Nguồn ô nhiễm công nghiệp do hai quá trình sản xuất gây ra: Quá trình đốt nhiên liệu thải ra rất nhiều khí độc đi qua các ống khói của các nhà máy vào không khí.. Những nguyên nhân dẫn
Trang 11 Khái niệm ô nhiễm môi trường không khí
Ô nhiễm không khí là hiện tượng thành phần trong không khí bị thay đổi do khói bụi, các chất lạ (S02, NO, NH3, ) Những chất này sẽ gây ra những mùi khó chịu, giảm tầm nhìn, gây biến đổi khí hậu, đặc biệt nó còn gây hại đến cho con người, động thực vật và làm mất cân bằng sinh thái Không chỉ như vậy, ô nhiễm không khí còn có thể gây
ô nhiễm môi trường đất và ô nhiễm nguồn nước trong một vài trường hợp đặc biệt
< https://activatedcarbon.vn >
Nguyên nhân: Có rất nhiều nguồn gây ô nhiễm không khí Có thể chia ra thành nguồn tự nhiên và nguồn nhân tạo
a Nguồn tự nhiên: [sửa]
Núi lửa: Núi lửa phun ra những nham thạch nóng và nhiều khói bụi giàu sunfua, mêtan và những loại khí khác Không khí chứa bụi lan toả đi rất xa vì nó được phun lên rất cao
Cháy rừng: Các đám cháy rừng và đồng cỏ bởi các quá trình tự nhiên xảy ra do sấm chớp,
cọ sát giữa thảm thực vật khô như tre, cỏ Các đám cháy này thường lan truyền rộng, phát thải nhiều bụi và khí
Bão bụi gây nên do gió mạnh và bão, mưa bào mòn đất sa mạc, đất trồng và gió thổi tung lên thành bụi Nước biển bốc hơi và cùng với sóng biển tung bọt mang theo bụi muối lan truyền vào không khí
Các quá trình phân huỷ, thối rữa xác động, thực vật tự nhiên cũng phát thải nhiều chất khí, các phản ứng hoá học giữa những khí tự nhiên hình thành các khí sunfua, nitrit, các loại
muối,v.v Các loại bụi, khí này đều gây ô nhiễm không khí
b Nguồn nhân tạo: [sửa]
Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do hoạt động công nghiệp, đốt cháy nhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông Nguồn ô nhiễm công nghiệp do hai quá trình sản xuất gây ra:
Quá trình đốt nhiên liệu thải ra rất nhiều khí độc đi qua các ống khói của các nhà máy vào không khí
Do bốc hơi, rò rỉ, thất thoát trên dây chuyền sản xuất sản phẩm và trên các đường ống dẫn tải Nguồn thải của quá trình sản xuất này cũng có thể được hút và thổi ra ngoài bằng hệ thống thông gió
Các ngành công nghiệp chủ yếu gây ô nhiễm không khí bao gồm: nhiệt điện; vật liệu xây dựng; hoá chất và phân bón; dệt và giấy; luyện kim; thực phẩm; Các xí nghiệp cơ khí; Các nhà
Trang 2máy thuộc ngành công nghiệp nhẹ; Giao thông vận tải; bên cạnh đó phải kể đến sinh hoạt của con người
Giao thông cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường không khí
< nguồn: https://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki >
2 Những nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường không khí
Có hai nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm môi trường không khí đó là yếu tố tự nhiên
và tác động của con người Cụ thể như sau:
Ô nhiễm không khí tự nhiên
Trang 3Ô nhiễm từ gió: Gió cũng là một trong những nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí Bụi bẩn, các chất khí có thể được gió đẩy đi xa hàng trăm km khiến sự ô nhiễm lây lan
ra theo diện rộng một cách nhanh chóng
Bão: Sinh ra NOx là nguyên nhân chính khiến bão trở thành một nguyên nhân trong quá trình gây ô nhiễm môi trường Bên cạnh đó bão cát mang theo bụi mịn (PM10, PM2.5) khiến cho tỷ lệ ô nhiễm bụi mịn tăng lên.
Cháy rừng: Cháy rừng sẽ khiến cho lượng Nito Oxit trong không khí tăng lên khá nhiều
vì quy mô đám cháy lớn và thời gian dập tắt lâu.
Núi lửa: Khi có sự phun trào núi lửa thì một lượng khí
Ô nhiễm không khí do con người
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, con người là nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm môi trường không khí.
Những hoạt động của con người như sinh hoạt, sản xuất, xây dựng và giao thông… đã
và ngày càng gây ảnh hưởng đến môi trường không khí, khiến tình trạng ô nhiễm ngày càng trầm trọng và bức thiết hơn.
Dưới đây là một số nguyên nhân gây nên ô nhiễm không khí dưới sự tác động của con người:
Khói, bụi từ các nhà máy: Chiếm tỷ lệ lớn nhất trong những nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm không những không khí mà còn cả nguồn nước, thức ăn.
Trong khói bụi từ các nhà máy có một lượng lớn các khí CO2, CO, SO2, NOx, các chất hữu cơ chưa cháy hết: muội than, bụi) với nồng độ cực cao.
Nếu trong quá trình xử lý khí thải không tốt sẽ ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe của người dân sống trong khu vực đó.
Đây cũng là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng mưa axit gây ra rất nhiều thiệt hại cho con người cũng như mùa màng
Ô nhiễm môi trường gây hậu quả gì? Tác hại của ô nhiễm môi trường
Ô nhiễm môi trường là gì? Nguyên nhân và giải pháp khắc phục
Giao thông: Lượng khói, bụi từ xe hơi, xe máy, các phương tiện nói chung sử dụng nhiên liệu khí đốt để hoạt động… cũng rất lớn bởi số người tham gia giao thông hàng ngày là cực cao.
Trang 4Đối với những đất nước chưa phát triển hoặc đang phát triển thì các phương tiện giao thông có thể gây ô nhiễm không khí hơn khi sử dụng các phương tiện lỗi thời cũng như
cơ sở hạ tầng cho các dịch vụ di chuyển công còn chưa phát triển.
Bên cạnh đó, chiến tranh hay các cuộc tập trận quân sự: vũ khí hạt nhân, khí độc, chiến tranh hóa học và tên lửa cũng là một trong những nguyên nhân gây ra sự ô nhiễm không khí này.
3 Giải pháp khắc phục ô nhiễm môi trường không khí
Tình trạng ô nhiễm môi trường không khí ngày càng nghiêm trọng
Để ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường không khí, cần có những giải pháp thiết thực và cụ thể.
Biện pháp kỹ thuật:
Thay thế những loại máy mọc, dây chuyền công nghệ lạc hậu, gây nhiều ô nhiễm bằng các dây chuyền công nghệ hiện đại, ít ô nhiễm hơn
Trang 5 Thay thế nhiên liệu đốt cháy từ than đá, dầu mazut bằng việc sử dụng điện để ngăn chặn ô nhiễm không khí bởi mồ hóng và SO2.
Biện pháp quy hoạch:
Giảm thiểu việc xây dựng các khu công nghiệp khu chế xuất trong thành phố, chỉ giữ lại các xí nghiệp phục vụ trực tiếp cho nhu cầu sinh hoạt của người dân;
Khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng để giảm thiểu ùn tắc
và phương tiện tham gia giao thông, qua đó làm giảm mật độ khói bụi;
Tạo ra các diện tích cây xanh rộng lớn trong thành phố, thiết lập các dải cây xanh nối liền các khu vực khác nhau của thành phố, nhất là các khu vực, tuyến phố có nhiều phương tiện qua lại và hay xảy ra tình trạng ùn tắc.
2 Những nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường không khí
Giao thông cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường không khí
Có hai nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm môi trường không khí đó là yếu tố tự nhiên
và tác động của con người Cụ thể như sau:
Trang 6Ô nhiễm không khí tự nhiên
Ô nhiễm từ gió: Gió cũng là một trong những nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí Bụi bẩn, các chất khí có thể được gió đẩy đi xa hàng trăm km khiến sự ô nhiễm lây lan
ra theo diện rộng một cách nhanh chóng
Bão: Sinh ra NOx là nguyên nhân chính khiến bão trở thành một nguyên nhân trong quá trình gây ô nhiễm môi trường Bên cạnh đó bão cát mang theo bụi mịn (PM10, PM2.5) khiến cho tỷ lệ ô nhiễm bụi mịn tăng lên.
Cháy rừng: Cháy rừng sẽ khiến cho lượng Nito Oxit trong không khí tăng lên khá nhiều
vì quy mô đám cháy lớn và thời gian dập tắt lâu.
Núi lửa: Khi có sự phun trào núi lửa thì một lượng khí
Ô nhiễm không khí do con người
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, con người là nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm môi trường không khí.
Những hoạt động của con người như sinh hoạt, sản xuất, xây dựng và giao thông… đã
và ngày càng gây ảnh hưởng đến môi trường không khí, khiến tình trạng ô nhiễm ngày càng trầm trọng và bức thiết hơn.
Dưới đây là một số nguyên nhân gây nên ô nhiễm không khí dưới sự tác động của con người:
Khói, bụi từ các nhà máy: Chiếm tỷ lệ lớn nhất trong những nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm không những không khí mà còn cả nguồn nước, thức ăn.
Trong khói bụi từ các nhà máy có một lượng lớn các khí CO2, CO, SO2, NOx, các chất hữu cơ chưa cháy hết: muội than, bụi) với nồng độ cực cao.
Nếu trong quá trình xử lý khí thải không tốt sẽ ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe của người dân sống trong khu vực đó.
Đây cũng là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng mưa axit gây ra rất nhiều thiệt hại cho con người cũng như mùa màng
Giao thông: Lượng khói, bụi từ xe hơi, xe máy, các phương tiện nói chung sử dụng nhiên liệu khí đốt để hoạt động… cũng rất lớn bởi số người tham gia giao thông hàng ngày là cực cao.
Đối với những đất nước chưa phát triển hoặc đang phát triển thì các phương tiện giao thông có thể gây ô nhiễm không khí hơn khi sử dụng các phương tiện lỗi thời cũng như
cơ sở hạ tầng cho các dịch vụ di chuyển công còn chưa phát triển.
Trang 7Bên cạnh đó, chiến tranh hay các cuộc tập trận quân sự: vũ khí hạt nhân, khí độc, chiến tranh hóa học và tên lửa cũng là một trong những nguyên nhân gây ra sự ô nhiễm không khí này.
3 Giải pháp khắc phục ô nhiễm môi trường không khí
Tình trạng ô nhiễm môi trường không khí ngày càng nghiêm trọng
Để ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường không khí, cần có những giải pháp thiết thực và cụ thể.
Biện pháp kỹ thuật:
Thay thế những loại máy mọc, dây chuyền công nghệ lạc hậu, gây nhiều ô nhiễm bằng các dây chuyền công nghệ hiện đại, ít ô nhiễm hơn
Thay thế nhiên liệu đốt cháy từ than đá, dầu mazut bằng việc sử dụng điện để ngăn chặn ô nhiễm không khí bởi mồ hóng và SO2.
Biện pháp quy hoạch:
Trang 8 Giảm thiểu việc xây dựng các khu công nghiệp khu chế xuất trong thành phố, chỉ giữ lại các xí nghiệp phục vụ trực tiếp cho nhu cầu sinh hoạt của người dân;
Khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng để giảm thiểu ùn tắc
và phương tiện tham gia giao thông, qua đó làm giảm mật độ khói bụi;
Tạo ra các diện tích cây xanh rộng lớn trong thành phố, thiết lập các dải cây xanh nối liền các khu vực khác nhau của thành phố, nhất là các khu vực, tuyến phố có nhiều phương tiện qua lại và hay xảy ra tình trạng ùn tắc.
http://tainguyenmoitruong.com.vn/o-nhiem-moi-truong-khong-khi-nguyen-nhan-va-giai-phap-khac-phuc/ >
Trang 9Lịch sử ô nhiễm không khí
Lịch sử
ô nhiễm không khí
Trong quá trình tiến hoá của sự sống thì ONKK đã có từ thời Hy Lạp, La Mã, khi con người tăng sử dụng lửa để luyện kim và nguồn năng lượng sử dụng chủ yếu là gỗ
Thời kỳ Trung cổ (thế kỷ thứ 12-13): ở Luân đôn than được dùng thay cho gỗ, làm phát sinh bồ hóng, khói King Edward I ban hành chính sách khuyến khích sử dụng gỗ thay cho than; Shakespeare kết luận quan sát thấy ô nhiễm ở các thôn xóm
Đến thời kỳ công nghiệp hóa, từ những năm đầu 1900, dấu hiệu rõ rệt nhất do dùng than là hiện tượng "khói sương mù" và hàm lượng khí CO2 tích lũy trong nhiều trong không khí do quá trình đun nước lấy hơi để chạy máy Con người đã tạo ra CO2 vượt quá khả năng chứa của không khí
Đến thời đại thông tin, thế kỷ thứ 20, thời đại văn minh, xe máy và máy nổ được phát minh Giai đoạn 1940-50, người ta quan sát thấy hiện tượng khói sương mù ở Los Angeles Khói sương mù tạo thành khi không khí lạnh và ứ đọng gần mặt đất, với độ ẩm cao, lớp sương sẽ giữ các chất ô nhiễm và làm chúng không phân tán được trong không khí Ở Luân Đôn, khói sương mù đã làm chết 4000 người
Trang 10Đến những năm 70, người ta phát hiện CFC’s làm suy thoái ozone ở tầng bình lưu Đến năm 1980, theo tính toán, lượng CO2 nhiều gây sự nóng lên toàn cầu Như vậy đến những năm 70, 80, ô nhiễm không khí đã xuất hiện với quy mô toàn cầu
Mức độ ô nhiễm không khí hiện nay còn tùy thuộc vào quy mô dân số, tiêu thụ tài nguyên và hiệu quả sử dụng tài nguyên
Phân loại
ONKK có thể có nguồn gốc từ tự nhiên như núi lửa, lửa, đại dương, bụi, phấn hoa, thực vật, vi sinh vật hoặc do chính các hoạt động của con người như sản xuất hóa chất, hạt nhân, khai khoáng, nông nghiệp
Một số trường hợp ONKK xuất hiện có nguồn gốc tự nhiên và nhân tạo như nền nông nghiệp thương mại làm tăng khuếch tán khí cùng với quá trình phân hủy chất thải hữu cơ và bụi hình thành
từ những cánh đồng được cày xới hoặc khô
Các chất gây ô nhiễm không khí
Bụi và Sol khí
Bụi là chất ở dạng rắn hoặc lỏng, có kích thước nhỏ, phân tán ở diện rộng Hàng năm thế giới thải vào khí quyển khoảng 200 triệu tấn bụi
Sol khí là chất lơ lửng phân tán trong không khí với kích thước dạng keo (d < 1μ m) và tương đối bền, khó lắng Sol khí cũng là nguồn gốc tạo nên các nhân ngưng tụ hình thành mây mưa
Bụi, sol khí có thể được phân biệt dựa vào kích thước của chúng
d < 0,3 μ m là những nhân ngưng tụ vận động như thể khí, xuất hiện nhờ quá trình ngưng tụ, tách khỏi các hạt lớn nhờ hấp thụ
d = 0,3 – 3 μ m hình thành do quá trình kết hợp các hạt nhỏ, chuyển động theo quy luật Brown, được tách khỏi không khí nhờ mưa Thời gian lưu của chúng trong không khí ngắn hơn thời gian hợp thành hạt lớn
d > 3 μ m xuất hiện do phân tán cơ học của những hạt lớn và được thu hồi qua quá trình lắng
Tác hại chính của bụi và sol khí là khả năng tạo hợp chất với một số kim loại hiếm Bụi và sol khí còn được coi là phương tiện chứa kim loại nặng trong khí quyển Một số kim loại (Cd, Pb, Zn, Cu, Sb-Antrinomy) tích tụ dạng hạt nhỏ có d ≤ 2,5 μ m Một số kim loại khác (Fe, Mn, Cr) tích tụ ở dạng lớn hơn
Bụi và sol khí gây ảnh hưởng tới cân bằng sinh thái, là nguồn gốc gây nên sương mù, cản trở phản
xạ tia mặt trời, làm thay đổi pH trên mặt đất (tro bụi có tính kiềm); tích tụ chất độc (kim loại nặng, hydrocacbon thơm ngưng tụ ) trên cây cối; gây ăn mòn da; làm hại mắt và cơ quan hô hấp
Các chất ở dạng khí
Các dạng khí gây ô nhiễm ở mức độ khác nhau, phổ biến là dioxide lưu huỳnh (SO2), oxide nitơ (NOx); mono cxide cacbon (CO); dioxide cacbon (CO2); các kim loại và chất hữu cơ; các nguyên tố ở dạng "vết"
Các chất ô nhiễm chủ yếu và phổ biến như sau:
Trang 11 SO2 (Dioxide lưu huỳnh, sulfurơ) là chất chủ yếu làm nhiễm bẩn không khí – có hại cho quá trình
hô hấp Do tính acid, SO2 có hại cho đời sống của thủy sinh vật cũng như các vật liệu khác SO2 vượt quá mức thì hạn chế quang hợp, gây mưa acid, là chất không màu, hơi cay, hơi nặng, bay là là mặt đất
NOx (Oxide Nitơ): đáng lưu ý là NO và NO2, có tính acid như SO2, 70% NOx trong không khí là sản phẩm của các phương tiện vận tải, hoặc do đốt nhiên liệu nhiệt độ cao, do sấm sét oxy hóa nitơ không khí Tính khó tan của chất thải này, cùng với sự gia tăng các phương tiện vận tải giao thông đã làm tăng ô nhiễm môi trường ở các thành phố
CO (mono oxide cacbon) phát sinh nhiều từ khí thải xe hơi (80%) hoặc chính xác hơn là các xe chạy bằng xăng tạo sản phẩm đốt không hoàn toàn CO là chất khí không màu, không mùi Con người nhạy cảm với CO hơn động vật Hiện nay CO chiếm tỉ lệ gây ô nhiễm cao nhất
CO2 (Dioxide Cacbon) là sản phẩm của quá trình đốt cháy, là một trong những yếu tố tạo nên hiện tượng hiệu ứng "nhà kính" Các quá trình đốt cháy như cháy rừng, sản xuất điện, trong công nghiệp, trong vận tải, trong xây dựng
Chì (Pb) là sản phẩm điển hình của văn minh ôtô chạy xăng Tetraethyl chì được pha vào xăng làm tăng chỉ số octan Pb được thải ra dưới dạng hạt nhỏ, gây ảnh hưởng lên sự hô hấp, máu v.v của con người Ngày nay người ta sử dụng xăng không pha chì
Các chất hydrocacbon và các dung môi (gọi chung là chất hữu cơ bay hơi – VOC)
Acid chlorhydric (HCl) góp phần làm tăng 10% acid trong nước mưa Có nguồn gốc là các cơ sở đốt rác đặc biệt là các chất dẻo PVC bị đốt cháy
Sulfurhydro (H2S) là khí độc, không màu, mùi hôi thối như trứng ung, có nhiều ở các bãi rác, cống rãnh, hầm lò.
Nguồn ô nhiễm công nghiệp tạo ra trong không khí
Ngành nghề, nguồn ô nhiễm.
Chất ô nhiễm chỉ thị và tải lượng(kg/tấn sản phẩm)
Sản xuất giấy (không có hệ thống xử lý) 90,0 3,5 5,50 6,00
Đốt nhiên liệu, nhà máy điện, lò hơi 10,0 19,5 9,00 0,50