày Sản xuất ô tô phụ thuộc rất lớn vào sự phát triển của ngành công nghiệp phụ trợsản xuất linh kiện, phụ tùng nhưng năng lực của nhóm doanh nghiệp này tại Việt Namcòn rất hạn chế.

Công nghiệp phụ trợ được quan tâm nhiều nhất trong ngành công nghiệp ô tôcủa mỗi quốc gia, đặc biệt là các nước phát triển Vì ở những quốc gia này, muốn hìnhthành và phát triển một số ngành công nghiệp hiện đại, nhất là ngành công nghiệp sảnxuất ô tô một cách hiệu quả thì họ phải thực hiện thành công việc nội địa hóa Mộtchiếc xe ô tô thường có trung bình từ 20.000 đến 30.000 chi tiết, linh kiện Để làmđược điều này, một nhà sản xuất ô tô phải có hàng nghìn nhà cung cấp linh kiện, phụtùng Điều này sẽ làm cho các doanh nghiệp trong nước phụ thuộc rất lớn vào ngànhcông nghiệp phụ trợ của nước ngoài Để thoát khỏi sự lệ thuộc đó, cần phải phát triểnmạnh ngành công nghiệp phụ trợ để các sản phẩm của nó thay thế dần, tiến tới thay thếhoàn toàn các sản phẩm nhập khẩu

Ngoài việc tăng sức cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp chính và đẩy nhanhquá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo chiều rộng và chiều sâu, công nghiệp phụtrợ còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao sức hút nguồn đầu tư từ nướcngoài

Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ

Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ bao gồm các bộ phận như: hệ thống đường

xá, cầu cống, phương tiện hỗ trợ sự cố, phương tiện phục vụ việc lưu thông, quản lý,

Việt Nam với ¾ diện tích là đồi núi khiến cho việc giao thông giữa các vùngmiền, thậm chí là trong cùng một địa bàn khá khó khăn Với phương tiện như ô tô thìcàng đòi hỏi cơ sở hạ tầng được đầu tư quy mô và hiệu quả

Trường Đại học Kinh tế Huế

Có hai yếu tố được tách ra song thực tế có thể ghép lại làm một là quy mô thịtrường và hạ tầng giao thông đô thị Đây cũng là một trong những yếu tố cơ bản nhấtkhiến các nhà hoạch định chính sách phải rất chú tâm về ngành công nghiệp ô tô hiệnnay.

Việt Nam hiện có hơn 90 triệu dân trong khi tỷ lệ người sở hữu ô tô vẫn rấtthấp, điều này cho thấy rằng tiềm năng thị trường ô tô tại Việt Nam là rất lớn Thếnhưng, do hạ tầng giao thông và đô thị hiện còn yếu, chưa đáp ứng được nhu cầu sửdụng của các phương tiện giao thông, trong đó có ô tô nên Chính phủ đã phải có một sốchính sách cụ thể nhằm hạn chế bớt tốc độ gia tăng xe đang lưu hành, trong đó cóchính sách thuế

Thu nhập cá nhân

Thu nhập của khách hàng là một trong những yếu tố quan trọng tác động đếnhiệu quả sản xuất kinh doanh ô tô của các doanh nghiệp Một ngành bất kỳ nào muốnphát triển được thì đều phải có thị trường tiêu thụ, trong đó mặt hàng ô tô là hàng hóađòi hỏi người dân phải có mức thu nhập cao thì mới đủ khả năng tiêu dùng Khi thunhập của khách hàng càng tăng thì khả năng chi trả cho việc tiêu dùng những mặt xa xỉnhư ô tô càng lớn, làm cho sức mua tăng, doanh số tăng và ngược lại

1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN

1.2.1 Ngành công nghiệp ô tô ở các nước phát triển

Hiện nay, nền công nghiệp ô tô thế giới do các tập đoàn đa quốc gia chiếm lĩnh

và chi phối về nghiên cứu và phát triển, công nghệ và thị trường Để có được mộtngành công nghiệp ô tô hoàn chỉnh và phát triển như ngày hôm nay, các nước châu Âu,Nhật bản, Hàn Quốc, hay các nước trong khu vực đã phải mất vài chục năm đểnghiên cứu và phát triển Có thể nói, ngành công nghiệp ô tô ra đời là sự kết tinh tấtyếu của một thời kỳ nở rộ những phát minh trong cuộc cách mạng khoa học kỹ thuậtđầu tiên của nhân loại Sự hình thành và phát triển đi trước của các nước phát triển là

cơ hội để Việt Nam rút ra kinh nghiệm và xây dựng con đường phát triển tối ưu

Trường Đại học Kinh tế Huế

Âu Các hãng sản xuất ô tô của Nhật Bản có nhiều chi nhánh sản xuất trên thế giới vàcạnh tranh mạnh mẽ ngay trên lãnh thổ của các cường quốc công nghiệp ô tô khác như

Mỹ, Đức

Sự phát triển của ngành công nghiệp phụ trợ là yếu tố đóng góp quan trọng cho

sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản Dựa trên sức mạnh về khoa học kỹthuật cộng với sự ủng hộ nhiệt tình từ chính phủ Nhật Bản, các hãng xe của Nhật Bảnđang tích cực đầu tư, phát triển, nghiên cứu bộ phận Power train (bộ phận cung cấpnăng lượng cho động cơ) thế hệ mới nhằm thay thế các loại xe chạy xăng thôngthường

Công nghiệp ô tô được đánh giá là ngành mũi nhọn và có đóng góp rất lớn choNhật Bản

Thái Lan

Thái Lan là nước đứng thứ 2 trên thế giới về thị trường xe bán tải, đồng thờicũng vừa là quốc gia sản xuất ôtô lớn nhất vừa là thị trường tiêu thụ ô tô lớn nhấtASEAN

Ngành công nghiệp ô tô Thái Lan bắt đầu từ năm 1960, phát triển nhanh chóng

và nay đã trở thành một trong những nước sản xuất ô tô nhiều nhất thế giới Hiện TháiLan trở thành nơi đặt nhà máy của nhiều công ty và doanh nghiệp lớn chuyên sản xuất

ô tô

Trường Đại học Kinh tế Huế

Thái lan có những bước tiến lớn và tham gia vào mạng lưới sản xuất ô tô củakhu vực và thế giới Ngành công nghiệp ô tô Thái Lan phát triển qua năm giai đoạnchính bao gồm: sữa chữa xe nhập khẩu, lắp ráp xe, sản xuất phụ tùng xe, R&D.

Điểm đáng chú ý nhất của Thái Lan đó là chính sách đối với ngành công nghiệpnày khắc hẳn so với các chính sách hiện đang được thực thi ở các nước Đông Nam Á.Trong khi các nước đang theo đuổi chương trình sản xuất “chiếc xe quốc gia” thì TháiLan đề cao “chiếc xe của thế giới” với chiến lược rõ ràng nhằm phát triển Thái Lanthành một trung tâm công nghiệp xe hơi hội nhập của toàn khu vực Chính Phủ TháiLan vẫn luôn hoan nghênh các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ quyền sở hữu trong các

cơ sở sản xuất, lắp rắp ô tô và cũng luôn mở cửa cho việc tự do cạnh tranh giữa các nhàsản xuất lớn trên thế giới

Để hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô, Thái Lan đưa ra rất nhiều chính sách nhưmiễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, nâng thuế nhập khẩu, ưu đãi cho công ty có tỉ

lệ nội địa hóa cao

Thái Lan đã dồn các nguồn lực cũng như lợi thế cho sự phát triển công nghiệp ô

tô trong từng giai đoạn Sự thành công của ngành công nghiệp ô tô Thái Lan là kinhnghiệm quý báu cho bất kỳ quốc gia nào trên thế giới Đến năm 2012, Thái Lan đã trởthành nhà sản xuất ô tô lớn nhất Đông Nam Á

Hàn Quốc

Hàn Quốc hiện là quốc gia thuộc top 10 của thế giới cả về sản xuất và xuất khẩu

ô tô Ngành công nghiệp ô tô Hàn Quốc có sự thuận lợi khi không đụng với ô tô củaNhật Bản về công nghệ và giá thành cao vì họ mạnh về các dòng ô tô giá thấp Mộttrong những ưu điểm của ngành công nghiệp ô tô Hàn Quốc là có sự cân bằng giữa chiphí và chất lượng

Các nhà sản xuất ô tô của Hàn Quốc gắn kết rất chặt chẽ với các nhà cung cấpthông qua các hợp đồng dài hạn Điều này đã giúp những doanh nghiệp ô tô Hàn QuốcTrường Đại học Kinh tế Huế

tiết kiệm được chi phí và giảm đáng kể những rủi ro trong quá trình nghiên cứu, pháttriển sản xuất Để các nhà sản xuất trong nước nhanh chóng nắm bắt được công nghệcủa nước ngoài, khi ngành sản xuất ô tô bắt đầu hình thành tại Hàn Quốc, Chính Phủnước này không cho phép các nhà sản xuất nước ngoài tham gia thi trường nếu khôngliên doanh với các nhà sản xuất trong nước Vì vậy, các doanh nghiệp trong nước đãtừng bước nắm được công nghệ cao từ các đối tác nước ngoài có nền công nghiệp ô tôhàng đầu như Nhật Bản, Mỹ.

Bên cạnh đó, ngoài chiến lược thu hút công nghệ nước ngoài, Hàn Quốc cũngrất chú trọng đến hoạt động nghiên cứu và phát triển để đảm bảo sự phát triển bềnvững Chi tiêu cho hoạt động R&D của Hàn Quốc thậm chí còn cao hơn so với Liênminh châu Âu

Tất cả những yếu tố trên đã giúp cho ngành công nghiệp ô tô Hàn Quốc cónhững bước phát triển thần kỳ, vươn lên đứng trong top đầu thế giới

1.2.2 Thực trạng ngành công nghiệp ô tô tại Việt Nam

Năm 1991, với những đổi mới trong chính sách đầu tư của Chính Phủ ViệtNam, liên doanh sản xuất ô tô đầu tiên – công ty ô tô Mekong được thành lập Đâyđược coi là năm đánh dấu sự ra đời của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam Từ đó đếnnay, nhờ sự phát triển như vũ bão của nền kinh tế thế giới, cũng như sự hội nhập củanền kinh tế Việt Nam, quy mô của ngành công nghiệp ô tô liên tục được mở rộng thôngqua việc gia nhập của các doanh nghiệp liên doanh sản xuất và lắp ráp ô tô của hầu hếtcác nhà sản xuất ô tô trên toàn thế giới và sự xuất hiện, thành lập của các công ty sảnxuất, lắp ráp ô tô trong nước

Tuy vậy, ngành công nghiệp ô tô trong nước vẫn còn rất non trẻ và gặp nhiềukhó khăn do ngành công nghiệp ô tô của nước ta có xuất phát điểm thấp hơn rất nhiều

so với các nước khác trên thế giới và trong khu vực Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam

có những thế mạnh về một thị trường tiềm năng, về nguồn lao động dồi dào nhưngTrường Đại học Kinh tế Huế

chúng ta vẫn còn rất hạn chế về vốn, khoa học công nghệ cũng như những ngành côngnghiệp phụ trợ còn non trẻ.

Theo cam kết trong ASEAN, từ năm 2018, Việt Nam sẽ cắt giảm thuế suất thuếnhập khẩu đối với xe nguyên chiếc (đạt hàm lượng giá trị khu vực từ 40% trở lên) về0% Việc hàng rào thuế nhập khẩu giảm về 0% từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 dự kiến

sẽ có tác động không nhỏ đến thị trường xe ô tô Việt Nam Sự xuất hiện đầy tiếng vangcủa VinFast và những thành công của Thaco và Hyundai Thành Công trong đầu tư, mởrộng sản xuất là những tín hiệu vui của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam dù vẫn phảitiếp tục cạnh tranh khốc liệt khi thuế nhập khẩu trong khu vực ở mức 0%

Theo báo cáo của Bộ Công Thương cho biết, trong 2 năm trở lại đây, ngànhcông nghiệp ô tô đã phát triển khá nhanh Một số loại sản phẩm đã được xuất khẩusang thị trường Lào, Campuchia, Myanmar, Trung Mỹ,… Hiện nay trong nước cókhoảng hơn 40 doanh nghiệp sản xuất, lắp rắp ô tô, với tổng công suất lắp ráp thiết kếkhoảng 680.000 xe/năm Hiện có nhiều hãng xe lớn đang hoạt động sản xuất, lắp ráptrong nước

Theo thống kê của OICA, năm 2018, Việt Nam xuất xưởng tổng cộng 237.000chiếc xe ô tô, chiếm khoảng 0.002% tổng sản lượng thế giới

Gần đây nhất, theo báo cáo của Bộ Công Thương, sản lượng sản xuất ô tô tháng

9 đầu năm 2019 đạt 28,2 nghìn chiếc, giảm 5,8% so với tháng trước và giảm 5,2% sovới cùng kỳ năm 2018 Tính chung Quý III năm 2019, sản lượng sản xuất ô tô ước tínhđạt 243,3 nghìn chiếc, tăng 8,3% so với cùng kỳ

Các hãng sản xuất xe ô tô cũng như nhập khẩu đều đang dồn lực cho sản xuấtcũng như nhập khẩu để đón đợt mua sắm cuối năm, mà trước mắt là phục vụ cho kỳtriển lãm lớn nhất trong năm “Vietnam Motor Show” diễn ra vào tháng 10 năm 2019

Tính trong tháng 9 năm 2019, thị trường ô tô Việt Nam tiếp tục chứng kiến hànghoạt hãng xe ưu đãi khủng, giảm giá gia tăng sức tiêu thụ của người dân Theo số liệuTrường Đại học Kinh tế Huế

thống kê, sản lượng ô tô nguyên chiếc dưới 9 chỗ nhập khẩu 9 tháng đầu năm tăngmạnh tới 3,86 lần về lượng và 3,5 lần về trị giá so với cùng kỳ năm 2018, đạt 73.063chiếc với trị giá 1,39 tỷ USD.

Hiện nay, thị trường ô tô đang ở giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, giá giảm đối vớitất cả các phân khúc do nguồn cung từ nhập khẩu, cũng như sản xuất trong nước đangdồi dào Ô tô nhập khẩu thuế 0% sẽ không chỉ là ô tô các nước ASEAN như Thái Lan,Indonesia hiện nay mà còn là ô tô từ các quốc gia thành viên của Hiệp định CPTPP vàEVFTA như Nhật Bản, Canada, hay Đức, Anh, Pháp trong 7-10 năm tới Sự cạnh tranhgay gắt từ ô tô nhập khẩu đang ngày càng gia tăng và ảnh hưởng tới ngành sản xuất ô

tô nội địa

Sản xuất trong nước cũng đang tăng nhanh khi một số doanh nghiệp sản xuất,lắp ráp ô tô lớn trong nước đã hình thành và có bước phát triển khá ấn tượng Sự ra mắtthành công bước đầu của thương hiệu ô tô VinFast cùng với sự tăng trưởng ngày càngmạnh mẽ của các doanh nghiệp trong nước như Thaco hay Huyndai Thành Công vànhững nỗ lực tham gia đầu tư từ các công ty công nghệ sẽ là những bước tiên phongđáng tin cậy để hướng đi của ngành công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô Việt Nam ngàycàng rộng mở hơn Một số dự án lớn trong ngành đã được triển khai trong thời gianqua như dự án Tổ hợp sản xuất ô tô Vinfast (tổng vốn đầu tư 35.000 tỷ đồng, công suất500.000 xe/năm), Nhà máy sản xuất ô tô Thaco Mazda (tổng vốn đầu tư 12.000 tỷđồng, công suất 100.000 xe/năm), Nhà máy sản xuất ô tô Huyndai Thành Công (tổngvốn đầu tư 1.320 tỷ đồng, công suất 40.000 xe/năm) Đặc biệt, Thaco và Thành Côngngày một củng cố vị trí dẫn đầu với hàng loạt sản phẩm mới lắp ráp trong nước ra mắtvới dải sản phẩm phong phú, mức giá ngày một cạnh tranh Đây là những tín hiệu rấttốt cho thấy các chủ trương chung của Đảng, cơ chế chính sách của Chính phủ đã tạođược niềm tin và hứng khởi cho các doanh nghiệp tập trung đầu tư phát triển lớn, dàihạn trong các ngành công nghiệp trọng điểm của đất nước

Trường Đại học Kinh tế Huế

Ngày 26 tháng 9 năm 2019, Nhà máy Liên doanh sản xuất và lắp ráp ô tô MAZAsia tại tỉnh Hưng Yên đã được khánh thành Liên doanh MAZ Asia được thành lậptrên cơ sở Nghị định thư về hỗ trợ sản xuất phương tiện vận tải có động cơ trên lãnhthổ Việt Nam giữa Chính phủ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủCộng hòa Belarus (Nghị định thư hợp tác về ô tô).

Hiện nay, mức thu nhập bình quân đầu người trong nước vẫn chưa cao, tỷ lệngười giàu vẫn còn thấp

Biểu đồ 1.1: GDP bình quân đầu người Việt Nam giai đoạn 2013-2018 (USD).

(Nguồn: Tổng cục Hải Quan)

Thu nhập bình quân của người Việt Nam tính đến cuối năm 2018 đạt 2.540USD, tăng 8,4% so với năm 2017 Điều này thể hiện sự tăng trưởng GDP bình quânđầu người của Việt Nam trong vài năm trở lại đây, nền kinh tế phát triển, ổn định songnếu so với các nước trong khu vực cũng như bình quân trên thế giới, đây vẫn là mộtcon số khá khiên tốn Thể hiện rõ nhất mức độ tiêu dùng sản phẩm của ngành côngnghiệp ô tô tại Việt Nam vẫn còn hạn chế so với các nước khác trên thế giới

Để các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước duy trì sản xuất, giảiquyết việc làm cho hàng trăm nghìn lao động, giảm bớt tình trạng nhập siêu trong

0 500 1000 1500 2000 2500 3000

(USD)

Trường Đại học Kinh tế Huế

ngành công nghiệp ô tô, cần có giải pháp đồng bộ hỗ trợ các doanh nghiệp trong nướccắt giảm chi phí sản xuất, nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm như phát triểnngành công ngiệp hỗ trợ, điều chỉnh hợp lý các chính sách về thuế, phí.

Trong tương lai, cùng với sự phát triển ổn định của nền kinh tế và gia tăng dân

số tại Việt Nam, thị trường ô tô được dự báo ngày càng phát triển và Việt Nam sẽ sớmbước vào thời kỳ xã hội hóa ô tô

1.2.3 Tình hình cung cấp và tiêu thụ ô tô tại Việt Nam

1.2.3.1 Nguồn cung thị trường ô tô Việt Nam

Ô tô nước ta được cung cấp từ hai nguồn chính là do nhập khẩu và do các doanhnghiệp sản xuất, lắp ráp trong nước cung cấp Hiện trong nước có hơn 40 doanh nghiệpđang hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô

Ô tô nhập khẩu

Ô tô nguyên chiếc các loại được đăng ký làm thủ tục hải quan nhập khẩu vàoViệt Nam chủ yếu có nguồn gốc xuất xứ từ 5 thị trường chính là từ Thái Lan,Indonexia, Nhật Bản, Trung Quốc và Đức Số xe nhập khẩu từ 5 thị trường này chiếmđến 94% tổng lượng xe nhập khẩu vào Việt Nam trong năm 2018

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, lượng xe nhập khẩu về Việt Nam trongvài năm trở lại đây có nhiều chuyển biến tích cực

Bảng 1.1: Sản lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu vào Việt Nam.

(chiếc) Trị giá (USD)

Tỷ lệ tăng trưởng hằng năm (%)

2017 97.309 2.244.008.338 -13,5% -5,8%

2018 82.865 1.827.807.954 -14,8% -18,5%

9 Tháng/2019 107.034 2.392.242.549 163,2% 156,5%

(Nguồn: Tổng cục Hải quan)

Số liệu thống kê từ Tổng cục Hải Quan cho thấy, giai đoạn 2015-2018, nhu cầunhập khẩu và tiêu thụ ô tô nguyên chiếc các loại của Việt Nam liên tục giảm Năm

2018, nhập khẩu của cả nước giảm 14,8% so với một năm trước đó Mặc dù thuế suấtnhập khẩu ô tô dưới 9 chỗ ngồi có xuất xứ từ các nước ASEAN được điều chỉnh về 0%

từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 nhưng do tác động của Nghị định 116/2017/NĐ-CP nênlượng ô tô nguyên chiếc các loại nhập khẩu về Việt Nam năm 2018 giảm so với năm2017

Tính đến hết tháng 9 năm 2019, Việt Nam đã chi hơn 2,3 tỷ USD để nhập khẩu107.034 xe ô tô nguyên chiếc các loại Mức nhập khẩu ô tô trong 9 tháng đầu nămđược đánh giá là tăng đến mức đột biến, cao hơn xấp xỉ 1,3 lần tổng mức nhập khẩucủa cả năm 2018 về lượng Trong tổng số xe nhập khẩu, xe ô tô 9 chỗ ngồi trở xuốngchiếm nhiều nhất với 79.230 chiếc, tổng kim ngạch hơn 1 tỷ USD, xe ô tô tải nhiều thứhai với 23.605 chiếc, tổng kim ngạch hơn 500 triệu USD, xe trên 9 chỗ ngồi các loạiđứng thứ 3, với 224 chiếc, tổng kim ngạch hơn 7 triệu USD và còn lại 3.975 là ô tô loạikhác

Trường Đại học Kinh tế Huế

Biểu đồ 1.2: Sản lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu vào Việt Nam từ một số nước

chủ yếu tháng 9/2019.

(Nguồn: Tổng cục Hải Quan)

Trong tổng lượng xe nhập khẩu 9 tháng đầu năm, Thái Lan vẫn là nước có sốlượng xe được nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam Trong tháng 9 năm 2019, Việt Nam

đã nhập khẩu 5.561 xe từ Thái Lan, tổng kim ngạch hơn 118 triệu USD Lũy kế 9tháng đầu năm 2019 là 62.356 xe, đạt kim ngạch nhập khẩu hơn 1.258 triệu USD,chiếm hơn 50% tổng lượng xe nhập về từ đầu năm

Sau Thái Lan, lượng xe nhập khẩu từ Indonesia cũng tăng mạnh Hai quốc giaĐông Nam Á này là những thị trường chiếm ưu thế lớn nhất về hoạt động nhập khẩu ô

tô của Việt Nam, bỏ xa các thị trường truyền thống như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức,Hoa Kỳ hay thị trường mới nổi là Ấn Độ Tính riêng 2 thị trường nêu trên đã chiếmtới 88% tổng sản lượng và chiếm 71,2% tổng kim ngạch nhập khẩu ô tô của cả nướctrong 9 tháng đầu năm 2019

Ô tô lắp ráp trong nước

0 10000

Tại Việt Nam hiện nay có 14 hãng xe ô tô đang hoạt động sản xuất và lắp ráp:VinFast, Hyundai, Toyota, Mitsubishi, Mazda, BMW, Ford, Honda, Kia, Nissan,Suzuki, Chevrolet, Isuzu và Mercedes – Benz đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xe trongnước.

Hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước cũng đang ngàycàng mở rộng quy mô sản xuất, nhằm mở rộng nguồn cung xe nội, nâng cao năng lựccạnh tranh trước thực tiễn xe nhập đang ngày càng gia tăng số lượng vào Việt Nam

Nổi bật trong đó là sự xuất hiện của Vinfast, thể hiện khát vọng xây dựng mộtthương hiệu Việt Nam có tầm thế giới, khẳng định khả năng làm chủ các công nghệhiện đại của người Việt Nhà máy sản xuất của Vinfast hiện nay được đặt tại Hải Phòngvới công suất 250.000 xe/năm

Đối với các doanh nghiệp sản xuất lâu năm trong nước, tháng 11 năm 2017,Thaco khánh thành nhà máy Bus Thaco công suất 20.000 xe/năm với tổng vốn đầu tư7.000 tỷ đồng (tương đương 300 triệu USD), với định vị là nhà máy xe khách lớn nhấtĐông Nam Á Tiếp đó, tháng 3 năm 2018, Thaco cũng đã đưa vào hoạt động nhà máymới sản xuất, lắp ráp ô tô mang thương hiệu Thaco Mazda tại Quảng Nam Nhà máy

có công suất 100.000 xe/năm với tổng vốn đầu tư là 12.000 tỷ đồng Là một trong 6nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô chủ lực của Thaco tại Khu công nghiệp cơ khí và ô tôThaco Chu Lai, định vị là nhà máy sản xuất xe du lịch Mazda hiện đại nhất khu vựcASEAN

Nhà máy công ty ô tô Toyota Việt Nam đang sản xuất và lắp ráp năm mẫu xebao gồm: Camry, Corolla Altis, Vios, Innova & Fortuner Với chất lượng toàn cầu vàcải tiến không ngừng, năm mẫu xe này luôn dành được sự lựa chọn, tin yêu của ngườitiêu dùng và luôn chiếm giữ vị trí cao trong danh sách TOP 10 xe bán chạy nhất thịtrường ô tô Việt Nam

Mercedes – Benz có nhà máy lắp ráp tại Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh.Trong suốt hơn 23 năm hoạt động tại Việt Nam, Mercedes – Benz đã không ngừngTrường Đại học Kinh tế Huế

đóng góp vào sự tăng trưởng của thị trường và trở thành nhân tố chủ chốt của ngànhcông nghiệp ô tô Vệt Nam.

Xe nội ở Việt Nam vẫn đang đối mặt với các thách thức lớn như chất lượngkhông bằng xe nhập khẩu, giá bán cao hơn Thị trường ô tô trong năm 2019 được dựbáo sẽ cạnh tranh gay gắt hơn do sẽ không còn tình trạng thiếu nguồn cung như mọinăm trước Như vậy, việc xây dựng và phát triển ngành công nghiệp ô tô trước hết đểđáp ứng nhu cầu trong nước, thay thế nhập khẩu một cách hiệu quả đã và đang là mộtđiều hết sức cần thiết

1.2.3.2 Quy mô tiêu thụ

Thị trường ô tô tại Việt Nam đã đi qua hơn nữa năm nay và gặt hái được thànhcông đáng chú ý Quy mô tiêu thụ liên tục tăng, theo số liệu về báo cáo bán hàng củaVAMA trong 2 tháng 8 và tháng 9 năm 2019 được thống kê như sau:

Trường Đại học Kinh tế Huế

Bảng 1.2: Doanh số bán hàng trong tháng 8, tháng 9 và tổng 9 tháng năm 2019 của

các đơn vị thành viên VAMA.

Xét theo xuất xứ xe, doanh số bán hàng của xe sản xuất, lắp ráp trong nước đạt16.994 xe, tăng 35% so với tháng trước; doanh số bán hàng của xe nhập khẩu nguyênchiếc là 10.773 xe, tăng 21% so với tháng trước

Theo VAMA, tính chung từ tháng 1 đến tháng 9, tổng doanh số bán hàng củacác đơn vị thành viên VAMA đạt 230.334 xe các loại, tăng 18% so với cùng kì nămngoái Trong đó, sản lượng tiêu thụ xe ô tô du lịch đạt 168.694 xe, tăng 30%; xethương mại đạt 57.523 xe giảm 3% và xe chuyên dụng đạt 4.117 xe, giảm 27% so vớicùng kì năm ngoái

Đáng chú ý, cũng theo xuất xứ xe, tính đến hết tháng 9, trong khi doanh số bánhàng của xe lắp ráp trong nước đạt 136.738 xe, giảm 13% thì lượng xe nhập khẩunguyên chiếc nhập vào Việt Nam tăng đột biến, đạt 93.596 xe, tăng trưởng đến 150%

so với cùng kỳ năm ngoái

Trường Đại học Kinh tế Huế

Thị trường ô tô Việt Nam trong tháng 9 vừa qua còn có doanh số bán hàng của

TC Motor – đại diện thương hiệu của Tập đoàn Thành Công với 7.681 xe, tăng 43% sovới tháng trước, nâng tổng doanh số cộng dồn của đơn vị này trong 9 tháng lên 55.473

xe các loại

Nếu tính chung cả các đơn vị thành viên VAMA và TC Motor, trong tháng 9vừa qua cả nước tiêu thụ 35.448 xe và từ tháng 1 đến tháng 9 có tổng cộng 285.807 xecác loại được bàn giao đến tay khách hàng trong cả nước

Doanh số bán hàng ô tô trong 9 tháng đầu năm có tăng trưởng, nhưng lại có sựchênh lệch mức tăng trưởng giữa xe lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu so với cùng kỳnăm trước do các doanh nghiệp đã đáp ứng được những quy định chặt chẽ tại Nghịđịnh số 116/2017/NĐ-CP quy định về điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu ô tô đểđưa xe về phân phối đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng

Với kết quả bán hàng mới nhất của thị trường ô tô Việt Nam, có thể nhìn thấymức độ tăng trưởng rất nhanh và chắc chắn sẽ vượt mốc 300.000 xe vào cuối năm nay,giúp Việt Nam tiếp tục lọt vào TOP 5 thị trường ô tô lớn trong khu vực Đông Nam Á

Với một thị trường đông dân cộng thêm mật độ xe/người còn ở mức thấp, ViệtNam hứa hẹn sẽ là một thị trường tiêu thụ ô tô khổng lồ trong tương lai khi nền kinh tếnói chung và chất lượng cuộc sống của người Việt Nam nói riêng ngày một được cảithiện đáng kể, và đây là một điều chắc chắn trong một tương lai không xa

1.2.4 Chính sách phát triển ngành công nghiệp ô tô của Chính Phủ Việt Nam

Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đi sau các nước trong khu vực khoảng 30năm Chính vì vậy, để rút ngắn khoảng cách và bắt kịp họ, Chính phủ đã có các chínhsách khuyến khích đột phá, hỗ trợ cụ thể và thiết thực hơn

Ngày 16 tháng 7 năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định TTg phê duyệt chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2025,tầm nhìn đến năm 2035 đặt mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam cơ bản hình thành côngTrường Đại học Kinh tế Huế

1168/QĐ-nghiệp hỗ trợ cho sản xuất ô tô, đáp ứng khoảng 35% (tính theo giá trị) nhu cầu linhkiện, phụ tùng cho sản xuất lắp ráp ô tô trong nước Mục tiêu tổng quát của chiến lược

là xây dựng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trở thành ngành công nghiệp quan trọng,đáp ứng nhu cầu thị trường nội địa về các loại xe có lợi thế cạnh tranh, tham gia xuấtkhẩu, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp khác và nâng caonăng lực cạnh tranh để trở thành nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng trong chuỗi sản xuấtcông nghiệp ô tô thế giới

Giai đoạn 2021 – 2025 bắt đầu sản xuất được một số chi tiết quan trọng trong bộphận truyền động, hộp số, động cơ, từng bước tham gia vào hệ thống cung ứng sảnphẩm hỗ trợ trong chuỗi giá trị toàn cầu của ngành công nghiệp ô tô

Từ năm 2026 – 2035 tiếp tục phát triển công nghiệp hỗ trợ cho sản xuất ô tô, trởthành nhà cung cấp quan trọng nhiều loại linh kiện, phụ tùng cho ngành công nghiệp ô

tô khu vực và thế giới; đáp ứng trên 65% nhu cầu về linh kiện, phụ tùng cho sản xuấtlắp ráp ô tô trong nước Song song với việc cung ứng cho ngành sản xuất ô tô trongnước, Việt Nam cũng đặt mục tiêu xuất khẩu linh kiện, phụ tùng đạt 4 tỷ USD vào năm

2020, 5 tỷ USD vào năm 2025 và đạt 10 tỷ USD vào năm 2035

Để thực hiện mục tiêu đó, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách cũng nhưtriển khai nhiều các giải pháp thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ sản xuất ô

tô trong nước Điển hình như Nghị định 116/2017/NĐ-CP ngày 17 tháng 10 năm 2017của Chính phủ về quy định sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảohành, bảo dưỡng ô tô tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho ngành công nghiệp ô tô trongnước bứt phá để vươn lên Nghị định quy định chặt chẽ các điều kiện sản xuất, lắp ráp

ô tô không chỉ tạo điều kiện phát triển ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam mà cònnhằm mục đích bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong việc sử dụng một sản phẩmliên quan đến an toàn, tính mạng của nhiều người như ô tô Nghị định ngăn chặn việcnhập khẩu ô tô về Việt Nam để bán tràn lan một cách vô tội vạ và rồi người tiêu dùngphải gánh chịu hậu quả một cách nặng nề về chất lượng mà phải có sự chọn lọc đầuTrường Đại học Kinh tế Huế

vào kỹ càng và chịu trách nhiệm trong toàn bộ vòng đời của sản phẩm nên chỉ códoanh nghiệp mạnh, uy tín mới đủ điều kiện nhập khẩu ô tô.

Đối với ngành công nghiệp hỗ trợ, những cơ chế, chính sách được Chính phủban hành đều khẳng định tầm quan trọng của ngành công nghiệp hỗ trợ sản xuất ô tôtrong tiến trình nội địa hóa sản phẩm cuối cùng là ô tô tại Việt Nam Tiêu biểu nhưQuyết định số 12/2011/QĐ-TTg ngày 24 tháng 2 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ

về chính sách phát triển một số ngành công nghiệp hỗ trợ; Quyết định số TTg ngày 26 tháng 8 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành danh mụcsản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển, trong đó có ngành sản xuất, lắp ráp ô tôvới các chi tiết linh kiện, phụ tùng

1483/QĐ-Ngày 17 tháng 10 năm 2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số1556/QĐ-TTg phê duyệt đề án “Trợ giúp phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tronglĩnh vực công nghiệp hỗ trợ” Đề án đề cập đến nhóm các giải pháp liên quan đếnchính sách, thể chế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong công nghiệp hỗ trợ và nhómgiải pháp hỗ trợ thông qua các chương trình dự án trợ giúp doanh nghiệp nhỏ và vừatrong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ Tuy nhiên, đề án này lại chưa chỉ rõ ra được tiếntrình ưu đãi, ưu tiên cho từng nhóm ngành, từng tiểu ngạch riêng biệt

Nghị định số 111/2015/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợ có hiệu lực từnăm 2016 nêu rõ Nhà nước hỗ trợ tối đa đến 50% kinh phí đối với dự án sản xuất thửnghiệm các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ; hỗ trợ tối đa đến 75% chi phí chuyển giaocông nghệ đối với dự án sử dụng nguyên liệu là sản phẩm của quá trình chế biến sâukhoáng sản trong nước để phục vụ cho sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, hỗ trợkinh phí cho đào tạo nguồn nhân lực và phát triển thị trường

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt

Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt ban hành và có hiệu lực ngày 1/4/2009, xe ô tôcon dưới 24 chỗ ngồi nằm trong danh mục hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt với thuếsuất từ 10 – 50% Với luật này, Chính phủ đã bảo hộ ngành sản xuất ô tô trong nướcTrường Đại học Kinh tế Huế

một cách mạnh mẽ, và cùng với các chính sách ưu đãi về thuế doanh nghiệp cho cácdoanh nghiệp mới thành lập và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì đây làthời điểm rất thuận lợi để các doanh nghiệp sản xuất ô tô đầu tư, phát triển và có thểcạnh tranh với các sản phẩm ô tô cùng loại nhập khẩu vào thị trường Việt Nam trongcùng thời điểm.

Theo dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2017/NĐ-CP sửa đổi,

bổ sung Nghị định 122/2016/NĐ-CP của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuếnhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhậpkhẩu ngoài hạn ngạch thuế quan, áp dụng quy định thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi 0%đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện trong nước chưa sản xuất được được nhập khẩu đểsản xuất các sản phẩm hỗ trợ ưu tiên phát triển cho ngành sản xuất, lắp ráp ô tô

Từ những văn bản chính sách trên, chúng ta dễ dàng nhận thấy sự quyết liệt củaChính phủ trong bối cảnh Việt Nam đang có nguy cơ cao trở thành nơi tiêu thụ cho cáctrung tâm sản xuất được đặt tại Thái Lan và Indonesia

1.2.5 Tình hình đầu tư vào sản xuất, lắp ráp ô tô tại Việt Nam hiện nay

Ngành ô tô Việt Nam trong tương lai sẽ phát triển vững chắc Bởi kinh tế ViệtNam đang có đà tăng trưởng tốt Một số doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô tại ViệtNam bắt đầu tham gia mạnh vào thị trường

Các chính sách đang tập trung hỗ trợ để thúc đẩy nhanh các dự án ô tô lớn củaCông ty cổ phần ô tô Trường Hải (Thaco), Công ty cổ phần Tập đoàn Thành Công,Tập đoàn VinGroup (VinFast) và các dự án khác Mục tiêu là nhằm gia tăng sản lượng

xe sản xuất, lắp ráp trong nước; xây dựng thí điểm chuỗi cung ứng ngành ô tô cho cácdoanh nghiệp sản xuất và lắp ráp trong và ngoài nước

Từ đầu năm 2018, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đã hội nhập hoàn toàn vàokhu vực ASEAN Cùng với đó là tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 ngày

Trường Đại học Kinh tế Huế

càng lan tỏa mạnh mẽ Trong xu thế ấy, đã xuất hiện những doanh nghiệp có tiềm lựclớn, đầu tư bài bản, quyết tâm tạo ra sản phẩm ô tô chất lượng cao.

Nhà Máy Mazda của Thaco trong thời gian tới sẽ tiếp tục đầu tư vào giai đoạn

2, nâng tổng công suất lên 100.000 xe/năm Thời gian gần đây, Tập đoàn HyundaiMotor Hàn Quốc và Tập đoàn Thành Công đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác xâydựng Nhà máy ô tô Hyundai thứ 2 tại tỉnh Ninh Bình, công suất ban đầu là 120.000xe/năm Dự án hoàn thành vào năm 2019 Hầu hết các công đoạn đều sử dụng robot tựđộng, giúp chất lượng xe xuất xưởng đồng đều, chính xác, đảm bảo theo tiêu chuẩn củaHyundai Motor.Với Hyundai Thành Công, nhà máy hiện hành có công suất 60.000xe/năm, khi nhà máy thứ hai đi vào hoạt động tổng công suất sẽ lên tới gần 200.000xe/năm, sau đó có thể nâng công suất tối đa lên 260.000 xe/năm VinFast hoàn thànhnhà máy giai đoạn 1 với công suất 100.000 – 150.000 xe/năm và giai đoạn tiếp theo sẽnâng công suất lên 500.000 xe/năm

Với 3 doanh nghiệp lớn kể trên, khi hoàn thành đầu tư, công suất sản xuất lắpráp ô tô sẽ đạt gần 1 triệu xe/năm Sản xuất ô tô tại Việt Nam sẽ không chỉ đáp ứng nhucầu trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu Ưu đãi thuế quan 0% với ô tô trong khuvực ASEAN là cơ hội lớn Vì vậy, đầu tư vào công nghệ hiện đại, cho ra những sảnphẩm chất lượng cao, là bước đi để đưa ô tô Việt Nam ra thị trường khu vực

Không chỉ đầu tư dây chuyền lắp ráp hiện đại, các doanh nghiệp đều cam kết nỗlực hợp tác với các đối tác, thúc đẩy đầu tư sản xuất linh kiện, cung cấp cho lắp ráp xe,hướng tới đạt tỷ lệ nội địa hóa 40%, sau đó là 60% để giảm giá thành, tăng khả năngcạnh tranh

Theo các doanh nghiệp, thị trường ô tô Việt Nam đang tăng trưởng nhanh, vìvậy hoàn toàn có điều kiện để phát triển ngành công nghiệp ô tô đạt tỷ lệ nội địa hóacao Với quốc gia gần 100 triệu dân, kinh tế phát triển, đời sống ngày càng nâng cao thìnhu cầu về ô tô ngày càng nhiều, đủ để các doanh nghiệp đầu tư sản xuất với quy mô

Trường Đại học Kinh tế Huế

lớn Đây là cơ hội để biến Việt Nam thành một trung tâm sản xuất ô tô lớn trong khuvực.

Trường Đại học Kinh tế Huế