Kế toán tập hợp chi phí và giá thành sản phẩm của công ty nhựa cao cấp Hàng Không

Kế toán tập hợp chi phí và giá thành sản phẩm của công ty nhựa cao cấp Hàng Không

Mục lục

PHầN I Lý LUậN CHUNG Về Kế TOáN CHi PHí SảN XUấT

Và TíNH Giá THàNH SảN PHẩM TRONG CáC DOANH

NGHiệP SảN XUấT

4

I-Nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 4

IV Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành SP 15

V Các phơng pháp tính giá thành và ky giá thành 37Phần II THựC Tế Về CÔNG TáC Kế TOáN TậP HợP CHi PHí SảN

XUấT Và TíNH Giá THàNH SảN PHẩM Tại CÔNG TY NhựA CAO CấP

Hàng không

47

I Đặc điểm chung của Công ty Nhựa cao cấp Hàng không 47

II Thực tề về công tác tập hợp chi phí SX và tính giá thành SP 58

Phần iii một số ý kiến nhằm cải tiến và hoàn thiện công

tác kế toán tập hợp chi phí sx và tính giá thành sp ở công

ty nhựa cao cấp hàng không.

97

i Nhận xét chung về công tác quản lý, kế toán tập hợp CPSX và tính

giá thành SP tại công ty nhựa cao cấp Hàng Không

97

II Một số ý kiến đóng góp nhằm cải tiến và hoàn thiện công tác kế

toán tập hợp CPSX và tính giá thành SP ở công ty nhựa cao cấp HK

99

Kết luận

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1

-Lời nói đầu

Trong sự nghiệp Công nghiệp hoá-Hiện đại hoá đất nớc kế toán làcông cụ quan trọng phục vụ cho việc quản lý nền kinh tế cả về vĩ mô và vimô Các đơn vị sản xuất công nghiệp nói chung và sản xuất hàng tiêu dùngnói riêng trở thành đơn vị hạch toán kế toán độc lập, tự chủ trong mọi hoạt

động sản xuất kinh doanh do đó kế toán không còn là hình thức nh trớc đây

mà nó là một công cụ sắc bén của quản lý, cung cấp các thông tin một cáchchính xác kịp thời về tình hình sản xuất của doanh nghiệp để từ đó giúp choviệc ra quyết định của nhà quản lý đợc đúng lúc, chính xác, đảm bảo cho sựphát triển của doanh nghiệp và để cho doanh nghiệp đứng vững trên thị trờngtrong đó hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm luôn đợc coi

là công tác trọng tâm của các doanh nghiệp-sản xuất

Để điều hành sản xuất kinh doanh trong điều kiện của cơ chế thị trờngvới nhiều thành phần kinh tế Các doanh nghiệp-sản xuất một mặt phải tăngcờng đổi mới công nghệ sản xuất, nâng cao chất lợng sản phẩm.Mặt khácphải trú trọng công tác quản lý sản xuất, quản lý kinh tế, đảm bảo sản xuấtkinh doanh ngày càng phát triển

Nh chúng ta đã biết, hoạt động sản xuất trong nền kinh tế thị trờngdoanh nghiệp phải đứng trớc sự cạnh tranh hết sức gay gắt, chịu sự điều tiếtcủa các qui luật kinh tế của nền kinh tế thị trờng Nên muốn đứng vững trên

ra sản phẩm vừa có chất lợng tốt, mẫu mã đẹp vừa có giá thành hạ phù hợpvới ngời tiêu dùng Để làm đợc điều này doanh nghiệp phải thực hiện tổng

điều hoà nhiều biện pháp quản lý đối với mọi hoạt động sản xuất kinh doanhcủa đơn vị Đặc biệt là phải quản lý chặt chẽ các quá trình sản xuất-sản phẩmnhằm giảm chi phí và hạ giá thành

Để tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm thì việc hạch toán chính xácchi phí sản xuất là điều hết sức cần thiết để từ đó doanh nghiệp có thể xác

định đợc kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, đề ra những biện pháp kịpthời nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm tạo điều kiệncho sản phẩm có tính cạnh tranh cao Yêu cầu này chỉ có thể thực hiện đợckhi doanh nghiệp quản lý chặt chẽ các khoản chi phí sản xuất (việc sử dụnglao động vật t,vốn…) Để làm đ) Để làm đợc điều này các nhà quản lý phải thờngxuyên xác định và xây dựng những định mức kinh tế kĩ thuật phù hợp Phảinắm bắt nhanh đặc điểm tổ chức quản lý của công ty nhựa cao cấp hàngkhông trong các thông tin kinh tế cần thiết nh: Các thông tin về thị trờng giácả, các thông tin trong nội bộ doanh nghiệp Về năng lực sản xuất, dự trữ vật

t, tiền vốn, giá thành sản phẩm, lợi nhuận…) Để làm đNhằm đề ra những biện phápthúc đẩy sản xuất phát triển và kế toán có thể cung cấp những thông naỳ mộtcách chính xác kịp thời và đầy đủ

Công ty nhựa cao cấp Hàng Không là một đơn vị hạch toán độc lậptrực thuộc của hàng không dân dụng Việt Nam Sản phẩm của công ty là cácloại mặt hàng nhựa phục vụ cho các chuyến bay nói riêng và ngành hàngkhông nói chung Hiện nay sản phảm của công ty đã đợc tung ra thị trờng và

đã đợc ngời tiêu dùng chọn là hàng Việt Nam chất lợng cao rất có uytín.Làm thế nào tính đúng tính đủ chi phí sản xuất để ra đợc những sản phẩm

có giá thành hạ, mẫu mã đẹp, chất lợng tốt,khả năng cạnh tranh cao đó là vấn

đề mà công ty đặc biệt chú trọng

Trong thời gian thực tập tại công ty nhựa cao cấp Hàng Không, Em đãnhận thấy đợc tầm quan trọng cuả kế toán tập hợp chi phí và tính giá thànhsản phẩm nó có ý nghĩa tới kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công

ty Do đó, Em mạnh dạn chọn đề tài “Kế toán tập hợp chi phí và giá thànhsản phẩm của công ty nhựa cao cấp Hàng Không” cho báo cáo tốt ngiệp của

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 3

-mình ngoài phần mở đầu và kết luận báo cáo gồm 3 phần:

Phần 1: Lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sảnphẩm trong doanh nghiệp –sản xuất

Phần 2: Tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩmtại công ty nhựa cao cấp Hàng Không

Phần3: Một số ý kiến nhằm nâng cao công tác kế toán chi phí sản xuất

và tính giá thành ở công ty nhựa cao cấp Hàng Không

Qua thời gian thực tập tại công ty mặc dù đã đợc sự giúp đỡ nhiệt tìnhcủa các Cô, Chú phòng kế toán các đồng chí cán bộ quản lý, lãnh đạo công

ty cùng sự hớng dẫn nhiệt tình của thầy Trần Đức Hùng nhng do thời gian ít,hiểu biết và nhận thức còn hạn chế chắc chắn báo cáo còn nhiều thiếu sót.Emrất mong và xin chân thành cảm ơn sự đóng góp của các Thầy cô giáo, cácCô, Chú ở công ty cùng các bạn đồng nghiệp để báo cáo hoàn thiện hơn

PHầN I

Lý LUậN CHUNG Về Kế TOáN CHi PHí SảN XUấT Và TíNH Giá THàNH SảN PHẩM TRONG CáC DOANH NGHiệP SảN XUấT i-Nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Để đảm bảo hạch toán đầy đủ,chính xác chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm, cung cấp thông tin kịp thời cho quản trị doanh nghiệp kế

1-Phải nắm vững nội dung kế toán của chi phí.

Chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các haophí về lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liênquan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kì nhất định (Tháng,Quý, Năm).Nói cách khác, chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn

bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong một kỳ để thực hiện quátrình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Thực chất chi phí là sự dịch chuyển vốn-chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào các đối tợng tính giá

2- Phải phân loại chi phí sản xuất hợp lí theo yêu cầu của công tác quản

lý và hạch toán.

Do chi phí sản xuất có rất nhiều loại nên cần thiết phải phân loại chiphí nhằm tạo thuận lợi cho công tác quản lý và hạch toán chi phí Phân loạichi phí là việc sắp xếp các loại chi phí khác nhau vào trong nhóm theo những

đặc trng nhất định Trên thực tế có rất nhiều nhiều cách phân loại khác nhautuy nhiên lựa chọn tiêu thức phân loại nào là phải dựa vào yêu cầu của côngtác quản lý và hạch toán

3- Phải phân đinh chi phí với giá thành sản phẩm và nắm rõ mối quan

hệ giữa chúng.

Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản haophí về lao động sống và lao động vật hoá có liên quan đến khối lợng công tácsản phẩm,lao vụ đã hoàn thành

Về thực chất chi phí và giá thành là hai mặt khác nhau của quá trìnhsản xuất, chi phí sản xuất phản ánh mặt hao phí sản xuất,còn giá thành sảnphẩm phản ánh mặt kết quả sản xuất.Tất cả những khoản chi phí phát sinh vàcác chi phí tính trớc có liên quan đến khối lợng sản phẩm, lao vụ, dịch vụ đãhoàn thành trong kỳ sẽ tạo nên chỉ tiêu giá thành sản phẩm Nói cách khácgiá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản chi phi màdoanh nghiệp bỏ ra bất kể ở kỳ nào nhng có liên quan đến khối lợng côngviệc,sản phẩm đã hoàn thành trong kỳ

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 5

-4- Phải nắm đợc các cách phân loại giá thành khác nhau phục vụ cho công tác quản lý và hạch toán.

Để đáp ứng yêu cầu của quản lý,hạch toán và kế hoạch hoá giá thànhcũng nh yêu cầu xây dựng giá cả hàng hoá Giá thành đợc xem xét dới nhiềugóc độ,nhiều phạm vi tính toán khác nhau Mỗi một cách phân loại có mộttác dụng khác nhau đối với công tác quản lý và hạch toán Giá thành có thể

đợc phân theo phạm vi,theo nguồn số liệu và thời điểm tính giá thành

5- Xây dựng đối tợng và phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất ,tính giá thành sản phẩm phù hợp.

Để hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đợc chínhxác đòi hỏi công việc đầu tiên mà nhà quản lý phải làm là xác định đối tợnghạch toán chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành sản phẩm Xác định đốitợng hạch toán chi phí sản xuất chính là việc xác định giới hạn tập hợp chiphí mà thực chất là xác định nơi phát sinh chi phí chịu chi phí Còn xác định

đối tợng tính giá thành chính là việc xác định sản phẩm, bán thành phẩm,công việc, lao vụ nhất định phải tính giá thành một đơn vị

Do có sự khác nhau giữa đối tợng hạch toán chi phí sản xuất và tínhgiá thành mà có sự phân biệt giữa phơng pháp hạch toán chi phí và phơngpháp tính giá thành sản phẩm Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất là mộtphơng pháp hay hệ thống các phơng pháp đợc sử dụng để tập hợp và phânloại các chi phí sản xuất trong phạm vi giới hạn của đối tợng hạch toán chiphí Phơng pháp tính giá thành là một phơng pháp hay một hệ thống các ph-

ơng pháp đợc sử dụng để tính giá thành sản phẩm và đơn vị sản phẩm, nómang tính thuần tuý kỹ thuật tính toán chi phí cho từng đối tợng tính giá

6- Xác định trình tự hạch toán và tổng hợp chi phí sản xuất thích ứng.

Tuỳ thuộc đặc điểm sản xuất của từng ngành nghề từng doanh nghiệp,vào mối quan hệ giữa các hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanhnghiệp

Vào trình độ công tác quản lý và hạch toán mà trình tự hạch toán chiphí ở các doanh nghiệp khác nhau Tuy nhiên có thể khái quát chung việc tậphợp chi phí sản xuất qua các bớc sau:

B1:Tập hợp các chi phí cơ bản có liên quan trực tiếp cho từng đối tợng

sử dụng

B2: Tính toán và phân bổ lao vụ của các ngành sản xuất kinh doanhphụ có liên quan trực tiếp cho từng đối tợng trên cơ sở khối lợng lao vụ phục

vụ và giá thành đơn vị lao vụ

B3: Tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất chung cho các loại sản phẩm

có liên quan

B4: Xác định chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

Tuỳ theo phơng pháp hạch toán hàng tồn kho áp dụng trong doanhnghiệp mà nội dung cách thức hạch toán chi phí sản xuất có những điểmkhác nhau

ii-CHi PHí SảN XUấT

1-Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí:

Sự phát sinh và phát triển của xã hội loài ngời gắn liền với quá trìnhsản xuất.Nền sản xuất – xã hội của bất kỳ nền sản xuất nào cũng gắn liềnvới sự vận động và tiêu hao các yếu tố cơ bản tạo nên quá trình sản xuất.Nóicách khác, quá trình sản xuất hàng hoá là quá trình kết hợp của 3 yếu tố: Tliêu lao động, đối tợng lao động và sức lao động Đồng thời quá trình sảnxuất hàng hoá cũng chính là quá trình tiêu hao của chính bản thân của cácyếu tố trên Nh vậy, để tiến hành sản xuất hàng hoá, ngời sản xuất phải bỏchi phí về thù lao lao động, về t liệu lao động và đối tợng lao động Vì thế sự

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 7

-hình thành nên các chi phí sản xuất để tạo ra giá trị sản phẩm – sản xuất làtất yếu khách quan, không phụ thuộc ý trí chủ quan của ngời sản xuất.

Nh vậy chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí vềlao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp chi ra để tiến hành cáchoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định

Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đợc phát sinh thờngxuyên liên tục trong suốt quá trình sản xuất,quá trình tồn tại và hoạt độngcủa doanh nghiệp

Do vậy để phục vụ cho yêu cầu quản lý và hạch toán kinh doanh- chiphí sản xuất phải hạch toán cho từng kỳ,hàng tháng ,hàng năm phù hợp với

kỳ báo cáo Chi những chi phí để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanhmới đợc coi là chi phí sản xuất Còn các khoản chi phí liên quan đến hoạt

động khác nh : Chi phí hao hụt về nguyên vật liệu ngoài định mức, lãi phảitrả về các khoản vay quá hạn, thanh toán các khoản tiền phạt do vi phạm hợp

đồng …) Để làm đ sẽ không phải là chi phí sản xuất kinh doanh

2 – Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh

Chi phí sản xuất kinh doanh có thể đợc phân loại theo nhiều tiêu thứckhác nhau tuỳ thuộc vào mục đích,yêu cầu của công tác quản lý Tuy nhiên

về mặt hạch toán chi phí sản xuất thờng đợc phân theo các tiêu thức sau:a- Phân theo yếu tố chi phí

Để phục vụ cho việc tập hợp, quản lý chi phí theo nội dung kinh tế ban

đầu đồng nhất của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phátsinh, chi phí đợcc phân theo yếu tố Cách phân loại này giúp cho việc xâydựng và phân tích định mức vốn lu động cũng nh việc lập, kiểm tra và phântích dự toán chi phí Theo qui định hiện hành ở Việt Nam toàn bộ chi phí đợcphân ra làm 7 yếu tố sau:

- Yếu tố nguyên liệu ,vật liệu : bao gồm toàn bộ nguyên vật liệuchính,vật liệu phụ ,phụ tùng thay thế,công cụ ,dụng cụ …) Để làm đ Sử dụng vào nền

sản xuất kinh doanh (loại trừ giá trị dùng không hết nhập lại kho và phế liệuthu hồi cùng với nhiên liệu động lực.

- Yếu tố nhiên liệu, động lực sử dụng vào quá trình sản xuất kinhdoanh trong kỳ

- Yếu tố tiền lơng và các khoản phụ cấp lơng: Phản ánh tổng số tiền

l-ơng và phụ cấp mang tính chất ll-ơng phải trả cho công nhân viên chức

- Yếu tố bảo hiểm xã hội ,bảo hiểm y tế, kinh phí cố định trích theo tỷ

lệ quy định trên tổng số tiền lơng và phụ cấp lơng phải trả công nhân viênchức

- Yếu tố khoa học – tài sản cố định: Phản ánh tổng số khấu hao tàisản cố định phải trích trong kỳ của tất cả tài sản cố định sử dụng cho sảnxuất kinh doanh

- Yếu tố dịch vụ chi ngoài : Phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ muangoài dùng vào sản xuất kinh doanh

- Yếu tố chi phí khác bằng tiền : Phản ánh toàn bộ chi phí khác bằngtiền cha phản ánh vào các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinhdoanh trong kỳ

b- Phân theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm

Căn cứ vào ý nghĩa của chi phí trong giá thành sản phẩm và để thuậntiện cho việc tính giá thành toàn bộ Chi phí đợc phân theo khoản mục Cáchphân loại này dựa vào công dụng của chi phí và mức phân bổ chi phí chotừng đối tợng Theo quy định hiện hành giá thành sản phẩm bao gồm 5khoản mục chi phí:

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- Chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí sản xuất chung

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 9

Chi phí bán hàng.

- Chi phí quản lý doanh nghiệp

c- Phân theo cách thức kết chuyển chi phí

Theo cách thức kết chuyển toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh đợcchia thành chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ Chi phí sản phẩm là nhữngchi phí gắn liền với các sản phẩm đợc sản xuất ra hoặc đợc mua Còn chi phíthời kỳ là những chi phí làm giảm lợi tức trong một kỳ nào đó, nó không phải

là một phần giá trị sản phẩm đợc sản xuất ra hoặc đợc mua nên đợc xem làcác phí tổn cần đợc khấu trừ ra từ lợi nhuận của thời kỳ mà chúng phát sinh.d- Phân theo chi phí với khối lợng công việc sản phẩm hoàn thành

Để thuận lợi cho việc lập kế hoạch và kiểm tra chi phí Đồng thời làm căn cứ

để đề ra các quyết định kinh doanh, toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh lại

đợc phân theo khối lợng công việc hoàn thành Theo cách này chi phí đợcchia thành biến phí và định phí

Biến phí là những chi phí thay đổi về tổng số, tỷ lệ so với khối lợng

công việc hoàn thành, chẳng hạn chi phí về nguyên liệu, nhân công trực tiếp Cần l

…) Để làm đ u ý rằng các chi phí biến đổi nếu tính trên 1 đơn vị sản phẩm thì lại

có tính cố định

Định phí là những chi phí không đổi về tổng số so với khối lợng công

việc hoàn thành, chẳng hạn các chi phí về khấu hao tài sản cố định, chi phíthuê mặt hàng, phơng tiện kinh doanh …) Để làm đ Các chi phí này nếu tính cho một

đơn vị sản phẩm thì lại biến đổi nếu số lợng sản phẩm thay đổi

3- Đối tợng và phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất.

Xác định đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là công việc đầu tiên vàquan trọng trong tổ chức hạch toán quá trình sản xuất Hạch toán quá trìnhsản xuất bao gồm hai giai đoạn kế tiếp nhau và có quan hệ mật thiết vớinhau Đó là giai đoạn hạch toán chi tiết chi phí sản xuất phát sinh theo từng

và giai đoạn tính giá thành sản phẩm,chi tiết sản phẩm theo đơn vị tính

…) Để làm đ

giá thành quy định Việc phân chia này xuất phát từ yêu cầu quản lý,kiểmtra và phân tích chi phí Yêu cầu hạch toán kinh doanh nội bộ và theo đặc

điểm tổ chức sản xuất, đặc điểm quy trình công nghệ của từng doanh nghiệp

Và yêu cầu tính giá thành sản phẩm theo đơn vị tính giá thành quy định Cóthể nói việc phân chia quá trình hạch toán thành hai giai đoạn là do sự khácnhau cơ bản về giơí hạn tập hợp chi phí trong hạch toán chi phí sản xuất –tức là đối tợng hạch toán chi phí sản xuất và sản phẩm hoàn thành cần phảitính giá thành một đơn vị – tức là đối tợng tính giá thành

Nh vậy, xác định đối tợng hạch toán chi phí sản xuất chính là việc xác

định tập hợp chi phí mà thực chất là xác định nơi phát sinh chi phí và chịuchi phí Trên cơ sở hạch toán chi phí kế toán lựa chọn phơng pháp hạch toánchi phí sản xuất thích ứng Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất là một ph-

ơng pháp hay hệ thống các phơng pháp đợc sử dụng để tập hợp và phân loạicác chi phí sản xuất trong phạm vi giới hạn của đối tợng hạch toán chi phí.Nội dung cơ bản của các phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất là kế toán

mở thẻ ( hoặc sổ ) chi tiết hạch toán chi phí sản xuất theo từng đối tợng đã

xác định phản ánh các chi phí phát sinh có liên quan đến đối tợng, hàngtháng tổng hợp chi phí theo từng loại đối tợng Mỗi phơng pháp hạch toánchỉ thích hợp với một đối tợng hạch toán chi phí nên tên gọi của các phơngpháp này là biểu hiện đối tợng mà nó cần tập hợp và phân loại chi phí

iii giá THàNH– giá THàNH

1-Bản chất và nội dung của giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là toàn bộ biểu hiện bằng tiền của toàn bộ cáckhoản hao phí về lao động sóng và lao động vật hoá có liên quan đến khối l -ợng công tác, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành

Giá thành sản phẩm là một phạm trù của sản xuất hàng hoá phản ánhlợng giá trị của những hai phí của những lao động sống và lao động vật hoá

Đã thực sự chỉ ra cho sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Trong giá thành sảnphẩm chỉ bao gồm những chi phí tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào qúatrình sản xuất tiêu thụ phải đợc bồi hoàn để tái sản xuất ở doanh nghiệp mà

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 11

-không bao gồm những chi phí phát sinh trong kỳ kinh doanh của nhữngdoanh nghiệp Những chi pí đa vào giá thành sản phẩm phải phản ánh đợcgiá trị thực của những t liệu sản xuất tiêu dùng cho sản xuất tiêu thụ và cáckhoản chi tiêu khác có liên quan đến việc bù đắp giản đơn hao phí lao độngsóng Mọi cách tính toán chủ quan không phản ánh đúng các yếu tố trong giáthành đều có thể dẫn đến việc phá vỡ các quan hệ hàng hoá - tiền tệ, khôngxác định đợc kết quả kinh doanh và không thực hiện đợc tái sản xuất giản

đơn và tái sản xuất mở rộng

2-Phân loại giá thành.

Để đáp ứng những yêu cầu của quản lý hạch toán và kế hoặch hoá giáthành cũng nh đáp ứng nhu cầu xây dựng giá cả hàng hoá Giá thành đợcxem xét dới nhiều góc độ nhiều phạm vi tính toán khác nhau Về lý luậncũng nh trên thực tế ngoài các khái niệm gía thành xã hội và giá thành cábiệt còn có giá thành công xởng và giá thành toàn bộ …) Để làm đ

a-Phân theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành

Chỉ tiêu giá thành đợc chia thành giá thành kế hoạch, giá thành địnhmức và giá thành thực tế …) Để làm đ

- Giá thành kế hoạch: Đợc xây dựng trớc khi bớc vào kinh doanh trêncơ sở giá thành thực tế kỳ trớc và xác định các định mức, các dự toán chi phícủa kỳ kế hoạch

- Giá thành định mức : Đợc xác dịnh trớc khi bắt đầu sản xuất – sảnphẩm và đợc xác dịnh trên cơ sở các định mức về chi phí hiện hành tại từngthời điểm nhất định trong kỳ kế hoạch nên giá thành định mức luôn thay đổiphù hợp với sự thay đổi của các định mức chi phí đạt đợc trong quá trìnhthực hiện kế hoạch giá thành

- Giá thành thực tế : Là chỉ tiêu đợc xác định sau khi kết thúc quá trinhsản xuất sản phẩm dựa trên cơ sở các chi phí thực tế phát sinh trong quá trìnhsản xuất – sản phẩm

Cách phân loại này có tác dụng trong việc quản lý và giám sát chi phí

xác định đợc nguyên nhân vợt (hụt) định mức chi phí trong kỳ hạch toán Từ

đó điều chỉnh kế hoạch hoặc định mức chi phí cho phù hợp

b-Phân theo phạm vi phát sinh chi phí

Theo phạm vi phát sinh chi phí chỉ tiêu giá thành đợc chia thành giáthành sản xuất và giá thành tiêu thụ

Giá thành sản xuất (còn gọi là giá thành công xởng) là chỉ tiêu phản

ánh tất cả những chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sảnphẩm trong phạm vi phân xởng sản xuất

Giá thành tiêu thụ (còn gọi là giá thành toàn bộ ) là chỉ tiêu phản ánh

toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất,tiêu thụ sảnphẩm Giá thành tiêu thụ đợc tính theo công thức :

Cách phân loại này có tác dụng giúp cho nhà quản lý biết đợc kết quả

kinh doanh lãi lỗ của từng mặt hàng ,từng dịch vụ mà doanh nghiệp kinhdoanh Tuy nhiên do những hạn chế nhất định khi lựa chọn tiêu thức phân bổchi phí bán hàng và chi phí quản lý cho từng từng mặt hàng, từng dịch vụ nêncách phân loại này chỉ mang ý nghĩa học thuật, nghiên cứu

3-Đối tợng tính giá thành sản phẩm :

Do có sự khác nhau cơ bản về giới hạn tập hợp chi phí sản xuất và sảnphẩm hoàn thành cần phải tính giá thành một đơn vị Việc hạch toán một quátrình sản xuất có thể phân thành hai giai đoạn là giai đoạn xác định đối tợngtập hợp chi phí và giai đoạn xác định đối tợng tính giá thành sản phẩm Vềthực chất xác định đối tợng tính giá thành chính là việc xác định sản phẩm,bán thành phẩm công việc, lao vụ nhất định đòi hỏi phải tính giá thành một

đơn vị Đối tợng đó có thể là sản phẩm cuối cùng của quá trình sản xuất hay

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 13

-Giá thành

toàn bộ

sản phẩm

Chi phíquản lýDoanh nghiệp

Chi phí bán hàng+

=

đang trên dây truyền sản xuất tuỳ theo yêu cầu của hạch toán kinh tế nội bộ

và tiêu thụ sản phẩm

iV Kế TOáN TậP HợP CHi PHí SảN XUấT Và TíNH Giá– giá THàNH

THàNH SảN PHẩM.

1-Nhiệm vụ của kế toán.

Trong công tác quản lý doanh nghiệp, chi phí sản xuất là những chitiêu kinh tế quan trọng luôn luôn đợc các nhà quản lý doanh nghiệp quantâm Vì chi phí sản xuất là chỉ tieu phản ánh chất lợng hoạt động sản xuấtcủa doanh nghiệp Thông qua những thông tin về chi phí sản xuất do bộ phận

kế toán cung cấp, những ngời quản lý doanh nghiệp nắm đợc chi phí sản xuấtthực tế của từng loại học sinh, từng loại sản phẩm, lao vụ cũng nh kết quảcủa toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Để phân tích

đánh giá tình hình thực hiện các định mức chi phí và dự toán chi phí Tìnhhình thực hiện tài sản Vật t lao động tiền vốn để có quyết định quản lý thíchhợp

Để tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất đáp ứng đầy đủtrung thực và kịp thời yêu câù quản lý chi phí sản xuất của doanh nghiệp Kếtoán cần thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau :

- Căn cứ vào quy trình công nghệ đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩmcủa doanh nghiệp để xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất cho thíchhợp

- Tổ chức tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất theo từng đối tợng tậphợp chi phí sản xuất đã xác định,cung cấp kịp thời những số liệu thông tintổng hợp về các khoản chi phí và yếu tố chi phí quy định Xác định đúng đắnchi phí các sản phẩm dở dang cuối kỳ

- Phản ánh đầy đủ chính xác,kịp thời toàn bộ chi phí sản xuất phátsinh

-Thờng xuyên kiểm tra đối chiếu và định kỳ phân tích tình hình thực

chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, đề xuất biện pháp tiết kiệmchi phí sản xuất kinh doanh

- Kịp thời lập các báo cáo về chi phí sản xuất và cung cấp chính xáccác thông tin hữu dụng về chi phí sản xuất phục vụ cho yêu cầu quản lý củalãnh đạo doanh nghiệp

2-Nội dung tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất.

- Phiếu chi giấy báo nợ

Và các chứng từ khác có liên quan đến tập hợp chi phí

2.2-Tài khoản kế toán sử dụng

TK621,TK622,TK627,TK154,TK631

2.2.1-Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bao gồm : Giá trị nguyên vật liệuchính, vật liệu phụ, nhiên liệu …) Để làm đ ợc xuất dùng trực tiếp cho việc chế tạo Đsản phẩm Đó là những vật liệu khi xuất dùng có liên quan trực tiếp đến từng

đối tợng tập hợp chi phí sản xuất riêng biệt (phân xởng, bộ phận sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 15

-hoặc sản phẩm …) Để làm đ ) Theo phơng pháp này căn cứ vào chứng từ xuất kho tậphợp quy nạp trực tiếp cho từng đối tợng chịu chi phí Phơng pháp này có tínhchính xác cao Vì vậy cần sử dụng tối đa phơng pháp này đối với các chi phísản xuất có thể tập hợp trực tiếp.

Trờng hợp vật liệu xuất dùng có liên quan đến nhiều đối tợng tập hợpchi phí sản xuất không thể tổ chức hạch toán cho từng đối tợng thì phải ápdụng phơng pháp gián tiếp để phân bổ cho các đối tợng liên quan Sử dụngphơng pháp này thì điều quan trọng là phải lựa chọn tiêu chuẩn phân bố hợp

lý nhất sao cho đẩm bảo đợc mối quan hệ tỉ lệ thuận giữa tổng chi phí cầnphân bổ với tiêu chuẩn phân bổ của các dối tợng Tiêu thức phân bổ thờngdùng là :

- Phân bổ theo tiêu thức tiêu hao vật liệu

Để theo đõi các khoản chi NVL trực tiếp, kế toán sử dụng tài khoản

621 “Chi phí NVL trực tiếp ” Tài khoản này đợc mở chi tiết cho từng đối ợng chi phí (Phân xởng, bộ phận sản xuất)

t-* Kết cấu và nội dung tài khoản 621 chi phí NVL trực tiếp“ ”

- Bên nợ : Phản ánh chi phí NVL trực tiếp cho chế tạo sản phẩm

- Bên có : + Trị giá NVL sử dụng không hết nhập lại kho

+ Trị giá phế liệu thu hồi

+ Kết chuyển và phân bổ giá trị NVL trực tiếp sử dụngtheo các đối tợng đã quy định (TK154 nếu hoạch toántheo phơng pháp KKTX,hoặc TK631 nếu hạch toán theophơng pháp KKDK)

TK621 cuối kỳ không có số d

2.2.2-Kế toán tập hợp chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp là những khoản phải trả cho nhân côngtrực tiếp sản xuất sản phẩm , trực tiếp thực hiện các lao vụ dịch vụ nh : Tiềnlơng chính ,lơng phụ và các khoản phụ cấp có tính chất lơng Ngoài ra chiphí nhân công trực tiếp còn bao gồm các khoản đóng góp cho các quỹBHXH,BHYT,KPCĐ do chủ sở hữu lao động chịu và đợc tính vào chi phísản xuất theo một tỷ lệ nhất định với số tiền phát sinh của công nhân trựctiếp sản xuất

Cách hạch toán chi phí nhân công trực tiếp tơng tự nh chi phí NVLTT.Trờng hợp cần phân bổ gián tiếp thì chọn tiêu thức phân bổ thích hợp để tínhtoán phân bổ cho các đối tợng chịu chi phí có liên quan Tiêu thức phân bổ

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 17

sử dụng

+

Giá trị NVLcòn lại cuối kỳ

sử dụng

-Trị giá phếliệu chathu hồi

nhân công có thể là tiền công hay giờ công định mức hoặc cũng có thể là giờcông thực tế

Để theo dõi chi phí nhân công trực tiếp, kế toán sử dụng TK 622 “ Chiphí nhân công trực tiếp” Tài khoản này cũng đợc mở chi tiết cho từng đối t-ợng kế toán tập hợp chi phí sản xuất , phân xởng,bộ phận sản xuất sảnphẩm , loại sản phẩm

*Kết cấu và nội dung TK622 Chi phí nhân công trực tiếp“ ”

- Bên nợ: Chi phí nhân công trực tiếp thực tế phát sinh

- Bên có: Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp (TK154 áp dụng theo

phơng pháp KKTX hoặc TK631 áp dụng phơng pháp KKĐK ).

TK622 cuối kỳ không có số d

2.2.3- Kế toán tập hợp chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung là chi phí liên quan đến việc chi phí sản xuất

và quản lý trong phạm vi một phân xởng , ngoài chi phí NVL trực tiếp và chiphí nhân công trực tiếp Đó là các chi phí thuộc môi trờng sản xuất của phânxởng nh chi phí nhân công phân xởng, chi phí đội sản xuất ,chi phí vật liệu ,chi phí khấu hao TSCĐ , chi phí dịch vụ mua ngoài ,chi phí bằng tiền khác

Để theo dõi chi phí sản xuất chung ,kế toán sử dụng TK 627 “ chi phísản xuất chung” Tài khoản này cũng đợc mở chi tiết cho từng phân xởng bộphận sản xuất dịch vụ

* Kết cấu nội dung TK 627 Chi phí sản xuất chung“ ”

- Bên nợ : + Chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh trong kỳ

- Bên có : + Các khoản ghi chi phí sản xuất chung

+ Kết chuyển và phân bổ chi phí sản xuất chung TK 154

hoặc TK 631

TK 627 có 6 TK cấp 2 :

TK 6271- Chi phí nhân viên phân xởng

TK 6272- Chi phí vật liệu

TK 6273- Chi phí dụng cụ sản xuất

TK 6274- Chi phí khấu hao TSCĐ

TK 6277- Chi phí dịch vụ mua ngoài

TK 6278- Chi phí bằng tiền khác

2.2.4-Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất toàn doanh nghiệp

Tại doanh nghiệp tất cả các chi phí sản xuất đã đợc nêu cuối kỳ đềuphải tổng hợp vào TK 154 “chi phí sản xuất kinh doanh dở dang” hoặcTK631 “giá thành sản xuất” Nhằm phục vụ cho việc tính giá thành sảnphẩm , lao vụ dịch vụ toàn doanh nghiệp TK 154 (TK 631) đợc mở chi tiếtcho từng ngành sản xuất, từng nơi phát sinh chi phí hay từng loại sản phẩmchi tiết sản phẩm, từng loại lao vụ , dịch vụ …) Để làm đ của các bộ phận sản xuất

chính và bộ phận sản xuất phụ (kể cả thuê ngoài và gia công chế biến).

* Kết cấu và nội dung TK154

- Bên nợ : + Kết chuyển các chi phí NL, VL ,chi phí nhân công trực

tiếp và chi phí sản xuất chung

+ Kết chuyển chi phí của sản phẩm dở dang cuối kỳ (đối

với doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp KKĐK)

- Bên có : + Các khoản giảm giá thành

+Giá thành sản xuất của sản phẩm lao vụ đã hoàn thànhtrong kỳ

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 19

-+Kết chuyển chi phí sản phẩm dở dang đầu kỳ (đối với

doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phơng pháp KKĐK).

Số d bên nợ : Phản ánh chi phí của sản phẩm còn dở dang cuối kỳ

* Kết cấu và nội dung của TK631

- Bên nợ : +Kết chuyển chi phí của sản phẩm công việc còn dở dang

đầu kỳ (từ TK154 sang)+ Kết chuyển chi phí thực tế phát sinh trong kỳ (đã đợc tậphợp ở các TK621,622,627)

-Bên có : + Chi phí sản xuất của sản phẩm còn dở dang cuối kỳ (đợc

tính toán trên cơ sở kiểm kê và đánh giá theo phơng phápquy định) kết chuyển sang TK 154 “chi phí sản xuất kinhdoanh dở dang”

+Giá thành sản xuất của sản phẩm công việc đã hoàn thànhtrong kỳ (đợc tính toán theo phơng pháp tính giá thànhthích hợp)

*Phơng pháp KKĐK : Thờng áp dụng cho những doanh nghiệp có quy

3.1-Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất theo phơng pháp KKTX 3.1.1-Hạch toán chi phí NVL trực tiếp

- Khi xuất kho NVL chính sử dụng trực tiếp cho việc sử dụng chế tạosản phẩm lao vụ dịch vụ kế toán ghi :

Nợ TK 152

Có TK 621-Cuối kỳ kết chuyển NVL trực tiếp theo từng đối tợng để tính giáthành sản phẩm

Nợ TK 154

Có TK 621

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 21

-3.1.2-Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí tiền lơng và các khoản phụ cấp phải trả cho công nhân trựctiếp sản xuất trong kỳ Kế toán ghi

3.1.3-Hạch toán chi phí sản xuất chung

- Tính tiền lơng (lơng chính lơng phụ,các khoản phụ cấp có tính chất

l-ơng) phải trả cho nhân viên quản lý phân xởng trong kỳ kế toán ghi

Nợ TK 627 (6271)

Có TK 334

- Vật liệu chi ra để sửa chữa bảo quản , bảo dỡng TSCĐ của phânxởng và các vật liệu dùng vào mục đích chung khác cho từng phân x-

- Ph©n bæ chi phÝ ph¶i tr¶ tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt chung cña kú nµy

nh : tiÒn thuª nhµ xëng, ph¬ng tiÖn kinh doanh …) §Ó lµm ®

Nî TK 627

Cã TK 142

- C¸c chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c nh : tiÕp kh¸ch ,häp héi nghÞ …) §Ó lµm ®

KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 23

Nợ TK 154

Có TK 627

3.1.4-Hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

- Cuối kỳ kết chuyển CPNVLTT ghi theo từng đối tợng cụ thể

- Cuối kỳ phân bổ kết chuyển CPSXC cho từng sản phẩm lao vụ dịch

vụ ghi chi tiết cho từng đối tợng cụ thể

Nợ TK 154

Có TK 627

- Ghi giảm các giá trị làm giảm chi phí

+Phế liệu thu hồi

Nợ TK 152

Có TK 154+Giá trị sản phẩm hỏng không thể sửa chữa đợc

Nợ TK138,152

Có TK154+Giá trị sản phẩm vật t thiếu hụt bất thờng trong sản xuất

Nợ TK 138

Nợ TK 821

Có TK 154+Vật liệu xuất dùng không hết nhập lại kho(nếu cha đợc phản ánh

-SƠ Đồ HạCH TOáN Tài KHOảN 621

Vật liệu xuất dùng

Trực tiếp cho chế tạo

SP thực hiện lao vụ ,DV

TK 152TK133

Thuế GTGT Vật liệu thừa

nhập lại kho đợc KT

SƠ Đồ HạCH TOáN Tài KHOảN 622

TK334 TK 622 TK 154Tiền lơng và các khoản

phụ cấp phải trả cho công

Chi phí trả trớc Phân bổ chi phí sản xuất

phải trả chính cho các đối tợng (sản phẩm lao vụ dịch vụ)

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 27

-TK 331,111,112

C¸c chi phÝ SXC kh¸c

S¥ §å H¹CH TO¸N TËP HîP CHi PHÝ S¶N XUÊT PH¸T SiNH TOµN DOANH NGHiÖP

(Theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn)

nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp do s¶n phÈm háng

Cuèi kú kÕt chuyÓn chi Båi thêng ph¶i thu

Cuèi kú hÕt chuyÓn chi Gi¸ thµnh s¶n

TK632 Gi¸ thµnh s¶n phÈm lao vô

b¸n kh«ng qua kho

TK 157

Gi¸ thµnh s¶n phÈm Lao vô göi b¸n

KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 29

-3.2 PhƯơng PHáP HạCH TOáN CHi PHí SảN XUấT THEO – giá THàNH

3.2.1 – Hach toán chi phí NVL trực tiếp

Do đặc điểm của phơng pháp KKĐK nên chi phí vật liệu xuất dùng khó

có thể phân định đợc là xuất cho mục đích sản xuất hay quản lý, tiêu thụ sảnphẩm Vì vậy, để phục vụ cho việc tính giá thành, kế toán phải theo dõi cácchi phí NVL đã xuất dùng kế toán theo dõi TK 621 nhng không ghi chứng từxuất dùng VNL mà đợc ghi một lần vào cuối kỳ kế toán sau khi đă tiến hànhkiểm kê

- Đầu kỳ kết chuyển giá trị vật liệu tồn kho

- Xác định và kết chuyển giá trị vật liệu sử dụng kế toán ghi sổ theo địnhkhoản

Cách tập hợp chi phí phát sinh trong kỳ tơng tự nh phơng pháp KKTX

- Cuối kỳ kết chuyển để tính giá thành sản phẩm lao vụ, dịch vụ kế toán tiếnhành kết chuyển nhân công trực tiếp vào TK 631

Nợ TK 631

Có TK 622

3.2.3- Hạch toán chi phí sản xuất chung

-Toàn bộ cho chi phí sản xuất chung cuối kỳ cũng đợc tập hợp vào TK

627 và cũng đợc theo dõi chi tiêt vào từng tiểu khoản tơng ứng nh các doanhnghiệp áp dụng phơng pháp KKTX

-Cuối kỳ kết chuyển chi phí sản xuát chung

Nợ TK 631

Có TK 627

Để tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo phơngpháp KKĐK, kế toán sử dụng TK 631 Tài khoản này đợc hạch toán chi tiếttheo từng địa điểm phát sinh chi phí.

- Đầu kỳ kết chuyển giá trị sản phảm dở dang vào giá trị thành từng loại sảnphẩm lao vụ, dich vụ

mà sản phẩm làm dở cuối kỳ phải chịu Việc đánh giá sản phẩm dở dang hợp

lý là một trong những nhân tố quyết định đến tính trung thực hợp lý của giáthành sản xuất của sản phẩm hoàn thành trong kỳ Kế toán tuỳ thuộc vào đặc

điểm tình hình cụ thể về tổ chức sản xuất, quy trình công nghệ, tính chất cấu

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 33

-thành của chi phí sản xuất và yêu cẩu trình độ quản lý của từng doanh nghiệp

để vận dụng phơng pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ thích hợp Vớibán thành phẩm có thể theo chi phí thực tế hoặc chi phí kế hoạch với sảnphẩm đang chế tạo dở dang có thể áp dụng một trong các phơng pháp sau :

* Đánh giá sản phẩm làm dở theo phơng phấp NVL trực tiếp

Theo phơng pháp này trị giá sản phẩm dở dang chỉ tính theo chi phíNVL trực tiếp hoặc chi phí nả thành phẩm ở các giai đoạn trớc Còn chi phínhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung thì tính cho cả thành phẩmchịu

Sản phẩm dở dang đầu kỳ + phát sinh trong kỳ lợng

Phơng pháp này có u điểm là tính toán đơn giản, khối lợng công việc ít

Sản lợng tơng đơng =Sản phẩm dở dang x% hoàn thànhChi phí dở dang Tổng chi phí Sản lợng(Giá trị dở dang =  x

hoàn thành + tơng đơng

*Đánh giá sản phẩm dở dang theo 50% chi phí chế biến

Để đơn giản cho việc tính toán, đối với những sản phẩm mà chi phí chế biếniếm tỷ trọng thấp trong tổng chi phí, kế toán thờng sử dụng phơng pháp này.Theo phơng pháp này giả định sản phẩm làm dở đã hoàn thành ở mức độ50% so với thành phẩm

Giá trị sản Giá trị NVL chính nằm Định mức

= trong SP dở dang(theo x chi phíPhẩm dở dang định mức)

* Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí định mức kế hoạch

Theo phơng pháp này kế toán căn cứ vào khối lợng sản phẩm dở dang

đã kiểm kê xác định ở từng công đoạn sãnuất đó theo từng đơn vị sản phẩm

để tính ra chi phí định mức của khối lợng sản phẩm dở dang của từng công

đoạn, sau đó tập hợp lại cho từng sản phẩm

Chi phí của từng sản phẩm Khối lợng sản Định mức

= phẩm dở dang x chi phí

dở dang cuối kỳ chi phí cuối kỳ

Ngoài các chi phí chủ yếu trên trong thực tế ngời ta còn áp dụng cácphơng pháp xác định sản phẩm khác nh : phơng pháp thống kê kinh nghiệm,tính theo chi phí vật liệu chính,vật liệu phụ trong sản phẩm dở dang

V CáC PHƯƠNG PHáP TíNH Giá THàNH Và Kỳ Giá THàNH– giá THàNH

1 – Kỳ giá thành

Kỳ giá thành là thời kỳ bộ phận kế toán giá thành cần phải tiến hànhcông việc tính giá thành cho các đối tợng tính giá thành

Xác định kỳ tính giá thành cho từng đói tợng tính giá thành thích hợp

sẽ giúp cho tổ chức công việc tính giá thành sản phẩm đợc khoa học hợp lý,

đảm bảo cung cấp số liệu thông tin về giá thành thực tế của sản phẩm , lao

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 35

-vụ dịch -vụ kịp thời, trung thực phát huy đợc vai trò kiểm tra tình hình thựchiện kế hoạch giá thành sản phẩm của kế toán

Mỗi đối tợng tính giá thành phải căn cứ vào đặc điúm tổ chức sản xuấtsản phẩm và chu kỳ sản xuâts để xác định cho thích hợp

2 – Các ph ơng pháp tính giá thành

Chi phí sản xuất tập hợp đợc là cơ sở để bộ phận kế toán tính giáthành thực tế của sản phẩm, công việc lao vụ dịch vụ hoàn thành.Việc tínhgiá thành sản phẩm ,chính xác kịp thời giúp xác định và đánh giá chính xáckết quả hoạt đông sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ,giúp nhà quản lýlãnh đạo doanh nghiệp có những giải pháp, quyết định kịp thời thích hợp để

mở rộng hay thu hẹp sản xuất để đầu t vào mặt hàng, sản phẩm nào…) Để làm đ Do đótrên cơ sở chi phí sản xuất đã tập hợp đợc theo đối tợng kế toán tập hợp chiphí sản xuất phải vận dụng phơng pháp tính giá hợp lý phù hợp với yêu cầu

và trình độ quản lý của doanh nghiệp và những quy định thông nhất chungcủa nhà nớc, phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh, với tính chất sảnphẩm

Nhà nớc quy định thống nhất cho các doanh nghiệp 3 khoản mục tínhgiá thành nhng tuỳ theo yêu cầu quản trị doanh nghiệp mà các khoản mụcquy định có đợc chi tiết hơn, để phục vụ thiết thực cho các chủ doanh nghiệptrong việc phân tích đánh giá sản phẩm 3 khoả mục quy định là: Chi phíNVL trực tiếp gồm ( chi phí NVL chính, chi phí vật liệu phụ, vật liêu khác)

và chi phí sản xuất chung ( chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ muangoài)

Số liệu kết quả tính giá thành phải đợc phản ánh trên các bảng biểutính thể hiện đợc nội dung, phơng pháp tính giá thành mà doanh nghiệp ápdụng Tính chất của việc tính giá thành sản phẩm là việc các phơng pháp tínhtoán ,phân bổ các chi phí cấu thành sản phẩm, lao vụ trên cơ sở chi phí sản

Các doanh gnhiệp thờng áp dụng một trong các phơng pháp tính giásau Cũng có thể có doanh nghiệp kết hợp một vài phơng pháp với nhau

2.1 – Ph ơng pháp trực tiếp (còn gọi là ph ơng pháp giản đơn)

Phơng pháp này đợc áp dụng trong các doanh nghiệp sản xuất giản

đơn ít mặt hàng , sản xuất với khối lợng lớn , chu kỳ sản xuất ngắn nh doanhnghiệp sản xuất điện , khai thác quặng ,than …) Để làm đ

Theo phơng pháp này, giá thành sản phẩm đợc tính bằng cách trực tiếplấy số chi phí sản xuất sản phẩm cộng hoặc trừ số chênh lệch giữa giá trịlàm dở đầu kỳ so với cuối kỳ chia cho số lợng sản phẩm hoàn thành

Giá thành Tổng chi phí thực tế Tổng giá trị sản

đơn vị phát sinh trong kỳ (+/-) phẩm dở dang

=sản phẩm Số lợng sản phẩm hoàn thành trong kỳ

2.2 – Ph ơng pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng

Phơng pháp này áp dụng với các doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặthàng của khách Theo cách này kế toán phải tiến hành tập hợpchi phí sảnxuất theo từng đơn Đối tợng tính giá thành sản phẩm là các sản phẩm củatừng đơn đặt hàng Phơng pháp tính giá thành này tuỳ theo tính chất và số l-ợng sản phẩm của từng đơn sẽ áp dụng phơng pháp thích hợp nh : phơngpháp hệ số,phơng pháp trực tiếp , phơng pháp cộng chi phí hay phơng phápliên hợp

Đặc điểm của việc chi phí sản xuất đều đợc phát sinh theo từng đơn

đặt hàng, không kể sản phẩm có nhiều hay ít, quy trình công nghệ sản xuấtsản phẩm có giản đơn hay phức tạp Đối với chi phí trực tiếp phát sinh trong

kỳ liên quan trực tiếp đến đơn đặt hàng nào thì hạch toán trực tiếp chi phívào đơn đặt hàng đó theo các chứng từ gốc hay bằng phân bổ chi phí

Đối với chi phí sản xuất chung sau khi tập hợp chung sẽ phân bổ chotừng đơn đặt hàng theo tiêu chuẩn phù hợp

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 37

-Việc tính giá thành ở các doanh nghiệp chỉ tiến hành khi đơn đặt hànghoàn thành thờng không đồng nhất với kỳ báo cáo Đối với những đơn đặthàng đến kỳ báo cáo cha hoàn thành thì toàn bộ chi phí tập hợp đợc theoddơn đặt hàng đó đều coi là sản phẩm dở dang cuối kỳ kết chuyển sang kỳsau Đối với đơn đặt hang đã hoàn thành thì tổng chi phí đã tập hợp đợc theo

đơn đó chính là tổng giá thành sản phẩm của đơn vị và giá thành đơn vị sẽtính bằng cách lấy tổng giá thành của đơn vị chia cho số lợng sản phẩm trong

đơn Tuy nhiên trong một số cần thiết theo yêu cầu của công tác quản lý cầnxác định khối lợng công việc hoàn thành trong kỳ Thì đối với đơn đặt hàngchỉ mới hoàn thành một phần trong kỳ việc xác định sản phẩm dở dang của

đơn đó có thể dựa theo giá thành kế hoạch (hay định mức) hoặc dựa theo

mức đọ hoàn thành của đơn

2.3 – Ph ơng pháp giá thành theo định mức

Trên cơ sở hệ thống định mức tiêu hao lao động,vật t hiện hành và dựtoán về chi phí sản xuất chung, kế toán sẽ xác định giá thành định mức củatừng loại sản phẩm Đồng thời hạch toán riêng các thay đổi, các chênh lệch

so với quy định định mức ,phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm vàphân tích toàn bộ chi phí thực tế phát sinh trong kỳ thành 3 loại Theo địnhmức chênh lêch do thay đổi định mức và chênh lệch so với định mức Từ đótiến hành xác định giá thành thực tế của sản phẩm bằng cách:

Giá thành thực Giá thành định Chênh lệch do Chênh lệch so

Tế sản phẩm = mức sản phẩm (+/-) thay đổi ĐM (+/-) với định mức

Việc tính toán giá thành định mức đợc tính trên cơ sở định mức hiệnhành ngay kỳ đầu (thờng là đầu tháng) Tuỳ theo tính chất quá trình côngnghệ sản xuất sản phẩm và đặc điểm mà doanh nghiệp áp dụng các phơngpháp định mức khác nhau (theo sản phẩm hoàn thành, theo chi tiết …) Để làm đ) Việcthay đổi định mức đợc tiến hành vào ngày đầu tháng sau mới phát sinh ngoàiphạm vi định mức cũng nh kiểm tra việc hoàn thành định mức Trờng hợpthay đổi định mức đợc diễn ra vào ngày giữa tháng thì đầu tháng sau mớiphát sinh ngoài phạm vi định mức và dự toán quy định đợc gọi là chênh lệch

so với định mức hay thoát ly định mức, đợc hạch toán trên cơ sở các chứng từ

định mức và chúng ta có thể hạch toán bằng phơng pháp so sánh giữa số chiphí vật liệu thực tế chỉ ra so với số chi phí tính theo định mức, đối với ph ơng

án kiểm kê thì chỉ áp dụng đối với các vật liệu quý hiếm, đắt tiền Theo ph

-ơng án này thì số chênh lệch vật liệu đợc xác định nh đối với chi phí tiềncông thì khoản chênh lệch cũng đợc xác định nh đối với chi phí sản xuấtchung Do nó gồm nhiều nội dung nên để giản đơn cuối tháng chỉ cần sosánh tổng chi phí thực tế phát sinh so với định mức Trờng hợp cần thiết phải

đi vào từng nội dung cụ thể

Phơng pháp này chỉ áp dụng đối với các doanh nghiệp xây dựng đợc

hệ thống định mức tiêu hao lao động, vật t hiện hành về dự toán chi phí sảnxuất chung

2.4 – Ph ơng pháp tính giá thành phân b ớc

Phơng pháp này đợc áp dụng trong cá doanh nghiệp có quy trình côngnghệ phức tạp theo kiểu chế biến liên tục Theo phơng pháp này chi phí sảnxuất phát sinh thuộc giai đoạn sẽ đợc tập hợp cho giai đoạn đó, riêng với chiphí sản xuất chung khi tập hợp theo phân xởng sẽ đợc phân bố cho các bớctheo tiêu thức phù hợp

Tuỳ theo tính chất hàng hoá của bán thành phẩm và yêu cầu công tácquản lý, chi phí sản xuất có thể đợc tập hợp theo phơng án có bán thànhphẩm và phơng án không có bán thành phẩm

2.4.1 – Tính giá thành phân b ớc theo phơng án hạch toán có bán thành phẩm

Phơng pháp này áp dụng ở các doanh nghiệp có yêu cầu hạch toánkinh tế nội bộ cao Đặc điểm của phơng pháp hạch toán này là khi tập hợpchi phí sản xuất của các giai đoạn công nghệ, giá trị bán thành phẩm của bớctrớc chuyền sang bớc sau đợc tính theo giá thực tế và đợc phản ánh vào từngkhoản mục chi phí gọi là kết chuyển tuần tự

Sơ đồ hạch toán CPSX và tính giá thành theo phơng án phân bớc có tính giá thành bán thành phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 39

-Giá trịSPDDBớc 1

=

Giá thành bánthành phẩmbớc 1

-Giá trịSPDDBớc 2

=

Giá thành bánthành phẩmbớc 2

-Giá trịSPDDBớc n

=

thành thànhphẩm

Phơng pháp này đợc áp dụng trong các doanh nghiệp mà có yêu cầuhạch toán kinh tế nội bộ không cao hoặc bán thành phẩm chế biến ở từng b-

ớc bán ra ngoài thì chi phí chế biến phát sinh trong các giai đoạn công nghệ

đợc tính nhập vào giá thành sản phẩm một cách đồng thời Theo phơng phápnày, kế toán không cần phải tính giá bán thành phẩm hoàn thành trong từnggiai đoạn mà chỉ tính giá thành sản phẩm hoàn thành Bằng cách lấy tổng chiphí NVL chính và các chi phí chế biến khác trong các giai đoạn công nghệ

Có thể khái quát quá trình hạch toán chi phí và tính giá thành sảnphẩm theo phơng pháp này theo sơ đồ sau

SƠ Đồ HạCH TOáN CHi Phí Và TíNH Giá THàNH SảN