Việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp được cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp Sở Tư pháp và Trung tâm Lý lịch tư pháp Quốc gia thực hiện khi có yêu cầu cấp Phiếu của cá nhân công dân
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU v
1 Tính cấp thiết của đề tài vi
2 Mục đích nghiên cứu vii
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu vii
4 Phương pháp nghiên cứu vii
5 Kết cấu bài báo cáo vii
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CƠ QUAN THỰC TẬP 1
1.1 Khái quát về cơ quan thực tập 1
1.1.1 Vài nét sơ lược về Sở Tư Pháp tỉnh Bình Phước 1
1.1.2 Cơ cấu tổ chức 1
1.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn 1
CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÝ LUẬN VỀ VIỆC CẤP PHIẾU LÝ LUẬN TƯ PHÁP 4
2.1 Khái quát chung về việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp 4
2.1.1 Khái niệm chung về hoạt động cấp Phiếu lý lịch tư pháp 4
2.1.2 Quy định của pháp Luật về việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp 6
2.1.3 Các nguồn thông tin làm cơ sở cho việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp 13
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬN VỀ VIỆC CẤP PHIẾU LÝ LỊCH TƯ PHÁP TẠI TỈNH BÌNH PHƯỚC – KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN 15
3.1 Thực tiễn về việc cấp phiếu Lý lịch tư pháp tại sở tư pháp Bình Phước, nguyên nhân và giải pháp thực hiện 15
3.2 Nguyên nhân dẫn tới việc yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp 17
3.3 Những vướng mắc trong việc áp dụng pháp luật 17
3.4 Đánh giá về việc giải quyết yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp tại sở tư pháp tỉnh Bình Phước 19
3.5 Một số kiến nghị, giải pháp giải quyết các vướng mắc trong việc cấp phiếu lý lịch tư pháp tại sở tư pháp tỉnh Bình Phước 20
KẾT LUẬN 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
NHẬT KÝ THỰC TẬP
Trang 3MỞ ĐẦUTính cấp thiết của đề tài
Cùng với sự đi lên của đất nước, nhu cầu về việc cấp phiếu lý lịch tư pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã cũng ngày càng gia tăng Xét về góc độ hành chính học, việc cấp phiếu lý lịch tư pháp là một dịch vụ công mà nhà nước có trách nhiệm phải cung ứng cho người dân của mình Quản lý nhà nước về cấp phiếu lý lịch tư pháp xét cho cùng là hoạt động quản lý cung ứng dịch vụ công để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Trên tinh thần đó, trong điều kiện nước ta đang tích cực xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa với trọng tâm là đẩy mạnh tổng thể cải cách nền hành chính quốc gia, xây dựng nền hành chính hiện đại, trong sạch, hiệu quả,đáp ứng ngày càng tốt yêu cầu của công dân, thì việc cải cách trong lĩnh vực tư pháp nói riêng, đặc biệt là trong hoạt động cấp Phiếu lý lịch tư pháp là đòi hỏi tất yếu khách quan của nhu cầu phát triển
Lý lịch tư pháp có ý nghĩa quan trọng trong đời sống của công dân, cũng như trong quản lý nhân sự và hỗ trợ hoạt động tố tụng hình sự như: Đáp ứng yêu cầu của
cá nhân cần chứng minh bản thân có hay không có án tích Những thông tin lý lịch tư pháp về cá nhân được cung cấp dưới hình thức Phiếu lý lịch tư pháp; Lý lịch tư pháp
là một trong những nguồn thông tin để các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị… xem xét, đánh giá tư cách đạo đức của cá nhân
Việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp được cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp (Sở Tư pháp và Trung tâm Lý lịch tư pháp Quốc gia) thực hiện khi có yêu cầu cấp Phiếu của cá nhân (công dân Việt Nam, người nước ngoài cư trú tại Việt Nam), tổ chức có thẩm quyền; cơ quan tiến hành tố tụng để phục vụ cho quá trình điều tra, truy
tố, xét xử
Được sự phân công của Ban Lãnh đạo Sở thực tập tại Phòng Hành chính Tư pháp
và được sự phân công của lãnh đạo Phòng là theo dõi lĩnh vực lý lịch tư pháp Vì vậy, tôi xin chọn đề tài “Pháp luật về việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp, thực tiễn tại tỉnh Bình Phước” làm chuyên đề tốt nghiệp cử nhân Luật Thông qua đề tài, chúng ta có được cái nhìn tổng thể đối với quy trình cấp Phiếu lý lịch tư pháp, những vấn đề cần giải quyết hiện nay đối với công tác phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan, đơn vị, giữa các địa phương có liên quan
Trang 41 Mục đích nghiên cứu
Hiện nay, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu pháp luật về việc cấp phiếu lý lịch
tư pháp tại Việt Nam và của một số quốc gia trên thế giới Tuy nhiên, hầu hết những
đề tài nghiên cứu này tập trung chủ yếu vào hoạt động quản lý nhà nước về hộ tịch,các đề tài tập trung nghiên việc cấp phiếu lý lịch tư pháp tại hai thành phố lớn là HàNội và thành phố Hồ Chí Minh;
Như vậy, hiện chưa có một công trình nghiên cứu nào về pháp luật về việc cấpphiếu lý lịch tư pháp tại tỉnh Bình Phước Từ thực tế đó, trên cơ sở tiếp thu nhữngnghiên cứu đi trước, chuyên đề thực tập của em về đề tài cấp Phiếu lý lịch tư phápđược thực hiện nhằm phân tích, đánh giá và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phầnhoàn thiện về cấp Phiếu lý lịch tư pháp
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Thông qua việc nghiên cứu những vấn đề về lý luận và pháp lý trong hoạt độngcấp phiếu lý lịch tư pháp tại Phòng Hành chính tư pháp của Sở tư Pháp tỉnh BìnhPhước; em đã tiến hành việc phân tích thực trạng thực hiện việc cấp Phiếu lý lịch tưpháp của sở tư pháp tỉnh Bình Phước Qua thời gian thực tập và trải nghiệm công táccấp phiếu lý lịch tư pháp, em mong muốn tìm ra những hạn chế trong hoạt động cấpphiếu lý lịch tư pháp tại sở tư pháp tỉnh Bình Phước nói riêng và cả nước nói chung, từ
đó có thể đưa ra một số giải pháp, kiến nghị giúp nâng cao hiệu quả của công tác cấpphiếu lý lịch hơn
- Giới hạn, phạm vi nghiên cứu:
+ Về không gian: Trên địa bàn tỉnh Bình Phước
+ Về thời gian: Trong năm 2020
3 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài, em đã vận dụng các phương pháp nghiên cứu như:
- Phương pháp phân tích, so sánh
- Phương pháp tổng hợp
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp điều tra, khảo sát
4 Kết cấu bài báo cáo
Ngoài Phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo thì nội dung củachuyên:
Trang 5đề tốt nghiệp được chia thành 3 chương
Chương 1: Tổng quan về cơ quan thực tập
Chương 2: Một số vấn đề lý luận về việc cấp phiếu Lý lịch tư pháp
Chương 3: Thực trạng về cấp phiếu lý lịch tư pháp – kiến nghị hoàn thiện
Trang 6CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CƠ QUAN THỰC TẬP
1.1Khái quát về cơ quan thực tập
1.1.1 Vài nét sơ lược về Sở Tư Pháp tỉnh Bình Phước
Địa chỉ: Đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Tân Phú, thị xã Đồng Xoài, tỉnh BìnhPhước
Sở có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được cấp kinh phí hoạt động từ ngân sáchnhà nước và mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và ngân hàng theo quy định của phápluật
1.1.2 Cơ cấu tổ chức
Để hoàn thành chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình một cách thuận lợi nhấtthì Sở Tư pháp tỉnh Bình Phước cần có một cơ cấu tổ chức bộ máy linh hoạt, hợp lý,thuận tiện cho quá trình làm việc của từng vị trí, cũng như làm sao để phối hợp tốtgiữa các phòng ban
Sở Tư pháp tỉnh Bình Phước có Giám đốc và 02 Phó Giám đốc Dưới ban lãnh đạo
Sở, Sở Tư pháp tỉnh Bình Phước có 08 tổ chức chuyên môn nghiệp vụ Các tổ chứcchuyên môn nghiệp vụ bao gồm: Văn phòng sở, Thanh tra sở, Phòng Hành chính tưpháp, Phòng xây dựng và kiểm tra văn bản, Phòng bổ trợ tư pháp, Phòng phổ biến giáodục pháp luật, Phòng quản lý xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật,Phòng tổ chức cán bộ Các tổ chức sự nghiệp thuộc Sở bao gồm 02 phòng công chứng
số 1 và 3, Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản, Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhànước
1.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn
Sở Tư pháp là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, Sở thực hiện chức năngtham mưu, giúp UBND tỉnh quản lý nhà nước về: Công tác xây dựng và thi hành pháp
Trang 7luật; theo dõi thi hành pháp luật; kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; kiểmsoát thủ tục hành chính; pháp chế; phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải ở cơ sở; hộtịch; quốc tịch; chứng thực; nuôi con nuôi; lý lịch tư pháp; bồi thường nhà nước; trợgiúp pháp lý; luật sư; tư vấn pháp luật; công chứng; giám định tư pháp; bán đấu giá tàisản; trọng tài thương mại; quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản và hoạtđộng hành nghề quản lý, thanh lý tài sản quản lý; công tác thi hành pháp luật về xử lý
vi phạm hành chính và công tác tư pháp khác theo theo phân cấp ủy quyền của UBNDtỉnh Bình Phước
Với những chức năng riêng biệt nêu trên, Sở Tư pháp tỉnh Bình Phước có nhữngnhiệm vụ và được giao cho những quyền hạn sau:
Về kiểm soát thủ tục hành chính: Sở Tư pháp tỉnh Bình Phước có nhiệm vụ xâydựng, trình UBND tỉnh ban hành và tổ chức thực hiện Kế hoạch hoạt động kiểm soátthủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh; hướng dẫn, tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụkiểm soát thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính; tổ chức thực hiện việc ràsoát, đánh giá thủ tục hành chính thuộc phạm vi thẩm quyền giải quyết của các cấpchính quyền trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật; cho ý kiến, thẩm định vềthủ tục hành chính trong dự thảo văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền banhành của HĐND và UBND tỉnh; đôn đốc các sở, ban, ngành có liên quan thực hiệnviệc thống kê các thủ tục hành chính mới ban hành, thủ tục hành chính được sửa đổi,
bổ sung hoặc thay thế, thủ tục hành chính bị hủy bỏ hoặc bãi bỏ; kiểm soát chất lượng
và nhập dữ liệu thủ tục hành chính; tạo đường kết nối giữa trang tin điện tử của UBNDtỉnh với Cơ sở dữ liệu Quốc gia về thủ tục hành chính; tổ chức tiếp nhận, nghiên cứu
và đề xuất việc phân công xử lý các phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quyđịnh hành chính thuộc phạm vi thẩm quyền của UBND và Chủ tịch UBND tỉnh; theodõi, đôn đốc việc xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hànhchính tại các sở, ngành, UBND cấp huyện, UBND cấp xã và các đơn vị khác có liênquan; tổ chức nghiên cứu, đề xuất, trình UBND tỉnh các sáng kiến cải cách thủ tụchành chính và quy định có liên quan; theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn các đơn vị có liênquan tổ chức thực hiện sau khi được Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt Sở Tư pháp tỉnhBình Phước còn giúp UBND tỉnh kiểm tra việc thực hiện hoạt động kiểm soát thủ tụchành chính tại các sở, ban, ngành, UBND cấp huyện và UBND cấp xã; đề xuất với
Trang 8UBND tỉnh thiết lập hệ thống công thức đầu mối thực hiện nhiệm vụ kiểm soát thủ tụchành chính theo chế độ kiêm nhiệm tại các sở, ban, ngành, UBND cấp huyện, cấp xã
và đơn vị liên quan trên địa bàn tỉnh; thực hiện nhiệm vụ kiểm soát thủ tục hành chính
và cải cách thủ tục hành chính đối với các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Sở
Về lý lịch tư pháp: Sở Tư pháp tỉnh Bình Phước phải xây dựng, quản lý, khai thác,bảo vệ và sử dụng cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trên địa bàn tỉnh theo quy định củapháp luật; tiếp nhận, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do Tòa án, cơ quan Thi hành ándân sự, các cơ quan, tổ chức có liên quan và Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia cungcấp; cung cấp Lý lịch tư pháp, thông tin bổ sung cho Trung tâm Lý lịch tư pháp quốcgia; cung cấp thông tin lý lịch tư pháp cho Sở khác; lập Lý lịch tư pháp, cập nhật thôngtin lý lịch tư pháp bổ sung theo quy định; cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền
Về bồi thường nhà nước: Sở Tư pháp tỉnh Bình Phước phải hướng dẫn kỹ năng,nghiệp vụ công tác bồi thường nhà nước cho công chức thực hiện công tác bồi thườngnhà nước của cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh và UBND cấp huyện; đề xuất,trình UBND tỉnh xác định cơ quan có trách nhiệm bồi thường nhà nước trong trườnghợp người bị thiệt hại yêu cầu hoặc chưa có sự thống nhất về việc xác định cơ quan cótrách nhiệm bồi thường nhà nước theo quy định của pháp luật; theo dõi, đôn đốc, kiểmtra việc giải quyết bồi thường, chi trả tiền bồi thường và thực hiện trách nhiệm hoàn trảtheo quy định của pháp luật; cung cấp thông tin, hướng dẫn thủ tục hỗ trợ người bịthiệt hại thực hiện quyền yêu cầu bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính
Về công chứng: Sở Tư pháp tỉnh Bình Phước tổ chức thực hiện Quy hoạch tổngthể phát triển tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn tỉnh; đề nghị Bộ trưởng Bộ
Tư pháp bổ nhiệm, miễn nhiệm Công chứng viên; quyết định tạm đình chỉ hành nghềcông chứng đối với công chứng viên; trình UBND tỉnh quyết định thành lập, chuyểnđổi, giải thể Phòng Công chứng và cho phép thành lập, thay đổi, hợp nhất, sáp nhập,chuyển nhượng và thu hồi quyết định thành lập Văn phòng công chứng theo quy định;cấp, thu hồi Giấy đăng ký hoạt động của Văn phòng công chứng; ghi nhận thay đổidanh sách công chứng viên là thành viên hợp danh của Văn phòng công chứng; xemxét, thông báo bằng văn bản cho Văn phòng công chứng về việc đăng ký danh sáchcông chứng viên làm việc theo chế đội hợp đồng; xây dựng, khai thác và sử dụng cơ
sở dữ liệu về công chứng theo quy định
Trang 9CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÝ LUẬN VỀ VIỆC CẤP
PHIẾU LÝ LUẬN TƯ PHÁP 2.1 Khái quát chung về việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp
2.1.1 Khái niệm chung về hoạt động cấp Phiếu lý lịch tư pháp
1Lý lịch tư pháp là lý lịch về án tích của người bị kết án thông qua các chế tài hình
sự trong bản án, quyết định của tòa án (những quyết định, bản án hình sự) đã có hiệulực, những thông tin về tình trạng thi hành án và các thông tin khác liên quan đến bản
án Ngoài ra pháp luật một số nước cũng có thông tin quy định về lý lịch tư pháp baogồm việc cấm cá nhân thực hiện các công việc hay đảm nhiệm một chức vụ, quyềnhạn liên quan đến hoạt động kinh doanh do quyết định tuyên bố phá sản của tòa án
Ở Việt Nam, thuật ngữ lý lịch tư pháp trước đây được hiểu một cách chung nhất là
lý lịch về án tích của người bị kết án bằng bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật củaTòa án và tình trạng thi hành bản án đó Luật lý lịch tư pháp năm 2009 tại Điều 2 địnhnghĩa lý lịch tư pháp là lý lịch về án tích của người bị kết án bằng bản án, quyết địnhhình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, tình trạng thi hành án về việc cấm cá nhânđảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã bị Tòa án tuyên bốphá sản Khái niệm lý lịch tư pháp không chỉ bao gồm các thông tin lên quan đến cácquyết định của tòa án về cấm cá nhân đảm nhiệm chức vụ, thành lập quản lý doanhnghiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Phá sản
Lý lịch tư pháp thành văn có đặc điểm là:
Lý lịch tư pháp thành văn không làn đau đớn và nhục nhã cho thân thể canphạm
Cung cấp thông tin một cách đầy đủ, chi tiết một số thông tin về người phạm tộinhư: họ, tên, tuổi, nơi sinh, nơi cư trú, tội danh, hình phạt, tòa án đã xét xử, thờigian thi hành hình phạt, người phạm tội đã có bao nhiêu tiền án Những thôngtin này là hết sức cần thiết không những đối với lĩnh vực tố tụng (bao gồm điềutra, truy tố, xét xử và thi hành án) mà cả với quản lý hành chính nhà nước vàquản lý xã hội
1 Lý lịch tư pháp –bách khoa toàn thư Wikipedia
Trang 10Lý lịch tư pháp thành văn phổ biến nhất, đó là hình thức Sổ bộ ghi chép các bản án
mà tòa án đã tuyên hàng năm Căn cứ vào Sổ bộ của Tòa án, người ta có thể truy tìmđược án tich của một người nào đó
Nội dung
Nội dung cơ bản của lý lịch tư pháp là thông tin lý lịch tư pháp về án tích tức lànhững thông tin về cá nhân người bị kết án, tội danh, điều khoản luật được áp dụng,hình phạt chính, hình phạt bổ sung, nghĩa vụ dân sự trong bản án hình sự, án phí,thông tin về ngày, tháng, năm tuyên án, Toà nào tuyên, số hiệu bản án, tình trạng thihành án
Hình thức của lý lịch tư pháp được thể hiện qua Phiếu lý lịch tư pháp, đó là mộtloại phiếu do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp và có giá trị chứngminh cá nhân có hay không có án tích, bị cấm hay không bị cấm thực hiện các côngviệc hay đảm nhiệm một chức vụ, quyền hạn liên quan đến hoạt động kinh doanh doquyết định tuyên bố phá sản của tòa án
Trên cơ sở các thông tin lý lịch tư pháp mà trước hết là từ các phiếu lý lịch tưpháp, các cơ quan quản lý sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, tức là tập hợp cácthông tin về án tích, tình trạng thi hành án, về cấm các công việc hay đảm nhiệm mộtchức vụ, quyền hạn liên quan đến hoạt động kinh doanh do quyết định tuyên bố phásản của tòa án
Mục đích
Lý lịch tư pháp có những mục đích quan trọng cho mỗi cá nhân
Nó đáp ứng yêu cầu cần chứng minh cá nhân có hay không có án tích, có bị cấm haykhông
Lý lịch tư pháp ghi nhận việc xoá án tích, tạo điều kiện cho người đã bị kết án cóthể tái hoà nhập cộng đồng
Những thông tin lý lịch tư pháp sẽ hỗ trợ hoạt động tố tụng hình sự và hoạt độngthống kê tư pháp hình sự
Hỗ trợ công tác quản lý nhân sự, hoạt động đăng ký kinh doanh, thành lập, quản lýdoanh nghiệp, hợp tác xã…
Ý nghĩa
Ngày nay, Lý lịch tư pháp có ý nghĩa quan trọng trong đời sống dân sự của côngdân, cũng như trong quản lý nhân sự và hỗ trợ hoạt động tố tụng hình sự
Trang 11Nó đáp ứng yêu cầu của cá nhân cần chứng minh bản thân có hay không có ántích, hoặc có các vấn đề về pháp lý hình sự hay không Những thông tin lý lịch tư pháp
về cá nhân được cung cấp dưới hình thức Phiếu lý lịch tư pháp và được lưu trữ theoquy định Phiếu lý lịch tư pháp giúp cá nhân chứng minh về tình trạng tiền án…theoyêu cầu của các cơ quan hữu quan
Là nguồn cung cấp những thông tin chính thức về quá khứ nhân thân của bị can, bịcáo để cơ quan điều tra, truy tố, xét xử xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ đốivới họ trong khi giải quyết những vụ việc cụ thể Trong truy tố, xét xử thì có thể xácđịnh bị can, bị cáo tái phạm hay không tái phạm Ở một số nước khi Viện công tốchuẩn bị truy tố một bị can nào đó thường phải gửi một phiếu yêu cầu đến cơ quanquản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp để yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp nhằm xácnhận về tình trạng tiền án của bị can và trong hồ sơ truy tố có kèm theo cả Phiếu lýlịch tư pháp để làm căn cứ xác định bị can tái phạm hay không tái phạm
Lý lịch tư pháp ghi nhận việc xoá án tích của người bị kết án Có ý nghĩa trongviệc thực hiện chính sách tái hoà nhập cộng đồng của người phạm tội Sau một thờigian chấp hành đầy đủ những người phạm tội đã được cải tạo, giáo dục, tái hòa nhậpcộng đồng khi có yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp, cơ quan quản lý lý lịch tư pháp sẽcấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người đó và trong nội dung của Phiếu lý lịch tư pháp sẽghi là "không có án tích" và được coi như chưa bị kết án và không bị phân biệt đối xử
Lý lịch tư pháp là một trong những nguồn thông tin để các cơ quan nhà nước, tổchức chính trị… xem xét, đánh giá tư cách đạo đức của cá nhân (chứng minh cá nhân
có hay không có tiền án) Nhiều nước có quy định về việc phải có Phiếu lý lịch tư phápkhi xem xét việc xuất cảnh, nhập cảnh, cho nhập, thôi, trở lại quốc tịch, nuôi con nuôi,cấp một số chứng chỉ hành nghề (luật sư, kiểm toán, y dược) tuyển dụng và quản lý laođộng nước ngoài tại nước sở tại, du học
Việc đến cơ quan có thẩm quyền để làm phiếu lý lịch số 1 và số 2 thì thời đại ngàycũng có thể làm được phiếu lý lịch tư pháp ngay tại nhà
Đây là một trong những cải tiến và minh chứng cho sự tiện dụng của thời kỳ Cáchmạng 4.0, người dân sẽ giảm bớt được thời gian đi lại, còn Nhà nước thì tiết kiệmđược thời gian và chi phí đáp ứng, phục vụ nhu cầu của người dân
2.1.2 Quy định của pháp Luật về việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp
Trang 12Trong hoạt động cấp phiếu lý lịch tư pháp tại việt nam pháp luật đã có những quyđịnh cụ thể về việc cấp phiếu lý lịch tư pháp tại điều 41 như sau:
2 Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định mẫu Phiếu lý lịch tư pháp.”
Khi cấp phiếu lý lịch tư pháp cho cá nhân thì cần phải cấp đúng đối tượng theoquy định của pháp luật hiện hành Đối với việc cấp phiếu lý lịch tư pháp cho cơ quannhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội khi có yêu cầu thì cấp trongtrường hợp để phục vụ công tác quản lý nhân sự, hoạt động đăng ký kinh doanh, thànhlập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã, cụ thể được quy định tại điều 7 Luật lý lịch tưpháp 2009 như sau:
“1 Công dân Việt Nam, người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp của mình.
2 Cơ quan tiến hành tố tụng có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử.
3 Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để phục vụ công tác quản lý nhân sự, hoạt động đăng ký kinh doanh, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.”
Còn về thẩm quyền thì được hiểu thẩm quyền là quyền chính thức được xem xét
để kết luận và định đoạt, quyết định một vấn đề
Trong khoa học pháp lý: Thẩm quyền là một khái niệm quan trọng, trungtâm Thẩm quyền được hiểu là tổng hợp các quyền và nghĩa vụ hành động, quyết địnhcủa các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống bộmáy Nhà nước do pháp luật quy định
Theo đó, thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp được quy định tại điều 44 Luật Lýlịch tư pháp năm 2009 như sau:
“1.Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia thực hiện cấp phiếu lý lịch tư pháp trong các trường hợp sau đây:
Trang 13a) Công dân Việt Nam mà không xác định được nơi thường trú tạm trú;
b) Người nước ngoài đã cư trú tại Việt Nam;
2 Sở tư pháp thực hiện việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp trong các trường hợp sau đây: a) Công dân Việt Nam thường trú hoặc tạm trú trong nước;
b) Công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài;
c) Người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam
3 Giám đốc trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia, Giám đốc Sở Tư pháp hoặc người được ủy quyền ký Phiếu lý lịch tư pháp và chịu trách nhiệm về nội dung của Phiếu lý lịch tư pháp.
Trong trường hợp cần thiết Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia, sở Tư Pháp có trách nhiệm xác minh về điều kiện đương nhiên được xóa án tích khi cấp Phiếu lý lịch tư pháp.
4 Việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp phải được ghi vào sổ cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo mẫu do Bộ trưởng Bộ tư pháp quy định.”
Như vậy pháp luật đã quy đinh thẩm quyền được phép cấp Phiếu lý lịch tư pháp đólà: Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia và Sở tư pháp Việc cấp phiếu lý lịch tư phápcần được đảm bảo thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục để có giá trị pháp lýtheo quy định của pháp luật
Có nhiều cách hiểu khác nhau về TTHC Dưới góc độ quản lý nhà nước nói chung,TTHC được hiểu là công cụ, phương tiện quan trọng để các cơ quan hành chính thựchiện việc quản lý đối với từng ngành, lĩnh vực cụ thể Còn dưới góc độ xã hội, TTHCđược xác định là cầu nối để chuyển tải các quy định cụ thể về chính sách của Nhànước vào cuộc sống, đảm bảo cho người dân, tổ chức tiếp cận và thực hiện tốt cácchính sách, trong đó, cơ bản và chủ yếu là thực hiện các quyền, lợi ích chính đáng, hợppháp của công dân, tổ chức
Hiện nay, theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày
08/6/2010 của Chính phủ, TTHC được quy định theo hướng giải thích từ ngữ: “Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức”.
Trang 14Quy định nêu trên có tính khái quát hóa cao về TTHC Trên cơ sở giải thích đó, tạiKhoản 2 Điều 8 Nghị định số 63/2010/NĐ-CP quy định: một TTHC phải có 08 (tám)
bộ phận tạo thành bắt buộc và ba (03) bộ phận tạo thành không bắt buộc
Đối với phiếu lý lịch tư pháp số 1
“1.Người yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp nộp tờ khai yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp và kèm theo các giấy tờ sau đây:
a) Bản chụp giấy chưng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người được cấp Phiếu
lý lịch tư pháp;
b) Bản chụp hộ khẩu hoặc giấy thường trú tạm trú của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp;
2.Cá nhân nộp tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp và các giấy tờ kèm theo tại cá
cơ quan sau đây:
a) Công dân Việt Nam nộp tại Sở Tư pháp thường trú, trường hợp không có nơi thường trú thì nộp tại Sở Tư pháp nơi tạm trú, trường hợp cư trú ở nước ngoài thì nộp tại Sở Tư pháp nơi cư trú trước khi xuất cảnh;
b) Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam nộp tại Sở Tư pháp tại nơi cư trú, trường hợp đã rời Việt Nam thì nộp tại Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia.
3.Cá nhân có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp, việc ủy quyền phải lập thành văn bản theo quy định của pháp luật, trường hợp người yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp là cha, mẹ, vợ, chồng, con của người được cấp phiếu lý lịch tư pháp thì không cân văn bản ủy quyền.
4.Cơ quan tổ chức quy định tại khoản 3 điều 7 Luật của Luật này khi có yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp thì gửi văn bản yêu cầu đến Sở Tư pháp nơi người được cấp Phiếu lý lịch thường trú hoặc tạm trú, trường hợp không xác định nơi thường trú hoặc nơi tạm trú của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp thì gửi đến Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia Văn bản yêu cầu phải ghi rõ địa chỉ cơ quan, tổ chức, mục đích sử dụng Phiếu lý lịch tư pháp và thông tin về người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo quy định của khoản 1 điều 42 Luật này.
5 Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định mẫu tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp.”
Thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2
“1 Cơ quan tiến hành tố tụng tại khoản 2 điều 7 của Luật này có yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp gửi văn bản yêu cầu đến Sở Tư pháp nơi người được cấp Phiếu lý lịch tư