Thực trạng cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh cho hộ gia đình tại phòng tài chính kế hoạch huyện tuyên hóa

Thoải mái tron việc xuất hóa đơn bán hàng nhiều hơn hoặc ít hơn thực tế màkhông phải bận tâm nhiều vào chi phí đầu vào, lập sổ sách kế toán, quyết toán thuế.Phù hợp với môi trường kinh d

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

**************

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

THỰC TRẠNG CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN ĐĂNG KÍ KINH DOANH CHO HỘ GIA ĐÌNH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH

– KẾ HOẠCH HUYỆN TUYÊN HÓA

NGUYỄN THỊ MINH HIỀN

Niên khóa: 2014 – 2018

Trường Đại học Kinh tế Huế

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

**************

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

THỰC TRẠNG CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN ĐĂNG KÍ KINH DOANH CHO HỘ GIA ĐÌNH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH

– KẾ HOẠCH HUYỆN TUYÊN HÓA

Sinh viên thực hiện: Giáo viên hướng dẫn

Nguyễn Thị Minh Hiền PGS.TS Phan Văn Hòa

Lớp: K48A Kế hoạch – đầu tư

Niên khóa: 2014 – 2018

Quảng Bình, tháng 5 năm 2018

Trường Đại học Kinh tế Huế

Trước tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến ban giám hiệu nhà trường,Khoa Kinh Tế Phát Triển cùng toàn thể thầy cô giáo trường Đại Học Kinh Tế Huế.Những kiến thức chuyên môn cùng các kinh nghiệm mà thầy cô truyền đạt bốn năm qua

có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với tôi trong việc hoàn thành tốt luận văn cuối khóa này.Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo Phó Giáo Sư - Tiến sĩPhan Văn Hòa, là người trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận vănbằng tất cả sự nhiệt thành và tâm huyết, chính sự hướng dẫn tận tâm của Thầy là điềukiện vô cùng quan trọng để tôi hoàn thành tốt luận văn này

Lời cảm ơn tiếp theo tôi xin gửi đến ban Giám Đốc, các anh chị phòng Tài chính– Kế hoạch huyện Tuyên Hóa là nơi tôi đã thực tập ba tháng qua Đặc biệt tôi xin chânthành cảm ơn trưởng phòng Nghiêm Thị Thiên Hương và chuyên viên Nguyễn Việt

Hà đã tạo điều kiện và nhiệt tình giúp đỡ tôi về thời gian, công việc, giúp tôi có cơ hộitìm hiểu, tiếp cận thực tế và thực hiện tốt luận văn này

Cuối cùng, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, người thân và bạn

bè đã luôn ủng hộ, chia sẻ, giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình vừa qua.Tuy nhiên, do hạn chế về thời gian cũng như kiến thức, kinh nghiệm trong côngtác nghiên cứu nên khóa luận không thể tránh khỏi những thiếu sót, kính mong quýThầy Cô giáo và những người quan tâm đóng góp để đề tài được hoàn thiện hơn.Xin chân thành cảm ơn

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG vii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ viii

TÓM TẮT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ix

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

3.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài 2

3.2 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 3

4.1 Phương pháp thu thập số liệu 3

4.2 Phương pháp phân tích số liệu 3

5 Bố cục đề tài 3

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN ĐĂNG KÍ KINH DOANH CHO HỘ GIA ĐÌNH 4

1.1 Cơ sở lí luận 4

1.1.1 Khái niệm 4

1.1.3 Vai trò của giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh 8

1.1.3.1 Đối với cơ quan quản lí nhà nước 8

1.1.3.2 Đối với hộ gia đình 8

1.1.4 Văn bản pháp luật quy định về việc cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh 9

1.1.5 Quy trình cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh cho hộ gia đình 10

Trường Đại học Kinh tế Huế

1.1.5.1 Hộ kinh doanh đăng ký kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện 11

1.1.5.2 Đối với các hộ kinh doanh đăng kí kinh doanh qua mạng điện tử hoặc đường bưu điện 14

1.1.5.3 Ưu và nhược điểm của hình thức đăng kí kinh doanh qua mạng điện tử và qua hình thức truyền thống 16

1.1.6 Trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng kí hộ kinh doanh 17

1.1.7 Nội dung giấy chứng nhận đăng kí hộ kinh doanh 18

1.1.7.1 Nội dung hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh 18

1.1.7.2 Nội dung đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh 19

1.1.8 Xây dựng chỉ số môi trường đầu tư cấp tỉnh và huyện cho hộ kinh doanh 20

1.1.9 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác cấp giấy CNĐKHKD 22

1.2 Cơ sở thực tiễn 22

1.2.1 Kinh nghiệm về đăng ký hộ kinh doanh trên thế giới 22

1.2.2 Tình hình cấp giấy CNĐKHKD ở Việt Nam giai đoạn 2012-1016 26

1.2.2.1Tình hình chung của cả nước về đăng kí hộ kinh doanh 26

1.2.2.2 Tình hình chung của cả nước về số vốn đăng kí kinh doanh hộ gia đình 29

1.2.2.3 Tình hình cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh tại sở Kế hoạch & Đầu tư ở tỉnh Quảng Bình 30

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ QUY TRÌNH VÀ THỦ TỤC CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN ĐĂNG KÝ KINH DOANH CHO HỘ GIA ĐÌNH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH – KẾ HOẠCH HUYỆN TUYÊN HÓA 33

2.1 Tình hình cơ bản về Phòng Tài chính – Kế hoạch và bộ phận cấp giấy CNĐKKD huyện Tuyên Hóa 33

2.1.1 Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa 33

2.1.1.1 Qúa trình hình thành và phát triển 33

2.2.1.2 Cơ cấu tổ chức 33

2.1.2 Bộ phận cấp giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh – Bộ phận đăng ký kinh doanh 37

2.1.2.1 Cơ cấu tổ chức 37

2.1.2.2 Vị trí chức năng và nhiệm vụ 38

Trường Đại học Kinh tế Huế

2.2 Thực trạng quy trình và thủ tục cấp giấy CNĐKKD cho hộ gia đình tại Phòng Tài

chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa 38

2.2.2 Thủ tục cấp GCN ĐKHKD 39

2.2.2.2 Đối với quy trình đăng kí thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh 43

2.2.2.3 Đối với quy trình tạm ngừng hoạt động hộ kinh doanh 45

2.2.2.4 Đối với quy trình chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh 47

2.2.2.5 Đối với quy trình cấp lại giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh 50

2.2.2.6 Thủ tục đăng kí kinh doanh qua mạng điện tử 51

2.3.2 Thực trạng cấp giấy CNĐKHKD tại phòng Tài Chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa 53

2.3.2.1 Tình hình cấp giấy CNĐKHKD cho các đối tượng kinh doanh giai đoạn 2013 -2017 53

2.3.2.1.1 Tình hình chung 53

2.3.2.1.2 Phân theo quy trình đăng ký hộ kinh doanh 54

2.3.2.1.3 Phân theo địa bàn 55

2.3.2.1.4 Phân theo ngành, nghề kinh doanh 56

2.3.2.1.5 Theo quy mô vốn 57

2.3.3 Đánh giá tình hình hoạt động cấp GCN ĐKDN tại huyện Tuyên Hóa 59

2.3.3.1 Những thành tựu 59

2.3.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân của nó 60

CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP CẢI THIỆN THỰC TRẠNG CẤP GCNĐKHKD TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH – KẾ HOẠCH HUYỆN TUYÊN HÓA 62

3.1 Quan điểm, định hướng cải thiện thực trạng cấp giấy chứng nhận đăng kí hộ kinh doanh gđ 2018-2025 62

3.1.1 Quan điểm phát triển 62

3.1.2 Định hướng chung cho đăng kí kinh doanh trong huyện, tỉnh, cũng như quốc gia 62

3.2 Những giải pháp cải thiện thực trạng cấp Giấy chứng nhận đăng kí hộ kinh doanh tại phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa giai đoạn 2012-2016 64

3.2.1 Giải pháp trong công tác quản lý đăng ký hộ kinh doanh trên địa bàn huyện 64

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.2.2 Cải cách kỹ thuật trong đăng kí hộ kinh doanh nhằm ứng dụng tối đa công nghệ

thông tin vŕo quy trěnh nghiệp vụ 65

3.2.4 Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng làm việc, trang thiết bị 65

3.2.5 Hoàn thiện cơ chế chính sách các văn bản quy phạm pháp luật về đăng kí kinh doanh 66

3.2.6 Nâng cao hiệu quả hoạt động đăng ký kinh doanh 66

3.2.7 Thực hiện các công tác tuyên truyền, phổ biến các thông tư, nghị quyết được ban hành 67

3.2.8 Đề nghị được quan tâm hơn nữa của hệ thống ĐKKD cấp quận, huyện 67

PHẦN III KẾT LUẬN 68

1.Kết luận 68

2.Kiến nghị 68

2.1 Đối với sở kế hoạch và đầu tư tỉnh 68

2.2 Đối với chính phủ và các bộ ngành 69

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

Trường Đại học Kinh tế Huế

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

CNH – HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

CN – TTCN : Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

Công ty TNHH: Công ty trách nhiệm hữu hạnĐKHKD: Đăng kí hộ kinh doanhĐKKD: Đăng kí kinh doanhGCNĐKKD: Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanhGRDP: Tổng sản phẩm trên địa bàn

Trường Đại học Kinh tế Huế

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 : Tỷ lệ đóng góp của các thành phần kinh tế đóng góp vào GDP Việt Namtính đến hết năm 2016 29Bảng 2.1 : Tình hình tiếp nhận hồ sơ đăng ký thành lập mới hộ kinh doanh cho hộ giađình tại Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa giai đoạn 2013 – 2017 41Bảng 2.2 : Tình hình đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh cho hộ gia đình tạiPhòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa giai đoạn 2013 – 2017 44Bảng 2.3 : Tình hình tạm ngừng hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh trên địa bànhuyện Tuyên Hóa giai đoạn 2013 – 2017 46Bảng 2.4 : Tình hình chấm dứt hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh trên địa bànhuyện Tuyên Hóa giai đoạn 2013 – 2017 48Bảng 2.5 : Tình hình cấp lại giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho hộ kinh doanhtrên địa bàn huyện Tuyên Hóa giai đoạn 2013 – 2017 51Bảng 2.6 : Tình hình đăng ký kinh doanh qua mạng điện tử tại Phòng Tài chính – Kế hoạchhuyện Tuyên Hóa trên địa bàn huyện Tuyên Hóa giai đoạn 2013 – 2017 52Bảng 2.7: Số hộ kinh doanh và số vốn giai đoạn 2013- 2017 53Bảng 2.8: Số hộ kinh doanh và vốn đăng kí tại huyện Tuyên Hóa giai đoạn 2013-2017 58

Trường Đại học Kinh tế Huế

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 1.1: Quy trình cấp GCN ĐKDN đối với các doanh nghiệp đăng kí tại phòngđăng kí kinh doanh 13Biểu đồ 1.1: Cơ cấu hộ kinh doanh ở Việt Nam năm 2016 ( ĐVT : % ) 28Biểu đồ 1.2: Số hộ kinh doanh và vốn đăng ki phân theo vũng lãnh thổ của Việt Namnăm 2016 30Biểu đồ 1.3: Biểu đồ so sánh chỉ số PCI của Quảng Bình giai đoạn 2015-2016 32Biểu đồ 1.4: Biểu đồ chỉ số PCI của tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 -2016 32

Sơ đồ 2.1: Quy trình cấp GCN ĐKDN tại phòng đăng kí kinh doanh phòng TC – KHhuyện Tuyên Hóa 39Biểu đồ 2.1: Số hộ kinh doanh thành lập mới phân theo địa bàn 55Biểu đồ 2.2: Số hộ kinh doanh thành lập mới phân theo ngành, nghề kinh doanh giaiđoạn 2013 - 2017 57Biểu đồ 2.3: Tỷ lệ % theo quy mô vốn của hộ kinh doanh thành lập mới giai đoạn2013-2017 57

Trường Đại học Kinh tế Huế

TÓM TẮT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Thông qua việc tìm hiểu những lí luận cơ bản về hoạt động cấp giấy chứng nhậnđăng kí kinh doanh và quy định chung về thủ tục đăng kí kinh doanh tại Việt Nam, đề

tài “Thực trạng cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh cho hộ gia đình tại phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa” đã làm rõ quy trình và thủ tục cấp

giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh tại huyện Tuyên Hóa nói riêng và Tỉnh Quảngbình nói chung, và đưa ra những để xuất, định hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện cácthủ tục đăng kí, thành lập lĩnh vực kinh doanh của hộ gia đình

Đề tài sử dụng nguồn số liệu chủ yếu từ các tài liệu tổng hợp theo các báo cáo,nguồn dữ liệu thống kê của phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa Ngoài ra,các nguồn dữ liệu thống kê từ các cơ quan chức năng liên quan từ Trung ương vàwebsite chính thức của tỉnh Quảng Bình

Các phương pháp chủ yếu được sử dụng trong đề tài này gồm: phương phápthống kê, phân tích tổng hợp, thu thập thông tin, số liệu sách báo, internet, so sánh, đốichiếu, đánh giá

Kết quả đạt được trong khóa luận này là đã làm rõ những vấn đề lí luận cơ bản vềquy trình và thủ tục đăng kí kinh doanh, phân tích những tổng quan và thực trạng củaviệc cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh tại huyện Tuyên Hóa, trên cơ sở đó, đưa

ra những đề xuất, định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong việc thànhlập cơ sở kinh doanh và hợp tác xã Điển hình như: Tăng cường chuẩn hóa dữ liệu vềđăng kí kinh doanh, đẩy mạnh công tác hợp tác quốc tế; nâng cao chất lượng công tácđăng kí kinh doanh, hiệu quả và hiệu lực công tác quản lí nhà nước; đẩy mạnh thựchiện cải cách hành chính, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh; Nâng caotrình độ nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ; Đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị; Hoànthiện cơ chế, chính sách các văn bản quy phạm pháp luật về đăng kí kinh doanh; tăngcường sự phối hợp giữa các ban ngành liên quan; Thực hiện công tác tuyên truyền,phổ biến các thông tư, nghị quyết được ban hành

Trường Đại học Kinh tế Huế

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nước ta có trên 13 triệu hộ nông dân, lực lượng này là nền tảng của nền kinh tế,góp phần đảm bảo an ninh lương thực, giữ vững an ninh chính trị – xã hội Kể từ khiđược thừa nhận là đơn vị kinh tế tự chủ (năm 1988), sự phát triển kinh tế hộ gia đìnhnông thôn đã có sự chuyển biến tích cực cả về quy mô, tốc độ và cơ cấu Sự trường tồncủa hình thức sản xuất kinh tế hộ gia đình này đang tự chuyển mình để trở thành mộtthành phần kinh tế của xã hội phát triển - xã hội, góp phần quan trọng vào sự phát triểnkinh tế-xã hội của mỗi nước và được xem là một yếu tố rất quan trọng Mà bất kỳ một

hộ gia đình nào muốn kinh doanh, gia nhập thị trường đều phải thực hiện thủ tục đăng

ký kinh doanh hoặc giấy phép kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm xác địnhquyền tự do kinh doanh Đây là thủ tục hành chính đầu tiên phải thực hiện trước khitiến hành hoạt động kinh doanh, được pháp luật thừa nhận như một thực thể tham giavào nền kinh tế với đầy đủ các quyền và nghĩa vụ Với bản chất pháp lý của mình,đăng ký kinh doanh nhằm bảo vệ quyền lợi, tạo nền tảng cho người dân,hộ gia đình,chuyển thành một thực thể kinh tế, đủ điều kiện tham gia thị trường

Việc đăng ký hộ kinh doanh nói riêng và đăng ký kinh doanh nói chung có một ýnghĩa hết sức quan trọng

Thứ nhất, đây là quá trình đánh dấu sự ra đời của một hình thức sản xuất, đượcpháp luật thừa nhận như một thực thể tham gia vào nền kinh tế với đầy đủ các quyền

và nghĩa vụ

Thứ hai, là căn cứ để chúng ta có quyền kinh doanh: nhà nước ta là một nhànước xã hội chủ nghĩa, tất cả mọi công việc đều chịu sự quản lý của nhà nước chính vìthế mà để có thể kinh doanh lâu dài thì chúng ta rất cần phải có giấy tờ này, nếu không

sẽ trở thành kinh doanh trái phép

Thứ ba, Khi có xảy ra các vấn đề kiện tụng thì những giấy tờ này chính là bằngchứng để chúng ta trình báo trước pháp luật

Thứ tư, đây là bước tạo tiền đề về vật chất, tài chính để duy trì sự hoạt động kinhdoanh hộ gia đình, khi có được giấy tờ này có nghĩa chúng ta đã được nhà nước côngnhận và sẽ được nhà nước bảo lãnh nếu có các sự cố xảy ra

Trường Đại học Kinh tế Huế

Như vậy, Đăng ký hộ kinh doanh cũng như đăng ký kinh doanh là một thủ tục cóvai trò quan trọng với sự hình thành nên các khu kinh tế đặc biệt ở nông thôn nói riêng

và nền kinh tế nói chung vì nó mang tính chất pháp lý, thể hiện sự công nhận của Nhànước với sự ra đời của một thực thể kinh doanh

Vì lí do đó, tôi đã quyết định chọn đề tài “ Thực trạng cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh cho hộ gia đình tại phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa ” để nghiên cứu trong bài khóa luận cuối khóa này.

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Nghiên cứu thực trạng cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh cho hộ gia đình,

từ đó đề xuất một số giải pháp cải thiện cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh tạiphòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa trong thời gian đến, nhằm nâng caohiệu quả cho công tác hoàn thiện nghiệp vụ đăng kí hộ kinh doanh, tạo môi trườngkinh doanh tiên tiến, phục vụ hiệu quả nhu cầu kinh doanh

- Đề xuất một số giải pháp nhằm cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho

hộ gia đình tại phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài

Đề tài nghiên cứu là những vấn đề liên quan đến quy trình và thủ tục cấp giấychứng nhận đăng kí kinh doanh cho hộ gia đình tại phòng Tài chính – Kế hoạch huyệnTuyên Hóa

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa

- Phạm vi thời gian: Đề tài thực hiện trong phạm vi thời gian từ năm 2013 đếnnăm 2017

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung làm rõ thực trạng quy trình và thủ tục cấpgiấy chứng nhận đăng kí kinh doanh cho hộ gia đình tại phòng Tài chính – Kế hoạchhuyện Tuyên Hóa, từ đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu để hoàn thiện quy trình thủtục cấp giấy CNĐKKD trong thời gian tới.

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp thu thập số liệu

Đề tài được thực hiện dựa trên sự phân tích, tổng hợp các nguồn tài liệu trongthực tế mà cụ thể đó là nguồn tài liệu thứ cấp do Phòng Tài chính – Kế hoạch huyệncấp Ngoài ra còn có thêm các tài liệu đã được công bố trên phương tiện thông tin đạichúng ( sách báo, tạp chí, website ), các văn bản, thông tư chính sách của các Bộ, Sởban ngành để tạo cơ sở khoa học cho đề tài nghiên cứu

4.2 Phương pháp phân tích số liệu

-Phương pháp thống kê mô tả

-Phương pháp chuyên gia

- Phương pháp so sánh: là phương pháp dựa vào những số liệu của những nămtrước, tiến hành so sánh, đối chiếu để thấy dược sự tăng giảm, biến động của các chỉtiêu trong từng giai đoạn, thời kỳ

- Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu: là phương pháp tổng hợp, phân tíchnhững số liệu thô đã thu thập được để tiến hành khái quát vấn đề nghiên cứu Từ đó,đưa ra kết luận, nhận xét và kiến nghị

5 Bố cục đề tài

Với những mục tiêu trên, luận văn gồm có các nội dung sau:

Phần I: Đặt vấn đề

Phần II: Nội dung nghiên cứu

Chương 1: Cơ sở khoa học về việc cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh cho

hộ gia đình

Chương 2: Quy trình và thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh hộ giađình tại Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa

Chương 3: Định hướng, giải pháp cải thiện thực trạng cấp giấy chứng nhận đăng

kí kinh doanh cho hộ gia đình tại Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tuyên Hóa.Phần III: Kết luận và kiến nghị

Trường Đại học Kinh tế Huế

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN

ĐĂNG KÍ KINH DOANH CHO HỘ GIA ĐÌNH 1.1 Cơ sở lí luận

- Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh là văn bản hoặc bản điện tử mà cơ quanđăng ký kinh doanh cấp cho đối tượng đăng ký ghi lại những thông tin về đăng ký kinhdoanh và các loại thuế mà người đăng ký phải nộp

- Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho hộ gia đình được cấp cho hộ kinhdoanh thành lập và hoạt động theo quy định pháp luật Giấy chứng nhận đăng ký hộkinh doanh được cấp trên cơ sở thông tin trong hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh do ngườithành lập hộ kinh doanh tự khai và tự chịu trách nhiệm

1.1.2 Nhận diện kinh tế hộ gia đình hiện nay và các mô hình kinh tế hộ gia đình 1.1.2.1 Nhận diện kinh tế hộ gia đình

- Kinh tế hộ gia đình được hình thành theo một cách thức tổ chức riêng trongphạm vi gia đình Các thành viên trong hộ cùng có chung sở hữu các tài sản cũng nhưkết quả kinh doanh của họ

- Kinh tế hộ gia đình tồn tại chủ yếu ở nông thôn, hoạt động trong lĩnh vực nông,lâm, thủy sản Một bộ phận khác có hoạt động phi nông nghiệp ở mức độ khác nhau

- Trong kinh tế hộ gia đình, chủ hộ là người sở hữu nhưng cũng là người laođộng trực tiếp Tùy điều kiện cụ thể, họ có thuê mướn thêm lao động

- Quy mô sản xuất của kinh tế hộ gia đình thường nhỏ, vốn đầu tư ít Sản xuấtcủa kinh tế hộ còn mang nặng tính tự cung tự cấp, hướng tới mục đích đáp ứng nhu

Trường Đại học Kinh tế Huế

cầu tiêu dùng trực tiếp của hộ là chủ yếu.

- Quá trình sản xuất chủ yếu dựa vào sức lao động thủ công và công cụ truyềnthống, do đó năng suất lao động thấp Do vậy, tích lũy của hộ chủ yếu chỉ dựa vào laođộng gia đình là chính

- Trình độ quản lý và chuyên môn nghiệp vụ của chủ hộ rất hạn chế, chủ yếu làtheo kinh nghiệm từ đời trước truyền lại cho đời sau Vì vậy, nhận thức của chủ hộ vềluật pháp, về kinh doanh, cũng như về kinh tế thị trường rất hạn chế Tại Việt Nam,kinh tế hộ chủ yếu là kinh tế của các hộ gia đình nông dân tại khu vực nông thôn Xéttheo cơ cấu ngành nghề, kinh tế hộ được phân chia thành các loại: hộ thuần nông (hoạtđộng trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và ngư nghiệp); hộ kiêm nghề (vừa làmnông nghiệp, vừa hoạt động tiểu thủ công nghiệp); hộ chuyên nghề (hoạt động trongcác lĩnh vực ngành nghề và dịch vụ); và hộ kinh doanh tổng hợp (hoạt động cả tronglĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ) Đến nay, kinh tế hộ gia đình đã trởthành một bộ phận quan trọng trong nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta

1.1.2.2 Các mô hình kinh tế hộ gia đình

- Mô hình sản xuất chuyên canh trong nông nghiệp

Chuyên chăn nuôi: Bò sữa; cá, tôm, cua; hươu, trăn, rắn mô hình này đang pháttriển mạnh ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH),ven biển miền Trung

Chuyên trồng trọt: Chè, cà phê, cao su mô hình này chủ yếu ở Trung du miềnNúi phía Bắc, Tây Nguyên, Nam Trung Bộ Đây là mô hình các hộ kinh tế làm vệ tinhnguyên liệu cho các doanh nghiệp chế biến

Mô hình hộ gia đình chuyên canh nông nghiệp phù hợp và phổ biến ở gần các

đô thị, doanh nghiệp (cao su, chè, cà phê, bông, mía đường hoặc xí nghiệp chế biếngiấy) Mô h́nh kinh tế hộ loại này thường có quy mô lớn, khối lượng hàng hóa nhiều,cho thu nhập ổn định, đời sống người dân được cải thiện Tuy nhiên, dễ gặp rủi ro dogiá cả biến động theo thị trường, ảnh hưởng nhiều bởi thời tiết, khí hậu

- Mô hình sản xuất lúa nước – nuôi cá nước ngọt – chăn nuôi gia cầm

Phát triển chủ yếu ở vùng ĐBSH và ĐBSCL, các tỉnh vùng trũng trồng một vụlúa không chắc ăn Mô hình này thực sự có hiệu quả Doanh thu nhiều hộ hàng năm

Trường Đại học Kinh tế Huế

đạt hàng trăm triệu đồng, thu nhập đạt hàng chục triệu đồng Đây là những nông hộcung cấp lượng nông sản hàng hóa lớn cho xuất khẩu, tuy nhiên những vấn đề nhưdịch bệnh, giá cả bấp bênh và thiếu thông tin về thị trường có ảnh hưởng lớn đến sựbền vững của mô hình.

- Mô hình hộ liên kết chăn nuôi lợn theo phương thức bán công nghiệp – thâm canh lúa, màu

Mô hình này đã và đang phát triển có hiệu quả ở ĐBSH… Loại mô hình nàycần có sự liên kết chặt chẽ giữa các hộ, giữa hộ với các chủ thể thu gom, chế biến, xuấtkhẩu Để mô hình phát triển cần đảm bảo quy trình kỹ thuật chăn nuôi, phòng trừ dịchbệnh, chuồng trại hiện đại; có giống lợn và giống lúa tốt Bên cạnh đó các chủ hộ cũngcần xác định quy mô hợp lý, chủ động nguồn thức ăn và nắm chắc thông tin thị trườngtiêu thụ

- Mô hình sản xuất cây giống (cây trồng nông, lâm nghiệp), vật nuôi (lợn giống, gia cầm giống và các giống vật nuôi thủy đặc sản)

Đây là mô hình phát triển sản xuất giống cây trồng ở trung du miền núi (giống

cà phê, cao su, chè, cây ăn quả các loại); giống vật nuôi ở ĐBSCL, ĐBSH, ven biển(giống tôm, cua, cá ba ba) Mô hình này rất hấp dẫn về các loại giống mới, đặc sản,giống sạch, có chất lượng và sản lượng cao, có giá trị trên thị trường trong nước vàxuất khẩu Mô hình này cho lãi cao nhưng chủ hộ phải có vốn lớn, nắm vững khoa học

và công nghệ (KH&CN), việc nhân rộng không dễ

- Mô hình nuôi bò sữa – chế biến – tiêu thụ tại chỗ

Mô hình này được phát triển ở ngoại thành Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh hoặccác vùng có khí hậu thuận lợi như Mộc Châu (Sơn La), Vĩnh Phúc, Lâm Đồng Nếu chếbiến và marketing tốt, có trang thiết bị hiện đại, tổ chức quản lý tốt, đảm bảo vệ sinh antoàn thì mô hình này sẽ đạt hiệu quả và phát triển bền vững Tuy nhiên, hiện nay mô hìnhnày đang gặp khó khăn do giá cả biến động theo chiều không có lợi cho nông dân

- Mô hình chuyên canh rau, hoa, quả xuất khẩu dịch vụ thương mại tại nhà

Mô hình này đang phát triển mạnh tại vùng ven thành phố Đà Lạt (Lâm Đồng),vùng có khí hậu á nhiệt đới: Sa pa (Lao Cai), Lạng Sơn, Cao Bằng, Tam Đảo (Vĩnh

Trường Đại học Kinh tế Huế

Phúc), Lục Ngạn (Bắc Giang ) Để mô hình này phát triển, các hộ cần nâng cao hơnnữa chất lượng, hình thức, khả năng bảo quản và uy tín trên thị trường.

- Mô hình nông – lâm kết hợp

Loại mô hình này được phát triển rộng rãi ở vùng trung du và miền núi Câytrồng gồm: Cây rừng, đỗ đậu, cây ăn quả, cây dược liệu, cây công nghiệp, cây đặc sảnVật nuôi gồm trâu, bò, lợn, dê, gia cầm, chim, thú rừng… Hoạt động lâm nghiệp gồm:Bảo vệ, khai thác, trồng, sơ chế, chăm sóc, cải tạo rừng… Phương thức canh tác đặctrưng là canh tác trên đất dốc

Hiện nay, một số nơi đã xuất hiện các nghề như dịch vụ du lịch sinh thái, sảnxuất nấm ăn và nấm dược liệu Mô hình này còn khó khăn về vốn, khả năng ứng dụngKH&CN, hạ tầng cơ sở…

- Mô hình sản xuất nông nghiệp kiêm ngành nghề tiểu thủ công nghiệp

Mô hình này thường hoạt động thành làng, gần đây có nơi đã phát triển thànhquy mô nhiều làng, xã Dù hoạt động tiểu thủ công nghiệp có phát triển, nhưng đaphần các hộ gia đình đều không quên giữ đất để sản xuất và chăn nuôi nhằm tự túclương thực, thực phẩm Mô hình này đang có những tồn tại về mặt bằng sản xuất, gây

ô nhiễm môi trường, rất cần có quy hoạch lại

- Mô hình sản xuất – kinh doanh tổng hợp

Mô hình này hình thành ở các thị tam, thị tứ hoặc các trung tâm cụm xã theo đầumối giao thông Sản xuất nông lâm nghiệp – kinh doanh tổng hợp là mô hình kinh tế

hộ ngày càng có hiệu quả ở nhiều địa phương, nhất là ở các tỉnh trung du, miền núi

* Nhìn chung xu hướng phát triển các hộ gia đình này sẽ thành các trang trại gia

đình hoặc doanh nghiệp tư nhân Đồng thời với quy mô và có vốn lớn, các hộ này cònkinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vật liệu xây dựng hoặc thu gom, chế biếnsản phẩm

* Ưu – Nhược điểm của mô hình kinh tế hộ gia đình :

Thoải mái tron việc xuất hóa đơn bán hàng (nhiều hơn hoặc ít hơn thực tế màkhông phải bận tâm nhiều vào chi phí đầu vào, lập sổ sách kế toán, quyết toán thuế.Phù hợp với môi trường kinh doanh ở Việt Nam trong thời gian qua : nhỏ lẻ,dùng tiền mặt, không truy xuất nguồn gốc hàng hóa

1.1.3 Vai trò của giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh

1.1.3.1 Đối với cơ quan quản lí nhà nước

Đối với cơ quan quản lí nhà nước việc cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh

là để đảm bảo sự quản lí của nhà nước đối với các hộ gia đình cũng như các hoạt độngsản xuất kinh doanh Qua đó, Nhà nước thừa nhận tính hợp pháp của hoạt động kinhdoanh và có cơ sở pháp lí để bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của người dân, cóquyền cho phép người dân, hộ gia đình tham gia buôn bán kinh doanh

1.1.3.2 Đối với hộ gia đình

Giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh như là một sự cho phép giúp người dân, hộgia đình thực hiện công việc kinh doanh một cách hợp pháp theo quy định của phápluật, đảm bảo về quyền và lợi ích hợp pháp đối với họ Cụ thể là:

Được nhà nước công nhận sự tồn tại lâu dài và phát triển của các loại kinh tế hộgia đình; đảm bảo bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt hình thức sở hữu vàthành phần kinh tế; thừa nhận tính sinh lợi, hợp pháp của hoạt động kinh doanh

Được nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sở hữu tài sản, thu nhập, các quyềnlợi và lợi ích hợp pháp khác

Trường Đại học Kinh tế Huế

Được nhà nước cho phép tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật, đượcnhà nước hỗ trợ lợi ích khi hộ kinh doanh chuyển lên thành hình thức doanh nghiệp

1.1.4 Văn bản pháp luật quy định về việc cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh

Ngày 29/8/2015, thông qua luật doanh nghiệp 2014 chính phủ đã ban hành nghịđịnh số 78/2015/NĐ-CP về đăng kí doanh nghiệp Quy định cơ quan đăng kí kinhdoanh được tổ chức ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương( gọi chung là cấp tỉnh) và

ở quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh ( gọi chung là cấp huyện), bao gồm:

+ Ở cấp huyện:

Phòng Tài chính - Kế hoạch thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện nhiệm

vụ đăng ký hộ kinh doanh quy định tại Điều 15 Nghị định này (sau đây gọi chung là cơquan đăng ký kinh doanh cấp huyện)

Cơ quan đăng ký kinh doanh có tài khoản và con dấu riêng

Luật doanh nghiệp 2014,nghị định 43/2010/NĐ-CP quy định khi tiếp nhận hồ sõ,

cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trao Giấy biên nhận và cấp Giấy chứng nhậnđăng ký hộ kinh doanh cho hộ kinh doanh trong thời hạn năm ngày làm việc, kể từngày nhận hồ sơ, nếu có đủ các điều kiện sau đây:

a) Ngành, nghề kinh doanh không thuộc danh mục ngành, nghề cấm kinh doanh;b) Tên hộ kinh doanh dự định đăng ký phù hợp quy định tại Điều 56 Nghị định này;c) Nộp đủ lệ phí đăng ký theo quy định

- Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, trong thời hạn năm ngày làm việc, kể từ ngàyTrường Đại học Kinh tế Huế

nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo rõ nội dung cần sửa đổi, bổsung bằng văn bản cho người thành lập hộ kinh doanh.

- Nếu sau năm ngày làm việc, kể từ ngày nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh màkhông nhận được Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc không nhận đượcthông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh thì người đăng ký hộkinh doanh có quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo

- Định kỳ vào tuần thứ nhất hàng tháng, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyệngửi danh sách hộ kinh doanh đã đăng ký tháng trước cho cơ quan thuế cùng cấp,Phòng Đăng ký kinh doanh và cơ quan quản lý ngành kinh tế - kỹ thuật cấp tỉnh

1.1.5 Quy trình cấp giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh cho hộ gia đình

Đăng ký kinh doanh là một trong những công cụ để Nhà nước thực hiện chứcnăng quản lý đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân.Vậy nên, việc cấp Giấy chứng nhậnđăng ký kinh doanh là sự ghi nhận về mặt pháp lý của Nhà nước đối với sự ra đời và tưcách pháp nhân của chủ thể kinh doanh Sự ghi nhận về mặt pháp lý này được quyđịnh cụ thể tại các Điều 47, 73,110, 172 Luật doanh nghiệp 2014 đó là khi chủ thểkinh doanh lựa chọn loại hình doanh nghiệp và hoàn thất thủ tục đăng ký kinh doanhtại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì tư cách pháp nhân của chủ thể kinh doanh

được xác lập “ kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh”.

Cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh là một trong những phương thức đểNhà nước kiểm tra và giám sát hoạt động kinh doanh của chủ thể kinh doanh

Nhận thức được vai trò quan trọng nêu trên của thủ tục đăng ký kinh doanh đốivới các đối tượng hoạt dộng kinh doanh, xuyên suốt quá trình cải cách đăng ký kinhdoanh đều hướng đến một mục tiêu cao nhất là tạo thuận lợi tối đa cho chủ thể kinhdoanh, giúp họ thực hiện thủ tục gia nhập thị trường với thời gian ngắn nhất và chi phí

rẻ nhất Theo đó, kể từ năm 2007 – khi thủ tục đăng ký kinh doanh được thực hiện liênthông với thủ tục đăng ký thuế và các thủ tục liên quan đến con dấu, đến nay, quy tŕnh,thủ tục đăng ký kinh doanh đã từng bước được đơn giản hóa, giúp tiết kiệm đáng kểthời gian, chi phí khi gia nhập và hoạt động trên thị trường Cụ thể thời gian thực hiệncác thủ tục cơ bản của quá trình gia nhập thị trường theo quy định đã được giảm từ 32ngày làm việc (giai đoạn trước năm 2005) xuống 22 ngày làm việc (từ khi Luật Doanh

Trường Đại học Kinh tế Huế

nghiệp 2005 có hiệu lực), 15 ngày làm việc (kể từ năm 2007), 5 ngày làm việc (kể từnăm 2008 đến năm 2014) và hiện nay chỉ còn tối đa 3 ngày làm việc.

1.1.5.1 Hộ kinh doanh đăng ký kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện ( Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện/ Phòng kinh tế).

Hộ kinh doanh, người thành lập hộ kinh doanh tự kê khai hồ sơ đăng ký hộ kinhdoanh và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xáccủa các thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh

Theo Nghị Định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, Điều 69 Nguyên tắc

áp dụng trong đăng ký hộ kinh doanh

Điều 71 Hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký hộ kinh doanh

- Cá nhân, nhóm cá nhân hoặc người đại diện hộ gia đình gửi Giấy đề nghị đăng

ký hộ kinh doanh đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi đặt địa điểm kinhdoanh Nội dung Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh gồm:

a) Tên hộ kinh doanh, địa chỉ địa điểm kinh doanh; số điện thoại, số fax, thư điện

Kèm theo Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh phải có bản sao hợp lệ Thẻ căncước công dân hoặc Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực của các cá nhântham gia hộ kinh doanh hoặc người đại diện hộ gia đình và bản sao hợp lệ biên bảnhọp nhóm cá nhân về việc thành lập hộ kinh doanh đối với trường hợp hộ kinh doanh

do một nhóm cá nhân thành lập

Trường Đại học Kinh tế Huế

2 Khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trao Giấy biênnhận và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cho hộ kinh doanh trong thời hạn

03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ, nếu có đủ các điều kiện sau đây:

a) Ngành, nghề kinh doanh không thuộc danh mục ngành, nghề cấm kinhdoanh;

b) Tên hộ kinh doanh dự định đăng ký phù hợp quy định tại Điều 73 Nghị định này;c) Nộp đủ lệ phí đăng ký theo quy định

Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngàynhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện phải thông báo rõ nội dung cần sửađổi, bổ sung bằng văn bản cho người thành lập hộ kinh doanh

3 Nếu sau 03 ngày làm việc, kể từ ngày nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh màkhông nhận được Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc không nhận đượcthông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh thi người đăng ký hộkinh doanh có quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo

4 Định kỳ vào tuần làm việc đầu tiên hàng tháng, cơ quan đăng ký kinh doanhcấp huyện gửi danh sách hộ kinh doanh đã đăng ký tháng trước cho cơ quan thuế cùngcấp, Phòng Đăng ký kinh doanh và cơ quan quản lý chuyên ngành cấp tỉnh

3 Đối với hộ kinh doanh buôn chuyến, kinh doanh lưu động thì phải chọn mộtđịa điểm cố định để đăng ký hộ kinh doanh Địa điểm này có thể là nơi đăng ký hộkhẩu thường trú, nơi đăng ký tạm trú hoặc địa điểm thường xuyên kinh doanh nhất,nơi đặt địa điểm thu mua giao dịch

4 Khi đăng ký thành lập, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh, hộ kinhdoanh ghi ngành, nghề kinh doanh trên Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh, Thông báothay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện ghi nhậnthông tin về ngành, nghề kinh doanh trên Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh

5 Hộ kinh doanh được quyền kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

kể từ khi có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật và phải bảo đảm đáp ứng cácđiều kiện đó trong suốt quá trình hoạt động Việc quản lý nhà nước đối với ngành,nghề kinh doanh có điều kiện và kiểm tra việc chấp hành điều kiện kinh doanh của hộkinh doanh thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên ngành theo quy định của pháp luậtchuyên ngành

Trường hợp cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nhận được văn bản của cơTrường Đại học Kinh tế Huế

quan có thẩm quyền về việc hộ kinh doanh kinh doanh ngành, nghề kinh doanh cóđiều kiện nhưng không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, cơ quanđăng ký kinh doanh cấp huyện ra Thông báo yêu cầu hộ kinh doanh tạm ngừng kinhdoanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời thông báo cho cơ quan nhànước có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật.

6 Chuyển địa điểm kinh doanh

Trường hợp hộ kinh doanh chuyển địa chỉ sang quận, huyện, thị xã, thành phốthuộc tỉnh khác nơi hộ kinh doanh đã đăng ký, hộ kinh doanh gửi thông báo về việcchuyển địa chỉ đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi dự định đặt địa chỉ mới.Kèm theo thông báo phải có bản sao hợp lệ biên bản họp nhóm cá nhân về việc đăng

ký thay đổi địa chỉ đối với trường hợp hộ kinh doanh do một nhóm cá nhân thành lập

và bản sao hợp lệ Thẻ căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếucòn hiệu lực của các cá nhân tham gia hộ kinh doanh hoặc người đại diện hộ gia đình

Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộkinh doanh trong trường hợp đăng kư thay đổi địa chỉ cho hộ kinh doanh, cơ quanđăng kư kinh doanh cấp huyện nơi hộ kinh doanh đặt địa chỉ mới phải thông báo đến

cơ quan đăng ký kinh doanh nơi trước đây hộ kinh doanh đã đăng ký

7 Tranh chấp giữa các hộ kinh doanh được giải quyết theo thỏa thuận hoặc tạiTòa án nhân dân cấp huyện nơi hộ kinh doanh có trụ sở

Quy trình cấp GCNĐKKD cho hộ gia đình được mô tả như sau:

Cơ quan cấp giấy CNĐKKD cho hộ gia đình

Sơ đồ 1.1: Quy trình cấp GCN ĐKDN đối với các doanh nghiệp đăng kí tại

phòng đăng kí kinh doanh

Yêu cầucấp GCNĐKKD chohộ

Người

đại diện

Hồ sơ xincấpGCNĐKK

D cho hộ

Trao giấybiên nhận

hồ sơ

Căn cứ vàonội dung vănbản ĐKKD,cấp giấyCNĐKKDcho hộTrường Đại học Kinh tế Huế

1.1.5.2 Đối với các hộ kinh doanh đăng kắ kinh doanh qua mạng điện tử hoặc đường bưu điện

Hiện nay tại một số nơi đã xây dựng website Cổng thông tin chắnh phủ, cho phépđăng ký kinh doanh hộ cá thể trực tuyến rất tiện lợi và nhanh chóng

* Phần mềm Cấp phép hộ kinh doanh/HTX SBO

Hỗ trợ việc tin học hóa quy trình đăng ký hộ kinh doanh cá thể tại cấp huyện củaViệt Nam.Tuân thủ đúng nghiệp vụ về quản lý đăng ký kinh doanh

Quản lý toàn bộ hồ sơ về đăng ký kinh doanh theo thời gian và trạng thái hoạtđộng Cho phép thực hiện lập báo cáo, thống kê, phân tắch số liệu về tình hình đăng kýkinh doanh theo nhiều tiêu chắ khác nhau phục vụ công tác quản lý của cán bộ phòngTài chắnh - Kế hoạch và lãnh đạo địa phương

Hình thành một hệ thống thông tin giao tiếp điện tử giữa Phòng Tài chắnh Kếhoạch với Sở Kế hoạch và Đầu tư trong việc gửi nhận dữ liệu và gửi báo cáo trựctuyến qua mạng

Giúp Phòng Tài chắnh Kế hoạch của các huyện/thị giảm thời gian thực hiệnnghiệp vụ khi hệ thống được đưa vào sử dụng so với trước đó

Hình thành một cơ sở dữ liệu dùng chung về hộ kinh doanh và hợp tác xã tạiđịa phương, là một kênh thông tin góp phần vào cơ sở dữ liệu tổng thể về đăng ký kinhdoanh cấp tỉnh, thành phố Góp phần vào quá trình minh bạch hóa thông tin, cải cáchthủ tục hành chắnh nhằm cải thiện môi trường kinh doanh và đầu tư tại địa phương vàhướng đến một chắnh quyền điện tử trong tương lai

* Đăng ký kinh doanh hộ cá thể trên website phần mềm đăng ký kinh doanh cấp

quận, huyện : http://123.25.28.178/dkkdqh/

Bước 1: Đăng ký thông tin trên website : cá nhân, hộ đãng ký tài khoản đăng

nhập hệ thống bằng việc cung cấp những thông tin sau:

- Tên hộ, cá nhân;

- Số đăng ký kinh doanh hoặc số quyết định thành lập của tổ chức hoặc mã sốthuế cá nhân của cá nhân;

- Lĩnh vực kinh doanh/hoạt động;

- Địa chỉ tổ chức hoặc địa chỉ thường trú của cá nhân;

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Các thông tin liên hệ

Bước 2: Tra cứu hồ sơ

Tại bước này bạn sẽ được hướng dẫn soạn thảo toàn bộ hồ sơ đăng ký kinhdoanh hộ cá thể theo quy định hiện hành Sau khi hoàn tất soạn thảo, hồ sơ sẽ được gửiđến bộ phận tiếp nhận trong thời hạn 3 ngày làm việc, đối týợng đãng ký kinh doanhnhận kết quả từ bộ phận tiếp nhận qua địa chỉ thý điện tử đã đãng ký về một trong cácnội dung sau:

- Nếu thông tin đăng ký tài khoản đầy đủ, thương nhân, tổ chức, cá nhân đượccấp một tài khoản đăng nhập hệ thống và tiến hành tiếp Bước 3;

- Nếu đăng ký tài khoản bị từ chối hoặc yêu cầu bổ sung, thương nhân, tổ chức,

cá nhân phải tiến hành đăng ký lại hoặc bổ sung thông tin theo yêu cầu

Ngoài ra, bạn còn có thể xem kết quả phản hồi, theo dõi tiến độ giải quyết vàchỉnh sửa hồ sơ nếu muốn tại trang này

Bước 3: Sau khi gửi thông tin qua mạng, khi được cấp tài khoản đăng nhập hệ

thống, thương nhân, tổ chức, cá nhân tiến hành đăng nhập, chọn chức năng và tiếnhành khai báo thông tin theo mẫu, có biên nhận hồ sơ và thông tin phản hồi hẹn ngàyđến hoàn tất thủ tục và nhận giấy chứng nhận đăng ký

Bước 4: Đến hẹn, bạn tới nơi đăng ký để nhận giấy chứng nhận kinh doanh hộ cá

thể Lưu ý là thời gian không quá 3 ngày làm việc với hồ sơ không cần kiểm tra thực tế

và không quá 5 ngày đối với hồ sơ cần kiểm tra thực tế Trong vòng 10 ngày làm việc

kể từ khi nhận được thông báo yêu cầu bổ sung thông tin ở Bước 4 theo quy định tạiKhoản 2 Điều này, nếu thương nhân, tổ chức, cá nhân không có phản hồi thì hồ sơthông báo sẽ bị chấm dứt và phải tiến hành thông báo lại hồ sơ từ Bước 3

Đăng ký kinh doanh hộ cá thể qua đường bưu điện :

Công dân gửi Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh ( theo mẫu ) và bản sao cóchứng thực chứng minh nhân dân trực tiếp gửi cho bộ phận cần thiết tại bưu điện, sau

đó bưu điện sẽ gửi tới cơ sở tiếp nhận giấy đăng ký kinh doanh Sau khi kiểm chứng

hồ sõ thông tin đầy đủ, bộ phận tiếp nhận sẽ xử lý và trả kết quả cho đối tượng đăng kýkinh doanh bằng một trong những cách khác nhau

Trường Đại học Kinh tế Huế

1.1.5.3 Ưu và nhược điểm của hình thức đăng kí kinh doanh qua mạng điện

tử và qua hình thức truyền thống

Đăng kí theo hình thức truyền thống

Ưu điểm:

- Dễ dàng, phổ biến, phù hợp với đối tượng kinh doanh mà phần lớn là cá nhân,

hộ gia đình ở các khu vực nông thôn Không cần sử dụng đến các thao tác kỹ thuậtđiện tử phức tạp mà người dân khó tiếp cận Phần lớn người dân quen với việc đăng kýtrực tiếp truyền thống hơn là mạng xã hội nên cơ quan đăng ký kinh doanh sử dụng hệthống biên lai viết tay truyền thống để viết biên lai cho đối tượng kinh doanh tiết kiệmthời gian hơn và thuận lợi trong công tác quản lý của cả doanh nghiệp và cơ quan đăng

ký kinh doanh trong phạm vi đăng ký nhỏ hẹp như quận, huyện

- Thủ tục đăng ký kinh doanh tuy đã được cải cách rất nhiều trong năm nhữngqua nhưng vẫn còn tương đối phức tạp Do vậy, việc tự chuẩn bị hồ sơ và nộp trực tiếp

và được các cán bộ đăng ký kinh doanh hướng dẫn là một lợi ích lớn đối với đối tượngkinh doanh

Nhược điểm :

- Mất thời gian, công sức,chi phí đi lại khi đi đăng kí kinh doanh cho đối tượng

có nhu cầu

- Phải phụ thuộc vào thời gian hành chính của cơ quan đăng kí kinh doanh

- Không kiểm soát được tình trạng đi cửa sau

Đăng kí qua mạng điện tử

- Do đại bộ phận đăng ký hộ kinh doanh đều là người dân, chưa được phổ biến,chưa thông thạo kỹ thuật máy tính, internet nên việc đăng ký kinh doanh qua mạng ít

Trường Đại học Kinh tế Huế

được họ sử dụng đến.

- Đăng kí kinh doanh hộ gia đình phần đa được đăng ký ở huyện, quận Khuvực nhỏ lẻ nên việc đến cơ quan kinh doanh để đăng ký dễ dàng thuận lợi và chính xáchơn so với đăng ký kinh doanh qua mạng

-Khi có kiến nghị, các vấn đề thắc mắc người dân không được hướng dẫn cụ thể,

rõ ràng dẫn đến thời gian thực hiện thủ tục có thể dài hơn đăng ký kinh doanh truyềnthống Hơn hết, khi nhận kết quả của phương thức kê khai trực tiếp qua mạng, ngườidùng vẫn phải đến Sở Kế hoạch và Đầu tư nộp bản cứng và nhận kết quả trực tiếp

Có thể thấy, mỗi phương thức thực hiện thủ tục về Đăng ký kinh doanh sẽ cónhững ưu, nhược điểm riêng Tuy nhiên, cũng cần xem xét và có những kế hoạch khảthi khi áp dụng bất kỳ một cách thức nào để tiết kiệm thời gian, chi phí và rút gọn thủtục một cách tối ưu nhất

1.1.6 Trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng kí hộ kinh doanh

Hồ sơ gồm những giấy tờ quy định tại khoản 1 - Điều 71 - Nghị định số số78/2015/NĐ – CP, cụ thể:

Cá nhân, nhóm cá nhân hoặc người đại diện hộ gia đình gửi Giấy đề nghị đăng

ký hộ kinh doanh đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi đặt địa điểm kinhdoanh Nội dung Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh gồm:

- Tên hộ kinh doanh, địa chỉ địa điểm kinh doanh; số điện thoại, số fax, thư điện

Kèm theo Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh phải có bản sao hợp lệ Thẻ căncước công dân hoặc Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực của các cá nhân

Trường Đại học Kinh tế Huế

tham gia hộ kinh doanh hoặc người đại diện hộ gia đình và bản sao hợp lệ biên bảnhọp nhóm cá nhân về việc thành lập hộ kinh doanh đối với trường hợp hộ kinh doanh

do một nhóm cá nhân thành lập

Điều 70 - Nghị định số 78/2015/NĐ - CP quy định: "Hộ kinh doanh nộp 01 bộ

hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện khi đăng ký thành lập hộ kinh doanh

Trình tự, thủ tục đăng ký tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi đặt địađiểm kinh doanh, quy định tại khoản 2, 3, 4 - Điều 71 - Nghị định số 78/2015/NĐ - CP

cụ thể như sau:

2 Khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trao Giấy biênnhận và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cho hộ kinh doanh trong thời hạn

03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ, nếu có đủ các điều kiện sau đây:

- Ngành, nghề kinh doanh không thuộc danh mục ngành, nghề cấm kinh doanh;

- Tên hộ kinh doanh dự định đăng ký phù hợp quy định tại Điều 73 Nghị định này;

- Nộp đủ lệ phí đăng ký theo quy định

Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngàynhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện phải thông báo rõ nội dung cần sửađổi, bổ sung bằng văn bản cho người thành lập hộ kinh doanh

Nếu sau 03 ngày làm việc, kể từ ngày nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh màkhông nhận được Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc không nhận đượcthông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh thi người đăng ký hộkinh doanh có quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo

Định kỳ vào tuần làm việc đầu tiên hàng tháng, cơ quan đăng ký kinh doanh cấphuyện gửi danh sách hộ kinh doanh đã đăng ký tháng trước cho cơ quan thuế cùng cấp,Phòng Đăng ký kinh doanh và cơ quan quản lý chuyên ngành cấp tỉnh

1.1.7 Nội dung giấy chứng nhận đăng kí hộ kinh doanh

1.1.7.1 Nội dung hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh

– Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh

Tên hộ kinh doanh, địa chỉ địa điểm kinh doanh

Ngành, nghề kinh doanh

Số vốn kinh doanh

Trường Đại học Kinh tế Huế

Tên đầy đủ, số và ngày cấp chứng minh nhân dân của chủ hộ kinh doanh hoặcđại diện hộ gia đình

Địa chỉ nơi cư tú của cá nhân hoặc đại diện hộ gia đình

Chữ ký

Ờ Bản sao CMND của các cá nhân tham gia hộ kinh doanh hoặc người đại diện

hộ gia đình

Ờ Biên bản họp nhóm cá nhân về việc thành lập hộ kinh doanh (trường hợp hộ

kinh doanh do một nhóm cá nhân thành lập); chứng chỉ hành nghề của cá nhân hoặcđại diện hộ gia đình (trường hợp kinh doanh ngành nghề cần chứng chỉ hành nghệ);Bản sao hợp lệ văn bản xác định vốn pháp định (trường hợp ngành nghề kinh doanhcần vốn pháp định)

Ờ Giấy đăng ký thuế mẫu 03 của chi cục thuế ( Quyết định của UB về chế độ

liên thông một cửa và trách nhiệm giải quyết hồ sơ hành chắnh đăng ký hộ kinh doanh

và cấp giấy Chứng nhận đăng ký thuê trên địa bàn quận)

1.1.7.2 Nội dung đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh

Nếu mặt hàng đó không thuộc ngành nghề kinh doanh mà bạn đã đăng kýthì bạn phải làm thủ tục đăng ký thay đổi nội dng đăng ký hộ kinh doanh

Điều 75 Nghị định 78/2015/NĐ-CP: Đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộkinh doanh

- Khi thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh, hộ kinh doanh thông báo nộidung thay đổi với cő quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nõi đã đăng ký theo trěnh tự,thủ tục như sau:

a) Hộ kinh doanh gửi Thông báo thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh đến

cơ quan đăng kư kinh doanh cấp huyện nơi đã đăng ký

b) Khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trao Giấybiênnhận và cấp Giấychứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cho hộkinh doanh trong thờihạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ;trường hợp hồ sơ chưa hợp

lệ hoặc tên hộ kinh doanh yêu cầu đăng ký không đúngtheo quy định, cơ quan đăng kýkinh doanh cấp huyện thông báo rõ nội dung cầnsửa đổi, bổ sung bằng văn bản cho hộkinhdoanh trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ

Trường Đại học Kinh tế Huế

c) Khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh mới trong trườnghợpđăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh, hộ kinh doanh phải nộp lạiGiấychứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cũ.

- Trường hợp hộ kinh doanh chuyển địa chỉ sang quận, huyện, thị xã, thànhphố thuộc tỉnh khác nơi hộ kinh doanh đã đăng ký, hộ kinh doanh gửi thông báo vềviệc chuyển địa chỉ đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi dự định đặt địa chỉmới Kèm theo thông báo phải có bản sao hợp lệ biên bản họp nhóm cá nhân vềviệc đăng ký thay đổi địa chỉ đối với trường hợp hộ kinh doanh do một nhóm cá nhânthành lập và bản sao hợp lệ Thẻ căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dânhoặcHộ chiếu còn hiệu lực của các cá nhân tham gia hộ kinh doanh hoặc người đạidiện hộ gia đình

Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinhdoanh trong trường hợp đăng ký thay đổi địa chỉ cho hộ kinh doanh, cơ quan đăng kýkinh doanh cấp huyện nơi hộ kinh doanh đặt địa chỉ mới phải thông báo đến cơ quanđăng kư kinh doanh nơi trước đây hộ kinh doanh đã đăng ký

1.1.8 Xây dựng chỉ số môi trường đầu tư cấp tỉnh và huyện cho hộ kinh doanh

Theo kết quả nghiên cứu “Điều tra thí điểm đánh giá môi trường đầu tư cho các

hộ kinh doanh chưa đăng ký kinh doanh tại một số địa phương – năm thứ 2” đượcViện Chính sách và Chiến lược PTNNNT công bố vào sáng 8/12/2011 tại Hà Nội thìnhững tỉnh phát triển vừa phải có môi trường đầu tư cho hộ kinh doanh cao hơn cáctỉnh phát triển

Nghiên cứu được thực hiện ở khu vực nông thôn của 3 tỉnh là Phú Thọ, Đắc Lắc

và Cần Thơ – đại diện cho các vùng, miền trong cả nước Theo đó, nhóm nghiên cứu

đã thu thập thông tin về các đặc điểm kinh doanh và thông tin liên quan đến yếu tố môitrường kinh doanh của 900 hộ Sau đó, sử dụng phương pháp ước lượng nhỏ kết hợpvới Điều tra hộ kinh doanh 2011 và mẫu 15% của Tổng điều tra dân số và nhà ở năm

2009 nhằm ước lượng FI cho các tỉnh và huyện trong cả nước

Kết quả cho thấy, ước lượng điểm FI dao động từ 57,3-69,5 Trong đó tỉnh TháiBình (69,5), Hà Nam (68,5) và Cà Mau (67,7) là 3 tỉnh có ước lượng điểm của FI caonhất nước trong khi thấp nhất là Lai Châu, Bình Dương và Đắc Nông, đặc biệt, Hà Nội

Trường Đại học Kinh tế Huế

và TP Hồ Chí Minh có FI trong nhóm thấp nhất Nguyên nhân là do tại 2 thành phốnày, các cơ quan chức năng dành nhiều sự quan tâm cho doanh nghiệp hơn bên cạnh

đó là do có sự cạnh tranh lớn từ khối doanh nghiệp cũng như giữa các hộ kinh doanhvới nhau

Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ rõ hiện trình độ học vấn của các chủ hộ kinhdoanh còn thấp, quy mô kinh doanh còn nhỏ, sử dụng ít lao động và chủ yếu là laođộng gia đình Bên cạnh đó, hộ kinh doanh chủ yếu dựa vào nguồn vốn tự có, tỷ lệ vốnvay chiếm rất nhỏ Mặt bằng kinh doanh còn hạn chế, chủ yếu sử dụng đất đai sẵn cócủa hộ vào kinh doanh

Được đánh giá là mô hình quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương , giảiquyết nhu cầu việc làm cho một số lượng không nhỏ lao động nhưng các hộ kinhdoanh cá thể này vẫn chưa được đăng ký kinh doanh, đặc biệt là những thay đổi vềchính sách Theo ông Trần Đại Nghĩa, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin phát triểnnông nghiệp nông thôn, mục đích của nghiên cứu nhằm xây dựng chỉ số môi trườngkinh doanh của các hộ kinh doanh (FI) cấp huyện và tỉnh ở khu vực nông thôn trởthành công cụ để các cấp chính quyền địa phương đưa ra các chính sách kinh doanhcho phù hợp Vì thế, Nhà nước nên có những chính sách hỗ trợ hoạt động của hộ kinhdoanh như hỗ trợ trong việc tiếp cận với mặt bằng kinh doanh, nguồn vốn, hỗ trợ tiêuthụ sản phẩm

Bên cạnh đó, các chính sách và chương trình hỗ trợ nâng cao hiểu biết về quyđịnh pháp luật, nâng cao trình độ nghề nghiệp của các chủ cơ sở cũng rất cần thiết chokhu vực nông thôn Trên thực tế cho thấy, môi trường kinh doanh của hộ kinh doanhthay đổi theo từng địa phươnog Do vậy, các chính sách về môi trường kinh doanhcũng cần có sự linh hoạt phù hợp với địa phương mình

1.1.9 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác cấp giấy CNĐKHKD

- Hệ thống chính sách pháp luật

Nhân tố trước hết phải kể đến là hệ thống chính sách pháp luật liên quan đến kinhdoanh Để cho các đối tượng kinh doanh tự giác chấp hành nghĩa vụ và quyền lợi củamình, thì bản thân họ phải hiểu rõ về luật trong đăng kí kinh doanh đó, phải nắm rõđiều kiện thõa mãn để có thể đăng ký hộ kinh doanh và để dược cấp giấy ĐKHKD Do

Trường Đại học Kinh tế Huế

đó đối tượng đăng ký kinh doanh phải hiểu biết nắm rõ được pháp luật liên quan cầndùng cho việc đăng ký kinh doanh Luật đăng ký kinh doanh phải có nội dung đơngiản, rõ ràng, dễ hiểu, mang tính phổ thông, phù hợp với trình độ chung của ngườidân Một hệ thống chính sách pháp luật và cơ chế quản lý thu thuế hợp lý để khiến chocông tác cấp giấy CNĐKHKD đạt hiệu quả cao.

- Trình độ và trách nhiệm của cán bộ đăng ký kinh doanh có ý nghĩa quyết địnhđến kết quả công tác đăng ký kinh doanh vì họ là người trực tiếp làm nhiệm vụ Cán

bộ với trình độ và và tinh thần trách nhiệm làm việc tốt sẽ mang lại hiệu quả trongcông tac cấp GCNĐKKD

- Phương tiện làm việc, chế độ lương bổng, chế độ khen thưởng, kỷ luật cũng lànhân tố ảnh hưởng tới công tác cấp CNĐKKD

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Kinh nghiệm về đăng ký hộ kinh doanh trên thế giới

Tại nhiều quốc gia, nhất là các nước đang phát triển, hộ kinh doanh là một trongnhững hình thức kinh doanh phổ biến bởi sự đơn giản trong thủ tục thành lập và chiphí gia nhập thị trường thấp Thành lập hộ kinh doanh cũng cho phép người thành lậpđược chủ động, độc lập hoàn toàn trong việc ra quyết định trong phạm vi hoạt độngkinh doanh của mình Tuy nhiên, khi hoạt động kinh doanh dưới hình thức hộ kinhdoanh, chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình đốivới các khoản nợ của hộ kinh doanh, cũng như gặp khó khăn trong việc huy động vốn,bao gồm cả vốn vay từ ngân hàng

Mặc dù còn tồn tại một số hạn chế, sự hình thành và phát triển mô hình hộ kinhdoanh là tuân theo quy luật vận động tự nhiên của nền kinh tế, xuất phát từ nhu cầuthực tiễn của hoạt động đầu tư kinh doanh Do vậy, nhiều quốc gia đã có quy địnhpháp luật riêng về đăng ký hộ kinh doanh nhằm đảm bảo việc thực thi chính sách vàquản lý đối với loại hình doanh nghiệp này Ở Việt Nam, theo quy định tại Nghị định

số 78/2015/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp thì hộ kinh doanh do một

cá nhân hoặc một nhóm người gồm các cá nhân là công dân Việt Nam đủ 18 tuổi, cónăng lực hành vi dân sự đầy đủ, hoặc một hộ gia đình làm chủ Tuy nhiên, một số quốcgia khác chỉ có quy định về hộ kinh doanh do cá nhân làm chủ với nhiều tên gọi khác

Trường Đại học Kinh tế Huế

nhau như doanh nghiệp một chủ (one-man business), thương nhân cá thể (sole trader)hoặc doanh nghiệp cá thể (sole proprietorship).

- Kinh nghiệm về đăng ký hộ kinh doanh tại một số quốc gia

a) Vương quốc Anh

Trước khi bắt đầu hoạt động kinh doanh, thương nhân cá thể phải thực hiện khaithông tin thuế qua mạng điện tử Theo đó, người thành lập phải đăng nhập vào Cổngthông tin Chính phủ để thực hiện thủ tục kê khai thông tin thuế(https://www.tax.service.gov.uk/gg/sign-in?continue=/account) Trước khi đăng nhập,người thành lập doanh nghiệp kinh doanh cá thể phải: (i) Đăng ký để có mã số thuếđịnh danh (Unique Taxpayer Reference) thông qua thực hiện thủ tục tự đánh giá (Self-Assessment), (ii) Đăng ký lập tài khoản tại Cổng thông tin Chính phủ, (iii) Kích hoạt

sử dụng dịch vụ điện tử thông qua mã số đăng ký được gửi qua đường bưu điện.Thương nhân cá thể cũng có thể khai thông tin thuế trên bản giấy và gửi tới Cơ quanthuế và hải quan Her Majesty (HM Revenue and Customs)

Quốc gia này cũng bổ sung quy định chi tiết về việc đặt tên doanh nghiệp cá

thể Theo đó, người thành lập doanh nghiệp không cần phải đăng ký tên (nếu có), tuy

nhiên, tại một số loại giấy tờ như hóa đơn, chứng từ, phải có tên chủ doanh nghiệp cá

thể và tên doanh nghiệp cá thể (nếu có) Tên doanh nghiệp cá thể không được:

- bao gồm các chữ/từ: “hữu hạn”, “TNHH”, “công ty TNHH”, “công ty hợpdanh hữu hạn”;

- gây xúc phạm;

- giống với tên/nhãn hiệu thương mại đã tồn tại;

- có từ ngữ/diễn đạt nhạy cảm hoặc liên quan đến Chính phủ, các tổ chức chính

trị (trừ khi được cho phép sử dụng).

b) Hà Lan

Ở Hà Lan, mô hình hộ kinh doanh được xác định là mô hình doanh nghiệp mộtchủ (One-Man Business) có ít hơn 9 lao động, hoặcmột cá nhân tự làm chủ, tự kinhdoanh và không sử dụng bất cứ nhân viên nào Hộ kinh doanh có nghĩa vụ đăng kýkinh doanh trong Sổ đăng ký Thương mại Chủ sở hữu là người chịu trách nhiệm vềmọi hành vi và các khoản nợ của hộ kinh doanh với toàn bộ tài sản của mình Việc

Trường Đại học Kinh tế Huế

kinh doanh của hộ kinh doanh phải chịu thuế thu nhập Tất cả các cư dân của Hà Lanđều phải đóng các loại bảo hiểm quốc gia Tuy nhiên, chủ sở hữu của doanh nghiệpmột chủ không đóng loại bảo hiểm này cho nhân viên.

Hộ kinh doanh tại Hà Lan được chia ra 48 lĩnh vực khác nhau với 06 nhómngành Đó là: (1) Thực phẩm và các hàng thủ công sản xuất khác; (2) Kim loại và đồnội thất; (3) Xây dựng; (4) Lắp đặt; (5) Thương mại và sửa chữa và (6) Dịch vụ.Khoảng 90% trong tổng số tất cả các công ty ở Hà Lan thuộc dạng hộ kinh doanh, điều

đó cho thấy các công ty này có ít hơn 10 nhân viên Có khoảng hơn 491.000 doanhnghiệp vi mô ở Hà Lan và chỉ có 45.000 công ty trong số đó có hơn 10 nhân viên Sốlượng hộ kinh doanh phát triển nhanh chóng tại Hà Lan Mỗi năm, có khoảng 40.000doanh nghiệp thành lập mới Hầu hết các các doanh nghiệp này là các doanh nghiệp vimô/hộ kinh doanh Ngành nghề thủ công chiếm 130.000 công ty

c) Úc

Để trở thành một thương nhân cá thể (sole trader), người thành lập hộ kinhdoanh phải đăng ký để được cấp mã số doanh nghiệp Úc (Australian BusinessNumber) Mã số này gồm 11 ký tự và khác với mã số thuế Người thành lập hộ kinhdoanh đăng ký nhận mã số này miễn phí thông qua website đăng ký doanh nghiệp(https://abr.gov.au/) Sau đó, người thành lập có thể đăng ký tên doanh nghiệp với mứcphí 34$/năm hoặc 80$/3 năm Tùy theo nhu cầu, thương nhân cá thể có thể lập thêmtài khoản ngân hàng khác với tài khoản ngân hàng cá nhân

d) Singapore

Tại Singapore, hộ kinh doanh được coi như loại hình kinh tế doanh nghiệp cáthể (sole proprietorship) Đây là loại hình doanh nghiệp thuộc sở hữu của một ngườihoặc một công ty, không có đối tác và chủ sở hữu có toàn quyền đối với các hoạt độngcủa doanh nghiệp Để bắt đầu đăng ký kinh doanh tại Singapore, người đăng ký cầnđăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh (ACRA) của Singapore Để đăng ký doanhnghiệp cá thể, người đăng ký cần điền vào đơn đăng ký điện tử thông qua BizFile- Hệthống truy xuất thông tin của ACRA Thủ tục đăng ký doanh nghiệp cá thể tạiSingapore bao gồm một số giấy tờ, thông tin cơ bản sau: (i) Bản đăng ký tên doanhnghiệp, (ii) Mô tả hoạt động kinh doanh cơ bản, (iii) Địa chỉ nơi dự định đặt trụ sở

Trường Đại học Kinh tế Huế

doanh nghiệp, (iv) Giấy tờ tùy thân của chủ doanh nghiệp, (v) Địa chỉ đăng ký hộ khẩucủa người thành lập doanh nghiệp.

Các hình thức đăng ký kinh doanh tại Singapore:

(1) Đăng nhập vào BizFile bằng cách điền số chứng minh thư nhân dân và mậtkhẩu Có thể đăng ký trực tuyến ngay tại nhà hoặc tại văn phòng làm việc

(2) Người đăng ký kinh doanh cũng có thể thuê các chuyên gia trong lĩnh vựcđăng ký doanh nghiệp (ví dụ: luật sư, kế toán, thư ký điều lệ) hoặc một cơ quanchuyên về đăng ký doanh nghiệp (ví dụ: DP Bureau) để đăng ký trực tuyến

Thời gian đăng ký doanh nghiệp cá thể được quy định: 15 phút (sau khi trả lệ phíđăng ký doanh nghiệp) Tuy nhiên, có thể mất từ 14 ngày đến 2 tháng nếu đơn đăng kýcác cấp có thẩm quyền phê duyệt Đối với loại hình doanh nghiệp cá thể: Người nộpđơn có thể tiến hành nộp lệ phí đăng ký là 115S$ (bao gồm lệ phí đăng ký 100S$ và lệphí đăng ký tên doanh nghiệp 15S$)

e) Malaysia

Mô hình hộ kinh doanh tại Malaysia cũng có những nét tương đồng vớiSingapore Theo đó,doanh nghiệp cá thể là loại hình doanh nghiệp thuộc toàn quyền sởhữu của một cá nhân Cơ quan đầu mối trong việc đăng ký kinh doanh cho doanhnghiệp cá thể là Ủy ban doanh nghiệpMalaysia (Companies Commission of Malaysia -CCM) được thành lập trên cơ sở sát nhập hai cơ quan là Cơ quan đăng ký công ty và

Cơ quan đăng ký doanh nghiệp CCM là cơ quan quản lý trực thuộc Bộ Nội thương vàTiêu dùng của Malaysia Cơ quan này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quátrình thành lập và đăng ký kinh doanh cho hộ kinh doanh thông qua việc thực thinhững điều khoản đã được Chính phủ quy định về việc minh bạch hóa các thông tin về

hộ kinh doanh cũng như doanh nghiệp

Các doanh nghiệp cá thể khi tiến hành kinh doanh đều phải đăng ký kinh doanhtại CCM Người đăng ký có thể đăng ký kinh doanh tại bất kỳ văn phòng của CCMhoặc thông qua dịch vụ đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử Ezbiz(http://ezbiz.ssm.com.my/) Thời gian đăng ký doanh nghiệp cá thể được thực hiệntrong vòng 30 ngày kể từ ngày bắt đầu kinh doanh Mức phí đăng ký kinh doanhdoanh nghiệp cá thể tại Malaysia hiện nay khoảng từ 30 Ringgit/năm đối với tên cánhân đến 60 Ringgit/năm đối với tên thương mại

Trường Đại học Kinh tế Huế

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp trong vòng 01 giờ sau khingười thành lập doanh nghiệp đã hoàn thành các thủ tục thanh toán phí, lệ phí Giấychứng nhận đăng ký doanh nghiệp tại Malaysia phải gia hạn hằng năm và được cấpmột thời gian ân hạn 30 ngày để đổi mới, kể từ ngày hết hạn Nếu vi phạm doanhnghiệp cá thể vi phạm sẽ bị phạt Gia hạn đăng ký kinh doanh có thể được thực hiệntrong thời gian 01 năm và không quá 05 năm.

1.2.2 Tình hình cấp giấy CNĐKHKD ở Việt Nam giai đoạn 2012-2016

1.2.2.1Tình hình chung của cả nước về đăng kí hộ kinh doanh

Khu vực hộ kinh doanh cá thể hiện nay là một khu vực có số lượng rất lớn và cónhiều tiềm năng cho phát triển kinh tế, đóng góp nhiều cho sự phát triển kinh tế củađất nước.Hiện nay, đã có khoảng hơn 3,5 triệu hộ được cấp mã số thuế và có khoảnghơn 2 triệu hộ đang sản xuất nhỏ lẻ Nhìn chung khu vực này hoạt động minh bạchtương đối là thấp và cơ bản đang được áp dụng loại hình thuế khoán đơn giản; việcthực hiện bảo hiểm xã hội cho người lao động thì khu vực này tuân thủ còn khó khăn

Có thể nói thêm, khu vực này mặc dù có thể giải quyết việc làm cho trên 10 triệulao động lao động thường xuyên nhưng nếu so sánh với khu vực DN nói chung thìmức tăng trưởng lao động luôn thấp hơn khoảng 12%

Tại thành phố Hưng Yên : Việc quản lý các hộ kinh doanh còn gặp khó khăn khimột số hộ kinh doanh ngừng hoạt động nhưng không khai báo ngừng việc đăng kýkinh doanh, do vậy Phòng Tài chính - Kế hoạch gặp nhiều khó khăn trong công táctổng hợp số liệu thực tế của các hộ đăng ký kinh doanh trên địa bàn

- Về quản lý hồ sơ và lưu trữ dữ liệu hộ kinh doanh: từ năm 2002 đến tháng11/2012 hồ sơ các hộ kinh doanh được lưu trữ trong kho tài liệu Từ tháng 12/2012đến nay việc lưu trữ dữ liệu đăng ký kinh doanh được thực hiện trên phần mềm quản

lý đăng ký kinh doanh của Phòng Tính đến hết năm 2016, số hộ kinh doanh được cấpđăng ký kinh doanh là 4.820 hộ

- Nãm 2014 có 200 hồ sơ, năm 2015 có 357 hồ sơ, năm 2016 có 459 hồ sơ, 3tháng đầu năm 2017 có 112 hồ sơ đề nghị đăng ký mới, đăng ký thay đổi hộ kinhdoanh UBND huyện Văn Lâm thực hiện cấp đăng ký kinh doanh theo quy định tạiÐiều 52 Nghị định 43/NÐ-CP ngày 15/4/2010 của Chính phủ và Ðiều 71 Nghị định78/NÐ-CP ngày 14/9/2015 của Chính phủ

Trường Đại học Kinh tế Huế

Năm 2014, Phòng đã được trang bị phần mềm quản lý đăng ký hộ kinh doanhgiúp cho việc tìm kiếm dữ liệu thuận tiện.

- Từ đầu năm 2017, Ủy ban nhân dân huyện Văn Lâm tiếp nhận đăng ký hộkinh doanh tại phòng một cửa liên thông sau đó chuyển đến các phòng chức năng củahuyện để thẩm định theo quy định

- Tình hình chung của các hộ kinh doanh là kinh doanh nhỏ, lẻ; các hộ chưanắm được thủ tục pháp lý và được hưởng thuế khoán

Tại huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội :

- Nãm 2014 có 200 hồ sơ, nãm 2015 có 357 hồ sơ, nãm 2016 có 459 hồ sơ, 3tháng đầu nãm 2017 có 112 hồ sơ đề nghị đăng ký mới, đăng ký thay đổi hộ kinhdoanh UBND huyện Văn Lâm thực hiện cấp đãng ký kinh doanh theo quy định tạiÐiều 52 Nghị định 43/NÐ-CP ngày 15/4/2010 của Chính phủ và Ðiều 71 Nghị định78/NÐ-CP ngày 14/9/2015 của Chính phủ

- Năm 2014, Phòng đã được trang bị phần mềm quản lý đăng ký hộ kinh doanhgiúp cho việc tìm kiếm dữ liệu thuận tiện

- Từ đầu năm 2017, Ủy ban nhân dân huyện Văn Lâm tiếp nhận đăng ký hộ kinhdoanh tại phòng một cửa liên thông sau đó chuyển đến các phòng chức năng củahuyện để thẩm định theo quy định

- Tình hình cấp đăng ký hộ kinh doanh, số Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinhdoanh do UBND huyện Thanh Trì cấp: 10.976 hộ, trong đó có 289 hộ đã làm thủ tụcchấm dứt hoạt động đăng ký kinh doanh; có 10.115 hộ đã đăng ký mã số thuế; có 517

hộ có sử dụng hóa đơn Tính đến hết ngày 31/3/2017 đã rà soát được 2.839 hộ

- Phòng Tài chính-Kế hoạch trả kết quả giải quyết hồ sơ cấp đăng ký kinh doanhtheo đúng quy định là 03 ngày làm việc, hồ sơ gốc đăng ký kinh doanh được lưu trữ tạiphòng, dữ liệu đăng ký kinh doanh được sao lưu hàng tuần

- Tình hình chung của các hộ kinh doanh trên địa bàn là quy mô ngành nghề nhỏ,vốn, nguồn lực còn nhiều hạn chế; thủ tục phức tạp, chi phí hoạt động lớn Các hộ kinhdoanh trong khu vực đều được hưởng thuế khoán

Xét theo cơ cấu hoạt động của hộ kinh doanh

Việt Nam có gần 5 triệu hộ kinh doanh, với tổng tài sản là 655 nghìn tỷ đồng; doanhthu đạt 2.188 nghìn tỷ đồng và thu hút hơn 7,94 triệu lao động Trong cơ cấu hoạt độngcủa hộ kinh doanh, có khoảng 55% hoạt động trong ngành nông – lâm – thủy sản; 25%

Trường Đại học Kinh tế Huế

hoạt động trong ngành công nghiệp – xây dựng còn 20% trong ngành thương mại dịch vụ,tập trung vào bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, xe máy, lư trú, ăn uống.

Ðánh giá về tiềm năng phát triển, theo Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trungương, ở lĩnh vực pháp luật, hộ kinh doanh có nhiều hạn chế so với doanh nghiệp vềquyền kinh doanh như đăng ký tại một địa điểm, hoạt động kinh doanh trong phạm viquận, huyện; không mở chi nhánh, văn phòng đại diện

Biểu đồ 1.1: Cơ cấu hộ kinh doanh ở Việt Nam năm 2016 ( ĐVT : % )

( Nguồn: Theo báo BNEWS về chuyển đổi hộ kinh doanh )

Ðồng thời, hạn chế quy mô sử dụng lao động (dưới 10 lao động thường xuyên);huy động vốn chủ yến là vay hoặc từ chính thành viên tham gia hộ Hầu hết các hộkinh doanh chưa thực hiện chế độ hóa đơn chứng từ, nếu có thì chỉ thực hiện chế độhóa đơn bán hàng thông thường

Xét theo hình thức kinh tế hộ gia đình đóng góp vào GDP

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến hết năm 2014, cả nước có tổngcộng 4.658 triệu hộ kinh doanh cá thể với số lượng lao động gần 8 triệu người Với sốlượng đông đảo, loại hình sản xuất kinh doanh phong phú, có mặt khắp các địa phươngtrong cả nước, các hộ kinh doanh cá thể đã và đang khẳng định vai trò cũng như nhữngđóng góp hiệu quả vào sự phát triển của đất nước

Trường Đại học Kinh tế Huế

Bảng 1.1 : Tỷ lệ đóng góp của các thành phần kinh tế đóng góp vào GDP Việt

( Nguồn: Theo báo BNEWS về chuyển đổi hộ kinh doanh )

Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các hộ kinh doanh cá thể còn đóng góplớn cho ngân sách nhà nước Từ trước đến nay, khu vực kinh tế ngoài Nhà nước là khuvực có tỷ trọng đóng góp cao nhất trong GDP Theo số liệu của Tổng cục Thống kê(2014), nếu như kinh tế Nhà nước đóng góp 32,2% vào GDP, thì kinh tế ngoài Nhànước góp tới 48,3%; (Kinh tế tập thể 5%, Kinh tế tư nhân 10,9%, Kinh tế cá thể32,3%); Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài 19,5%)

Như vậy, trong khu vực kinh tế ngoài Nhà nước, khu vực kinh tế cá thể có tỷtrọng đóng góp cao nhất trong GDP (xấp xỉ 33%), cao hơn khu vực kinh tế Nhà nước

và cao hơn hẳn khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

1.2.2.2 Tình hình chung của cả nước về số vốn đăng kí kinh doanh hộ gia đình

Trong tháng 6 năm 2016, số hộ kinh doanh được thành lập mới là 11.862 hộ với

số vốn đăng ký là 68.297 tỷ đồng, giảm 2,9% về số hộ kinh doanh và 26,6% về số vốnđăng ký so với tháng 5/2016 Tỷ trọng vốn đăng ký bình quân trên một hộ kinh doanhtrong tháng 6 đạt 1.7 tỷ đồng, giảm 23,6% so với tháng trước

Số hộ kinh doanh quay trở lại hoạt động trong tháng 6 trên cả nước là 1.903 hộ,tăng 15,9% so với tháng 5 năm 2016

Số lao động đăng ký của các hộ kinh doanh thành lập mới trong tháng 6 là 98,2nghìn lao động, tăng 8,1% so với tháng trước

Số hộ kinh doanh đăng ký tạm ngừng kinh doanh là 985 hộ, tăng 6,7% so vớitháng trước

Trường Đại học Kinh tế Huế