Bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề thông qua sử dụng bài tập sáng tạo trong dạy học chương các định luật bảo toàn vật lý 10 THPT

Quy trình lӵa chӑn các bài tұp sáng tҥo gҳn vӟi viӋc bӗLGѭӥQJQăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ trong dҥy hӑc vұt lý .... - TiӃQKjQKÿLӅXWUDÿӇ ÿánh giá thӵc trҥng cӫa viӋc sӱ dөng BTST WKHRKѭӟng bӗ

75Ѭ Ӡ1*Ĉ ҤI HӐ&6Ѭ3+ ҤM

HOÀNG THӎ HIӄN

BӖ,'Ѭ Ӥ1*1Ă1*/ ӴC GIҦI QUYӂT VҨ1Ĉ ӄ

THÔNG QUA SӰ DӨNG BÀI TҰP SÁNG TҤO

TRONG DҤY HӐ&&+ѬѪ1*³&È&Ĉ ӎ NH LUҰT BҦ272¬1¶¶

VҰT LÝ 10 THPT

LUҰ19Ă17+ Ҥ&6Ƭ

LÝ LUҰN VÀ PPDH BӜ MÔN VҰT LÝ

Ĉj1 ҹng ± QăP

75Ѭ Ӡ1*Ĉ ҤI HӐ&6Ѭ3+ ҤM

HOÀNG THӎ HIӄN

BӖ,'Ѭ Ӥ1*1Ă1*/ ӴC GIҦI QUYӂT VҨ1Ĉ ӄ THÔNG QUA SӰ DӨNG BÀI TҰP SÁNG TҤO TRONG DҤY HӐ&&+ѬѪ1*³&È&Ĉ ӎ NH LUҰT BҦ272¬1¶¶

LӠ,&$0Ĉ2$1 i

LӠI CҦ0Ѫ1 ii

TRANG TÓM TҲT iii

MӨC LӨC vii

DANH MӨC CHӲ VIӂT TҲT x

DANH MӨC BҦNG xi

DANH MӨC HÌNH xii

MӢ ĈҪU 1

1 Lý do chӑQÿӅ tài 1

2 Lӏch sӱ nghiên cӭu cӫDÿӅ tài 2

3 Mөc tiêu cӫDÿӅ tài 3

4 Giҧ thuyӃt khoa hӑc 4

5 NhiӋm vө nghiên cӭu cӫDÿӅ tài 4

ĈӕLWѭӧng nghiên cӭu 4

7 Phҥm vi nghiên cӭu 4

3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭu 4

9 NhӳQJÿyQJJySPӟi cӫDÿӅ tài 5

10 Cҩu trúc nӝLGXQJÿӅ tài 5

&KѭѫQJ &Ѫ6 Ӣ LÝ LUҰN VÀ THӴC TIӈN CӪA VIӊC BӖ,'Ѭ Ӥ1*1Ă1* LӴC GIҦI QUYӂT VҨ1 Ĉ ӄ CHO HӐC SINH TRONG DҤY HӐC VҰT LÝ THÔNG QUA VIӊC SӰ DӨNG BÀI TҰP SÁNG TҤO 6

1ăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ 6

1ăQJOӵc hӑc sinh 6

11ăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ 7

1.2 Bài tұp sáng tҥo 17

1.2.1 Khái niӋm 17

1.2.2 Phân loҥLYjSKѭѫQJSKiSJLҧi BTST 17

1.2.3 Vӏ trí cӫa BTST trong hӋ thӕng bài tұp vұt lý 19

1.2.4 Vai trò cӫD%767ÿӕi vӟi viӋc bӗLGѭӥQJQăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ 23

1.3 Thӵc trҥng vӅ vҩQÿӅ sӱ dөng bài tұp sáng tҥRÿӇ bӗLQăQJOӵF*49ĈFKRKӑc

sinh trong dҥy hӑc vұt lý ӣ WUѭӡng phә thông hiӋn nay 23

1.3.1 ĈiQKJLiWKӵc trҥng 23

1.3.2 Nhӳng thuұn lӧLYjNKyNKăQFӫa viӋc sӱ dөQJ%767ÿӇ bӗLGѭӥQJQăQJ lӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ cho HS trong dҥy hӑc vұt lý hiӋn nay 24

1.4 Tә chӭc dҥy hӑc gҳn sӱ dөng bài tұp sáng tҥo và bӗLGѭӥQJQăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ cho hӑc sinh 25

1.4.1 Tә chӭc hoҥWÿӝng dҥy hӑc 25

1.4.2 Quy trình lӵa chӑn các bài tұp sáng tҥo gҳn vӟi viӋc bӗLGѭӥQJQăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ trong dҥy hӑc vұt lý 26

1.4.3 Quy trình tә chӭc dҥy hӑFWKHRKѭӟng sӱ dөng bài tұp sáng tҥo bӗLGѭӥng QăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ cho hӑc sinh 29

1.5 KӃt luұQFKѭѫQJ 32

&+ѬѪ1* LӴA CHӐN VÀ SӰ DӨNG BTST TRONG DҤY HӐ&&+ѬѪ1* ³&È& Ĉ ӎ NH LUҰT BҦ2 72¬1´ 9 Ұ7 /Ë  7+(2 +Ѭ ӞNG BӖ, 'Ѭ ӤNG 1Ă1*/ ӴC GIҦI QUYӂT VҨ1Ĉ ӄ CHO HӐC SINH 33

2.1 CҩXWU~FYjÿһFÿLӇm nӝLGXQJFKѭѫQJ³&iFÿӏnh luұt bҧRWRjQ´ 33

2.1.1 Cҩu trúc nӝi dung 33

ĈһFÿLӇm kiӃn thӭc 33

2.2 Lӵa chӑn hӋ thӕQJ%767FKѭѫQJ³&iFÿӏnh luұt bҧRWRjQ¶¶ 36

2.2.1 Mӝt sӕ OѭX ý khi vұn dөng quy trình lӵa chӑn bài tұp sáng tҥo gҳn vӟi YLӋF EӗLGѭӥQJQăQJOӵFJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅtrong Gҥ\ KӑF YұW lý 36

2.2.2 Lӵa chӑn mӝt sӕ BTST tiêu biӇu thuӝFFKѭѫQJ³&iFÿӏnh luұt bҧRWRjQ´ 37

2.3 Sӱ dөng BTST trong dҥy hӑF FKѭѫQJ ³&iF ÿӏnh luұt bҧR WRjQ´ WKHR Kѭӟng bӗi GѭӥQJQăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ cho HS 53

2.3.1 Mӝt sӕ OѭX ý khi vұn dөng quy trình tә chӭc dҥy hӑc theo Kѭӟng sӱ dөng bài WұS sáng WҥR ÿӇ EӗLGѭӥQJQăQJOӵFJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅFKRKӑFVLQK 53

2.3.2 ThiӃt kӃ tiӃn trình dҥy hӑc mӝt sӕ bài hӑc cө thӇ 54

2.4 KӃt luұQFKѭѫQJ 77

&+ѬѪ1*7+ ӴC NGHIӊ06Ѭ3+ ҤM 79

3.1 MөFÿtFKYjQKLӋm vө cӫa thӵc nghiӋPVѭSKҥm 79

3.1.1 MөFÿtFKWKӵc nghiӋPVѭSKҥm 79

3.1.2 NhiӋm vө thӵc nghiӋPVѭSKҥm 79

3.2 NӝLGXQJYjSKѭѫQJSKiSWKӵc nghiӋPVѭSKҥm 79

3.2.1 Ĉӕi Wѭӧng và thӡi gian thӵc nghiӋm Vѭ phҥm 79

3.2.2 Nӝi dung thӵc nghiӋm Vѭ phҥm 80

3.2.3 3KѭѫQJ pháp thӵc nghiӋm Vѭ phҥm 80

3.3 KӃt quҧ thӵc nghiӋm Vѭ phҥm 81

3.3.1 KӃt quҧ ÿӏnh tính 81

ĈiQKJLiYӅ mӭFÿӝ phát triӇQQăQJOӵF*49Ĉ 82

3.3.3 KӃt quҧ ÿӏQKOѭӧng 83

3.4 KӃt luұQFKѭѫQJ 89

KӂT LUҰN VÀ KIӂN NGHӎ 90

TÀI LIӊU THAM KHҦO

PHӨ LӨC

'$1+0Ө&&+ Ӳ 9,ӂ77Ҳ7 STT &KӳYLӃWWҳW &KӭYLӃWÿҫ\ÿӫ

Bҧng 1.1 BҧQJWLrXFKtÿiQKJLiQăQJOӵF*49ĈFӫa hӑc sinh 14

Bҧng 1.2 BiӇXÿLӇm quan sát biӇu hiӋQQăQJOӵF*49ĈFӫa hӑc sinh 17

Bҧng 2.1 Sӕ Oѭӧng BTST sӱ dөQJWURQJFKѭѫQJ³&iFÿӏnh luұt bҧo

WRjQ´

53

Bҧng 3.1 Sӕ liӋu hӑc sinh các nhóm TN và Ĉ& 80

Bҧng 3.2 Bҧng thӕQJNrÿLӇm sӕ (Xi) cӫa bài kiӇm tra 85

Bҧng 3.3 Bҧng phân phӕi tҫn suҩt 85

Bҧng 3.4 Bҧng phân phӕi tҫn suҩt tích luӻ 86

Bҧng 3.5 Bҧng phân loҥi theo hӑc lӵc 87

Bҧng 3.6 Bҧng tәng hӧp các tham sӕ 88

Hình 1.1 Cҩu trúc cӫDQăQJOӵF*49Ĉ 8 Hình 1.2 ĈiQKJLiWKHRQăQJOӵc 11 Hình 1.3 ĈiQKJLiWKHRQăQJOӵF*49Ĉ 11 Hình 1.4 Các thành tӕ cӫDQăQJOӵc thӵc nghiӋm 12 Hình 1.5 6ѫÿӗ phân loҥi hӋ thӕng bài tұp vұt lí 20 Hình 1.6 6ѫÿӗ phân loҥi BTST 22 Hình 1.7 6ѫÿӗ quy trình xây dӵng hӋ thӕng BTST trong mӝt bài hӑc 27 Hình 1.8 6ѫÿӗ quy trình xây dӵng hӋ thӕng BTST trong mӝt bài hӑc 28 Hình 1.9 6ѫÿӗ quy trình tә chӭc dҥy hӑFWKHRKѭӟng sӱ dөng BTST bӗi

GѭӥQJQăQJOӵF*49ĈFKRKӑc sinh 30 Hình 3.1 BiӇXÿӗ phân phӕi tҫn suҩt cӫa hai nhóm 85 Hình 3.2 Ĉӗ thӏ phân phӕi tҫn suҩt cӫa hai nhóm 86 Hình 3.3 BiӇXÿӗ phân phӕi tҫn suҩWONJ\WtFKFӫa hai nhóm 86 Hình 3.4 Ĉӗ thӏ phân phӕi tҫn suҩWONJ\WtFKFӫa hai nhóm 87 Hình 3.5 BiӇXÿӗ phân loҥi theo hӑc lӵc cӫa hai nhóm 87

FKRKӑFVLQKELӃWSKiWKLӋQYҩQÿӅYjJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅ WURQJKӑFWұS, WURQJFXӝFVӕQJ

W̵S«´ >5@ ĈLӅX ÿy FzQ ÿѭӧF WKӇ KLӋQ WURQJ Gӵ WKҧR FKLӃQ OѭӧF SKiW WULӇQ JLiR GөF

2009 ± FӫD%ӝ*LiRGөFYjĈjRWҥR³*LiRGͭFYjÿjRW̩R SK̫LJySSK̯QW̩RQrQ

SKrSKiQViQJW̩RFyNƭQăQJV͙QJNƭQăQJJL̫LTX\͇WY̭Qÿ͉YjNƭQăQJQJK͉QJKL͏S ÿ͋OjPYL͏FKL͏XTX̫WURQJP{LWU˱ͥQJWRjQF̯XKyDYͳDKͫSWiFYͳDF̩QKWUDQKĈL͉X

9LӋFÿѭD%767YjR'+9/JL~SKӑFVLQKSKiWWULӇQÿѭӧFQăQJOӵF*49Ĉkhi

giҧL EjL WұSFyFiFKQKuQWәQJTXiWKѫQ, FKѭѫQJWUuQK KyD QKӳQJ EѭӟF JLҧL EjL WRiQ

WKұWWӕLѭXWLӃWNLӋPWKӡLJLDQFKӫÿӝQJ[ӱOêFiFWuQKKXӕQJ[ҧ\UD«ÿӗQJWKӡLKӑFVLQKFyWKӇYұQGөQJÿӇJLҧLTX\ӃWQKӳQJYүQÿӅWKѭӡQJJһSWURQJFXӝFVӕQJ

;XҩWSKiWWӯQKӳQJOêGRWUrQW{LOӵDFKӑQÿӅWjLQJKLrQFӭX ³%ӗLGѭӥQJ QăQJ

FKRKӑFVLQKWK{QJTXDEjLWұSYұWOt [9]; WiFJLҧ1JX\ӉQ7Kӏ7uQK WUuQKEj\Fѫ

3 0өFWLrXFӫDÿӅWjL

- ;iF ÿӏQKÿѭӧc quy trình lӵa chӑn BTST và quy trình tә chӭc dҥy hӑc có sӱ

dөng BTST WKHRKѭӟng bӗi dѭӥng QăQJOӵc *49Ĉcӫa hӑc sinh

- Xây dӵng và vұn dөng ÿѭӧc các tiӃn trình dҥy hӑc cө thӇ có sӱ dөng BTST

trong dҥy hӑFFKѭѫQJ ³CiFÿӏnh luұt bҧRWRjQ´WKHRKѭӟng bӗLGѭӥng QăQJOӵF*49Ĉ

cӫa hӑc sinh

4*LҧWKX\ӃWNKRDKӑF

1ӃX tKLӃWNӃÿѭӧFTX\WUuQKWәFKӭFGҥ\KӑFFyVӱGөQJFiF%767WKHRKѭӟQJEӗLGѭӥQJ QăQJOӵF*49Ĉ YjWәFKӭFGҥ\KӑFchѭѫQJ³&iFÿӏQKOXұWEҧRWRjQ´ theo

ÿ~QJTX\WUuQKÿmÿӅ[XҩW WKuVӁEӗLGѭӥQJÿѭӧF QăQJ OӵF *49Ĉ FӫD+6JySSKҫn

QkQJFDRFKҩWOѭӧQJ dҥ\Kӑc VL

51KLӋPYөQJKLrQFӭXFӫDÿӅWjL

- Nghiên cӭX Fѫ Vӣ lí luұn và thӵc tiӉn cӫa viӋc sӱ dөng BTST ÿӇ bӗi dѭӥng

QăQJOӵc *49Ĉ cӫa hӑc sinh

- TiӃQKjQKÿLӅXWUDÿӇ ÿánh giá thӵc trҥng cӫa viӋc sӱ dөng BTST WKHRKѭӟng

bӗi dѭӥng QăQJ Oӵc *49Ĉ cӫa HS trong dҥy hӑc vұt lý (DHVL) ӣ mӝt sӕ WUѭӡng

- ThiӃt kӃ mӝt sӕ bài giҧng cө thӇ cӫDFKѭѫQJ³&iFÿӏnh luұt bҧRWRjQ´9ұt lý 10

THPT có sӱ dөng các BTST WKHRKѭӟng bӗi dѭӥng QăQJOӵc *49Ĉ cho HS

- Thӵc nghiӋPVѭSKҥP7163 ÿӇ ÿiQKJLitính khҧ thi cӫDÿӅ tài

6ĈӕLWѭӧQJQJKLrQFӭX

- HoҥW ÿӝng dҥy hӑF FKѭѫQJ³&iF ÿӏnh luұt bҧR WRjQ´ 9ұt lý 10 THPT có sӱ

dөng các BTST WKHRKѭӟng bӗLGѭӥng QăQJOӵc *49Ĉ cho HS

73KҥPYLQJKLrQFӭX

- Nӝi dung kiӃn thӭc: tұp trung vào FKѭѫQJ³&iFÿӏnh luұt bҧRWRjQ´ Vұt lý 10

- Ĉӏa bàn TNSP: tҥLWUѭӡng THPT NguyӉn HiӅn, TP Ĉj1ҹng

83KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭX

83K˱˯QJSKiSQJKLrQFͱXOtWKX\͇W

- Nghiên cӭXFiFYăQNLӋn cӫDĈҧQJFiFYăQEҧn cӫDQKjQѭӟc và cӫa ngành vӅ

ÿәi mӟi giáo dөc phә thông; phát triӇn QăQJOӵc *49Ĉ, cӫa HS

- Nghiên cӭu các sách, bài báo, luұQYăQOuұn án, tҥp chí chuyên ngành liên quan

- Nghiên cӭu các BTST trong quá trình DHVL

- Nghiên cӭXFKѭѫQJWUuQK6*.ViFKEjLWұp, tài liӋu tham khҧRFKѭѫQJ³&iF

ÿӏnh luұt bҧRWRjQ´ Vұt lý 10 THPT

83K˱˯QJSKiSWK ͹c ti͍ n

ĈLӅu tra thӵc trҥng viӋc sӱ dөng các BTST gҳn vӟi viӋc phát triӇn QăQJOӵc giҧi

quyӃt vҩQÿӅ cho hӑc sinh trong DHVL ӣ mӝt sӕ WUѭӡng THPT hiӋn nay

83K˱˯QJSKiS WK͹FQJKL͏PV˱SK̩P

TiӃn hành dҥy TNSP ӣ WUѭӡng phә WK{QJ ÿӇ kiӇm tra giҧ thuyӃt khoa hӑc và

ÿiQKJLiKLӋu quҧ cӫDÿӅ tài

8.4 Ph˱˯QJSKiSWK ͙ng kê toán h͕c

Sӱ dөQJSKѭѫQJSKiSWKӕng kê toán hӑc nhҵm xӱ lí sӕ liӋu và trình bày quҧ thӵc

- &KѭѫQJ  &ѫ Vӣ lí luұn và thӵc tiӉn cӫa viӋc bӗLGѭӥng QăQJOӵc giҧi quyӃt

vҩQÿӅ cho hӑc sinh trong dҥy hӑc vұt lý thông qua viӋc sӱ dөng BTST

- &KѭѫQJ  /ӵa chӑn và sӱ dөng BTST trong dҥy hӑFFKѭѫQJ³&iFÿӏnh luұt

bҧRWRjQ´9ұt lý 10 theo Kѭӟng bӗLGѭӥQJQăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ cho hӑc sinh

- &KѭѫQJ7Kӵc nghiӋPVѭSKҥm

Ngoài ra, còn có phҫn Tài liӋu tham khҧo và phө lөc

Khi nghiên cӭu vӅ QăQJOӵc hӑFVLQKÿmFyUҩt nhiӅXTXDQÿLӇm, cách hiӇu khác

QKDX'ѭӟLÿk\OjPӝt sӕ quan niӋm:

- Theo tӯ ÿLӇn TiӃng ViӋt: ³1ăQJ Oӵc là khҧ QăQJ ÿLӅu kiӋn chӫ quan hoһc tӵ

nhiên sҹQFyÿӇ thӵc hiӋn mӝt hoҥWÿӝQJQjRÿy1ăQJOӵc là phҭm chҩt tâm lí và sinh lí

tҥRFKRFRQQJѭӡi khҧ QăQJKRjQWKjQKPӝt hoҥWÿӝQJQjRÿyYӟi chҩWOѭӧQJFDR´ [24]

- Theo Thái Duy TX\rQ1ăQJOӵc là nhӳQJÿһFÿiӇm tâm lý cӫa nhân cách, là

ÿLӅu kiӋn chӫ TXDQÿӇ thӵc hiӋn có kӃt quҧ mӝt dҥng hoҥWÿӝng nhҩWÿӏQK1ăQJOӵc có

quan hӋ vӟi kiӃn thӭc, kӻ QăQJNӻ xҧRQăQJOӵc thӇ hiӋn ӣ tӕFÿӝ, chiӅu sâu, tính bӅn

vӳng và phҥm vi ҧQKKѭӣng cӫa kӃt quҧ hoҥWÿӝng, ӣ tính sáng tҥRWtQKÿӝFÿiRFӫa

SKѭѫQJSKiSKRҥWÿӝng [37]

- Tác giҧ NguyӉQĈӭc Thâm thì cho rҵng1ăQJOӵc gҳn liӅn vӟi kӻ QăQJNӻ xҧo

WURQJ OƭQK Yӵc hoҥW ÿӝQJ WѭѫQJӭng Song kӻ QăQJ Nӻ xҧR OLrQ TXDQ ÿӃn viӋc thӵc

hiӋn mӝt loҥWKjQKÿӝng hҽp, chuyên biӋt ÿӃn mӭc thành thҥo, tӵ ÿӝng hóa, máy móc

&zQQăQJOӵc chӭDÿӵng yӃu tӕ mӟi mҿ, linh hoҥt trong hoҥWÿӝng, có thӇ giҧi quyӃt

nhiӋm vө thành công trong nhiӅu tình huӕng khác nhau, trong mӝWOƭQKYӵc hoҥWÿӝng

rӝng [29]

Theo NguyӉn Thӏ 0LQK 3KѭѫQJ ³1ăng lӵc cҫQÿҥt cӫa hӑc sinh THPT là tә

hӧp nhiӅu khҧ QăQJYjJLiWUӏ ÿѭӧc cá nhân thӇ hiӋn thông qua các hoҥWÿӝng có kӃt

quҧ´>26]

Các quan niӋm nêu trên tuy có cách phát biӇXNKiFQKDXVRQJFK~QJÿӅu có mӝt

ÿLӇPFKXQJOj[iFÿӏnh rõ bҧn chҩt cӫDQăQJOӵc hӑc sLQK&K~QJW{LFNJQJWKӕng nhҩt

vӟi quan niӋm vӅ QăQJOӵc hӑFVLQKÿmÿѭӧc trình Ej\WURQJ³&KѭѫQJWUuQK*LiRGөc

phә thông tәng thӇ´GR%ӝ Giáo dөFYjĈjRWҥo ban hành tháng 12/2018 [7]:

D 1KӳQJQăQJOӵFFKXQJÿѭӧFKuQKWKjQKSKiWWULӇQWK{QJTXDWҩWFҧ các môn

KӑFYjKRҥWÿӝQJJLiRGөFQăQJOӵFWӵFKӫYjWӵKӑFQăQJOӵFJLDRWLӃSYjKӧSWiFQăQJOӵFJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅYjViQJWҥR

E 1KӳQJQăQJOӵFÿһFWKÿѭӧFKuQKWKjQKSKiWWULӇQFKӫ\ӃXWK{QJTXDPӝWVӕ

P{QKӑFYjKRҥWÿӝQJJLiRGөFQKҩW ÿӏQh: năQJOӵFQJ{QQJӳQăQJOӵFWtQKWRiQQăQJ

OӵFNKRDKӑFQăQJOӵFF{QJQJKӋQăQJOӵFWLQKӑFQăQJOӵFWKҭPPƭQăQJOӵFWKӇFKҩW

1ăQJO͹FJL̫LTX\͇WY ̭n ÿ͉

1.1.2.1 Khái ni͏ m

1ăQJOӵF*49ĈOjNKҧ QăQJFӫa mӝt cá nhân hiӇu và giҧi quyӃt tình huӕng vҩn

ÿӅ khi mà giҧi pháp giҧi quyӃWFKѭDU}UDQJ1yEDRJӗm sӵ sҹn sàng tham gia vào giҧi

quyӃt tình huӕng vҩQ ÿӅ ÿy± thӇ hiӋn tiӅP QăQJ Oj F{QJ GkQ WtFK Fӵc và xây dӵng

ĈӏQKQJKƭDWURQJÿiQKJLi3,6$QăP)

Giҧi quyӃt vүQÿӅ: HoҥWÿӝng trí tuӋ ÿѭӧFFRLOjWUuQKÿӝ phӭc tҥp và cao nhҩt

vӅ nhұn thӭc, vì cҫQKX\ÿӝng tҩt cҧ FiFQăQJOӵc trí tuӋ cӫa cá QKkQĈӇ *49ĈFKӫ

thӇ phҧLKX\ÿӝng trí nhӟ, tri giác, lý luұn, khái niӋm hóa, ngôn ngӳÿӗng thӡi sӱ

dөng cҧ cҧP[~FÿӝQJFѫQLӅm tin ӣ QăQJOӵc bҧn thân và khҧ QăQJNLӇPVRiWÿѭӧc

tình thӃ [33]

Ngoài các khái niӋm trên, còn có nhiӅu tác giҧ ÿѭDUa các cách phát biӇXWѭѫQJWӵ

NKiFQKѭQJWӵu trung lҥi, có thӇ hiӇu năQJOӵF*49ĈOjNKҧ QăQJFӫa mӝt cá nhân

KX\ÿӝng, kӃt hӧp mӝt cách linh hoҥt và có tә chӭc kiӃn thӭc, kӻ QăQJYӟLWKiLÿӝ, tình

cҧm, giá trӏ ÿӝQJ Fѫ Fi QKkQ«ÿӇ hiӇu và giҧi quyӃt vҩn ÿӅ trong tình huӕng nhҩt

ÿӏnh mӝt cách hiӋu quҧ và vӟi tinh thҫn tích cӵc

1.1.2.2 C̭ u trúc cͯ DQăQJO ͹c gi̫i quy͇ t v̭ Qÿ ͉

* &ҩX WU~F FӫD PӝW QăQJ OӵF1ăQJOӵFÿѭӧFFҩXWKjQKWӯFiFWKjQKWӕQăQJ

Thành tӕ «

Hình 1.1 C̭ u trúc cͯ DQăQJO ͹F*49Ĉ + 1K̵QUDêW˱ͧQJPͣL;iFÿӏQKYjOjPU}WK{QJWLQêWѭӣQJPӟLYjSKӭFWҥS

WӯFiFQJXӗQWK{QJWLQNKiFQKDXSKkQWtFKFiFQJXӗQWK{QJWLQÿӝFOұSÿӇWKҩ\ÿѭӧFNKX\QKKѭӟQJYjÿӝWLQFұ\FӫDêWѭӣQJPӟL

+ 3KiW KL͏Q Yj OjP U} Y̭Q ÿ͉: PhâQ WtFK ÿѭӧF WuQK KXӕQJ WURQJ KӑF WұStrong

FXӝF VӕQJ phát KLӋQ và nêu ÿѭӧF tình KXӕQJ có YҩQ ÿӅ trong KӑF WұS trong FXӝFVӕQJ

+ Th͹ c hi͏ QYjÿiQKJLiJL ̫i pháp gi̫i quy͇ t v̭ Qÿ ͉: Thӵc hiӋQYjÿiQKJLiJLҧi

pháp giҧi quyӃt vҩQÿӅ; suy ngүm vӅ cách thӭc và tiӃn trình giҧi quyӃt vҩQÿӅ ÿӇ ÿLӅu

làm rõ YҩQÿӅ

3 Hình thành và WULӇQNKDL

OұSOXұQYjPLQKFKӭQJWKX\ӃWSKөF VҹQVjQJ[HP[pWÿiQKJLiOҥLYҩQÿӅ

1.1.2.3 Các kͿ QăQJF ̯n rèn luy͏ n ÿ ͋ b͛ LG˱ ͩQJQăQJO ͹F*49Ĉ

4XiWUuQK*49Ĉÿѭӧc tiӃQKjQKWKHRFiFJLDLÿRҥQNKiFQKDXWURQJÿyPӛi giai

ÿRҥQÿѭӧc thӵc hiӋn sӁ gҳn liӅn vӟi mӝt sӕ kӻ QăQJQKҩWÿӏnh Cө thӇÿӇ thӵc hiӋn tӕt

JLDLÿRҥn cӫDTXiWUuQK*49Ĉ+6Fҫn rèn luyӋn các kӻ *49Ĉ

KͿ QăQJSKiWKL ͏ n v̭ Qÿ ͉ WѭѫQJӭng vӟLJLDLÿRҥn 1) là khҧ QăQJSKiWKLӋn vҩn

ÿӅ cҫn giҧi quyӃt, bao gӗm kӻ QăQJTXDQViWFiFVӵ vұt, hiӋQWѭӧng, kӻ QăQJWKXWKұp

và xӱ lý thông tin, nhҵm phát hiӋn ra mâu thuүn giӳD³FiLÿmELӃW´Yj³FiLFKѭDELӃW´

trong quá trình nhұn thӭc khách thӇ bӣi chӫ thӇ và biӃQ³FiLFKѭDELӃW´WKjQK³YҩQÿӅ´

mà chӫ thӇ cҫn giҧi quyӃt

KͿ QăQJ[iFÿ ͓ nh b̫ n ch̭ t cͯ a v̭ Qÿ ͉ WѭѫQJӭng vӟLJLDLÿRҥn 1) bao gӗm kӻ

QăQJ[iFÿӏnh thông tin cҫn thu thұp; kӻ QăQJSKkQWtFKWK{QJWLQ

KͿ QăQJ[iFÿ ͓ nh thông tin c̯ n thu th̵ p là khҧ QăQJQKuQQKұn vҩQÿӅ mӝt cách

toàn diӋn và hӋ thӕQJÿӇ [iFÿӏnh tҩt cҧ các thông tin có thӇ OLrQTXDQÿӃn vҩQÿӅ; xác

ÿӏnh các thông tin chi tiӃt cҫn tìm hiӇu, nhӳQJWK{QJWLQQjRÿmELӃt và nhӳng thông tin

QjR FKѭD ELӃt NhӳQJ WK{QJWLQQj\ÿѭӧc sҳp xӃp theo hӋ thӕng, mӝt trình tӵ logic,

biӃt phân tách, nhóm ý chính, phân ý phө, ý nào bә VXQJFKRêQjRÿӗng thӡi luôn có

sӵ liên hӋÿӕi chiӃu nhӳng thông tin thu nhұQÿѭӧc vӟi vӕn hiӇu biӃt cӫa các em và

vӟi thӵc tiӉn

KͿ QăQJ SKkQ WtFK WK{QJ WL n bao bӗm kӻ QăQJ SKkQ WtFK PkX WKXүn chӭDÿӵng

trong tình huӕng có vҩQÿӅ; kӻ QăQJSKkQWtFKQJX\rQQKkQGүQÿӃn vҩQÿӅ Kӻ QăQJ

phân tích mâu thuүn chӭDÿӵng trong tình huӕng có vҩQÿӅ là khҧ QăQJSKkQWtFKsâu

sҳc các dӳ liӋu cӫa tình huӕQJ ÿӇ không chӍ nhìn thҩy nhӳng mâu thuүn bên trong

chӭDÿӵng trong nӝi dung cӫa tình huӕng

Kӻ QăQJSKkQWtFKQJX\rQQKkQGүQÿӃn vҩQÿӅ là khҧ QăQJ[HP[pWPӝt cách hӋ

thӕng, logic nhӳng mӛi quan hӋ nhiӅu chiӅu giӳa các dӳ liӋu cӫa tình huӕQJÿӇ xác

ÿӏnh tҩt cҧ các nguyên nhân chính- nguyên nhân phө, nguyên nhân khách quan-chӫ

quan, nguyên nhân trӵc tiӃp-gián tiӃp làm nҧy sinh vҩQÿӅ

KͿ QăQJ EL ͋X ÿ ̩t v̭Q ÿ ͉ (WѭѫQg ӭnJ JLDL ÿRҥn 1) là khҧ QăQJ GLӉQ ÿҥt cҩQ ÿӅ

bҵng ngôn ngӳ nói hoһc viӃt mӝt cách rõ ràng, cө thӇ.KLQJѭӡi hӑc diӉQÿҥWÿѭӧc

vҩQÿӅ, chӭng tӓ QJѭӡi hӑFÿmWLӃp nhұQÿmKLӇXÿѭӧFÿmQKұn thӭFÿҫ\ÿӫ nӝi dung,

bҧn chҩt cӫa vҩQÿӅ cҫn giҧi quyӃt

Ĉӕi vӟi các vҩQÿӅ cӫa vұt lý thì ӣ ÿk\OjNӻ QăQJVӱ dөQJÿѭӧc các thuұt ngӳ

vұt lý, các biӇu bҧQJÿӗ thӏ ÿӇ trình bày hay mô tҧ lҥi vҩQÿӅ mӝt cách rõ ràng, chính

xác nhӳng hiӇu biӃWFNJQJQKѭQKӳng kӃt quҧ WKXÿѭӧc qua thu thұp và xӱ lý thông tin

KͿ QăQJ xác ÿ ͓ nh mͭ c tiêu cͯ a v̭ Qÿ ͉ WѭѫQJӭng vӟLJLDLÿRҥn 1) là khҧ QăQJ

KͿ QăQJ O ͹a ch͕n gi̫i pháp t͙L˱ u  SKѭѫQJӭng vӟLJLDLÿRҥn 3) là khҧ QăQJ

SKkQWtFKFiFѭXÿLӇPQKѭӧFÿLӇm, mӭFÿӝ phù hӧSFNJQJQKѭQKӳng rӫi ro cӫa tӯng

SKѭѫQJiQWUrQFѫVӣ ÿm[iFÿӏnh rõ vҩQÿӅVRViQKFiFSKѭѫQJiQYӟi mөFWLrXÿһt ra

ÿӇ suy xét lӵa chӑQSKѭѫQJiQWӕLѭXÿiSӭng nhҩt vӟi mөc tiêu cӫD*49Ĉ

KͿ QăQJW ͝ chͱc th͹c hi͏ n gi̫ LSKiSÿmO ͹a ch͕n WѭѫQJӭng vӟLJLDLÿRҥn 4) là

khҧ Qăng xây dӵng kӃ hoҥFKKjQKÿӝng phù hӧp vӟLFiFÿLӅu kiӋn khách quan và chӫ

quan cӫa vҩQÿӅ cҫn giҧi quyӃt, nhҵm thӵc hiӋn các mөc tiêu cө thӇ ÿmÿӅ ra và tiӃn

hành thӵc hiӋn theo kӃ hoҥch

KͿ QăQJNL ͋ PWUDÿiQKJLiN ͇ t qu̫ , hi͏ u qu̫ cͯ DSK˱˯QJiQÿmWK ͹c hi͏ n WѭѫQJ

ӭQJJLDLÿRҥn 5) là khҧ QăQJ[HP[pWVRiW[pWOҥi công viӋc thӵc tӃ ÿmWKӵc hiӋQFNJQJ

QKѭNӃt quҧ WKXÿѭӧFYjÿLÿӃn kӃt luұn vӅ mӭFÿӝ thành công cӫDSKѭѫQJiQÿmOӵa

chӑQFNJQJQKѭSKiWKLӋQYjÿLӅu chӍnh nhӳng sai sót và hҥn chӃ ÿӇ hoàn thành các mөc

WLrX ÿһt ra Kӻ QăQJ Qj\ VӁ thӵc hiӋn chӭF QăQJ Kӛ trӧ là chҭQÿRiQÿLӅu chӍnh cho

nhӳng kӻ QăQJWUѭӟFÿyJL~SFKRTXiWUuQK*49Ĉÿҥt hiӋu quҧ FDRKѫQ7UrQFѫVӣ ÿy

HS tәng hӧp và khái quát hóa kӃt quҧ WKXÿѭӧc hoһc mӣ rӝng vҩQÿӅ nghiên cӭu

Tóm lҥi, kӻ QăQJ *49Ĉ Oj Pӝt kӻ QăQJ SKӭc hӧp gӗm nhiӅu kӻ QăQJ WKjQK

phҫn có quan hӋ mұt thiӃt vӟi nhau ViӋF[iFÿӏnh mӝWFiFKÿҫ\ÿӫ và chính xác các

kӻ QăQJEӝ phұn nҵm trong hӋ thӕng cҩu trúc cӫa kӻ QăQJQj\VӁ tҥRFѫVӣ cho viӋc

vҥch ra nӝLGXQJFNJQJ QKѭ biӋQSKiSÿӇ phát triӇQ1/*49ĈFKR+6

Khi muӕQÿiQKJLiPӝWQăQJOӵc, ta cҫn làm rõ nӝLKjPQăQJOӵFÿyEҵng cách

chӍ ra nhӳng kiӃn thӭFNƭQăQJYjWKiLÿӝ cҫn có làm nӅn tҧng cho viӋc thӇ hiӋn, phát

triӇQQăQJOӵFÿyVDXÿy[k\Gӵng các công cө ÿRNLӃn thӭFNƭQăQJWKiLÿӝ thông

qua các tiêu chí (chӍ sӕ hành vi) Cө thӇ:

ĈiQKJLiNL ͇n thͱc: kiӇm tra kiӃn thӭc, kiӇm tra tәng thӇ, kiӇm tra tình huӕng

ĈiQKJLiNƭQăQJNLӇPWUDWәQJWKӇNLӇPWra tuQKKXӕQJKӗVѫFiQKkQÿiQKJLiTXDWKӵFWLӉQÿiQKJLiNƭQăQJ

ĈiQKJLiWKiLÿ ͡ :suy ngүPÿiQKJLiÿӗQJÿҷQJFQJÿiQKJLiWӵ ÿiQKJLi

'ӵDWUrQQӅQWҧQJÿyWDFyWKӇ[k\GӵQJFiFF{QJFөÿRNLӃQWKӭF NƭQăQJWKiLÿӝÿӕLYӟLQăQJOӵF*49Ĉ

+D\ ÿiQK JLi QăQJ OӵF *49Ĉ EҵQJ FRQ ÿѭӡQJ WKӵF QJKLӋP QăQJ OӵF WKӵF

7KiLÿӝ

KiӃn thӭc

1ăQJO ӵF*49Ĉ

KiӃn thӭc vұWOtOLrQTXDQÿӃn quá trình cҫn khҧo sát

ĈiQKJLiJLҧi pháp

QJKLӋP PӝWWURQJFiFQăQJOӵFTXDQWUӑQJFӫD+6WURQJKӑFWұSYұWOtWDFҫQFKӍUDQKӳQg thjQKWӕOjPQӅQWҧQJFӫDQăQJOӵFWKӵFQJKLӋPÿѭӧFWUuQKEj\ӣKuQK1.4

Hình 1.4 Các thành t͙ cͯ DQăQJO ͹c th͹c nghi͏ m

+LӋQQD\FyQKLӅXF{QJFөÿiQKJLiWKHRKѭӟQJSKiWWULӇQQăQJOӵFFKRKӑFsinh

nhѭQJWURQJÿy[k\GӵQJSKLӃXKѭӟQJGүQ ÿiQh giá theo tiêu chí (Rubric) và ÿiQKJLi

WKHRKӗVѫKӑFWұSOjF{QJFөÿѭӧF FK~WUӑQJ 7URQJÿӅWjLQJKLrQFӭXFK~QJW{LWұS

WUXQJÿLVkXEӗLGѭӥQJQKҵPSKiWWULӇQQăQJOӵF*49ĈFKRKӑFVLQKWK{QJTXDSKҫQ

EjLWұSQrQFK~WUӑQJÿӃQF{QJFө[k\GӵQJSKLӃX KѭӟQJGүQÿiQKJLiWKHRWLrXFKt

5XEULF 5XEULFFKtQKOjEҧQJthang ÿLӇPFKLWLӃWP{Wҧÿҫ\ÿӫFiFWLrXFKtPjQJѭӡL

KӑFFҫQSKҧLÿҥWÿѭӧF1yOj PӝWF{QJFөÿiQKJLiFKtQK[iFPӭFÿӝÿҥWFKXҭQFӫD

+6YjFXQJFҩSWK{QJWLQSKҧQKӗLÿӇ+6WLӃQEӝNK{ng nJӯQJ0ӝWWLrXFKtWӕWFҫQFy

QKӳQJÿһFWUѭQJÿѭӧFSKiWELӇXU} ràng; QJҳQ JӑQ quan sát ÿѭӧF mô Wҧ hành vi; ÿѭӧF

YLӃW sao cho HS KLӇX ÿѭӧF +ѫQQӳD SKҧL FKҳF FKҳQ UҵQJ PӛL tiêu chí là ULrQJELӋW ÿһF

WUѭQJ cho GҩX KLӋX FӫD bài NLӇPWUD1ӝLGXQJ5XEric OjPӝWWұSKӧSFiFWLrXFKtOLrQ

KӋ YӟL PөF WLrXKӑF WұSYj ÿѭӧF Vӱ GөQJ ÿӇ ÿiQK JLi KRһF WK{QJ EiR YӅ VҧQ SKҭP

QăQJOӵFWKӵFKLӋQKRһFTXiWUuQKWKӵFKLӋQQKLӋPYөKӑFWұS5XEULFEDRJӗPPӝW

KRһFQKLӅXNKtDFҥQKQKѭ QăQJOӵFWKӵFKLӋQÿѭӧFÿiQKJLi các NKiLQLӋPKRһFYtGө

OjPViQJWӓ\ӃXWӕÿDQJÿѭӧF ÿiQK giá FiFNKtDFҥQKÿѭӧFJӑLOjtiêu chíWKDQJÿiQK

- KiӃn thӭc vӅ thiӃt bӏ, an toàn

- KiӃn thӭc vӅ xӱ lý sӕ liӋu, kiӃn

WLrXFKt•Yj”1ӃXFҫQSKkQELӋWKӑFVLQKĈҥWKRһF.K{QJÿҥt thuVӱGөQJFiF

PӭFÿӝWKHRVӕFKҹQWKѭӡQJKRһF 1ӃXPXӕQFyPӭFQăQJOӵFWUXQJEuQKWKuVӱ

GөQJFiFPӭFÿӝWKHRVӕOҿ*LiRYLrQFҫQFQJKӑFVLQKÿһWWrQFKRFiFPӭFÿӝ7KHR-HQQLIHU'RFNWRUÿm[k\GӵQJ5XEULFFKREjLWұS9ұWOê[8]

chӭDÿӵng

lӛi nhӓ

Mӝt sӕphҫn mô tҧ

là hông

hӳu ích, chӭDÿӵng nhiӅu lӛi

Hҫu hӃt

mô tҧkhông hӳu ích, chӭa ÿӵng nhiӅu lӛi

Toàn bӝ

mô tҧkhông hӳu ích hoһc chӭDÿӵng nhiӅu lӛi

Lӡi giҧi không bao

gӗm mӝt mô

tҧ rҩt cҫn thiӃt cho bài toán

chӭa vài

lӛi nhӓ

Mӝt vài khái niӋm

và nguyên

tҳc cӫa SKѭѫQJ

pháp giҧi

là thiӃu sót, không phù hӧp

Hҫu hӃt SKѭѫQJ

pháp giҧi

là thiӃu, không phù

hӧp

Tҩt cҧ các khái niӋm

và nguyên

tҳFÿѭӧc chӑn là không phù

hӧp

Lӡi giҧi không chӍcách làm và

nó không thӵc sӵ cҫn thiӃt cho bài toán hoһc cho hӑc sinh

Mӝt sӕphҫn áp

dөng cөthӇ cӫa vұt

lí thiӃu sót, chӭa vài lӛi

Hҫu hӃt nhӳng áp

dөng cөthӇ cӫa vұt

lí là thiӃu

và chӭa lӛi

Toàn bӝ

áp dөng cөthӇ cӫa vұt

lí là không phù hӧp

và chӭa lӛi

Lӡi giҧi không chӍ ra

áp dөng cөthӇ cӫa vұt

là phù hӧp QKѭQJ

chӭa vài

lӛi nhӓ

Mӝt sӕphҫn tính toán thiӃu sót và chӭa vài

lӛi

Hҫu hӃt các phҫn tính toán thiӃu sót

và chӭa lӛi

Toàn bӝphҫn tính toán thiӃu sót và chӭa lӛi

Không có

bҵng chӭng quá trình tính toán và chúng là cҫn thiӃt

trӑng tâm QKѭQJ

chӭa vài

lӛi nhӓ và nhӳng mâu thuүn

Mӝt sӕphҫn bài giҧi không

rõ ràng, không ÿ~QJWUӑng tâm, lan

man và mâu thuүn

Hҫu hӃt phҫn bài giҧi không

rõ ràng, không ÿ~QJWUӑng tâm, lan

man và mâu thuүn

Toàn bӝphҫn bài giҧi không

rõ ràng, không ÿ~QJWUӑng tâm, lan

man và mâu thuүn

Không có

bҵng chӭng quá trình tính toán

hӧp lí và chúng là cҫn thiӃt

'ӵDWUrQFѫVӣÿyWDFyWKӇ[k\GӵQJWLrXFKtÿiQKJLiQăQJOӵF*49ĈFӫDKӑF

VLQKTXDEҧQJVDX

QKӓ

-Phân tích các QJXӗQWK{QJ

KӳX ích, FKӭD

ÿӵQJQKLӅXOӛL

-Phân tích ÿѭӧFPӝWVӕ

ÿӵQJQKLӅXOӛL

-Không phân WtFKÿѭӧFFiF

QJXӗQWK{QJ

tin khác nhau NK{QJKӳX ích, KRһFFKӭD

ÿӵQJQKLӅXOӛL

-Không phân WtFKÿѭӧFFiF

nhau

_Hình thành và NӃWQӕLFiFê

URYjGӵSKzQJ

FKѭDKӧSOt

-7RjQEӝFiFêWѭӣQJPӟL

không hӳXtFK

WURQJKӑFWұS

YjFXӝFVӕQJ

-6X\QJKƭWKHROӕLPzQYj

FKѭDWҥRUD\ӃXWӕPӟLGӵDWUrQQKӳQJêWѭӣQJ

khác nhau

_Hình thành và NӃW QӕL các ý WѭӣQJ

-1JKLrQFӭXÿӇWKD\ÿәLJLҧL

SKiSWUѭӟFVӵ

WKD\ÿәLFӫD

EӕLFҧQKNK{QJSKKӑS

-&KѭDFyÿiQK

JLiUӫLURYjGӵphòng

-/ӵDFKӑQ

ÿѭӧFJLҧLpháp SKKӧSÿӇ

*49ĈTXDKӧS tác YӟLEҥQ

-0ӝWVӕWK{QJ

WLQWKXWKұS

ÿѭӧFFKѭD liên TXDQÿӃQYҩQ

GV

-/ӵDFKӑQ

ÿѭӧFJLҧLpháp phù hӧSÿӇ

*49ĈTXD

ÿӏQKKѭӟQg Fӫa

GV

-7RjQEӝWK{QJWLQWKXWKұS

ÿѭӧF

Không liên TXDQÿӃQYҩQ

ÿӅ

-.K{QJÿӅ[XҩW

và phân tích ÿѭӧFPӝWVӕ

JLҧLSKiSJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅ

TXDKӧSWiFYӟLEҥQYjÿӏQK

GV

EҥQÿӇÿѭD ra FiFKWKӭFYj

TX\ӃWYҩQÿӅÿӇ

ÿLӅXFKӍQK, QKѭQJFKѭDYұQ

GөQJ ÿѭӧF trong EӕLFҧQK PӟL

SK KӧS FKӭDQKLӅX OӛL

Yj WLӃQ trình JLҧL TX\ӃW YҩQÿӅ

[pWÿiQK giá YҩQÿӅ

[pWÿiQKJLi

YҩQ ÿӅ

-Không quan WkPWӟLFiFOұS

FKҩSQKұQ

WK{QJWLQPӝW

FKLӅX

-Không thành NLӃQNKL[HP

[pWÿiQKJLi

YҩQ ÿӅ

-Không quan WkPWӟLFiFOұS

OXұQYjPLQK

FKӭQJWKX\ӃW

SKөF

-Không quan WkPÿӃQYLӋF

[HP[pWÿiQK

JLiOҥLYҩQ ÿӅ

-7RjQEӝFiF

FkXKӓLÿһWUDkhông có giá

WUӏGӉGàng FKҩSQKұQ

WK{QJWLQPӝWFKLӅX

-Không thành NLӃQ NKL [HP[pW ÿiQK JLiYҩQ ÿӅ

-Không quan WkP WӟL FiF OұSOXұQ Yj PLQKFKӭQJ WKX\ӃWSKөF

-Không quan WkP ÿӃQ YLӋF[HP [pW ÿiQKJLiOҥLYҩQ ÿӅ

;ӃSORҥL 7ӕW

(10-9)

Khá (8-7)

Trung bình (6-5)

<ӃX (4-3)

Kém (2-0)

BTST ÿy là ORҥL bài WұS mà Gӳ NLӋQ ÿѭӧF cho ӣ ÿӅ bài không WѭӡQJ minh KRһF

là Eӏҭn ÿL Trong ORҥi BT này, ngoài viӋc phҧi vұn dөng mӝt sӕ NLӃn thӭc ÿm Kӑc,

HS bҳt EXӝF SKҧL có QKӳQJ ý NLӃQ ÿӝF OұS PӟL mҿ không WKӇ suy ra PӝW cách logic

+ %jLWұSQJKӏFKOêQJө\ ELӋQ

+ %jLWRiQKӝS ÿHQ

1.2.2.2 PK˱˯QJSKiSJL ̫i BTST

%jLWұSYұWOêQyLFKXQJYj%767YұWOêQyLULrQJÿmFyQKLӅXWiFJLҧÿӅFұSÿӃQFKLӃQOѭӧFJLҧLWәQJTXiW7KHRFK~QJW{LWKuNӃKRҥFKWәQg thӇ ÿӇ JLҧL %767 YұW Oê

JӗPViXEѭӟFQKѭVDX>21]:

%ѭӟF 'LӉQÿҥWWKjQKOӡLEjL WұS

%ѭӟF ;iFÿӏQKU}WtQKFKҩWEjLWұSWӭFOjSKkQWtFKWK{QJWLQÿӅEjLFXQJFҩS

[iFÿӏQKFiLJuÿmELӃWFiLJuFҫQELӃWÿӇJLҧLÿѭӧFEjL WұS

%ѭӟF Khám phá, WӭF là ÿӝng não tìm các FKLӃQ OѭӧF Wә FKӭF thông tin Wӯ cái ÿm

FKRÿӇWuPÿѭӧFFiLFҫQ ELӃW

+ +ӓL chuyên gia KRһFWuPWjLOLӋXÿӑF thêm)

%ѭӟF ӃKRҥFKWӭFOjTX\ӃWÿӏQKFKӑQPӝWFKLӃQOѭӧF KRһFPӝWQKyPFKLӃQ

7KHRFiFE˱ ͣc cͯa quá trình d̩y h͕c)

7KHRÿ ̿FÿL ͋ m cͯ a ho̩ Wÿ ͡ng nh̵n thͱc) (Theo mͱFÿ ͡ khó)

BT nâng cao

%7FѫEҧn

Bài tұp kiӇm tra Bài tұp vӅ nhà Bài tұp cӫng cӕ, hӋ thӕng hóa kiӃn thӭc Bài tұp vұn dөng khi xây dӵng kiӃn thӭc Bài tұp mӣ bài, tҥo tình huӕng dҥy hӑc

Bài tұSÿLӋn hӑc Bài tұp nhiӋt hӑc

Bài tұSFѫKӑc

Bài tұp vұt lí

Hình 1.56˯ÿ ͛ phân lo̩i h͏ th͙ ng bài t̵ p v̵ t lí

Hình 1.6V˯ÿ ͛ phân lo̩i BTST

1.2.4 Vai trò cͯD%767ÿ ͙i vͣi vi͏ c b͛ i G˱ ͩng QăQJO ͹c gi̫i quy͇t v̭Qÿ ͉

7Kͱ QK̭W: Khi JLҧL các BTST, HS SKҧL WLӃQ hành các thao tác phân tích bài

toán, phát KLӋQ QKӳQJ tình KXӕQJ có YҩQ ÿӅ Wӯ ÿy giúp HS phát WULӇQ ÿѭӧF NKҧ QăQJ

phát KLӋQYjOjPU}ÿѭӧFYҩQÿӅFҫQQJKLrQ FӭX

7Kͱ hai: Khi JLҧL các BTST, QӃX HS YұQ GөQJ PӝW cách máy móc các công

WKӭFKD\ QKӳQJ SKѭѫQJ pháp quen WKXӝF thì VӁ Eӏ EӃ WҳF và JLҧL sai 7ӯ ÿy cho WKҩ\

JLҧL các BTST VӁ giúp HS phát WULӇQ ÿѭӧF NKҧ QăQJ tìm tòi, ÿӅ [XҩW ÿѭӧF PӝW Vӕ

các JLҧL SKiS *49Ĉ Yj ÿӗQJ WKӡL OӵD FKӑQ ÿѭӧc phѭѫQJ SKiS WӕL ѭX QKҩW ÿӇ JLҧL

TX\ӃW%7 ÿy

7Kͱ ba: ĈӕL YӟL PӝW Vӕ BT cho QKӳQJ Gӳ NLӋQ không WѭӡQJ minh, ÿӇ JLҧL ÿѭӧF

BT này thì HS SKҧL ELӃW phát KLӋQ ra QKӳQJ ÿLӅX FKѭD KӧS lý, Wӵ suy OXұQ hoàn WKLӋQ

các GӳNLӋQ còn FKѭD rõ ràng, Wӵ ORҥL WUӯ QKӳng dӳ NLӋQ WKӯD 1ӃX bài toán WKLӃX KRһF

WKӯD Gӳ NLӋQWKu HS SKҧL ELӃW khoanh vùng, liên NӃW các NLӃQ WKӭF ÿm KӑF Wӯ ÿy tìm OӡL JLҧL

xác ÿiQJ

7Kͱ W˱: BTST WKѭӡQJ ÿѭӧF xây GӵQJ có QӝL dung JҳQ OLӅQ YӟL WKӵF WӃ FXӝF

VӕQJFy QӝL dung thí QJKLӋP nên có tác dөQJ phát WULӇQ NKҧ QăQJ ÿӅ [XҩW xây GӵQJ

WKLӃW NӃFiFSKѭѫQJiQWKtQJKLӋPJL~S+6QKұQUDÿѭӧFQKLӅXêWѭӣQJPӟL

7Kͱ QăP: *LҧL BTST VӁ làm phát WULӇQ Wѭ duy sáng WҥR FӫD HS và ÿk\ là vai

trò quan WUӑQJ QKҩW FӫD BTST nó giúp cho HS hình thành và WULӇQ khai QKӳQJ ý

WѭӣQJ PӟLWURQJKӑFWұSYjFXӝFVӕQJ

1.3 7KӵFWUҥQJYӅYҩQÿӅVӱGөQJEjLWұSViQJWҥRÿӇEӗLQăQJOӵF*49Ĉ

FKRKӑFVLQKWURQJGҥ\KӑFYұWOêӣWUѭӡQJSKәWK{QJKLӋQ nay

1.3.1 ĈiQKJLiWK ͹c tr̩ng

4XDNӃWTXҧNKҧRViWӣWUѭӡQJ7+371JX\ӉQ+LӅQYjPӝWVӕWUѭӡQJWUrQ73Ĉj

1ҹQJ>3KөOөF1@FKRWKҩ\ YLӋFVӱGөQJ%767ÿӇEӗLGѭӥQJ QăQJOӵF*49ĈFӫD+6

KLӋQQD\FzQQKLӅXKҥQFKӃFҫQÿѭӧFTXDQWkPYjJL~SÿӥNӏSWKӡLÿӇKѭӟQJWӟLYLӋFJLiRGөFWRjQGLӋQFKR+6

7ӯEҧQJVӕOLӋXÿLӅXWUDFyWKӇÿLÿӃQNӃWOXұQVDXPӝWVӕ*9YүQFzQVӱGөQJ

êNLӃQFKRUҵQJNK{QJWKtFK YLӋFKӑFFyVӱGөQJBTST Gҥ\KӑF EӗLGѭӥQJ NL*49Ĉ

Yuÿ{LO~FQKӳQJWuQKKXӕQJWKӵFWLӉQÿѭDUDTXiNKyWUӯXWѭӧQJ, NK{QJSKKӧSYӟL

QӝLGXQJEjLKӑF.KRҧQJ7,50+6FKRUҵQJQăQJOӵF*49ĈÿѭӧFKuQKWKjQKYj

SKiWWULӇQFKӫ\ӃXWURQJKRҥWÿӝQJYjWK{QJqua KRҥWÿӝQJWURQJNKLÿyFy2,50% HS

OҥL FKR UҵQJ QăQJ OӵF Fy ÿѭӧF GR \ӃX Wӕ EҭP VLQK 3KҫQ OӟQ +6 FKѭD QҳP ÿѭӧF

SKѭѫQJSKiSFKXQJÿӇ JLҧLTX\ӃWPӝWYҩQÿӅFyWӟL56,67+6 NӻQăQJJLҧLTX\ӃW

YҩQÿӅFӫDFiFHPFzQ\ӃXYjFKұP'Rÿy.KLJһSSKҧLFiFYҩQÿӅSKӭFWҥSFiFHP

1.3.2 Nhͷng thu̵ n lͫ L Yj NKy NKăQ F ͯa vi͏ c s͵ dͭQJ %767 ÿ ͋ b͛L G˱ ͩng

QăQJO ͹c gi̫i quy͇ t v̭ Qÿ ͉ cho HS trong d̩ y h͕ c v̵ t lý hi͏ n nay

* Thuұn lӧi

7URQJFKѭѫQJWUuQKgiáo dөc phә thông tәng thӇ QăP[iFÿӏnh rõ 5 phҭm chҩt

QăQJOӵc trong ÿyFyQăQJOӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ cho HS

Trong các kì WKL7ӕWQJKLӋSWX\ӇQVLQKĈҥLKӑFYj&DRÿҷQJÿӅWKLP{QYұWlí GѭӟL

hình WKӭF WUҳF QJKLӋP nên ÿӅ thi có QKLӅX BTST KѫQ ngày càng có tính phân hóa trình ÿӝ

KӑF VLQKĈk\ là PӝW tín KLӋX vui cho YLӋF ÿѭD BTST vào Gҥ\ KӑF

Các WjLOLӋXWKDPNKҧRcho *9Yj+6UҩWÿDGҥQJphong phú trên WKӏWUѭӡQJÿm[XҩW

KLӋQPӝWVӕFXӕQVich djQKFKRQKӳQJKӑFsinh có QăQJNKLӃXvà yêu thích YұWlí, các

FXӕQsách này GjQKPӝWSKҫQÿiQJNӇFKRBTST Chúng tôi có WKӇNӇÿӃQQKѭ1KӳQJ

EjLWұSÿӏQKWtQKYӅYұWlí FҩSba FӫDM.E Tultrinxi, 1;%JLiRGөFQăP1978 +ӓLÿiS

YұWOtFӫD1JX\ӉQ9ăn ThXұQFKӫELrQ và QKyPWiFJLҧ1;%giáo GөFQăP«

9LӋFÿәLPӟLFKѭѫQJWUuQKQӝLGXQJKuQKWKӭFFӫDViFKJLiRNKRDViFKEjLWұS

ViFKKѭӟQJGүQFKR *9ÿmWҥRUD QKӳQJWKXұQOӧLQKҩWÿӏQK*9FăQFӭYjRFKXҭQ

NLӃQWKӭFNƭQăQJÿӇÿӏQKKѭӟQJYj[ây dӵQJNӃKRҥFK'+PӝWFiFKKӧSOt

+ҵQJ QăP *9 ÿѭӧF Wә FKӭF FiF ÿӧW WұS KXҩQ WKD\ ViFK EӗL GѭӥQJ YӅ FiF

33'+KLӋQÿҥLWtFKFӵF*9ÿѭӧFWUDQJEӏWѭѫQJÿӕLWӕWFiFKWKӭFWәFKӭF'+theo

&iFWjLOLӋXKѭӟQJGүQWKDPNKҧRÿӕLYӟLYLӋFGҥ\KӑFFyVӱGөQJBTST không

ÿӫÿӝWLQFұ\NKLӃQFKR*9JһSQKLӅXNKyNKăQWURQJYLӋF[iFÿӏQKVӱGөQJ%767

QKѭWKӃQjRÿӇFyKLӋXTXҧFDRĈLӅXnày GүQ ÿӃQ WkP Oê QJҥL Vӱ GөQJ ORҥL BT này

WURQJJLҧQJ Gҥ\0ӝWVӕJLiRYLrQFzQGҥ\WKHRNLӇXUұSNKX{QtWÿҫXWӵQJKLrQFӭXÿӇ

quyӃt vҩQÿӅ theo cách cҭu các nhà khoa hӑc, không nhӳng tҥo nhu cҫu, hӭng thú hӑc

tұp, giúp hӑc sinh chiӃPOƭQKÿѭӧc kiӃn thӭc, mà còn phát triӇQÿѭӧFQăQJOӵc sáng tҥo

cӫa hӑc sinh

6ѫÿӗ quy trình dҥy hӑc phát hiӋn và giҧi quyӃt vҩQÿӅ ÿѭӧc thӇ hiӋn qua các

Eѭӟc sau [17]:

6˯ÿ ͛ 1.2 Quy trình d̩y h͕c phát hi͏ n và gi̫ i quy͇ t v̭ Qÿ ͉

1.4.2 Quy trình l͹a ch͕ n các bài t̵ p sáng t̩ o g̷ n vͣ i vi͏ c b͛ i G˱ ͩng năQJO ͹c

gi̫ i quy͇ t v̭ Qÿ ͉ trong d̩ y h͕ c v̵ t lý

Giáo GөF và ĈjR WҥR thì tích FӵF hóa KRҥW ÿӝQJ KӑF WұS QKҵP phát huy tính FKӫ ÿӝQJ

ViQJWҥRFӫD+6OjKҥWQKkQWURQJÿәLPӟL33'+7Kông TXDKӋWKӕQJ%767*9SKiW

KX\WtQKWtFKFӵFKӑFWұSFKR+6ÿӗQJWKӡLSKiWWULӇQQăQJOӵFJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅFKR+6 5qQ OX\ӋQ ÿѭӧF QăQJ OӵF WKӵF KjQK EӗL GѭӥQJ WtQK OLQK KRҥW FӫD Wѭ duy trong

- Phân tích vҩQÿӅÿӅ xuҩt giҧ thuyӃt

- Thӵc hiӋn giҧi quyӃt các giҧ thuyӃt

- Trình bày kӃt quҧ YjÿiQKJLi

- Phát biӇu kӃt luұn

- ĈӅ xuҩt vҩQÿӅ mӟi

+uQK6˯ÿ ͛ quy trình xây d͹ng h͏ th͙ ng BTST trong m͡ t bài h͕ c

&iFEѭӟc thӵc hiӋQWURQJTXiWUuQKÿѭӧc thӇ hiӋn cө thӇ vào nhӳng nӝi dung

cӫa bài nKѭVDX

Bѭӟc 1;iFÿӏnh nӝi dung kiӃn thӭc

Nӝi dung kiӃn thӭc cӫa hӋ thӕng BTST phҧi bám sát chѭѫQJWUuQK6*.và ÿҧm

bҧo theo chuҭn kiӃn thӭFYjNƭQăQJFӫa Bӝ giáo dөFYjÿjRWҥo ban hành Trong viӋc

xây dӵng BTST cҫn chú ý nhӳng kiӃn thӭc trӑng tâm, sӵ liên hӋ giӳa các kiӃn thӭc

trong nhӳng giӡ hӑc trѭӟc và nhӳng giӡ hӑc kӃ tiӃp

BѭӟF  3KkQ WtFK PӕL TXDQ KӋ JLӳD Ot WKX\ӃW Yj WKӵF KjQK NLӃQ WKӭF Yj Nƭ

* Qui trình xây dӵng hӋ thӕ ng bài tұ p sáng tҥ o trong mӝ t chѭѫQJ

+uQK6˯ÿ ͛ quy trình xây d͹ng h͏ th͙ ng BTST trong m͡ t bài h͕ c

&iFEѭӟc thӵc hiӋQWURQJTXiWUuQKÿѭӧc thӇ hiӋn cө thӇ vào nhӳng nӝi dung

cӫDEjLQKѭVDX

Bѭӟc 1;iFÿӏnh nӝi dung kiӃn thӭc

Nӝi dung kiӃn thӭc cӫa hӋ thӕng BTST phҧi bám sát chѭѫQJWUuQK6*.và ÿҧm bҧo

theo chuҭn kiӃn thӭFYjNƭQăQJFӫa Bӝ giáo dөFYjÿjRWҥo ban hành Trong viӋc xây

dӵng BTST cҫn chú ý nhӳng kiӃn thӭc trӑng tâm, sӵ liên hӋ giӳa các kiӃn thӭc trong

BѭӟF : Phân tích PӕLquan KӋ JLӳD Ot WKX\ӃW Yj WKӵF KjQK NLӃQ WKӭF Yj Nӻ

%767WӯÿyWәQJKӧp và ELrQVRҥQ%767WURQJFKѭѫQJFKRSKKӧS6ӕOLӋXWKXWKұS

QKLӅXWKuYLӋFELrQVRҥQFjQJQKDQKFKyQJYjFyFKҩW lѭӧQJ

BѭӟF7LӃQKjQKELrQVRҥQEjLWұS

6RҥQ%767FөWKӇWURQJWӯQJEjLKӑFFӫDFKѭѫQJÿѭDUDJӧLêSKѭѫQJiQ JLҧL

YjSKҧLVҳS[ӃSFiFBT tKHRFiFGҩXKLӋXQKұQELӃWWUuQKWӵWӯGӉÿӃQNKyWӯsuy OXұQ

1.4.3 Quy trình t͝ chͱc d̩ y h͕ F WKHR K˱ ͣng s͵ dͭng bài t̵p sáng t̩o b͛i

G˱ ͩQJQăQJO ͹c gi̫i quy͇ t v̭ Qÿ ͉ cho h͕c sinh

7KLӃWNӃWLӃQWUuQK'+Ojcông YLӋFTXDQWUӑQJYjFNJQJOjEҳWEXӝFFӫD*9WUѭӟF

NKLWәFKӭFKRҥWÿӝQJKӑFWұSFKR+6ӣWUrQOӟS9LӋFQj\EDRJӗPYLӋFQJKLrQFӭXchѭѫQJWUuQKViFKJLiRNKRDYjWjLOLӋXWKDPNKҧRÿӇ[iFÿӏQKFiFPөFWLrX'+OӵDFKӑQNLӃQWKӭFFѫEҧQNLӃQWKӭFWUӑQg tâPGӵNLӃQFiFFiFKWKӭFWҥR QKXFҫXWLӃSWKX

NLӃQWKӭFFKR+6[iFÿӏQKFiFKuQKWKӭFWәFKӭF'+FiF33YjSKѭѫQJWLӋQ'+WKtFKKӧS[iFÿӏQKKuQKWKӭFFӫQJFӕYұQGөQJNLӃQWKӭFÿmKӑFYjRYLӋFWLӃSQKұQNLӃQWKӭFPӟLKRһFYұQGөQJNLӃQWKӭFYjRFXӝFVӕQJ KLWKLӃWNӃWәFKӭF'+JLiRYLrQ

FҫQWKӵFKLӋQPӝWVӕQKLӋPYөFөWKӇWKHRPӝWTXLWUuQKWKtFKKӧSEDRJӗPFiFEѭӟFFѫEҧQ

+uQK6˯ÿ ͛ quy trình t͝ chͱc d̩y h͕FWKHRK˱ ͣng s͵ dͭng BTST b͛LG˱ ͩQJQăQJ

l͹ c GQVĈFK o h͕ c sinh

%ѭӟF;iFÿӏQKPөFWLrXFӫDEjL KӑF

0өFtiêu EjLKӑFlà VӵFөWKӇKRivà OѭӧQJhoá các PөFWLrXFөWKӇFӫDmôn KӑFYӅ

Fҧba OƭQKYӵFNLӃQWKӭFNƭQăQJWuQKFҧPvà thái ÿӝPj+6FҫQSKҧLFyÿѭӧFsau PӛL

EjLKӑF7URQJTXiWUuQKWKLӃWNӃtLӃQtrình DH, ÿӇVӱGөQJKӋWKӕQJBTST PӝW cách có

KLӋXTXҧGV FҫQYҥFKra PөFtiêu bài KӑFU}ràng, FөWKӇSKKӧSYӟLNKҧQăQJYjÿLӅX

NLӋQ'+FӫDOӟSFӫDWUѭӡQJ 7ӯPөFWLrXEjLKӑFGV OӵDFKӑQQKӳQJBTST SKKӧS

QKҵPWKӵFKLӋQFyKLӋXTXҧWLӃQWUuQh bài Gҥ\7ӯÿyGV có WKӇGӉdàng WәFKӭFKRҥW

ÿӝQJ'+FNJQJQKѭNLӇPWUDÿiQKJLiquá trình OƭQKKӝLWULWKӭFFӫDHS PӝWFiFKWӕWKѫQ

%7FѫEҧn

Bài tұp kiӇm tra Bài tұp vӅ nhà Bài tұp cӫng cӕ, hӋ thӕng hóa kiӃn thӭc Bài tұp vұn dөng xây dӵng kiӃn thӭc Bài tұp mӣ bài, tҥo tình huӕng dҥy hӑc

Bài tұSÿLӋn hӑc Bài tұp nhiӋt... lӵc cҫQÿҥt cӫa hӑc sinh THPT tә

hӧp nhiӅu khҧ QăQJYjJLiWUӏ ÿѭӧc cá nhân thӇ hiӋn thơng qua hoҥWÿӝng có kӃt

quҧ´>26]

Các quan niӋm nêu có cách phát biӇXNKiFQKDXVRQJFK~QJÿӅu...

vҩQÿӅ cho hӑc sinh dҥy hӑc vұt lý thông qua viӋc sӱ dөng BTST

- &KѭѫQJ  /ӵa chӑn sӱ dөng BTST dҥy hӑFFKѭѫQJ³&iFÿӏnh luұt

bҧRWRjQ´9ұt lý 10 theo Kѭӟng bӗLGѭӥQJQăQJOӵc