Phương pháp thuyết trình rất cần thiết cho sinh viên học ngoại ngữ vì nó giúp cho sinh viên cải thiện các kỹ năng, đặc biệt kỹ năng nói. Bài viết tiến hành điều tra sinh viên học tiếng Pháp năm thứ ba, khóa 14 để tìm hiểu việc sử dụng phương pháp thuyết trình ở môn Tiếng pháp chuyên ngành du lịch.
Trang 1VAI TRÕ CỦA PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH TRONG VIỆC CẢI THIỆN KỶ NĂNG NÓI Ở MÔN TIẾNG PHÁP CHUYÊN NGÀNH DU LỊCH CỦA SINH VIÊN TIẾNG PHÁP NĂM THỨ 3 KHÓA 14- KHOA TIẾNG PHÁP- TIẾNG NGA, TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
ĐẠI HỌC HUẾ Trương Kiều Ngân
Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế
Tóm tắt
Phương pháp thuyết trình rất cần thiết cho sinh viên học ngọai ngữ vì nó giúp cho sinh viên cải thiện các kỹ năng, đặc biệt kỹ năng nói Điều này rất cần thiết cho việc giao tiếp với người nói tiếng Pháp trong cuộc sống hằng ngày và trong công việc sau này Ngoài các giờ thực hành tiếng, các môn chuyên ngành là cơ hội để các em sinh viên trau dồi kỹ năng nói Thấy được tầm quan trọng của phương pháp thuyết trình trong việc nâng cao
kỹ năng nói của sinh viên Chính vì vậy, trong bài viết này chúng tôi tiến hành điều tra sinh viên học tiếng Pháp năm thứ ba, khóa 14 để tìm hiểu việc sử dụng phương pháp thuyết trình ở môn Tiếng pháp chuyên ngành du lịch
Từ khoá
phương pháp thuyết trình, Tiếng pháp chuyên ngành du lịch, kỹ năng nói, sinh viên năm
3 khóa 14
1 Mở đầu
Ngày nay, học ngọai ngữ tốt sẽ giúp cho sinh viên có nhiều cơ hội để tìm được việc làm tốt.Việc làm chủ được một ngoại ngữ có nghĩa là nắm vững bốn kỹ năng nghe, nói, đọc và viết Trong cuộc sống năng động ngày nay, các phương pháp giảng dạy là phong phú và đa dạng để cho sinh viên có thể thành công và năm bắt việc học ngoại ngữ Phương pháp thuyết trình đựoc sử dụng nhiều trong các môn học chuyên ngành nhằm phát huy các khả năng của các em sinh viên như tư duy, tìm tòi và tổng hợp tài liệu
2 Cơ sở lý luận
2.1.Phương pháp thuyết trình
2.1.1 Định nghĩa
Theo Lại Thế Luyện (2012),thuyết trình là trình bày bằng lời trước nhiều người nghe về một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thông tin hoặc thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe
2.1.2.Phân loại
Theo Tim Hindle (2006) có các lọai thuyết trình sau: 8Thuyết trình để cung cấp thông tin; Thuyết trình để thuyết phục và Thuyết trình để gây cảm hứng
- Thuyết trình là cách truyền đạt các ý tưởng và các thông tin: Ví dụ như một thầy giáo đang giảng bài, một bạn lớp trưởng thông báo một vấn đề gì đó trước lớp
Trang 2- Thuyết trình thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe: Ví dụ như một nhân viên bán hàng thuyết trình thuyết phục khách hàng mua sản phẩm trong một buổi hội thảo, một trưởng phòng marketing thuyết phục ban lãnh đạo công ty về chiến dịch marketing cho công ty trong thời gian tới
- Thuyết trình gây cảm hứng: Lãnh đạo công ty phải nói với nhân viên về một chủ đề nào đó nhằm kích thích tinh thần làm việc, một diễn giả thuyết trình một chủ đề nào đó, hay là một vị
tướng nói chuyện với ba quân trước ngày ra trận
2.3 Các bước để xây dựng một bài thuyết trình
2.3.1 Phân tích
- Cần xác định mục tiêu của việc thuyết trình, có nghĩa là cái bạn muốn người nghe hiểu là gì, quan hệ bạn muốn tạo dựng là gì, với ai và cái bạn muốn người nghe thực hiện
- Cần phân tích người nghe bằng cách suy nghĩ về chủ đề thuyết trình trước đám đông dưới góc độ của người nghe, tập trung vào kiến thức của họ về vấn đề bạn thuyết trình đến đâu, ngôn ngữ sử dụng như thế nào, mối quan tâm của họ là gì, những định kiến, tâm trạng, quan hệ của người nghe
-Thực hiện phân tích các ý tưởng và xây dựng mạch ý tưởng
Chuẩn bị nội dung, thông tin cho bài thuyết trình Tìm hiểu về khán giả và văn hóa của họ Tìm kiếm chủ đề, xây dựng mục tiêu, xác định mục đích rõ ràng
2.3.2 Cấu trúc của một bài thuyết trình
Một bài thuyết trình được chia làm 3 phần: Mở đầu, nội dung và kết thúc
Cấu trúc của bài thuyết trình mang lại cho người nghe cảm giác có sự phân tích, luận cứ, có cảm giác của sự chuyển động tiến lên phía trước và lý do dễ nhớ
Các mục tiêu cơ bản của một bài thuyết trình:
- Không làm mất thời gian của người nghe
- Hiếu thính giả làai và tại sao họ tới đây
- Cấu trúc tốt bài thuyết trình
- Thực hiện bài thuyết trình lôi cuốn và hấp dẫn
- Nhấn mạnh những điểm quan trọng trong thông điệp
- Tạo lập được mối quan hệ thân thiện với người nghe
2.3.3 Thực hiện
Các nguyên tắc thuyết trình hiệu quả sau đây
- Hiểu mục đích của buổi thuyết trình
Trang 3- Trình bày nội dung sinh động, cuốn hút
3 Mục đích, khách thể, phạm vi, phương pháp nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu khả năng nói thông qua phương pháp thuyết trình ở đối tượng sinh viên năm thứ 3, khóa 14 chuyên ngành Du lịch ở khoa Tiếng Pháp- Tiếng Nga Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao khả năng thuyết trình của sinh viên trong quá trình học các môn chuyên ngành Du lịch
3.2 Khách thể nghiên cứu
41 sinh viên năm thứ ba, khóa 14 chuyên ngành Du lịch ở khoa Tiếng Pháp-Tiếng Nga
- Trường Đại học Ngoại ngữ- Đại học Huế
3.3.Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu việc sử dụng phương pháp thuyết trình trong quá trình dạy và học các môn chuyên ngành Du lịch tại khoa Tiếng Pháp- Tiếng Nga - Trường đại học Ngoại ngữ- Đại học Huế
3.4 Nội dung nghiên cứu
- Tổng quan tài liệu về lý thuyết vềphương pháp thuyết trình
- Tiến hành khảo sát việc áp dụng phương pháp thuyết trình đối với sinh viên ngành
Du lịch
- Phân tích, đánh giá kết quả nghiên cứu đạt được Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp cụ thể
3.5 Phương pháp nghiên cứu
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu lý thuyết dựa trên tổng quan các tài liệu của các tác giả Lại Thế Luyện,Tim Hindle và RiChard Hal liên quan đến phương pháp thuyết trình, từ đó tập hợp và xây dựng cơ sở lý thuyết cho việc nghiên cứu đề tài
Các nghiên cứu thực nghiệm đựoc tiến hành dựa trên khảo sát thông qua việc sử dụng phiếu câu hỏi để tìm hiểu khó khăn của sinh viên đối với việc sử dụng phương pháp
thuyết trình Chúng tôi đã tiến hành lấy ý kiến trên 41 sinh viên năm thứ ba bằng một bảng câu hỏi
Nghiên cứu này sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng.Chúng tôi tiến hành điều tra trên 41 sinh viên năm thứ ba và thứ tư tại Trường Đại học Ngọai ngữ- Đại học Huế Phiếu điều tra gồm các câu hỏi đóng và mở nhằm mục đích điều tra sinh viên sử dụng phương pháp thuyết trình trong quá trình học các môn chuyên ngành Du lịch
4 Kết quả nghiên cứu
Trang 4Bảng 1: Ý kiến của sinh viên về việc sử dụng phương pháp thuyết trìnhtrong các giờ học môn
Tiếng Pháp chuyên ngành Du lịch
Ý kiến sinh viên về phương pháp thuyết
Tỵ lệ (%)
Căn cứ vào kết quả khảo sát ở bảng 1, đa số sinh viên đều sử dụng phương pháp thuyết trình trong các môn chuyên ngành, 21,7 % sinh viên sử dụng rất thường xuyên, 12,2 % sinh viên thỉnh thoảng sử dụng và 0% không bao giờ Qua kết quả này cho thấy rằng phương pháp thuyết trình được sinh viên đánh giá cao và được sử dụng trong việc học môn Tiếng pháp chuyên ngành Du lịch
Bảng 2:Các nguyên tắc cần có cho bài thuyết trình
Các nguyên tắc cần có cho bài thuyết trình N= 41 Tỷ lệ (%)
2 Thông điệp truyền tải ngắn gọn, xúc tích, biểu cảm 12 29,3
0 12,2
36,6 29,3
21,7
Không bao giờ Thỉnh thoảng
Có sử dụng Thường xuyên Rất thường xuyên
Trang 5Theo bảng, chúng ta thấy rằng, đa số các sinh viên đều nắm rõ các nguyên tắc cần có cho bài thuyết trình 26,8% luyện nói trước ở nhà 29,3 % cho rằng thông điệp nên ngắn gọn
và xúc tích 43,9 % sinh viên quan tâm đến phần trình bày nội dung
Trên thực tế, để có một bài thuyết trình tốt, thì cần hội tụ đủ các yếu tố trên, vì nếu thiếu một trong các yếu tố thì bài thuyết trình sẽ bị nhàm nhán và không có sức lôi cuốn người nghe.Tuy vậy, một số sinh viên chưa nắm tốt các nguyên tắc của bài thuyết trình, và việc luyện tập trước ở nhà đóng một vai trò quan trọng cho việc thành công Từ đó dẫn đến việc nói trước đám đông chưa tự tin và còn nhiều lỗi sai về mặt chia động từ và phát âm
Bảng 3: Những khó khăn mà sinh viên gặp phải trong việc sử dụng phương pháp thuyết trình Khó khăn mà sinh viên gặp phải khi
sử dụng phương pháp thuyết trình
N= 41 Tỵ lệ (%)
1 Khả năng phân tích và tổng hợp các ý
trong các tài liệu
3 Thiếu kiến thức về ngữ pháp và từ
vựng
26,8
29,3 43,9
0
Luyện nói trước ở nhà
Thông điệp truyền tải ngắn gọn, xúc tích, biểu cảm
Trình bày nội dung sinh động, cuốn hút
Trang 636,6% sinh viên đều cho rằng, khả năng phân tích và tổng hợp các tài liệu là yếu tố cản trở chính trong quá trình làm bài thuyết trình 39 % có khó khăn trong việc hiểu nội dung chính của bài thuyết trình do thiếu kiến thức về ngữ pháp là 24,4 % Quả vậy, việc đọc hiểu các tài liệu tốt là nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như là cú câu và từ vựng, điều này sẽ làm cho bài thuyết trình có nội dung sâu hơn và có sức lôi cuốn người nghe
Bảng 4: Giải pháp khắc phục những khó khăn đối việc học môn Tiếng pháp chuyên ngành
Du lịch bằng phương pháp thuyết trình
Các giải pháp giúp sinh viên khắc phục khó khăn N= 41 Tỵ lệ (%)
1 Sinh viên nên nắm vững các kiến thức về ngữ pháp và
liên kết câu khi học thực hành tiếng ở năm 1 và năm 2
2 Sinh viên nênsử dụng tin học tốt để có những biểu đồ,
clip và hình ảnh sinh động
3.Giảng viên nên cung cấp một số tài liệuhoặc các đường
link cho sinh viên
4 Sinh viên sử dụng các ví dụ trong khi thuyết trình 5 12,2
5.Sử dụng ngôn ngữ hình thể (cử chỉ tay, ánh mắt, nụ
cười)
36,6
39
24,4
0
Khả năng phân tích và tổng hợp các ý trong các tài liệu
Hiểu nội dung chính của bài Thiếu kiến thức về ngữ pháp và từ vựng
Trang 7Kết quả điều tra cho thấy 21,9 % sinh viên cho rằng nên làm nhiều sách bài tập ngữ pháp,điều này giúp sinh viên xây dựng được các câu đúng cú pháp và sử dụng đúng các thì, điều này giúp họ vận dụng tốt hơn trong việc hoàn thành một bài thuyết trình tốt cho các môn chuyên ngành 26,8 % sinh viên mong muốn giảng viên cung cấp các đường link liên quan đến nội dung thuyết trình Với việc có đầy đủ nguồn tài liệu, sinh viên sẽ có bài thuyết trình với nội dung phong phú và các ví dụ rõ ràng để minh chứng cho các lập luận đã nêu ra, từ đó
sẽ giúp cho người nghe ghi nhớ lâu hơn các nội dung thuyết trình 17,1 % sinh viên đồng ý với việc nên có kiến thức tốt về tin học để bài thuyết trình đạt chất lượng cao và 22 % sử dụng ngôn ngữ hình thể để bài thuyết trình càng lôi cuốn
Trong quá trình giảng dạy môn Tiếng pháp chuyên ngành Du lịch có sử dụng phương pháp thuyết trình, sinh viên cần phải nắm các cấu trúc ngữ pháp, nắm từ vựng liên quan đến phần thuyết trình Giảng viên nên giới thiệu các tài liệu hoặc các đường link liên quan đến phần thuyết trình
Bên cạnh sự giúp đỡ của giảng viên thì bản thân mỗi sinh viên cần phải nỗ lực bằng cách tìm đọc các sách báo có liên quan để có cái nhìn thấu đáo và toàn diện hơn vấn đề cần được trình bày
5 Đề xuất và kiến nghị
Trên cơ sở tiến hành điều tra và phân tích sử dụng phương pháp thuyết trình trong giờ học môn Tiếng pháp chuyên ngành Du lịch nhằm nâng cao khả năng nói của các em sinh viên, chúng tôi đưa ra một số đề xuất cho việc dạy và học như sau:
5.1 Đối với sinh viên:
21,9
17,1 26,8
12,2
22
Sinh viên nên nắm vững các kiến thức về ngữ pháp và liên kết câu khi học thực hành tiếng ở năm 1 và năm 2 Sinh viên nên sử dụng tin học tốt để có những biểu đồ, clip
và hình ảnh sinh động Giảng viên nên cung cấp một
số tài liệu hoặc các đường link cho sinh viên
Sinh viên sử dụng các ví dụ trong khi thuyết trình
Sử dụng ngôn ngữ hình thể (cử chỉ tay, ánh mắt, nụ cười)
Trang 8- Sinh viên luôn phải tìm tòi các tài liệu học tập để hiểu nội dung bài thuyết trình phong phú và trình bày được logic, lập luận chặt chẽ
- Để có thể trình bày một vấn đề tự tin trước đám đông, sinh viên nên tập luyện trước
ở nhà
- Chủ động học tập trong mọi tình huống, từ các kiến thức trong các môn thực hành tiếng vận dụng tốt hơn nữa vào trong bài học
- Khó khăn lớn nhất đối với môn nói, là sinh viên còn thiếu tự tin khi giao tiếp Sinh viên chuyên ngữ nói chung và sinh viên năm thứ ba nói riêng hiện nay trình độ kiến thức không đồng đều Có một số sinh viên đã học tiếng Pháp 12 năm gồm 9 sinh viên, và số còn lại học 6 năm, 3 năm, một số khác mới bắt đầu học Đặc biệt một số em vào học theo nguyện vọng 2 hoặc 3 có nhiều khó khăn để có thể bắt kịp việc học tiếng Pháp Sinh viên còn thiếu tính tự chủ, chủ động và sáng tạo trong học tập do còn ảnh hưởng cách học ở phổ thông Để tránh rụt rè khi thuyết trình, sinh viên nên tìm cơ hội giao tiếp với người nói tiếng Pháp hoặc làm việc theo nhóm,nhất là luyện tập trước ở nhà nhằm hoàn thiện kỹ năng nói
- Tăng cường việc tự học và tự nghiên cứu Phương pháp thuyết trình là cơ hội để các
em sinh viên thể hiện khả năng nói của mình bằng cách vận dụng các kiến thức đã học
5.2 Đối với giáo viên
- Yêu cầu sinh viên vận dụng phương pháp thuyết trình vào việc học môn Tiếng pháp
chuyên ngành Du lịch,bởi lẻ đây là phương pháp tốt để sinh viên phát huy khả năng nói trước công chúng Hơn nữa, sinh viên sẽ tự tin hơn trong giao tiếp và nhớ các cấu trúc câu và từ vựng mỗi chủ điểm
- Giảng viên yêu cầu sinh viên đồng thời đọc nhiều tài liệu cùng một chủ đề để có lượng kiến thức phong phú cho bài thuyết trình
-Giảng viên viên phát hiện các lỗi phát âm sai của sinh viên trong quá trình thuyết trình, và ghi chép lại các lỗi sai và sẽ sửa lỗi phát âm ở các học phần thực hành tiếng vì đây chính là vấn đề gây ra sự khó hiểu đối với người nghe
Kết luận: Thuyết trình là một phương pháp có hiệu quả giúp cho khả năng nói của sinh viên
được tốt hơn,đồng thời có thể củng cố các vấn đề từ vựng, hình thái và cú pháp đã được học trong chương trình Đối với sinh viên năm thứ ba, phương pháp thuyết trình giúp cho họ tự tin hơn trong giao tiếp bằng tiếng Pháp và trong công việc sau này
Tài liệu tham khảo
Business Harvard Review (2014) Bộ sách cẩm nang bỏ túi – Kỹ năng thuyết trình NXB
Thông Tấn
Lại Thế Luyện (2012) Kỹ năng Thuyết trình hiệu quả Nhà xuất bản tổng hợp TP.HCM RiChard Hal (2012) Thuyết trình thật đơn giản, Alphabooks NXB Văn hóa
Trang 9THE ROLE OF PRESENTATION IN IMPROVING SPEAKING SKILL FOR JUNIOR STUDENTS MAJORED IN FRENCH FOR TOURISM, FACULTY OF FRENCH & RUSSIAN, UNIVERSITY OF FOREIGN
LANGUAGES, HUE UNIVERSITY Abstract
Presentation is very necessary for students learning a foreign language It helps students improve their language skills, especially the speaking one This is very essential for communicating in French in daily life as well as for their future career Beside skill practicing classes, French for specific purposes classes are other opportunities for students to improve their speaking ability As for the importance of oral presentation in developing speaking skills, this paper investigates how junior students majored in French for Tourism use presentation in their French for Tourism classes
Keywords
presentation, French for Tourism, speaking skills, junior students