Sự phát triển “nóng” thiếu định hướng quy hoạch của các trang trại nông nghiệp nói chung và các trang trại chăn nuôi nói riêng trong thời gian qua đã làm nhiều người dân hoang mang, khôn
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Nhận thức chung về trang trại
2.1.1.Khái niệm trang trại và kinh tế trang trại
Hiện nay khái niệm về kinh tế trang trại đối với nước ta vẫn còn là tương đối mới Tuy nhiên cũng có một số khái niệm về trang trại và kinh tế trang trại như sau:
+ Khái niệm trang trại: Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất cơ sở trong nông, lâm, ngư nghiệp, có mục đích chủ yếu là sản xuất hàng hoá, tài liệu sản xuất thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của chủ thể độc lập Sản xuất được tiến hành trên quy mô ruộng đất và các yếu tố sản xuất được tập trung tương đối lớn, với cách thức tổ chức quản lý tiến bộ và trình độ kỹ thuật cao: Hoạt động tự chủ và luôn gắn với thị trường
- Khái niệm kinh tế trang trại: Theo Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000 về kinh tế trang trại của Chính phủ, “kinh tế trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông nghiệp, nông thôn, chủ yếu dựa vào hộ gia đình nhằm mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, trồng rừng, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông, lâm, thủy sản”
- Khái niệm kinh tế trang trại chăn nuôi: Kinh tế trang trại chăn nuôi là một nền sản xuất kinh tế trong nông nghiệp với nông sản hàng hoá là sản phẩm của chăn nuôi đại gia súc, gia cầm… Đó là tổng thể các mối quan hệ kinh tế của các tổ chức sản xuất hoạt động kinh doanh nông nghiệp, xét ở phạm vi chăn nuôi Bao gồm các hoạt động trước và sau sản xuất nông sản hàng hoá xung quanh các trục trung tâm là hệ thống các trang trại chăn nuôi ở các vùng kinh tế khác nhau
Kinh tế trang trại chăn nuôi cũng là sản phẩm của thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hóa nông nghiệp, quá trình hình thành và phát triển các trang trại gắn liền với quá trình công nghiệp hoá từ thấp đến cao, tỷ trọng hàng hoá từ thấp đến cao cũng như trình độ sản xuất, quy mô và năng lực sản xuất đáp ứng được nhu cầu sản phẩm hàng hoá như thịt, trứng, sữa… trên thị trường, phù hợp với sự phát triển kinh tế thị trường hiện nay
Kinh tế trang trại chăn nuôi là một nền tảng lớn của một hệ thống kinh tế trang trại nói chung, là một bộ phận của nền sản xuất trong nông nghiệp, khác với các ngành sản xuất khác: Lâm nghiệp hay thuỷ sản phụ thuộc nhiều vào điều kiện đất đai, khí tượng và thời tiết nhưng đối với chăn nuôi đó chỉ là những ảnh hưởng tác động đến vật nuôi, nó phụ thuộc chính vào điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng của các trang trại Sản phẩm của chăn nuôi nó phục vụ trực tiếp nhu cầu tiêu dùng của đại đa số người dân trong cả nước
2.1.2 Tiêu chí xác định kinh tế trang trại
Theo Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và PTNT ngày 13-4-2011, tiêu chí về kinh tế trang trại được xác định cơ bản bởi yếu tố diện tích và giá trị sản lượng hàng hóa Theo đó, cá nhân, hộ gia đình sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản đạt tiêu chuẩn kinh tế trang trại phải thỏa mãn điều kiện sau:
1 Ðối với cơ sở trồng trọt, nuôi trồng thuỷ sản, sản xuất tổng hợp phải đạt: a) Có diện tích trên mức hạn điền, tối thiểu:
- 3,1 ha đối với vùng Ðông Nam Bộ và Ðồng bằng Sông Cửu Long;
- 2,1 ha đối với các tỉnh còn lại b) Giá trị sản lượng hàng hóa đạt 700 triệu đồng/năm
2 Ðối với cơ sở chăn nuôi phải đạt giá trị sản lượng hàng hóa từ 1 tỷ đồng/năm trở lên;
3 Ðối với cơ sở sản xuất lâm nghiệp phải có diện tích tối thiểu 31 ha và giá trị sản lượng hàng hóa bình quân đạt 500 triệu đồng/năm trở lên
Thay đổi tiêu chí xác định kinh tế trang trại: Tiêu chí xác định kinh tế trang trại được điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nước trong từng thời kỳ, ổn định trong thời gian tối thiểu là 5 năm
2.1.3 Các đặc trưng chủ yếu của kinh tế trang trại
1 Mục đích sản xuất của trang trại là sản xuất nông, lâm, thuỷ sản hàng hoá với quy mô lớn
2 Mức độ tập trung hoá và chuyên môn hoá các điều kiện và yếu tố sản xuất cao hơn hẳn (vượt trội) so với sản xuất của của nông hộ, thể hiện ở quy mô sản xuất như: đất đai, đầu con gia súc, lao động, giá trị nông sản thuỷ sản hàng hoá
3 Chủ trang trại có kiến thức và kinh nghiệm trực tiếp điều hành sản xuất, biết áp dụng tiến bộ khoa học- kỹ thuật, tiếp nhận chuyển giao công nghệ mới vào sản xuất, sử dụng lao động gia đình và thuê lao động bên ngoài sản xuất hiệu quả cao, có thu nhập vượt trội so với kinh tế hộ
2.1.4 Vai trò của phát triển kinh tế trang trại đối với phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới
Những năm qua phát triển kinh tế trang trại đã tác động tích cực đến việc sản xuất hàng hoá nông sản, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, khuyến khích làm giàu đi đôi với xoá đói giảm nghèo
Kinh tế trang trại là một trong những mô hình sản xuất thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển theo hướng hàng hoá lớn Sự phát triển của kinh tế trang trại đã góp phần giúp người dân phát huy được lợi thế so sánh, mở rộng quy mô sản xuất nông nghiệp hàng hoá, nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh trong cơ chế thị trường, thúc đẩy tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hóa trong nông nghiệp, nông thôn
Những năm qua, kinh tế trang trại đã góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng sản xuất hàng hóa, tạo ra các vùng sản xuất tập trung, làm tiền đề cho công nghiệp chế biến nông sản….Đồng thời, góp phần đưa sản xuất nông nghiệp từ manh mún, nhỏ lẻ sang quy mô lớn, tạo ra các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, cho năng suất, giá trị cao, cung ứng sản phẩm chất lượng ra thị trường
Có thể khẳng định, kinh tế trang trại là một bước phát triển mới của kinh tế hộ gắn với mục tiêu sản xuất hàng hóa quy mô lớn Thông qua các mô hình sản xuất đã dần hình thành cách thức liên kết sản xuất trong nông dân, tạo thành vùng sản xuất hàng hóa chuyên nghiệp, nâng cao giá trị nông sản và đời sống của nhân dân
Khái quát về địa phương, trang trại nơi thực tập
2.3.1 Khái quát về địa phương nơi thực tập
Cao Ngạn là một xã nằm ở ngoại thành phía Bắc thành phố Thái Nguyên, tiếp giáp với 2 phường Quán Triều và Quang Vinh Ngày 31 tháng 7 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 84/2008/NĐ-CP về điều chỉnh địa giới hành chính huyện Đồng Hỷ để mở rộng thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
Tháng 9 năm 2008, xã Cao Ngạn (Đồng Hỷ) chính thức được sáp nhập về Thành phố Thái Nguyên Với diện tích: 861,06 ha,dân số: 6,447 người
- Xóm Vải nằm cạnh sát sông Cầu có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mang đặc trưng của khí hậu miền Bắc nước ta Trong một năm có 4 mùa rõ rệt: Xuân
- Hạ - Thu - Đông Về vị trí địa lý rất gần thành phố Thái Nguyên Đây là yếu tố cơ bản tạo điều kiện cho Xóm Vải phát huy được những tiềm năng sẵn có trong phát triển kinh tế - xã hội
Trang Trại chăn nuôi gà thịt Hùng Lan nằm ở Xóm Vải Xã Cao Ngạn Thành Phố Thái Nguyên, với vị trí ngay sát bờ sông Cầu, diện tích rộng, cơ bản bằng phẳng, rất thuận lợi cho việc phát triển mô hình trang trại với quy mô lớn
2.3.2 Khái quát về trang trại chăn nuôi gà Hùng Lan
Trang trại được thành lập vào năm 2010 lúc đầu là trang trại chăn nuôi lợn nhưng sau 7 năm chăn nuôi lợn, một phần cũng do nhu cầu của thị trường mà năm 2018 trang trại quyết định chuyển sang chăn nuôi gà thịt Xuất phát từ kinh tế nông hộ, có ý chí làm giàu, có kiến thức kinh nghiệm vì vậy trang trại đã quyết định mở rộng thêm quy mô sản xuất.Trải qua hai năm xây dựng và phát triển trang trại đã đạt được những thành tựu nhất định và là trang trại cung cấp gà thịt uy tín cho các cửa hàng trên địa bàn tỉnh cũng như các tỉnh lân cận Để có được kết quả này, trang trại luôn coi trọng và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất đề ra, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nguyên liệu đầu vào theo tiêu chuẩn của trang trại và phù hợp với quy định của
Bộ Nông nghiệp nông thôn Gà có xuất xứ rõ ràng, đặc biệt không sử dụng các chất cấm (theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Do đó, sản phẩm luôn đảm bảo tính ổn định cao, chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng lên rõ rệt, giá thành cạnh tranh so với các trang trại chăn nuôi khác…
Trang trại luôn liên tục cải tiến công nghệ, khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, hợp tác liên kết các lĩnh vực trong chuỗi cung cấp gà thịt sạch, thực phẩm sạch
Hiện nay trang trại được đầu tư một lượng vốn lớn đáp ứng yêu cầu mở rộng sản xuất và tạo ra một lượng sản phẩm dồi dào phục vụ nhu cầu người dân trong khu vực Đồng thời trang trại cũng đã áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, thực hiện hoạch toán kinh tế của trang trại
Sản phẩm của trang trại từng bước tiếp cận thị trường, đáp ứng yêu cầu của thị trường và từng bước mở rộng thị trường Trang trại có đội ngũ lao động, đảm bảo cho sản xuất và phát triển sản xuất của trang trại
Tính cho đến năm 2020 trang trại đã thành lập thêm được hai cơ sở ở TT Sông Cầu (Đồng Hỷ), và La Hiên (Võ Nhai)
Như vậy trang trại đã từng bước phát triển từ một trang trại có quy mô gia đình đến trang trại có quy mô lớn đạt được nhiều hiệu quả kinh tế như hiện nay.
Những thuận lợi và khó khăn liên quan đến nội dung thực tập
- Được sự giúp đỡ nhiệt tình của giáo viên hướng dẫn trong suốt thời gian thực tập
- Trang trại luôn tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
- Chủ trang trại là người có ý chí làm giàu, tích lũy được nhiều kinh nghiệm chăn nuôi qua nhiều năm và nắm rất chắc về vấn đề kỹ thuật chăn nuôi gà thịt
- Trang trại đã áp dụng khoa học kỹ thuật vào trong chăn nuôi như: máng nước tự động, máng ăn treo v.v… chăn thuôi theo đúng kỹ thuật, chủng vaccine theo đúng lịch
- Sản phẩm gà thịt của trang trại có chất lượng cao phù hợp với nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng
- Gia đình được các công ty, doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, tổ chức tín dụng tạo mọi điều kiện tốt nhất để phát triển chăn nuôi
- Chưa có kinh nghiệm, quy trình kỹ thuật trong phòng bệnh và chữa bệnh trong chăn nuôi gà
- Việc chăn nuôi trong thời gian dài các chất thải ít nhiều cũng gây ảnh hưởng ô nhiễm môi trường, các chất thải tàn dư từ lứa trước sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến lứa sau gây tăng chi phí cho người chăn nuôi, ngoài ra việc chăn nuôi gà thường xuyên phải tiếp xúc thuốc thú y có mùi vị nặng với gà phân gà và không khí trong trại bị bụi bặm,… Điều này cũng gây ảnh hưởng đến sức khỏe người nuôi gà
- Vị trí của trang trại nằm gần đường giao thông trục chính liên xóm có nhiều phương tiện đi lại xung quanh cũng có nhiều gia đình cùng phát triển trang trại gà vì vậy áp lực bệnh tật của trang trại là vô cùng cao
- Thiếu sự liên kết giữ các trang trại cùng chăn nuôi gà với nhau
- Chưa chủ động được đầu ra, giá cả thị trường không ổn định nên còn phụ thuộc vào sức tiêu thụ thương lái.
KẾT QUẢ THỰC TẬP
Những nội dung tìm hiểu, trải nghiệm tại trang trại
3.1.1 Nội dung thực tập và những công việc cụ thể tại trang trại
- Tìm hiểu những nguồn lực của trang trại để phục vụ trong quá trình sản xuất: lao động, đất đai, vốn,…
- Học tập thông qua trải nghiệm thực tế kỹ thuật chăn nuôi, cách phòng bệnh trong chăn nuôi gà thịt:
+ Tìm hiểu được công tác chuẩn bị và những công việc ban đầu để bắt đầu vào gà con
+ Tìm hiểu quá trình phòng bệnh chủ động bằng vaccine và lịch làm vaccine cho gà của trang trại
+ Tìm hiểu và học tập kỹ thật chăm sóc gà trong từng giai đoạn cho đến khi xuất bán
- Tìm hiểu được hệ thống tổ chức sản xuất của trang trại: Quan sát, theo dõi và thảo luận với chủ trạng về tổ chức sản xuất của trang trại và mối quan hệ của trang trại với các bên liên quan (chủ trang trại, công ty cung cấp thức ăn chăn nuôi, công ty cung cấp giống, ngân hàng, thương lái,…)
- Đánh giá được hiệu quả kinh tế của trang trại: Thu thập các thông tin về chi phí xây dựng cơ bản, chi phí thường, doanh thu, lợi nhuận của trang trại
- Tìm hiểu được các yếu tố đầu vào, đầu ra của trang trại: thức ăn, vật tư, con giống, thuốc thú y,
- Phân tích được thuận lợi, khó khăn, cơ hội, thách thức của trang trại + Cùng với chủ trang trại thảo luận về thuận lợi, khó khăn của trang trại về cơ hội và thách thức của trang trại trong nền kinh tế thị trường
+ Từ việc phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức có từ đố đưa ra những giải pháp tháo gỡ những khó khăn của trang trại
3.1.2 Tìm hiểu những điều kiện cần có trong xây dựng mô hình trang trại chăn nuôi gà thịt
1/ Những điều kiện nguồn lực cần có để có thể phát triển trang trại
- Đất đai là nguồn lực không thể thiếu trong phát triển trang trại
- Nguồn lực về con người, lao động
2/ Yêu cầu cần có của một chủ trang trại
- Một chủ trang trại chăn nuôi gà thịt cần phải biết điều hành một cách nhuần nhuyễn 5 yếu tố sau đây:
+ Nắm bắt nhu cầu thị trường
+ Có năng lực quản lý khoa học và thông minh
Muốn hội tụ được 5 yếu tố trên, cần có 8 điều kiện sau đây:
+ Phải có khát vọng làm giàu từ trang trại của mình
+ Nắm vững kiến thức chuyên môn
+ Phải biết quảng bá sản phẩm và thu hút khách hàng
+ Phải có kế hoạch sản xuất, kiểm tra công việc, tránh những cuộc gặp gỡ, họp hành vô bổ
+ Đầu tư thích đáng và phù hợp những thiết bị phục vụ cho chăn nuôi để nâng cao chất lượng sản phẩm
+ Luôn quan tâm đến nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao + Chủ trang trại không bao giờ quên các đối tác và đối thủ của mình + Tạo sự nhiệt tình làm ăn giữa chủ trang trại và mọi người cùng làm việc
3/ Kỹ thuật cần chú ý nắm vững khi phát phát triển trang trại
- Có kỹ năng tổ chức và quản lý
- Nhạy bén nắm bắt được mọi thông tin cần thiết
- Nắm được các kỹ thuật trong chăn nuôi (chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và điều trị bệnh)
- Luôn theo dõi hiệu suất kinh doanh
4/ Quản lý tài chính, lao động
Trong quản lý tài chính cần phải:
- Lập kế hoạch tài chính ngắn hạn và dài hạn
- Quản lý vốn của trang trại
- Có tiêu chí đánh giá công việc rõ ràng
- Lựa trọn đúng người phân công việc hợp lý cho từng đối tượng
Đánh giá hiệu quả hoạt động của trang trại
3.2.1 Kết quả hoạt động SXKD của trang trại qua các năm
Bảng 3.1: Kết quả hoạt động SXKD của trang trại qua các năm
Năm Quy mô trang trại
(Nguồn: Số liệu điều tra, khảo sát 2020)
Qua bảng số liệu trên ta thấy lợi nhuận của trang trại tăng dần qua các năm Chủ trang trại đã mạnh dạn chuyển đổi mục đích sản xuất từ chăn nuôi lợn sang chăn nuôi gà và nhận thấy được chăn nuôi gà thịt phù hợp với nhu cầu tiêu thụ của thị trường và lợi nhuận ngày càng tăng
3.2.2 Phân tích về chi phí đầu tư trong xây dựng, phát triển của trang trại
Các loại chi phí trong xây dựng và phát triển trang trại:
Bảng 3.2: Chi phí xây dựng ban đầu với quy mô 10.000 gà
Nội dung Thành tiền (đồng)
Chi phí xây dựng chuồng trại 1.200.000.000
Trang thiết bị (máng ăn, máng uống, điện, nước….) 72.000.000
Chi phí phát sinh cho khấu hao thiết bị và dịch bệnh 20.000.000
(Nguồn: Số liệu điều tra, khảo sát 2020)
* Những lưu ý trong đầu tư xây dựng mô hình trang trại:
- Cần phải hạch toán chi phí cẩn thận để không vướng mắc về tài chính khi SXKD
- Nắm vững thông tin thị trường, trau dồi học hỏi thêm kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi gà thịt
- Lựa chọn hình thức chăn nuôi phù hợp với kinh phí mình đang có
3.2.3 Đánh giá kết quả SXKD của trang trại trong một năm
3.2.3.1 Đánh giá các loại chi phí trong một năm của trang trại
Bảng 3.3: Các loại chi phí trong một năm của trang trại
STT Vật dụng Thành tiền
7 Sửa chữa cơ sở hạ tầng 1.000.000 3.000.000
(Nguồn: Số liệu điều tra, khảo sát 2020)
Từ bảng chi phí trong một năm của trang trại ta có thể nhận thấy rằng trong một năm trang trại đã chi tiêu một cách hợp lý, cũng như khả năng hạch toán kinh tế và khả năng quản lý chi phí tốt.Việc hạch toán kinh tế giúp chủ trang trại phân bố chăn nuôi hợp lý và hạn chế thấp nhất tất cả các chi phí
Nguyên giá là tổng số tiền chi cho 3 lứa gà, còn thành tiền là số tiền chi cho 1 lứa gà
3.2.3.2 Doanh thu trong một năm của trang trại
Bảng 3.4: Doanh thu trong một năm của trang trại chăn nuôi 13.000 gà thịt năm 2019
STT Nội dung ĐVT Sản lượng
(con) Đơn giá (đồng/kg)
(Nguồn: Số liệu điều tra, khảo sát 2020)
Trọng lượng trung bình của một con gà từ 1.5-2.3 kg, trọng lượng trung bình của 13.000 con gà thịt sẽ bằng 1.5+2.3 = 3.8÷2 = 1.9 Vậy trọng lượng trung bình của 13.000 con gà thịt sẽ bằng 1.9
Với trọnglượng trung bình là 1.9 thì 13.000 con gà thịt ta được
13.000×1.9$.700 kg Vậy 13.000 con gà thịt ta thu được 24.700kg thịt gà
Qua bảng doanh thu của trang trại ta có thể thấy qua 1 năm chăn nuôi gà thịt trang trại được hai nguồn thu đó là:
Tiền bán gà thịt thu được 1.482.000.000 đồng với giá bán là 60.000/1kgta lấy 13.000 × 1.9 × 60.000 = 1.482.000.000 đồngvà tiền bán phân gà được 24.000.000 đồng với giá bán là 12.000/bao Ta lấy 2.000 × 12.000 = 24.000.000 đồng Vậy từ hai nguồn thu trang trại thu được 1.506.000.000 đồng
3.2.3.3 Lợi nhuận thu được trong một năm của trang trại
Lợi nhuận = (Doanh thu- Chi phí)
Lợi nhuận trung bình từ nuôi gà (3 lứa) năm 2019: 1.506.000.000 - 1.284.900.000 "1.100.000 đồng Tổng lợi nhuậnthu được của trang trại trong năm 2019 là 221.100.000đồng
3.2.4 Những vấn đề tồn tại ảnh hưởng đến thu nhập, lợi nhuận của trang trại
Những vấn đề tồn tại ảnh hưởng đến thu nhập, lợi nhuận của trang trại là:
- Thị trường có sự cạnh tranh gây gắt giữa các trang trại trong khu vực và sản phẩm nhập khẩu
- Do dịch bệnh lây lan nhanh sẽ làm gia tăng chi phí thuốc thú y đồng thời sẽ làm hao hụt số lượng gà trong trang trại
- Do quy trình kỹ thuật chưa đảm bảo nên dẫn đến năng suất không ổn định
- Do biến đổi khí hậu nên sự sinh trưởng của gà không đồng đều
- Sản phẩm chưa đánh được vào thị hiếu của khách hàng, của người tiêu dùng
- Trọng lượng xuất chuồng của gà: Đến thời điểm xuất chuồng, trọng lượng của gà ở mức 1,5- 2,3 kg, nếu trọng lượng tăng thêm thì chủ trang trại sẽ bị ép giá, lợi nhuận sẽ giảm vì khi quá trọng lượng sản phẩm gà thị sẽ không đủ tiêu chuẩn
- Hình thức chăn nuôi của trang trại.
Nghiên cứu học tập kỹ thuật chăn nuôi gà, cách phòng và chữa bệnh
3.3.1 Kỹ thuật chăn nuôi gà thịt
Trang trại giao cho 1 người chăm sóc 5000 con gà khi hết giai đoạn úm Hằng ngày cho gà ăn với lượng thức ăn vừa đủ và uống thuốc bổ để bổ sung điện giải và kích thích tiêu hóa thức ăn tốt hơn, khi gà bắt đầu lớn dần thì bắt đầu lắp mắng uống nước tự động và mắng ăn treo to để đỡ rơi vãi thức ăn
Khi xây dựng trại gà cần lưu ý các tiêu chí sau:
- Chọn khu đất rộng, bằng phẳng, cao ráo, thoáng mát
- Xa khu dân cư đông đúc và khu có mật độ chăn nuôi cao
- Có nguồn nước sạch và đầy đủ
- Tạo thông thoáng và tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên bởi các không gian mở bởi các giống gà cần nhiều ánh sáng để hấp thụ, tổng hợp một số Vitamin để tạo bộ lông mã, hạn chế ruồi, muỗi, mòng, ve rận…(vật trung gian gây bệnh Leuco)
- Nền chuồng (đối với khu vực miền bắc có mùa đông lạnh) hệ thống tạo kiểu bếp “Hoàng Cầm” nên chi phí giai đoạn úm gà rẻ, nền chuồng luôn khô ráo Giai đoạn sau dùng trấu ủ men vi sinh nên không phải dọn phân giảm thiểu chi phí và khí Amoniac từ đó hạn chế gà bị nhiễm các bệnh: Hen, Cầu trùng và các bệnh nấm đường hô hấp, tiêu hóa
- Khu sân chơi được quét dọn thường xuyên, sau mỗi lứa nuôi nền chuồng và khu sân chơi được dọn vệ sinh sau đó ngâm nước sát trùng 36-48 giờ nên các mầm bệnh bị triệt tiêu triệt để
- Vật liệu lót nền phải có độ ẩm thích hợp để không bị vón cục, bụi hay mốc
- Hiện nay vật liệu lót nền để nuôi gà được sử dụng là trấu, mùn cưa
- Khi gà được thả ra sân chơi thì phải dọn bỏ vật liệu lót nền cũ ra ngoài và làm vệ sinh, diệt trùng, bỏ trống chuồng một thời gian
- Khi nuôi lứa tiếp theo trước 7-10 ngày thì cho lót nền mới có độ dày từ 10-15cm tùy mùa Sau đó phun thuốc sát trùng lên vật liệu lót nền
* Tiêu chuẩn chọn gà giống
- Giống gà dễ nuôi, mau lớn, chỉ số tiêu tốn thức ăn thấp
- Khỏe mạnh, đồng đều, tươi tắn, nhanh nhẹn, mắt sáng, lông bông, bụng gọn, chân mập, mắt sáng
- Tránh những con gà khô chân, vẹo mỏ, chân cong, hở rốn, xệ bụng, lỗ huyệt bết lông, cánh xệ, có vòng thâm đen quanh rốn…
- Trước khi vận chuyển gà về phải chuẩn bị chuồng úm đầy đủ, nền chuồng được lót bằng vật liệu lót nền như trấu, mùn cưa dày từ 10-15cm
- Rắc bột độn lót chuồng lên mặt trấu chuồng úm để giúp hút ẩm, khử mùi hôi và khống chế vi khuẩn phát sinh phát triển ở nền chuồng
- Chuồng úm phải kín, đủ nhiệt độ 31-33 0 C, mùa hè từ 27 - 30 0 C ,vào ban ngày nóng quá có thể hạ bớt bạt quây úm
- Kích thước quây úm 5m x 4m, cao khoảng 60cm đủ cho 1000 gà, chú ý khi làm quây úm tránh có góc cạnh nhọn
- Các công cụ khác cũng cần được chuẩn bị như: Bóng đèn, đèn sưởi, bình nước gallon và khay đựng thức ăn phù hợp theo lứa tuổi của gà
Khi gà về đến trại phải nhanh chóng thả gà vào quây úm, cho gà uống nước, hoặc vitamin C, đường glucoza, giúp gà ổn định cơ thể khi đi chặng đường xa và đã mệt Nên bố trí bình nước và khay thức ăn xen kẽ nhau theo hàng lối để tạo điều kiện cho gà ăn uống dễ dàng nhất và tối đa điện tích thong thoáng cho gà
Chú ý: Các loại thuốc úm cho gà 3-5 ngày tuổi, liều lượng, cách dùng xem trên bao bì
- Khi thả gà vào chuồng cần phải chuẩn bị nước sạch đã pha đường glucoza cho gà uống Trong 3-5 ngày cho gà uống các loại thuốc Moxicolis,
ZYMEPRO, Zagro, Acid Pak 4 Ways Liquid - tiêu hóa protein và duy trì pH tối ưu, VitaminC, AMILYTE để tăng cường sức khỏe cho gà con và dùng bình nước gallon nhỏ 2 lít Khi gà được 8-10 ngày tuổi thu dần bình nước cho gà và bổ sung bình nước lớn loại 4 lít hoặc 8 lít Nên tráng, rửa gallon sau mỗi lần dùng thuốc, Vitamin, điên giải, kháng sinh
- Phải đảm bảo cho gà đủ nước uống thường xuyên, phải làm sạch bình nước trước khi đổ nước mới vào bình, nước mới phải sạch không quá nóng hoặc quá lạnh
- Dụng cụ cung cấp nước phải đầy đủ, được treo trên giá treo hoặc cây trong vườn, làm sao cho gà biết chỗ đến đến uống nước
- Độ cao của bình nước nên ngang tầm lưng của gà, không nên đặt quá cao gà sẽ không uống được, thấp quá nước sẽ bị bẩn không tốt Số lượng bình phải đủ và luôn có nước, nhất là những ngày nóng nực, gà cần uống nhiều nước
Gà có uống thì mới ăn được
- Bình nước uống cho gà phải được làm vệ sinh ít nhất 1 lần trong ngày
Lưu ý: Để gà luôn khỏe mạnh, không bị đói và không bị chết nóng trong những ngày nhiệt độ cao, nên treo máng ăn tùy theo nhiệt độ cao hay thấp Bổ sung vitamin C và chất điện giải trong suốt thời gian treo máng ăn
- Cần phải cho gà ăn đủ chất dinh dưỡng theo nhu cầu của nó
- Để thỏa mãn nhu cầu tối ưu cho gia cầm, các nhà máy đã sản xuất thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh cho gà Căn cứ trên tiêu chuẩn ăn, người ta tính ra các thực liệu cần phối chế, mỗi loại bao nhiêu để toàn khối hỗn hợp đạt thành phần dinh dýỡng theo nhu cầu của gà
- Giai đoạn còn nhỏ nên cho gà ăn tự do, cho ăn nhiều lần, mỗi lần một ít, thức ăn phải có thường xuyên và đầy đủ
- Giai đoạn gà nhỏ, quá trình chuyển hóa thức ăn chưa hoàn chỉnh nên gà hay bị tiêu chảy, bạch lỵ, khô chân, còi cọc, yếu ớt, chậm phát triển và thời gian nuôi kéo dài Để khắc phục tình trạng trên trong giai đoạn úm phải dùng men tiêu hóa sống như ZYMEPRO với 1-2g/1 lít nước uống, lộ trình 3 ngày Việc bổ sung men sống cho gà chăn thả là biện pháp bắt buộc và thấy hiệu quả rõ rệt sau mỗi lứa gà Làm vệ sinh khay trước mỗi lần bổ sung thức ăn cho gà
- Gà có tập tính thích ngủ trên cao vào ban đêm để tránh kẻ thù và giữ ẩm cho đôi chân, tránh nhiễm bệnh Do đó nên tạo một số dàn đậu trong chuồng cho gà ngủ
- Dàn đậu làm bằng tre, gỗ có độ sần sùi hoặc cong cho gà dễ đậu Dàn đều trong chuồng cách nhau 40 - 50cm, cao khoảng 50-100cm, để gà khỏi đụng vào nhau, mổ nhau và ỉa phân lên nhau
* Kỹ thuật và lịch làm vaccine cho gà thịt kể từ khi gà đẻ tới khi xuất bán:
Bảng 3.5: Lịch làm vaccine cho gà thịt từ khi đẻ tới xuất bán
Ngàytuổi Phòng bệnh Tên vaccine Cách sử dụng
1 Marek Marek Do công ty sản xuất giống làm
3 - 4 Newcasltle vaccine Nobilis IB 4-91 + Medivac ND-IB
Pha lọ 1000 nước sinh lý mặn đã làm mát vào lọ 1000 liều, nhỏ mắt
1 giọt/con hoặc cũng có thể nhỏ miệng 1 giọt/con
7 Cắt mỏ Máy Cắt mỏ Cắt mỏ từng con một, cắt mỏ bên trên sâu hơn mỏ bên dưới để khi lớn lên khôn mổ được nhau nữa
Pha lọ 2000 nước sinh lý mặn đã làm mát vào lọ 2000 liều nhỏ miệng 2 giọt/con
Dùng kim chủng hoặc kim may máy nhúng vào lọ vaccine, chích vào vùng da mỏng, mặt trong cánh gà
Vaccine cúm gia cầm tía tổ hợp vô hoạt (H5N1 chủng Re6)
Tiêm dưới da cổ, liều 0,3ml/con
Pha 10 ml nước sinh lý mặn đã làm mát vào lọ 100 liều nhỏ mắt 2 giọt hoặc pha 500 ml nước sinh lý mặn vào lọ 100 liều cho uống 5 ml/con
Pha 5000 ml nước sinh lý mặn đã làm mát vào lọ 100 liều, cho uống 5ml/con
Bệnh viêm phế quản truyền nhiễm (IB)
Pha 500 ml nước nấu chín để nguội vào lọ 100 liều, cho uống 5ml/con
Tụ huyết trùng Tiêm dưới da cổ hoặc da ức, liều
Ngàytuổi Phòng bệnh Tên vaccine Cách sử dụng
Pha 50 ml nước sinh lý mặn đã làm mát vào lọ 100 liều, tiêm dưới da cổ hoặc cơ ngực, liều 0,5ml/con
Phân tích các thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức trong hoạt động sản xuất của trang trại
- Được hỗ trợ kỹ thuật, thức ăn chăn nuôi cũng như thuốc thú y nên gặp ít các rủi ro về dịch bệnh hơn
- Được cung cấp nguồn giống tốt, cho năng suất cao
- Được tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để xây dựng trang trại ban đầu
- Hệ thống giao thông ở địa phương phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển thức ăn cũng như sản phẩm suất bán của trang trại
3.4.2 Khó khăn của trang trại
- Vị trí của trang trại nằm gần đường giao thông có nhiều phương tiện đi lại, xung quanh cũng có nhiều gia đình cùng phát triển trang trại gà vì vậy áp lực bệnh tật của trang trại là vô cùng cao
- Việc chăn nuôi trong thời gian dài các chất thải ít nhiều cũng gây ảnh hưởng ô nhiễm môi trường, các chất thải tàn dư từ lứa trước sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến lứa sau gây tăng chi phí cho người chăn nuôi, ngoài ra việc chăn nuôi gà thường xuyên phải tiếp xúc với gà phân gà điều này cũng gây ảnh hưởng đến sức khỏe người nuôi gà
- Lao động thời vụ chủ yếu là bộ đội chưa qua đào tạo về kỹ thuật chăn nuôi cũng như chăm sóc gà vì vậy chủ trang trại sẽ phải mất thời gian để đào tạo
- Thiếu sự liên kết giữ các trang trại cùng chăn nuôi gà với nhau
- Luôn có các áp lực bệnh tật ở các lứa gà làm tăng chi phí
- Những người tiếp thị các sản phẩm thú y thường nói giá cao hơn nhiều so với giá trị thực của sản phẩm đó, nếu các chủ trang trại không có người quen hoạt động trong lĩnh vực này sẽ rất dễ bị mua đắt và sản phẩm kém chất lượng đặc biệt là các trại mới chăn nuôi
- Khi gà bị bệnh người chăn nuôi phải thuê các bác sĩ thú ý tư nhân về xem bệnh và mua thuốc theo chỉ dẫn của các thú y Tuy nhiên một số bác sĩ thú y này người ta sẽ “mua đường” không vạch hẳn tên loại bệnh gà đang mắc phải cho người nuôi và sẽ kê đơn thuốc một cách đi vòng nhằm thu lợi nhuận từ việc bán thuốc điều này gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi
- Trang trại nằm tại xã Cao Ngạn thuộc thành phố Thái Nguyên có vị trí thuận lợi về mặt giao thông, giáp thành phố Thái Nguyên là một trong những nơi tiêu thụ các sản phẩm nông sản lớn nhất tỉnh
- Nguồn lao động trong khu vực dồi dào cho hoạt động của trang trại
- Thị trường thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y có nhiều các công ty khác nhau cạnh tranh, người nuôi gà có thể lựa chọn những sản phẩm phù hợp với túi tiền cũng như chất lượng
- Có nhiều các công ty giống gà giúp các chủ trang trại có nhiều lựa chọn hơn trong vấn đề nhập con giống
- Được hưởng lợi từ các chương trình chăm sóc khách hàng cũng như quảng bá sản phẩm từ các công ty thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi và công ty giống qua việc được tham gia các trương trình như thăm quan mô hình mẫu, hội thảo trao đổi các vấn đề trong chăn nuôi giữa trang trại và doanh nghiệp
- Được hưởng lợi từ các chính sách của nhà nước trong việc phát triển trang trại
- Thị trường tiêu thụ rộng lớn, nhu cầu sử dụng về sản phẩm gà thịt cao
- Chính quyền địa phương chưa thực sự quan tâm đến việc phát triển của trang trại, có quá ít các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi cũng như các vấn đề có liên quan đến phát triển trang trại, công tác thú y chưa thực sự hiệu quả
- Người nuôi gà chưa có bạn đồng hành và tin tưởng chưa được chính quyền thực sự quan tâm
- Người chăn nuôi chưa thật thà
- Giá cả thị trường không ổn định lúc thấp lúc cao, đôi lúc tồn tại nghịch lý giá gà thịt giảm mạnh tuy nhiên giá gà giống, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi vẫn giữ giá cao
- Trên thị trường hiện nay tràn lan các loại thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi không đạt chất lượng, tiêu chuẩn nếu không có nhiều kinh nghiệm sẽ rất dễ mua phải hàng kém chất lượng gây thiệt hại về kinh tế
- Hiện nay đất nước ta đang trong quá trình hội nhập với các nền kinh tế khác trên thế giới việc ký kết các hiệp định kinh tế như WTO, AFTA vv sản phẩm gà thịt phải cạnh tranh gay gắt với các mặt hàng nông sản, hàng hóa thay thế của các nước thành viên.
Một số giải pháp đề xuất cho phát triển trang trại
3.5.1 Giải pháp về tổ chức, quản lý trang trại
Quản lý chăn nuôi sẽ ghi nhận tất cả các hoạt động chăn nuôi, hỗ trợ việc chăn nuôi thương phẩm
- Nhật ký chăn nuôi - ghi nhận tất cả các hoạt động trong ngày, như cho ăn, vệ sinh, cân
- Vệ sinh chuồng trại - ghi nhận hoạt động vệ sinh chuồng trại theo ngày và định kỳ của chuồng trại hoặc khu chuồng trại, đặc biệt với các hoạt động vệ sinh phòng dịch
- Xử lý dịch bệnh - thiết lập quy trình tương ứng với quy trình xử lý của bộ nông nghiệp và các tổ chức trên thế giới yêu cầu về quy trình xử lý cho từng loại bệnh, và ghi nhận các nghiệp vụ, số liệu tương ứng cho từng bước nhằm đảo bảo về mặt xử lý bệnh dịch và báo cáo số liệu cho Việt Nam cũng như là quốc tế
- Chuyển chuồng, gộp chuồng, tách chuồng - ghi nhận lại các hoạt động chuyển chuồng trong suốt quá trình nuôi
- Xuất chuồng - thiết lập quy trình xuất chuồng theo yêu cầu của doanh nghiệp nhằm đáp ứng với việc quản lý như xuất chuồng để hoàn thành hợp đồng, bán theo hợp đồng và cung cấp cho các đối tác khác, đồng thời ghi nhận lại chi tiết việc xuất chuồng nhằm đảm bảo vệ sinh phòng bệnh và truy xuất về lô sau này
- Quản lý kho và mua hàng - quản lý kho, nhập xuất tồn kho, chuyển kho, điều chỉnh kho và khả năng quản lý nhiều kho trong hệ thống nhằm đảm bảo tính chính xác của các sản phẩm tồn kho nhất là thức ăn Xây dựng quy trình mua hàng và quy trình nhập kho theo đúng yêu cầu quản trị của doanh nghiệp nhẳm đảm bảo về chất lượng các sản phẩm cũng như con giống nhập về
- Quản lý công cụ dụng cụ - ghi nhận chi tiết các công cụ, dụng cụ tham gia vào các hoạt động chăn nuôi
- Nhân sự - tạo và quản lý các nhân sự với các thông tin, kinh nghiệm và được chỉ định chi tiết cho từng công việc trong suốt quá trình chăn nuôi
3.5.2 Giải pháp về kỹ thuật cho trang trại
- Tổ chức đào tạo, tập huấn nâng cao kỹ năng SXKD, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và tiến bộ khoa học - kỹ thuật cho các chủ trang trại, tạo điều kiện cho các chủ trang trại được đi tham quan học tập các mô hình trong và ngoài nước
- Gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm chăn nuôi giữa các trang trại trong khu vực
- Tạo điều kiện cho các lao động làm việc trong trang trại được tham gia các lớp đào tạo nghề, tập huấn chuyển giao khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới, từ đó trang trại có thêm lao động có chuyên môn nâng cao hiệu quả kinh tế
- Thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn, tuyên truyền các loại dịch bệnh và cách phòng tránh, tổ chức buổi đi tham quan các trang trại thành công trong và ngoài tỉnh giúp chủ trang trại có thêm kiến thức và học hỏi được những kinh nghiệm và phương pháp chăn nuôi từ các trang trại thành công
- Áp dụng kỹ thuật mới: Trong chăn nuôi khi người chăn nuôi biết áp dụng khoa học kỹ thuật mới một cách đúng đắn, hợp lý sẽ giúp nông hộ tăng thu nhập
3.5.3 Giải pháp về quản lý tài chính và lao động của trang trại
Trong quản lý tài chính cần phải:
- Lập kế hoạch tài chính ngắn hạn và dài hạn: đưa ra kế hoạch kinh tế theo từng giai đoạn sau đó đến một năm của trang trại để hạch toán được các chi phí sử dụng
- Quản lý nguồn vốn của trang trại: Ghi chép hết tất cả các chi tiêu để hạch toán đầu ra đầu vào hợp lý, tiết kiệm được nguồn vốn dồi dào
- Có tiêu chí đánh giá công việc rõ ràng: Lập kế hoạch công việc hàng tuần và báo cáo hàng ngày để chủ trang trại nắm được tiến độ công việc
- Lựa chọn đúng người phân công việc hợp lý cho từng đối tượng: Dựa vào năng lực làm việc của mỗi người mà phân công công việc sao cho hợp lý để công việc hoàn thành đúng dự kiến
- Thưởng phạt chắc chắn: Cuối tuần họp tổng kết những vấn đề được và chưa được và đưa ra giải pháp khắc phục, đồng thời thưởng những người hoàn thành tốt công việc và phạt những người chưa hoàn thành được công việc được giao đồng thời nhắc họ cố gắng hơn trong các lần tiếp theo
Giải pháp về quản lý tài chính: a) Thời điểm đầu tư
- Không chỉ trong ngành chăn nuôi mà bất cứ ngành nông nghiệp nào, một chu kỳ sản xuất thường cần thời gian khá dài từ vài tháng hoặc vài năm Trong suốt quãng thời gian đó, giá thị trường đầu ra có nhiều dao động Hơn nữa, tại thời điểm đỉnh cao của giá sản phẩm đầu ra, do nhiều người cùng đổ xô đầu tư cùng lúc làm cho giá mua vật tư, thiết bị chuồng trại hay con giống đầu vào lại đắt đỏ, việc này đã làm tăng thêm gánh nặng không nhỏ cho chi phí sản xuất