Tuy nhiên, để học sinh cấp tiểu học nhận thức được vấn đề này thì mỗi ngườigiáo viên chúng ta phải là người hướng dẫn, dìu dắt học sinh ngay từ những bướcđầu chập chững bước vào thế giới
Trang 12 Mục đích nghiên cứu 3
3 Thời gian - Đối tượng - Khách thể nghiên cứu 3
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
2.1 Đặc điểm tình hình.
2.2 Thuận lợi và khó khăn trong giảng dạy bộ môn Tin học tại trường.
3 Một số phương pháp, hình thức điển hình nâng cao chất lượng
3.2. Những điều kiện cần của giáo viên 7
4 Biện pháp cụ thể đã thực hiện có hiệu quả tại nhà trường. 9
4.3 Chia nhóm theo cách để học sinh giúp đỡ nhau. 10
4.4 Chia nhóm theo phương pháp nhóm thực hiện, nhóm đánh giá. 11
4.5 Áp dụng các phương án và xoay vòng trắc nghiệm. 11
4.6 Nhận thức về nhiệm vụ, vai trò của giáo viên và nhóm trưởng. 12
4.7 Trình bày kết quả thảo luận của nhóm. 13
4.8 Đánh giá kết quả học tập của HS thông qua quá trình học tập. 13
4.9 Biện pháp thực hiện của giáo viên.
4.10
.
Minh họa.
III HIỆU QUẢ DO SKKN ĐEM LẠI BÀI HỌC KINH NGHIỆM. 27
DANH MỤC VIẾT TẮT
I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài.
a Lý do khách quan
Trang 2Trong thời đại công nghệ 4.0 như hiện nay, cùng với sự phát triển nhảy vọt củakhoa học công nghệ nói chung, của ngành Tin học nói riêng, với những tính năng
ưu việt, công nghệ được coi là một phần không thể thiếu trong nhiều ngành nghề
và phát triển xã hội Đảng và Nhà nước đã xác định rõ, ý nghĩa và tầm quan trọngcủa Tin học và CNTT, truyền thông cũng như những yêu cầu đẩy mạnh của ứngdụng CNTT trong thời đại ngày nay Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mởcửa và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thức của nước ta nói riêng và thế giớinói chung
Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Ngành giáo dục đã đưa mônTin học vào trong nhà trường và ngay từ bậc Tiểu học, học sinh được tiếp xúc vớimôn Tin học để làm quen dần với lĩnh vực CNTT, tạo nền móng cơ sở ban đầu đểhọc những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo
Môn Tin học ở bậc Tiểu học bước đầu giúp học sinh làm quen với một số kiến
thức ban đầu về CNTT như: một số bộ phận của máy tính, một số thuật ngữ thường dùng, rèn luyện một số kĩ năng sử dụng máy tính; từ đó hình thành một số phẩm chất và năng lực cần thiết cho học sinh như: góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải, bước đầu hình thành năng lực tổ chức và xử lý thông tin,
có ý thức, thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao động xã hội hiện đại, có thái độ đúng khi sử dụng máy tính Học sinh bước đầu hiểu khả năng ứng dụng CNTT trong học tập, như: ứng dụng phần mềm soạn thảo văn bản (Word) để trình bày đoạn văn bản sao cho phù hợp, đúng cách đồng thời giải những bài toán đã học ở bậc Tiểu học Với phần mềm học vẽ (Paint): Học sinh ứng dụng để vẽ những hình ảnh sao cho sinh động, hài hoà thẩm mĩ, tạo những tấm thiệp trên máy tính,
Xuất phát từ tình hình thực tế của giáo dục nước ta và đặc trưng của môn học
mà từ việc xác định mục tiêu, xây dựng nội dung, hình thành phương pháp, tổchức dạy học, đều cần phải thực hiện một cách linh hoạt, với những hình thức
đa dạng để vừa đảm bảo được yêu cầu phổ cập cũng như nâng cao, tùy theo điềukiện mỗi địa phương và trường học Căn cứ vào đặc trưng của môn Tin học, đốivới học sinh tiểu học, giáo viên cần coi trọng việc thực hành và phát triển kĩ năngcủa học sinh
Song song với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, thì việc đưamôn Tin học vào nhà trường tiểu học là một điều rất cần thiết và hiệu quả cao, tạođiều kiện cho học sinh làm quen với lĩnh vực công nghệ thông tin từ khi còn nhỏ,tạo nền móng vững chắc cho học sinh tiến dần đến công nghệ cao trong các bậchọc tiếp theo
b Lý do chủ quan
Trang 3Tính đến nay, môn Tin học vẫn là một môn học tự chọn trong chương trìnhTiểu học Mục tiêu của môn Tin học là nhằm hình thành và phát triển ở học sinhnhững kiến thức kỹ năng cơ bản về máy tính, là tiền đề để các em tiếp tục học lênbậc trung học cơ sở và trung học phổ thông
Trong dạy học, việc truyền thụ được kiến thức giúp cho người học lĩnh hộiđược kiến thức một cách linh hoạt, sáng tạo, học sinh có thể trao đổi thông tin vớigiáo viên thì người giáo viên cũng phải tìm tòi, khám phá ra mọi kỹ năng nhằmgiúp cho việc dạy học đạt kết quả cao
Tuy nhiên, để học sinh cấp tiểu học nhận thức được vấn đề này thì mỗi ngườigiáo viên chúng ta phải là người hướng dẫn, dìu dắt học sinh ngay từ những bướcđầu chập chững bước vào thế giới của công nghệ thông tin và hơn ai hết đó chính
là những giáo viên phụ trách giảng dạy bộ môn Tin học tại các trường tiểu học.Chúng ta cần nhận thức rõ hơn vấn đề này để từ đó có biện pháp giúp đỡ học sinhmột cách linh hoạt và hiệu quả
Khi học Tin học ở bậc Tiểu học bước đầu giúp học sinh nắm được sự hìnhthành và phát triển của máy tính, biết được một số bộ phận và chức năng cơ bảncủa máy tính Học sinh dần tìm hiểu về thuật ngữ trong máy tính và rèn kĩ năng
sử dụng máy tính thông qua những trò chơi và những bài thực hành cơ bản Đưacông nghệ thông tin vào bậc Tiểu học, không những bước đầu giúp các em làmquen với công nghệ hiện đại mà còn giúp các em dần hoàn thành một số phẩm
chất, kĩ năng làm việc theo công nghệ hiện đại như: Biết tổ chức xử lý thông tin, biết tư duy, biết vận dụng công nghệ mới vào trong học tập, đời sống, xã hội, biết tìm hiểu đến các hoạt động trên thế giới và điều quan trọng là học sinh có ý thức bảo vệ máy tính, bảo vệ sản phẩm của mình.
Vì vậy trong quá trình thực tế giảng dạy nhiều năm với sự trăn trở làm sao đểnâng cao hiệu quả các giờ Tin học, giúp các bạn nhỏ có những buổi học thật lýthú và bổ ích, tôi đã quyết định chọn đề tài này để nghiên cứu và thực hiện Tôimong muốn được chia sẻ những kinh nghiệm của tôi tới bạn bè đồng nghiệp trong
và ngoài trường, từ đó giúp học sinh thêm yêu môn học và nâng cao hiệu quả củanội dung kiến thức bài học do giáo viên truyền tải, góp phần giúp học sinh cónhững kĩ năng cơ bản về CNTT ngay từ bậc Tiểu học
Xuất phát từ những lí do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “Biện pháp nâng
cao hiệu quả tiết dạy Tin học tại trường Tiểu học Quốc tế Thăng Long” mà tôi đã
tiến hành nghiên cứu, đúc kết và áp dụng hiệu quả trong quá trình giảng dạy cũngnhư rèn kĩ năng, nếp học cho học sinh nơi tôi đang công tác để chia sẻ kinhnghiệm của bản thân tới đồng nghiệp
Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến, chia sẻ từ bạn bè đồng nghiệp để
Trang 4chúng ta sẽ có thêm những biện pháp hay trong quá trình giảng dạy nói chung vànâng cao hiệu quả của các tiết dạy Tin học nói riêng.
Tôi trân trọng và ghi nhận sự chỉ đạo, các ý kiến góp ý, phản hồi từ các cấplãnh đạo để cá nhân tôi nâng cao chuyên môn và có những thay đổi theo chiềuhướng tích cực giúp cho việc phát triển bộ môn ngày một tốt hơn
2 Mục đích nghiên cứu.
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của sáng kiến
- Làm rõ thực trạng, khả năng tiếp thu bài của học sinh để rút ra những bài họckinh nghiệm
- Để thực hiện tốt đề tài nghiên cứu này cần phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn về việc dạy môn Tin học
Tham khảo ý kiến cấp quản lý và đồng nghiệp
Thao giảng, dạy thử nghiệm
Hướng dẫn học sinh thực hiện
Trao đổi, rút kinh nghiệm
Áp dụng các biện pháp vào thực tế
Kiểm tra, đánh giá kết quả
3 Thời gian - Đối tượng - Khách thể nghiên cứu.
- Thời gian nghiên cứu đề tài: từ tháng 02/2020 đến nay
4 Phương pháp nghiên cứu.
4.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận.
Tin học là một bộ môn tự chọn trong trường tiểu học và chủ yếu là sử dụngphương pháp trực quan sinh động, đa dạng các hình thức truyền tải nội dung kiếnthức để học sinh dễ dàng ứng dụng vào thực hành do đó việc nghiên cứu lí luận làkhông thể thiếu Chính vì lí do đó nên khi xây dựng đề tài này tôi đã nghiên cứucác tài liệu tham khảo phù hợp lứa tuổi tiểu học
4.2 Phương pháp ứng dụng thực tiễn.
a Phương pháp quan sát: tự tìm tòi nghiên cứu, tiến hành dự giờ thăm lớp của
đồng nghiệp
b Phương pháp trao đổi, thảo luận: Trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp.
c Phương pháp kiểm tra đánh giá: Giáo viên ra câu hỏi trắc nghiệm để kiểm
tra khả năng tiếp thu nội dung bài của học sinh
Trang 5d Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: Thông qua các sản phẩm thực hiện
nhiệm vụ học tập của học sinh như bài tập thực hành, bài kiểm tra trên máy tính
từ đó phân tích, đánh giá và nhận định đưa ra kết luận, nhận xét đúng trong suốtquá trình dạy học
Thông qua các phương pháp áp dụng trước, trong và sau thời gian thực dạy
như: dạy học lí thuyết gắn liền với thực hành; theo dõi và đánh giá việc tiếp thu bài học, kĩ năng thực hành của học sinh qua các giờ học; phỏng vấn học sinh sau giờ học; kiểm tra khả năng tiếp thu bài của học sinh tại những giờ học rèn kĩ năng và các giờ thực hành khác; đánh giá kết quả thực hiện thông qua kiểm tra kĩ năng của học sinh sau giờ học và sau từng giai đoạn… tôi đã nhận được những kết
quả phản hồi tích cực và kết quả học tập của học sinh được nâng lên rõ rệt
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Trang 6cảnh cụ thể, với bối cảnh văn hoá và xã hội, thời đại); phải tạo ra các tác động tâm lí (sự hợp tác, gắn kết, chia sẽ trách nhiệm và lợi ích)
Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Học với hành phải đi đôi Học mà không hành thì vô ích Hành mà không học thì hành không trôi chảy”.
Thực tiễn đã chứng minh khẳng định trên luôn luôn đúng trong quá trình dạy vàhọc tất cả các môn học tại các cơ sở giáo dục thuộc bất cứ cấp bậc nào Và điềunày càng được thể hiện rõ nét trong dạy và học bộ môn Tin học, môn học cónhững đặc trưng rất riêng, đặc biệt chú trọng tới các kĩ năng thực hành, mà khôngphải môn học nào trong chương trình học cũng giống như vậy
Giáo viên sẽ kết hợp giữa học lý thuyết và trắc nghiệm xen kẽ tạo nên khôngkhí học sôi nổi và hiệu quả, cùng với sự kết hợp giữa thảo luận nhóm giúp họcsinh nắm vững kiến thức đã học Học thảo luận nhóm giúp học sinh tránh đượclối học thụ động trên lớp, giáo viên thường đưa ra nhiều biện pháp để kích thíchkhả năng tư duy và sáng tạo của học sinh, đồng thời hình thành cho học sinh tinhthần hợp tác trong nhóm và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên trong nhóm
Như vậy, sự kết hợp giữa các phương pháp trong quá trình học là một mặt vừachú trọng phát huy tính tích cực cao, tính chủ động, sáng tạo của học sinh, mặtkhác lại chú trọng sự phối hợp, hợp tác giữa các học sinh trong quá trình học tập,cần kết hợp năng lực cạnh tranh và năng lực hợp tác ở học sinh, tạo cho học sinhcảm giác vừa học vừa chơi và cảm thấy thích thú hơn trong tiết học Trong suốtquá trình dạy học, người thầy luôn cần xác định lấy học sinh làm trung tâm để từ
đó kiến tạo các hoạt động giáo dục sao cho phù hợp và phát huy tối đa năng lựccủa học sinh
Để học sinh có thể kết hợp và phát huy da dạng các kiến thức thì giáo viên phảitạo cho học sinh những phương pháp học hợp lý, một trong những phương phápđiển hình mà giáo viên tiểu học có thể áp dụng cho học sinh ở môn Tin học làphương pháp học trắc nghiệm và thảo luận nhóm Để sử dụng có hiệu quả, cùngvới các phương pháp khác nhau, giáo viên cần phải chú trọng xây dựng tráchnhiệm cá nhân và trách nhiệm nhóm, dần hình thành những kĩ năng làm việcnhóm hiệu quả cho học sinh
100% tổng số học sinh được làm quen với môn Tin học từ lớp 1
2.2 Thuận lợi và khó khăn trong giảng dạy bộ môn Tin học tại trường.
Trang 7- Trang bị đủ máy tính cho GV-HS và các thiết bị phục vụ cho việc dạy học nóichung của môn Tin học Môi trường học tập thoáng mát, sạch sẽ, phòng họckhang trang, bàn ghế, thiết bị được lắp đặt đúng quy cách, phù hợp với độ tuổi
- Giáo viên Tin học được đào tạo những kiến thức cơ bản theo quy chuẩn, cókinh nghiệm giảng dạy học sinh tiểu học nhiều năm; có kĩ năng, thái độ sư phạmchuẩn mực, đáp ứng đúng yêu cầu cho việc dạy và học bộ môn
- Môn Tin học là môn học trực quan sinh động, môn học giúp học sinh khámphá lĩnh vực mới nên tạo cho học sinh tính tò mò và sự hứng thú trong quá trìnhhọc, nhất là những tiết thực hành
- Phong trào hội vui học tập dành cho HS có sử dụng CNTT được khuyến
khích trong trường như: giải toán Violympic (Toán Tiếng Việt và Toán Tiếng Anh) qua mạng, cuộc thi Olympic Tiếng Anh qua mạng internet (IOE), Tin học trẻ,….
Nhiều học sinh của nhà trường hưởng ứng tham gia rất tích cực, góp phần thúcđẩy cho việc dạy và học nói chung của giáo viên và học sinh
- Tập thể GV trong trường với tinh thần đoàn kết, giúp nhau cùng tiến bộ, hỗtrợ, giúp đỡ nhau tích cực trong các hoạt động dạy học
- Được sự ủng hộ của lãnh đạo các cấp và phụ huynh toàn trường trong phạm
Trang 8năng sử dụng máy tính và dần vững tin bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên củakhoa học công nghệ thông tin.
3 Một số phương pháp điển hình nâng cao hiệu quả tiết dạy Tin học.
3.1 Nội dung.
- Với phương pháp áp dụng giao nhiệm vụ học tập thông qua các hình thức trắcnghiệm xen kẽ trong giờ học là phương pháp giúp giáo viên vừa giảng dạy kiếnthức mới, vừa củng cố và đánh giá kết quả học tập của học sinh Không chỉ cóvậy, học sinh cũng có thể tự xác định mình đạt được kết quả học tập ở mức độnào ngay sau các nội dung được tiếp nhận Với hình thức này, giáo viên có thể dễdàng đánh giá một cách nhanh chóng kết quả học tập của học sinh
- Giáo viên áp dụng đa dạng các dạng bài trắc nghiệm cuối giờ vừa củng cốkiến thức cho học sinh, vừa giúp học sinh cảm thấy thoải mái và hào hứng chonhững tiết học sau Ngoài ra trắc nghiệm cũng giúp giáo viên đánh giá được kếtquả học tập của học sinh một cách khách quan, dựa trên sự lựa chọn câu trả lờiđúng trên tổng số câu hỏi
- Việc kiểm tra đánh giá kết quả học môn Tin học của học sinh phải đảm bảođược tính toàn diện, tức là kiểm tra được hết các nội dung kiến thức mà học sinhđược tiếp nhận; phải đảm bảo được tính chính xác, tính lượng hoá cao Nghĩa làviệc kiểm tra đánh giá phải xây dựng được các chỉ số đáng tin cậy, cho phép đánhgiá có thể đo được, đếm được, quan sát được, có thể xác định được bằng con số
cụ thể
- Ngoài ra giáo viên còn thực hiện phương pháp thảo luận nhóm trong quá trình
học của học sinh (có thể là nhóm đôi, nhóm bốn tùy theo đặc thù học sinh, sĩ số từng lớp và nội dung thảo luận) Từ phương pháp thảo luận nhóm giáo viên giúp
học sinh phát huy được tính tích cực, tự giác, chia sẻ Phương pháp này đã tạođược một môi trường học tập thuận lợi mà ở đó trí tuệ tập thể, tinh thần đoàn kết
đã được phát huy cũng như vai trò hoạt động của mỗi cá nhân tham gia trảinghiệm được đề cao
3.2 Những điều kiện cần của người giáo viên.
a) Để các hoạt động giáo dục kiến tạo trong tiết dạy đạt hiệu quả thì chính giáoviên phải nắm được và hiểu rõ các nguyên tắc cần thiết trong việc hình thành vàchia nhóm cho học sinh
Nguyên tắc 1: Xây dựng mối quan hệ tương tác giữa giáo viên và các nhóm
khi học tập.
Nguyên tắc 2: Phải đảm bảo giữa kiến thức cơ bản của học sinh và kiến thức
nâng cao, giữa hình thức dạy và học của giáo viên và học sinh.
Nguyên tắc 3: Phải đảm bảo tính hệ thống kiến thức, tính toàn diện và phải
gắn liền với thực tế.
Trang 9- Giáo viên phải nắm được nội dung từng phần nội dung kiến thức, bài học phù
với cách thực hiện thành lập nhóm như thế nào Nội dung nào nên cho học sinhthực hiện theo nhóm, nội dung nào theo nguyên tắc phát triển trí nhớ của họcsinh,
- Cách thực hiện chia các nhóm từ nhỏ đến lớn cho phù hợp Giáo viên phải làngười dẫn dắt, hỗ trợ và học sinh là trung tâm, chủ động trong quá trình học.Trong suốt quá trình dạy học, giáo viên phải nắm vững được sơ đồ thực hiện củahoạt động chia nhóm
b) Giáo viên phải luôn trong tâm thế sẵn sàng, chuẩn bị bài tốt, dự đoán tìnhhuống xảy tra trong quá trình dạy học để kịp thời xử lý và đưa ra phương phápnhanh, hữu hiệu Như vậy thì quá trình thực hiện việc dạy học của giáo viên vàhọc sinh sẽ đạt hiệu quả cao Trước khi lên lớp giảng dạy, giáo viên phải chuẩn bịnhững nội dung cơ bản sau:
Mục tiêu của bài học hôm nay là gì?
Những phần nào nên cho học nhóm, phần nào cá nhân hay trắc nghiệm?
Nên cho học sinh hoạt động theo nhóm mấy người?
Chia thời gian hoạt động của từng loại nhóm như thế nào?
Hướng dẫn học sinh chia công việc cho từng thành viên trong nhóm như thế nào?
Sau bài học, học sinh sẽ nắm được những gì?
Dự kiến các tình huống có thể xảy ra để giải quyết.
Học sinh phải chuẩn bị những gì?
Giáo viên chuẩn bị bài giảng thật chi tiết có các hoạt động cụ thể của từng nhóm và có công việc cho từng nhóm.
Giáo viên chuẩn bị trò chơi để ôn lại kiến thức cho học sinh.
3.3 Mục tiêu.
- Giúp học sinh cảm thấy tiết học thật thoải mái và gần gũi, không nặng quá vềkiến thức, học sinh có cảm giác thích thú khi bắt đầu tiết học, cũng như cảm thấymuốn tìm hiểu sâu hơn về mỗi bài học
- Học sinh tiếp nhận kiến thức theo nhiều cách khác nhau thông qua cácphương pháp và hình thức kiến tạo nội dung truyền tải linh hoạt của giáo viên
- Từ bài học giáo viên có thể đánh giá ngay được hiệu quả kiến thức mà mình
đã truyền đạt và nắm được mức độ tiếp thu bài của học sinh Từ đó giáo viên đề
ra những phương pháp, biện pháp đổi mới trong dạy học sao cho hiệu quả đối vớimôn Tin học dành cho học sinh tiểu học
- Đối tượng nguyên cứu thuộc phạm vi môn Tin học dành cho học sinh lớp1,2,5 áp dụng tại nhà trường
4 Biện pháp cụ thể đã thực hiện có hiệu quả tại nhà trường.
Trang 10Trong các tiết dạy, tôi áp dụng nhiều hình thức khác nhau để truyền tải kiếnthức, và với hoạt động nhóm cũng vậy, chúng ta có thể chọn một trong số các
cách chia nhóm, các kiểu trắc nghiệm hoặc trò chơi sau đây (tuỳ theo đặc điểm của lớp và và nội dung bài học) Bản thân tôi đã áp dụng linh hoạt trong suốt quá
trình thực dạy trên lớp tùy theo nội dung từng bài theo một số cách như sau:
4.1 Chia nhóm nhỏ cùng thảo luận.
Với phương pháp chia nhóm này, chúng ta có thể chia nhóm 2, 3 học sinhcùng ngồi một bàn thành một nhóm, cùng thảo luận về bài bài thực hành mànhóm cùng thực hiện
Sau thời gian thảo luận mỗi nhóm nhỏ cử một thành viên trình bày phương
hướng giải quyết của cả nhóm cho cả lớp nghe (giáo viên yêu cầu các nhóm trình bày ý kiến của nhóm, các nhóm khác bổ sung ý kiến, nhóm sau không được lặp lại ý của nhóm trước đã trình bày).
Ví dụ: Khi hướng dẫn học sinh chuẩn bị sang phần thực hành “Vẽ và tô màu
bức tranh theo mẫu – Lớp 2” Giáo viên cho các nhóm cùng thảo luận nội dung:
Dùng công cụ nào vẽ ngôi nhà? Dùng công cụ nào vẽ cây, hoa, mặt trời?
Dùng công cụ nào vẽ ngăn giữa các bãi cỏ, công cụ nào vẽ đường vào nhà?
Sử dụng những màu tô nào?
Yêu cầu học sinh trang trí thêm cho bức tranh và đưa ra cách trang trí cho bứctranh của mình như thế nào cho sinh động
Giáo viên có thể chỉ định bất kì nhóm trình bày ý kiến nhưng nhóm sau khônglặp lại ý của nhóm trước sau đó giáo viên nhận xét, kết luận
4.2 Chia nhóm bốn cùng thảo luận.
Giáo viên sẽ cho hai nhóm đôi đối diện với nhau hoặc hai nhóm đôi cùng dãytập hợp thành một nhóm để cùng thảo luận nhiệm vụ của giáo viên giao
Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm thực hiện trong thời gian nhất định
(có thể cho học sinh quan sát hoặc tìm hiểu vấn đề) kết quả sẽ được đại diện của
mỗi nhóm trình bày trong giờ học
Giáo viên có thể giao trước nhiệm vụ cho các nhóm thực hiện Mỗi nhóm sẽlàm một nhiệm vụ và không trùng nhau Các nhóm cần chuẩn bị những công việccần thiết cho nội dung thảo luận trong nhóm ở tiết học sau
Ví dụ: Với nội dung tìm hiểu về các loại thông tin theo chủ đề ngày lễ:
Nhóm 1: Thu thập thông tin về chủ đề Tết dương lịch 1/1; Tết Nguyên Đán
(giáo viên giao nhiệm vụ trong tiết học trước) và phân loại thông tin đã thu thập được theo các dạng cơ bản: Văn bản, âm thanh, hình ảnh.
Nhóm 2: Thu thập thông tin về chủ đề Ngày Quốc tế Phụ nữ 08/3 (giáo
viên giao nhiệm vụ trong tiết học trước) và phân loại thông tin đã thu thập được theo các dạng cơ bản: Văn bản, âm thanh, hình ảnh.
Trang 11 Nhóm 3: Thu thập thông tin về chủ đề Quốc tế thiếu nhi ngày 01/6 (giáo
viên giao nhiệm vụ trong tiết học trước) và phân loại thông tin đã thu thập được theo các dạng cơ bản: Văn bản, âm thanh, hình ảnh.
Nhóm 4: Thu thập thông tin về chủ đề Ngày Khai trường 05/9 (giáo viên
giao nhiệm vụ trong tiết học trước) và phân loại thông tin đã thu thập được theo các dạng cơ bản: Văn bản, âm thanh, hình ảnh.
Nhóm 5: Thu thập thông tin về chủ đề Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 (giáo
viên giao nhiệm vụ trong tiết học trước) và phân loại thông tin đã thu thập được theo các dạng cơ bản: Văn bản, âm thanh, hình ảnh.
Nhóm 6: Thu thập thông tin về chủ đề Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
(giáo viên giao nhiệm vụ trong tiết học trước) và phân loại thông tin đã thu thập được theo các dạng cơ bản: Văn bản, âm thanh, hình ảnh.
Nhóm 7: Thu thập thông tin về chủ đề Ngày Quân đội Nhân dân Việt Nam
22/12 (giáo viên giao nhiệm vụ trong tiết học trước) và phân loại thông tin đã thu thập được theo các dạng cơ bản: Văn bản, âm thanh, hình ảnh …
4.3 Chia nhóm theo cách để học sinh giúp đỡ nhau.
Cách này thực hiện dựa trên việc giáo viên quan sát, tìm ra những học sinh cókhả năng tiếp thu cao và hiểu bài nhanh, có năng khiếu rồi kết hợp với học sinhchưa giỏi, cần cố gắng để tạo thành một nhóm Giáo viên sẽ giao nhiệm vụ cho
các nhóm thực hiện trong một thời gian nhất định (có thể quan sát, tìm hiểu một vấn đề nào đó), kết quả sẽ được đại diện của mỗi nhóm trình bày.
Ví dụ: Với nội dung “Vẽ tự do bằng cọ vẽ, bút chì”, giáo viên chia học sinh có
khiếu thẩm mĩ và có khả năng sử dụng công cụ vẽ tốt, kết hợp với học sinh tiếpnhận kiến thức chậm hơn và các kĩ năng trên máy chưa tốt để tạo thành nhóm Trong mỗi nhóm, sau khi đã thống nhất, một bạn phác họa tranh vẽ phải thựchiện, một bạn vẽ lại trên phần mềm Paint
Sau khi thực hiện xong, các bạn trong nhóm sẽ hướng dẫn cho nhau cùng vẽnhững bức tranh mà giáo viên yêu cầu
Khi thực hiện xong giáo viên sẽ yêu cầu những bạn còn yếu lên đại diện nhóm
để thực hiện tranh vẽ Giáo viên nhận xét cách giúp đỡ bạn trong nhóm
4.4 Chia nhóm theo phương pháp nhóm thực hiện, nhóm đánh giá.
Cách này giáo viên sẽ giao nhiệm vụ cho một nhóm chịu trách nhiệm thảo luậnmột chủ đề nào đó và một nhóm khác có trách nhiệm nêu ý kiến, nhận xét vềphần trình bày của nhóm kia
Ví dụ: Với nội dung luyện gõ đoạn văn bản theo kiểu Telex – học sinh khối 2.
Để giúp học sinh nắm vững được cách gõ và gõ nhanh, chính xác giáo viên có thểgiao nhiệm vụ cho từng nhóm thực hiện:
GV chia 1 tổ thành 2 nhóm, mỗi nhóm 5 bạn
Nhóm 1: Viết lại cách gõ chữ tiếng Việt theo kiểu Telex ra bảng đen?
Trang 12Nhóm 2: Viết lại cách gõ dấu tiếng Việt theo kiểu Telex ra bảng đen?
Sau đó giáo viên cho nhóm 2 nhận xét, đánh giá nhóm 1 đúng, sai
GV nhận xét đánh giá và đưa ra kết luận cho cả hai nhóm của từng tổ
4.5 Áp dụng các phương án và xoay vòng trắc nghiệm.
Giáo viên sẽ đưa ra một số trò chơi và yêu cầu các nhóm tham gia, nhóm nàotìm ra câu trả lời đúng thì được tính điểm, giáo viên là người cuối cùng đưa ra kếtquả nhóm chiến thắng GV mời các nhóm cho ý kiến về phương án chọn
Ví dụ: Với nội dung bài “Luyện gõ 10 ngón”, để kiểm tra lại khả năng tiếp thu
bài và kiến thức của học sinh, giáo viên có thể cho học sinh chơi trò chơi “Luckynumber” Khi học sinh chọn một số nào đó, màn hình sẽ hiển thị câu hỏi của số
đó và các nhóm bắt đầu thi nhau trả lời câu hỏi bằng cách viết ra giấy hoặc giơthẻ phương án mình lựa chọn
o Câu 1: Đặt tay lên hàng phím xuất phát ở hàng phím nào?
A Hàng phím trên B Hàng phím dưới
C Hàng phím số D Hàng cơ sở
o Câu 3: Để luyện gõ 10 ngón hàng phím dưới với phần mềm Mario, con chọn mục Lessons nào?
A Lessons/ Add top row B Lessons/ Add Number
C Lessons/ Add Bottom row D Lessons/ Home Row OnlyCác nhóm thảo luận trong 20 giây Đại diện các nhóm trả lời, nhóm khác nhậnxét, sau đó Giáo viên nhận xét, bổ sung ý kiến cho các nhóm
* Về nội dung và thời gian thảo luận.
- Nội dung thảo luận của các nhóm có thể giống hoặc khác nhau
- Thời gian thảo luận có thể căn cứ vào nội dung bài học cũng như đặc điểmcủa lớp học
Ví dụ: Trong nội dung bài thực hành tổng hợp “Vẽ và tô màu bức tranh theo
mẫu”, giáo viên cho các nhóm cùng thảo luận một số nội dung như:
o Dùng công cụ nào vẽ ngôi nhà?
o Dùng công cụ nào vẽ cây, hoa, lá, mặt trời?
o Dùng công cụ nào ngăn giữa các bãi cỏ, công cụ nào vẽ đường vào nhà?
o Sử dụng những màu tô nào? …
- GV cho HS các nhóm thảo luận trong 3 phút và cử đại diện trình bày (VD 1 phút/nhóm), các nhóm sau không nói lại ý của nhóm trước.
- Giáo viên chốt lại nội dung sau phần thảo luận và báo cáo của các nhóm
4.6 Nhận thức về nhiệm vụ, vai trò của giáo viên và nhóm trưởng.
* Vai trò của giáo viên:
Trang 13a) Khi học sinh tiến hành thảo luận, giáo viên chuyển từ vị trí người hướng dẫn
sang vị trí người giám sát Nhiệm vụ của giáo viên lúc này là nhận biết tiến trìnhhoạt động của các nhóm, từ đó có thể hỗ trợ, can thiệp kịp thời
Muốn việc làm việc, thảo luận nhóm của HS đạt hiệu quả cao, khi giám sáthoạt động nhóm, giáo viên cần:
Chú ý đến hoạt động mà giáo viên yêu cầu lớp học thực hiện, không làm việc riêng khi học sinh đang thảo luận Giáo viên cần phải di chuyển, quan sát và giám sát mọi hoạt động của lớp trong quá trình HS thảo luận.
Chú ý lắng nghe quá trình trao đổi của học sinh trong nhóm Từ đó, giáo viên có thể phát hiện khả năng đặc biệt của từng học sinh, hướng thảo luận của từng nhóm để gợi ý, điều chỉnh kịp thời nếu cần.
Quan sát để xem có học sinh nào “đứng bên lề” hoạt động không? Nếu có, giáo viên tìm cách đưa những HS đó tham gia vào hoạt động của nhóm.
b) Trong suốt quá trình bài dạy, giáo viên phải chú ý nhận biết bầu không khí
lớp học xem các nhóm hoạt động “thật” hay “giả”
c) Giáo viên cần có sự điều chỉnh kịp thời, linh hoạt, đặc biệt trong những
trường hợp vấn đề mình đặt ra cho HS làm không khí hoạt động của nhóm trầmxuống Nếu vấn đề quá khó, học sinh không đủ khả năng giải quyết, hoặc ngượclại, nếu vấn đề quá dễ sẽ khiến học sinh không có gì phải làm Cả hai trường hợpnày đều có thể làm giảm đi độ “nóng” của bầu không khí trong lớp
d) Giáo viên cần khen ngợi, khuyến khích, gợi ý và thúc đẩy cho học sinh tích
cực hoạt động trong suốt quá trình thảo luận
e) Giáo viên định rõ lượng thời gian từng hoạt động nhóm cụ thể, và nhắc thời
gian để các nhóm chủ động hoàn thành phần hoạt động của mình đúng thời gianquy định
* Vai trò của nhóm trưởng:
a) Có khả năng tổ chức, phân công nhiệm vụ cho các thành viên, hướng dẫn
các thành viên trong nhóm thảo luận đúng với nội dung đã giao
b) Cần linh hoạt và nhạy bén, có khả năng điều động các thành viên trong
nhóm tham gia tích cực vào thảo luận; theo dõi, quan sát từng người để có biệnpháp điều chỉnh kịp thời; lắng nghe ý kiến đóng góp thảo luận của các bạn thànhviên trong nhóm mình, động viên khuyến khích những bạn ít nói, rụt rè, phát huytính năng động, sáng tạo của các bạn trong nhóm
Như vậy, vai trò của nhóm trưởng là rất quan trọng, vì vậy trong quá trìnhgiảng dạy giáo viên cần phải quan sát thái độ và cách làm việc của từng học sinh
để lựa chọn các nhóm trưởng cho phù hợp Tuy nhiên, HS làm nhóm trưởngkhông phải là người quyết định tất cả cho buổi thảo luận
4.7 Trình bày kết quả thảo luận của nhóm.
Trang 14Với hoạt động này, GV cần hướng dẫn chi tiết từ những buổi hoạt động nhómđầu tiên nhằm tạo thành thói quen chủ động trong HS Đại diện các nhóm hoặc tất
cả thành viên trong nhóm đều có thể tham gia hoạt động này
Kết quả thảo luận có thể được trình bày dưới nhiều hình thức: bằng lời,viếthoặc vẽ lên giấy khổ to…có thể do một người thay mặt nhóm trình bày, có thểnhiều người trình bày mỗi người một đoạn nối tiếp nhau…
Các nhóm trình bày kết quả thảo luận trước lớp Giáo viên nhận xét, bổ sung vàkết luận Cho HS ghi nội dung bài học vào vở (nếu có)
4.8 Đánh giá kết quả học tập của học sinh thông qua quá trình học tập.
Giáo viên sẽ nhận xét, đánh giá kết quả học tập của học sinh thông qua các nội
dung kiểm tra trắc nghiệm, kiểm tra thực hành (lồng ghép kiến thức cũ, kiến thức mới) kết hợp với quá trình theo dõi tham gia các hoạt động giáo dục, nhiệm vụ
học tập của HS trong các tiết học
Khi ra các đề kiểm tra định kì (cuối HK1, cuối HK2) về kiến thức tổng quátcủa học sinh đã được học, GV cần điều chỉnh các dạng bài, câu hỏi nhằm pháthuy được năng lực, kĩ năng của học sinh; có phân loại trình độ phù hợp theo cácnhóm đối tượng; đảm bảo đúng nội dung các thông tư quy định về kiểm tra, đánhgiá
4.9 Biện pháp thực hiện của giáo viên.
Tin học là môn học đặc thù và có liên quan chặt chẽ với sử dụng máy tính, đặctrưng quan trọng của bộ môn này là học lí thuyết phải đi đôi với thực hành Dovậy, để dạy học Tin học có hiệu quả, giáo viên vừa phải trang bị cho học sinh kiếnthức khoa học về Tin học, phát triển tư duy, vừa phải chú trọng rèn luyện kỹ năngthực hành, ứng dụng, tạo mọi điều kiện để học sinh được thực hành, nắm bắt vàtiếp cận những công nghệ mới của tin học phục vụ học tập và đời sống
Tuy nhiên, từ thực tế dạy học tại trường Tiểu học bản thân tôi nhận thấy, nhiềuhọc sinh tỏ ra ngại thực hành, thao tác cơ bản trên máy còn chưa chuẩn; đa sốthực hành trên máy chỉ tập trung vào học sinh khá và giỏi, số còn lại chỉ quan sátnên khi giáo viên hỏi không thực hiện được công việc theo yêu cầu Để có thểkhắc phục được những hạn chế nêu trên, tôi đã thực hiện và nhận thấy GV cần cócác biện pháp cụ thể như sau:
a) Thiết kế Kế hoạch bài dạy phù hợp.
Đây là công việc bắt buộc của tất cả các tiết học, môn học Tuy nhiên với tiếtthực hành Tin học, ngoài việc soạn giảng bình thường theo quy định giáo viên cầnphải nêu rõ các yêu cầu cho từng bài thực hành, trong đó nêu rõ các yêu cầu từthấp đến cao và yêu cầu cho từng đối tượng giỏi, khá, trung bình, yếu
Thiết kế bài dạy thực hành phù hợp với nhiều đối tượng học sinh là nội dungquan trọng cần lưu ý, bởi việc này sẽ giúp giáo viên chuẩn bị chu đáo hơn về kiếnthức, kỹ năng, phương pháp, tiến trình của một tiết dạy thực hành