Kết cầu luận văn Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu theo 4 chương: Chương 01: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính
Tính cấp thiết của đề tài
Ngân hàng là một nghành kinh doanh đặc biệt và có tính cạnh tranh rất cao tại
Việt Nam Tính đến nay tại Việt Nam có hơn 100 ngân hàng đang hoạt động, chưa kể có rất nhiều ngân hàng nước ngoài đang bắt đầu tìm cơ hội đầu tư, mở rộng Cùng với sự phát triển và hội nhập quốc tế, thị trường đã mở ra thêm nhiều cơ hội nhưng cũng đầy thách thức cho hệ thống ngân hàng Việt Nam Với tiềm lực tài chính, công nghệ hiện đại, hệ thống rộng lớn, kinh nghiệm lâu năm các Ngân hàng, tổ chức tài chính đa quốc gia đang có những lợi thế rất lớn trong cuộc cạnh tranh giành thị phần Các ngân hàng Việt Nam muốn tiếp tục tồn tại, phát triển đồi hỏi phải có chiến lược phù hợp, tập trung đẩy mạnh đầu tư công nghệ và sản phẩm dịch vụ cung cấp
Việc cung cấp các sản phẩm dịch vụ dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại các
Ngân hàng ở Việt Nam hiện nay gần như bão hòa, các sản phẩm của các ngân hàng hầu như không có tính khác biệt hoặc sự khác biệt nhỏ không đáng kể Tại Ngân hàng
TM TNHH MTV Đại Dương (Sau đây gọi tắt là OceanBank) cũng không ngoại lệ, hệ thống sản phẩm của OceanBank dành cho Khách hàng doanh nghiệp còn mang nặng tính chạy theo thị trường, tính cạnh tranh không cao, nguồn lực còn dàn trải
Là một ngân hàng nhỏ, lại bị ảnh hưởng rất lớn của công cuộc tái cơ cấu hệ thống ngân hàng của Ngân hàng nhà nước, thời gian qua OceanBank có rất nhiều biến động, uy tín sụt giảm, hoạt động cung cấp sản phẩm dịch vụ cho Khách hàng bị ảnh hưởng nặng nề đặc biệt là đối với hoạt động cung cấp sản phẩm dịch vụ dành cho
Khách hàng doanh nghiệp Công cuộc tái cơ cấu tại OceanBank vẫn đang được tiến hành, toàn bộ hệ thống được xem xét, điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế mới
OceanBank cần thiết phải có một chiến lược bền vững, tránh dàn trải nguồn lực trong việc phát triển các sản phẩm dịch vụ mà ngân hàng, đây là cơ sở nền tảng cho hoạt động kinh doanh chung của OceanBank
2 Để có thể đứng vững và phát triển được trên thị trường hướng tới đối tượng là Khách hàng doanh nghiệp đòi hỏi OceanBank phải trả lời được câu hỏi: Làm thế nào để phát triển được những sản phẩm dịch vụ dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại OceanBank phù hợp với thị trường và có tính cạnh tranh cao? Để có thể làm được điều đó đòi hỏi OceanBank phải xây dựng và triển khai được các sản phẩm có tính khác biệt lớn, không chỉ cạnh tranh về giá (Lãi suất, phí…) mà còn phải đẩy mạnh cạnh tranh về tính tiện ích của sản phẩm, chất lượng dịch vụ, đảm bảo tính phù hợp với thị trường Chính vì vậy tác giả lựa chọn đề tài
"Phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Đại Dương (OceanBank)" để nghiên cứu
Trong đề tài nghiên cứu này tác giả đặc biệt hướng tới việc xây dựng các giải pháp phù hợp, chi tiết nhằm định hướng cho sự phát triển cho sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại OceanBank.
Câu hỏi nghiên cứu
- Thực trạng việc phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại OceanBank như thế nào?
- Giải pháp nào để phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại OceanBank?
Đóng góp của luận văn
Đề ra một số giải pháp có tính thực tiễn, chi tiết và phù hợp với thị trường nhằm thúc đẩy phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp của OceanBank
Là công cụ định hướng để xây dựng các kế hoạch chiến lược trong phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp trong dài hạn tại OceanBank.
Kết cầu luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu theo 4 chương:
Chương 01: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại Chương 02: Phương pháp nghiên cứu
Chương 03: Thực trạng phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại OceanBank
Chương 04: Một số giải pháp phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại OceanBank
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ TÀI CHÍNH DÀNH CHO KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước
Hiện nay đã có nhiều công trình nghiên cứu về sản phẩm dịch vụ tài chính ngân hàng, trong đó có các công trình nghiên cứu mang tính chất tổng thể cũng có một số công trình mang tính chất chuyên biệt theo từng nghiệp vụ, từng loại sản phẩm hoặc một nội dung chuyên sâu trong việc cung cấp dịch vụ ngân hàng; Tác giả đã sưu tầm và nghiên cứu các công trình có liên quan đến đề tài luận văn bao gồm:
(1) Tô Khánh Toàn (2014): Luận án tiến sĩ "Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam" - Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí minh: Nghiên cứu trọng tâm là các Dịch vụ Ngân hàng bán lẻ truyền thống và hiện đại Tác giả phân tích số liệu trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến năm 2013 và tầm nhìn hướng đến năm 2030 Tác giả nghiên cứu toàn bộ các Dịch vụ mà Ngân hàng thương mại cổ phần công thương cung cấp, trên cơ sở phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ là tăng về chất lượng, số lượng dịch vụ, nhằm phát triển dịch vụ khách hàng tốt nhất nhu cầu Khách hàng
(2) Nguyễn Thị Hồng Yến (2015): Luận án tiến sĩ "Phát triển dịch vụ ngân hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam" – Học viện ngân hàng: Nghiên cứu trọng tâm các Dịch vụ ngân hàng tập trung vào các dịch vụ: Hoạt động Huy động vốn, hoạt động tín dụng, hoạt động bão lãnh, hoạt động thanh toán, hoạt động kinh doanh ngoại hối và hoạt động thẻ Luận án thể hiện sự thay đổi về lượng và chất của dịch vụ được đánh giá thông qua nội dung và hệ thống chỉ tiêu Đề tài được nghiên cứu tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam giai đoạn 2010-2014 và định hướng đến năm 2020
(3) Bùi Thị Xuân Hà (2016): Luận văn thạc sĩ "Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển chi nhánh Trà Vinh - Trường đại học Trà Vinh; nghiên cứu tập trung vào việc phát triển các dịch vụ ngân hàng tại khu vực tỉnh Trà Vinh Đánh giá hoạt động của Chi nhánh Trà Vinh trong giai đoạn từ 2012-2015
(4) Nông Thị Như Mai (2015): Đề tài "Phát triển bền vững dịch vụ ngân hàng điện tử ở Việt Nam" - Tạp chí Khoa học trường Đại học An Giang; Nghiên cứu tập trung về thực trạng dịch vụ ngân hàng điện tử ở Việt Nam trong giai đoạn 2007-2013 và xem xét những yếu tố chưa bền vững từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững dịch vụ Ngân hàng
(5) Cao Thị Mỹ Phú (2013): Luận văn thạc sĩ "Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam Chi nhánh công nghiệp phú mỹ tài" - Đại học Đà Nẵng; Nghiên cứu tập trung hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến việc phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử các ngân hàng thương mại Phân tích đánh giá thực trạng đưa ra các giải pháp về viêc phát triển dịch vụ Ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP công Thương Việt Nam chi nhánh KCN Phú tài giai đoạn 2009-2013
(6) Đào Lê Kiều Oanh (2014): Đề tài "Cơ hội và thách thức đối với hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam khi tham gia vào TPP" - Tạp chí phát triển và hội nhập; Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng, cơ hội, thách thức đối với hệ thống ngân hàng việt Nam khi Việt Nam tham gia TPP từ đó đưa ra các việc các Ngân hàng cần phải làm để nắm bắt các cơ hội và vượt qua thách thức
(7) Hà Văn Hội, Vũ Quang Kết (2011): Đề tài "Xuất khẩu dịch vụ tài chính - ngân hàng Việt Nam: Thực trạng và giải pháp - Tạp chí khoa học ĐHQGHN, kinh tế và kinh doanh; Nghiên cứu tập trung nghiên cứu về thực trạng đưa ra các đánh giá về xuất khẩu dịch vụ tài chính của các Ngân hàng Việt Nam từ đó đưa ra một số biện pháp thúc đẩy xuất khẩu dịch vụ tài chính ngân hàng
(9) Brett Kinh (2014): Bank 3.0 – Tương Lai Của Ngân Hàng Trong Kỷ Nguyên Số - Nhà xuất bản Đại học kinh tế quốc dân; Cuốn sách bao gồm những hiểu biết chuyên sâu về sự phát triển nhanh chóng của các phương thức thanh toán di động, trong đó có ví điện tử và các phương thức thanh toán không dùng thẻ Bên cạnh đó là những điều đang diễn ra với thế giới công nghệ website khi con người đang rời bỏ các trình duyệt trên máy tính cố định để đến với công nghệ kết nối bằng màn hình di động Tiếp đó là ý nghĩa của truyền thông xã hội đối với thương hiệu của các ngân hàng, cách ngân hàng lôi kéo khách hàng và tác động của nó lên cơ cấu tổ chức của chính họ Và cuối cùng tìm kiếm những giải pháp toàn diện cho dịch vụ ngân hàng thông qua sử dụng các dữ liệu thông minh và sự hợp tác với nhiều ngành kinh doanh khác
(10) Lê Thị Mận (2014): Nghiệp vụ ngân hàng thương mại - Nhà xuất bản Lao động - Xã hội; Cuốn sách bao gồm các kiến thức cơ bản về nghiệp vụ ngân hàng; cụ thể: Hoạt động tín dụng, hoạt động huy động, nghiệp vụ phi tín dụng, thanh toán
(11) PGS TS Phan Thị Thu Hà (2013); Giáo trình Ngân hàng thương mại Trường đại Học Kinh tế quốc dân - NXB Đại học kinh tế Quốc Dân; Cuốn sách bao gồm các kiến thức cơ bản về ngân hàng thương mại
1.1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu nước ngoài
(1) Andras Bethlendi (2009): Luận án tiến sĩ “Studies on the Hungarian credit market, market trend, macroeconomic and financial stability consequences” (Nghiên cứu về thị trường tín dụng Hung-ga-ry, xu hướng, các hệ quả ổn định kinh tế vĩ mô và tài chính) - Budapest University of Technology and Economics Đánh giá hệ thống ngân hàng Hungary và thị trường tín dụng những thay đổi cơ bản sau khi chuyển đổi sang hệ thống ngân hàng hai cấp từ giữa những năm 1990 Hoạt động tín dụng đã mở rộng hơn cho các hộ gia đình và các doanh nghiệp Hungary
(2) Valeria Arina Balaceanu (2011) - Luận án tiến sĩ “Promoting banking services and products” (Thúc đẩy sản phẩm và dịch vụ ngân hàng) - Romanian
7 cademy national institute of economic research “Costin C Kiritescu” Luận án tập trung phân tích các yếu tố của các Dịch vụ ngân hàng, sự phát triển của dịch vụ ngân hàng và thị trường, tình hình cung cấp các Dịch vụ ngân hàng, các tác động của toàn cầu hóa đến các Dịch vụ ngân hàng ở Ru-ma-ni,,…Tác giả đã phân tích cho toàn bộ các sản phẩ, dịch vụ ngân hàng từ đó đề xuất các chiến lược Marketing và quan điểm về đa dạng hóa Dịch vụ ngân hàng
Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm của phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính dành cho Khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng
1.2.1.1 Ngân hàng thương mại a) Định nghĩa
Hiện nay trên thế giới có nhiều Khái niệm khác nhau về Ngân hàng thương mại Tại Mỹ, Ngân hàng thương mại được định nghĩa: "Ngân hàng thương mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong nghành công nghiệp dịch vụ tài chính" còn Đạo luật ngân hàng của Pháp (1941) định nghĩa:
"Ngân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính"
Tại Việt Nam, Theo luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ban hành ngày 16/06/20110 định nghĩa: Ngân hàng thương mại là một tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động khác có liên quan" Luật này cũng định nghĩa "Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán"
Như vậy, Ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian quan trọng trong nền kinh tế Nhờ hệ thống định chế này mà các nguồn tiền vốn nhàn rỗi sẽ được huy động, tạo lập nguồn vốn tín dụng để có thể cho vay phát triển kinh tế, đồng thời cung cấp các dịch vụ thanh toán đa dạng khác cho Khách hàng b) Các hoạt động kinh doanh cơ bản của Ngân hàng thương mại
- Hoạt động huy động vốn Đây là một trong nhưng hoạt động cơ bản và quan trọng nhất trong Ngân hàng thương mại Vốn được ngân hàng huy động dưới nhiều hình thức khác nhau cụ thể như hình thức tiền gửi, đi vay hay phát hành giấy tờ có giá Hiện nay hoạt động huy động vốn của các Ngân hàng ngày càng mở rộng và đặc biệt được chú trọng
Với hoạt động Huy động vốn, các Ngân hàng thương mại có thể sử dụng các chiến lược, phương pháp, công cụ khác nhau để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế để tạo lập nguồn vốn và sau đó đáp ứng nhu cầu vay vốn của nền kinh tế
- Hoạt động sử dụng vốn
Hoạt động sử dụng vốn được đánh giá là nghiệp vụ trực tiếp và mang lại lợi nhuận lớn cho Ngân hàng Ngày nay rất nhiều ngân hàng xem hoạt động này là hoạt động cốt lõi, khi hoạt động sử dụng vốn hiệu quả thì uy tín của Ngân hàng được tăng cao, thương hiệu đẩy mạnh, nguồn lợi nhuận thu về lớn Hoạt động sử dụng vốn có thể chia bao gồm ba hoạt động chính:
Thứ nhất, hoạt động cho vay Đây là nghiệp vụ kinh doanh truyền thống của Ngân hàng thương mại Là hình thức trong đó ngân hàng cung cấp cho Khách hàng vay một khoản tiền một mục đích nhất định và cam kết hoàn trả gốc, lãi vào thời gian nhất định Đối với hoạt động cho vay có một số hình thức cho vay cụ thể như sau: Cho vay trực tiếp (Cho vay sản xuất kinh doanh, cho vay tiêu dùng,…); cho vay gián tiếp (Chiết khấu chứng từ có giá, Bao thanh toán) hay một số hình thức cho vay khác như: Thấu chi, thẻ tín dụng, dịch vụ bảo lãnh ngân hàng…
Thứ hai, hoạt động đầu tư; hình thức này tuy không phổ biến như hình thức cho vay nhưng đây cũng là một hoạt động đang được các Ngân hàng thương mại tại Việt nam đẩy mạnh Có hai hình thức chủ yếu các Ngân hàng thương mại thường tiến hành đầu tư là: Đầu tư mua bán kinh doanh chứng khoán hoặc đầu tư góp vốn vào doanh nghiệp, công ty khác hoặc đầu tư vào trang thiết bị, tài sản cố định phục vụ ngân hàng
Thứ ba, hoạt động ngân quỹ Ngoài việc cho vay và đầu tư để thu lợi nhuận, các Ngân hàng thương mại còn phải sử dụng một phần nguồn vốn huy động để dự trữ, đây là một hoạt động bắt buộc do Ngân hàng nhà nước đề ra nhàm đảm bảo tính rủi ro và thanh khoản cho Ngân hàng
Nếu trước đây, các ngân hàng chỉ tập trung vào hoạt động huy động vốn và sử dụng vốn thì ngày nay các Ngân hàng tập trung đẩy mạnh phát triển dịch vụ khác đặc biệt là các dịch vụ thanh toán Với vai trò là một trung gian tài chính, ngân hàng có rất nhiều lợi thế; Ngân hàng đứng ra thay mặt Khách hàng thanh toán giá trị hàng hóa, dịch vụ dưới rất nhiều hình thức khác nhau như thanh toán qua các kênh điện tử, ủy nhiệm chi, séc, hoạt động nhờ thu… Mặt khác, ngân hàng thương mại còn tiến hành các hoạt động mua, bán chứng khoán cho Khách hàng hay làm các đại lý chứng khoán cho các công ty Ngoài ra ngân hàng còn thực hiện các dịch vụ ủy thác như ủy thác đầu tư, ủy thác cho vay, ủy thác giải ngân hay các hoạt động thu hộ, chi hộ, các hoạt động bán chéo các sản phẩm tài chính bảo hiểm cũng là một xu hướng mới đang ngày càng phát triển
1.2.1.2 Khái niệm sản phảm, dịch vụ tài chính
Theo tổ chức thương mại thế giới (WTO) “Một Dịch vụ tài chính là bất kỳ dịch vụ nào có tính chất tài chính, được nhà cung cấp dịch vụ tài chính cung cấp Dịch vụ tài chính bao gồm mọi dịch vụ bảo hiểm và liên quan đến bảo hiểm, mọi dịch vụ ngân hàng và dịch vụ tài chính khác (Ngoại trừ bảo hiểm)”
Hiện nay, có rất nhiều quan điểm khác nhau về Khái niệm sản phẩm dịch vụ tài chính ngân hàng nhưng vẫn chưa có văn bản pháp lý nào quy định, đưa ra một khái niệm cụ thể và rõ ràng Xét về cơ sở lý luận, hiện nay đang tồn tại hai quan điểm khác nhau về dịch vụ ngân hàng; Quan điểm thứ nhất “Dịch vụ ngân hàng chỉ bao gồm những hoạt động không thuộc phạm vi kinh doanh tiền tệ và các nghiệp vụ ngân hàng theo chức năng của một trung gian tài chính (huy động tiền gửi, cho vay) Như vậy dịch vụ ngân hàng chỉ bao gồm những hoạt động ngoại bảng, dịch vụ thu phí như chuyển tiền, bảo lãnh, thanh toán quốc tế….” Quan điểm này giúp phân định rõ giữa hoạt động huy động vốn, cho vay và các hoạt động khác Sự phân định như vậy thúc đẩy các Ngân hàng phát triển nâng cao hiệu quả của các hoạt động phi tín dụng, đây cũng là nền tảng của việc phát triển bền vững; Quan điểm thứ hai “Dịch vụ ngân hàng bao gồm toàn bộ các hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối của Ngân hàng”
Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn: sản phẩm, dịch vụ tài chính ngân hàng được hiểu là toàn bộ các hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối… của Ngân hàng dành cho Khách hàng là Doanh nghiệp
1.2.1.3 Khái niệm phát triển dịch vụ tài chính
Theo quan điểm của triết học duy vật biện chứng, phát triển là quá trình tiến lên từ thấp đến cao Ở khía cạnh nào đó, phát triển không chỉ đơn thuần tăng lên hay giảm đi về lượng mà còn có sự biến đổi về chất của sự vật hiện tượng Phát triển là khuynh hướng vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện do việc giải quyết mâu thuẫn, thực hiện bước nhảy về chất gây ra, và hướng theo xu thế phủ định của phủ định Như vậy, phát triển là sự tăng lên về số lượng và chất lượng