Tính cấp thiết của đề tài
Ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế trên toàn thế giới đã làm cho hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng khó khăn Năm
Năm 2012, Việt Nam ghi nhận hơn 54.000 doanh nghiệp giải thể và ngừng hoạt động, đánh dấu con số kỷ lục trong lịch sử Sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt, yêu cầu các công ty phải có hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả Để thành công trong môi trường cạnh tranh này, các nhà lãnh đạo cần đưa ra quyết định tối ưu dựa trên thông tin tài chính được phân tích đầy đủ và kịp thời.
Các doanh nghiệp cần thường xuyên tiến hành phân tích tài chính để cải thiện hiệu quả sản xuất kinh doanh và tình hình tài chính Phân tích tài chính không chỉ quan trọng đối với chủ doanh nghiệp và nhà quản trị mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho nhà đầu tư, nhà cung cấp, nhà cho vay, người lao động và cơ quan quản lý nhà nước Nếu nhà quản trị chú trọng đến phân tích tài chính, họ sẽ đưa ra quyết định đúng đắn và đạt được thành công, ngược lại, sẽ dễ gặp phải sai lầm và thất bại.
Công ty tài chính Hải Âu nhận thức rõ tầm quan trọng của phân tích tài chính, từ đó đã đạt được kết quả tích cực trong kinh doanh Tuy nhiên, những khó khăn trong nội dung công tác phân tích đang hạn chế hiệu quả, gây ra đánh giá không chính xác và kịp thời về tình hình tài chính của công ty.
Trong bối cảnh hiện nay, việc nâng cao hiệu quả phân tích tài chính tại Công ty tài chính Hải Âu là rất cần thiết Đề tài “Hoàn thiện công tác phân tích tình hình tài chính tại Công ty tài chính Hải Âu” được nghiên cứu nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn này.
Tình hình nghiên cứu
Đã có rất nhiều nghiên cứu về tài chính và các giải pháp nhằm hỗ trợ tình hình hoạt động tài chính của doanh nghiệp, tiêu biểu như:
Đề tài của học viên Lê Thị Hải Hạnh năm 2012, mang tên “Hoàn thiện chỉ tiêu phân tích tài chính tại các công ty dệt may – tình huống tại Công ty cổ phần May Đáp Cầu” thuộc Trường Đại học Kinh tế, đã tiến hành nghiên cứu và phân tích sâu sắc các chỉ tiêu tài chính tại doanh nghiệp Bên cạnh đó, đề tài còn đề xuất xây dựng các chỉ tiêu mới nhằm đánh giá chính xác hơn tình hình tài chính của công ty.
Luận văn tổng hợp cơ sở lý luận về phân tích tài chính trong doanh nghiệp, đồng thời phản ánh thực trạng tài chính tại Công ty Cổ phần may Đáp Cầu Từ việc chỉ ra những ưu điểm và hạn chế, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của công ty.
Nghiên cứu thực trạng công tác phân tích tài chính tại công ty cổ phần may Đáp Cầu đã chỉ ra những bất cập trong cách thức và nội dung phân tích, đồng thời đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác này Việc xem xét và nghiên cứu công tác phân tích tài chính là cần thiết cho từng cá nhân tham gia đánh giá tình hình doanh nghiệp Tuy nhiên, do đề tài tập trung vào doanh nghiệp may, nên các doanh nghiệp thương mại cần nghiên cứu thêm các chỉ tiêu đánh giá đặc thù khác để có cái nhìn toàn diện hơn.
- Đề tài của học viên: Nguyễn Mạnh Cường năm 2013 với nội dung “
Nghiên cứu "Hoàn thiện công tác phân tích tài chính của ngân hàng Thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam" thuộc Đại học Đà Nẵng tập trung vào việc phân tích tài chính trong ngành ngân hàng, nơi tiền không chỉ là phương tiện mà còn là mục đích Đặc thù này làm cho hoạt động phân tích tài chính chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố kinh tế và quy định Hơn nữa, do tính nhạy cảm cao của ngành ngân hàng, người phân tích cần nắm vững các quy định và tiêu chuẩn của cơ quan quản lý để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong công tác phân tích.
Nguyễn Mạnh Cường đã chỉ ra ba nội dung phân tích chính: cấu trúc tài chính, khả năng thanh toán và tính hiệu quả, phù hợp với nghiên cứu trong ngành ngân hàng, nhưng cần điều chỉnh cho các doanh nghiệp thương mại Luận văn đã làm rõ những điểm mạnh và hạn chế của các phương pháp phân tích hiện tại, đồng thời đề xuất các phương pháp cải thiện chỉ tiêu phân tích tài chính cho ngân hàng thương mại, đặc biệt là Vietcombank, nhằm đảm bảo tính khoa học và thực tiễn Tuy nhiên, vì nghiên cứu tập trung vào hệ thống ngân hàng, nên các giải pháp được đưa ra cần cải thiện công tác phân tích tài chính phù hợp với những đặc thù riêng của ngành này, do đó cần nghiên cứu thêm về phân tích tài chính tại các doanh nghiệp thương mại.
Mai Thị Xuân Liên (2008) đã nghiên cứu về việc hoàn thiện công tác phân tích tài chính và tăng cường quản lý tài chính tại công ty viễn thông Điện Lực Nghiên cứu này được thực hiện tại Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân, Hà Nội, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính trong lĩnh vực viễn thông.
Trần Thị Thu Thuỷ (2007) đã đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Xây dựng Bưu Điện Nghiên cứu này thuộc khoa Tài chính doanh nghiệp của Học viện Tài chính, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải tiến quy trình phân tích tài chính để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
- Trịnh Thu Hương (2008), “ Hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại công ty cổ phần Cảng Đoạn Xá” , Khoa Tài Chính, Đại học Thương Mại
Các nghiên cứu đã chỉ ra bản chất, mục tiêu và lợi ích của phân tích tài chính, cùng với các giải pháp giải quyết khó khăn tài chính cho doanh nghiệp Tuy nhiên, chúng chưa phù hợp với tình hình khủng hoảng hiện nay Đặc biệt, Công ty Tài Chính Hải Âu, hoạt động trong lĩnh vực “xe ô tô tải và máy xây dựng”, đang đối mặt với nhiều thách thức tài chính và chính sách, bao gồm thay đổi về thuế và rào cản từ các nước nhập khẩu Do đó, nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phân tích sâu sắc ảnh hưởng của công tác phân tích tài chính đến tình hình tài chính của Hải Âu, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện hiệu quả phân tích tài chính cho công ty.
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận : phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
Phương pháp phân tích – tổng hợp được áp dụng để khái quát bản chất công tác phân tích tài chính tại Công ty, từ đó đưa ra những giải pháp cần thiết nhằm hoàn thiện công tác này Bên cạnh đó, phương pháp so sánh được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của Công ty qua các năm và trong mối quan hệ với các doanh nghiệp cùng ngành, đóng vai trò quan trọng trong công tác phân tích tài chính.
Phương pháp phân tích tỷ lệ là một công cụ phổ biến trong phân tích tài chính, dựa trên ý nghĩa chuẩn mực của các tỷ lệ tài chính Phương pháp này giúp các nhà phân tích khai thác hiệu quả dữ liệu và thực hiện phân tích hệ thống các tỷ lệ theo chuỗi thời gian hoặc theo từng giai đoạn Nhờ đó, nguồn thông tin kinh tế và tài chính được cải thiện và cung cấp đầy đủ hơn.
Một số phương pháp khác: Thu thập, xử lý thông tin, sử dụng các bảng biểu, hình vẽ…
Kết cấu của luận án
Đề tài “Hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Công ty tài chính Hải Âu” bao gồm phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục các chữ viết tắt và các bảng biểu, được chia thành 3 phần chính.
Chương I : Lý luận cơ bản về công tác phân tích tài chính doanh nghiệp
Chương II: Thực trạng công tác phân tích tài chính tại Công ty Tài chính Hải Âu
Chương III : Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính của Công ty
LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC
Tổng quan công tác phân tích tài chính doanh nghiệp
1.1.1 Khái niệm và cơ sở lý luận của quy trình công tác phân tích tài chính
Phân tích tài chính doanh nghiệp là một hệ thống các khái niệm, phương pháp và công cụ giúp thu thập và xử lý thông tin kế toán cũng như thông tin quản lý khác Mục tiêu của phân tích này là đưa ra đánh giá chính xác về tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp Qua đó, nhà quản lý có thể kiểm soát tình hình kinh doanh, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và dự đoán rủi ro trong tương lai để đưa ra quyết định phù hợp với mục tiêu phát triển.
Trong phân tích tài chính, quy trình thực hiện phân tích đóng vai trò quan trọng, quyết định tính chính xác của các chỉ tiêu tài chính và cung cấp thông tin kịp thời cho việc lập chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh Tóm lại, phân tích tài chính bao gồm năm khâu cơ bản.
Để xác định mục tiêu phân tích tài chính, các nhà quản trị doanh nghiệp cần có cái nhìn toàn diện về tình hình tài chính nhằm đưa ra quyết định chính xác Phân tích tài chính phải được thực hiện thường xuyên và bao quát mọi khía cạnh của doanh nghiệp Dựa vào thời gian và khối lượng công việc phân tích, doanh nghiệp cần bố trí nhân sự và phương tiện phù hợp để hỗ trợ hoạt động này.
Phân tích tài chính doanh nghiệp yêu cầu thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn thông tin khác nhau, nhằm giải thích và minh họa tình hình hoạt động tài chính cũng như sản xuất kinh doanh Các báo cáo tài chính của doanh nghiệp là nguồn thông tin nội bộ chính, trong khi thông tin bên ngoài bao gồm dữ liệu về thị trường và các chính sách tài chính.
Vì vậy khi tiến hành thu thập thông tin phải quan tâm tới cả thông tin bên trong và bên ngoài doanh nghiệp
Phương pháp phân tích là công cụ quan trọng trong việc xử lý và phân tích dữ liệu để tạo ra thông tin tài chính Các phương pháp phổ biến bao gồm phân tích tỷ số tài chính, phân tích xu hướng và phân tích cơ cấu, giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Sau khi xử lý thông tin thu thập, người phân tích sẽ tìm hiểu nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng đến sự biến động của dữ liệu Mục tiêu là khắc phục hạn chế và phát huy những điểm mạnh đã đạt được Đây là bước quan trọng trong phân tích tài chính, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, nhạy bén trong công việc và ý thức trách nhiệm của cán bộ phân tích.
Công tác phân tích tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra quyết định tài chính Chủ doanh nghiệp dựa vào kết quả phân tích để thực hiện các quyết định tài chính phù hợp, nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh Đối với nhà đầu tư, hoạt động tài chính của doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng đến quyết định đầu tư tiếp theo, bao gồm việc có nên tiếp tục đầu tư và mức độ đầu tư hợp lý.
1.1.2 Mục đích công tác phân tích tài chính doanh nghiệp
Công tác phân tích tình hình tài chính là cần thiết để cung cấp thông tin hữu ích cho chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư, chủ nợ và các bên liên quan khác, giúp họ đánh giá và đưa ra quyết định về đầu tư, tín dụng và các vấn đề tài chính tương tự.
Phân tích tình hình tài chính cần cung cấp thông tin về các nguồn lực kinh tế, vốn chủ sở hữu, và các khoản nợ của doanh nghiệp Đồng thời, nó cũng phải phản ánh kết quả của các quá trình và các tình huống có thể làm biến đổi nguồn vốn và nợ của doanh nghiệp.
1.1.3 Vai trò, ý nghĩa của công tác phân tích tình hình tài chính
Phân tích tài chính đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài chính doanh nghiệp, giúp các bên liên quan hiểu rõ tình hình tài chính Từ đó, họ có thể đưa ra quyết định kịp thời và chính xác.
Trong hoạt động kinh doanh, mọi doanh nghiệp, bất kể loại hình sở hữu, đều có quyền bình đẳng trong việc lựa chọn ngành nghề và lĩnh vực kinh doanh Điều này thu hút sự quan tâm từ nhiều đối tượng, bao gồm chủ doanh nghiệp, nhà tài trợ, nhà cung cấp, khách hàng, cũng như các cơ quan quản lý Nhà nước và người lao động Mỗi đối tượng này sẽ quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp từ những góc độ khác nhau.
* Đối với nhà quản trị doanh nghiệp
Các nhà quản trị doanh nghiệp cần nắm vững thông tin tài chính để thực hiện cân bằng tài chính, đánh giá tình hình tài chính trước đó và xác định khả năng sinh lời, thanh toán, trả nợ cũng như rủi ro tài chính Điều này giúp định hướng các quyết định của ban giám đốc tài chính, từ quyết định đầu tư đến phân tích lợi tức cổ phần.
* Đối với các nhà đầu tư
Các nhà đầu tư quan tâm đến khả năng hoàn vốn, mức sinh lãi, khả năng thanh toán vốn và rủi ro Do đó, họ cần thông tin về tình hình tài chính, hoạt động và kết quả kinh doanh cũng như tiềm năng phát triển của doanh nghiệp.
* Đối với các nhà cho vay
Khả năng trả nợ của doanh nghiệp là mối quan tâm chính của họ Bằng cách phân tích tình hình tài chính, họ chú trọng đến số lượng tiền và các tài sản có thể chuyển đổi nhanh thành tiền, từ đó đánh giá khả năng thanh toán tức thời của doanh nghiệp.
* Đối với cơ quan nhà nước và người làm công
Các cơ quan quản lý Nhà nước dựa vào thông tin tài chính để đánh giá và kiểm tra hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đảm bảo tuân thủ chính sách và pháp luật Qua phân tích tình hình tài chính, họ cũng đánh giá năng lực lãnh đạo của ban giám đốc, từ đó quyết định việc đầu tư bổ sung vốn cho các doanh nghiệp nhà nước.
Nội dung phân tích của công tác phân tích tài chính doanh nghiệp
1.2.1 Phân tích khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp
Phân tích cấu trúc tài chính tập trung vào hai thành phần chính trên bảng cân đối kế toán: Sử dụng vốn và Tài sản, cùng với nguồn vốn Mối quan hệ chặt chẽ giữa các yếu tố này giúp hiểu rõ bản chất của sự thay đổi trong các khoản mục tài sản và nguồn vốn.
1.2.1.1 Phân tích cơ cấu tài sản, cơ cấu nguồn vốn và mối quan hệ giữa tài sản với nguồn vốn
* Phân tích cơ cấu tài sản:
Phân tích cơ cấu tài sản giúp hiểu rõ sự thay đổi về giá trị và tỷ trọng tài sản qua các thời kỳ, từ đó xác định liệu sự thay đổi này xuất phát từ những dấu hiệu tích cực hay thụ động trong sản xuất kinh doanh Việc này còn đánh giá khả năng nâng cao năng lực kinh tế nhằm phục vụ cho chiến lược và kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Hơn nữa, phân tích cũng cung cấp cái nhìn về quá khứ để tìm kiếm xu hướng và bản chất biến động tài sản của doanh nghiệp.
Khi phân tích cơ cấu tài sản, các nhà phân tích không chỉ so sánh sự biến động tổng số tài sản và từng loại tài sản như tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn, các khoản phải thu ngắn hạn, hàng tồn kho, mà còn tính toán và so sánh tỷ trọng của từng loại tài sản trong tổng số Điều này giúp xác định xu hướng biến động và mức độ hợp lý của việc phân bổ tài sản.
Tỷ trọng của từng bộ phận tài sản =
Giá trị của từng bộ phận tài sản x 100%
PGS.TS Nguyễn Năng Phúc, tác giả cuốn "Giáo trình phân tích báo cáo tài chính", đã sử dụng chỉ tiêu để phân tích ảnh hưởng của từng bộ phận tài sản đến tổng tài sản trong báo cáo tài chính Ông hướng dẫn chi tiết cách xử lý và điều chỉnh từng hạng mục nhằm giảm thiểu rủi ro và tác động tiêu cực của các chỉ tiêu đến tổng tài sản trong những năm tiếp theo.
Nhà phân tích có thể lập bảng phân tích theo mẫu sau:
BẢNG 1.1: BẢNG PHÂN TÍCH CƠ CẤU TÀI SẢN
Kỳ gốc Kỳ phân tích Kỳ PT so với KG Chênh lệch tỷ trọng (%)
I Tiền và tương đương tiền
II Đầu tư tài chính ngắn hạn
III Phải thu ngắn hạn
V Tài sản ngắn hạn khác
II Tài sản cố định
III Bất động sản đầu tư
IV Đầu tư tài chính dài hạn
V Tài sản dài hạn khác
* Phân tích cơ cấu nguồn vốn:
Phân tích cơ cấu nguồn vốn giúp nhà phân tích hiểu rõ sự thay đổi về giá trị và tỷ trọng nguồn vốn qua các thời kỳ Những thay đổi này phản ánh các dấu hiệu tích cực hoặc tiêu cực trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời cho thấy khả năng nâng cao năng lực tài chính và tính tự chủ tài chính của doanh nghiệp Việc khai thác nguồn vốn trên thị trường có phù hợp với chiến lược và kế hoạch sản xuất kinh doanh hay không cũng được xem xét Thông qua phân tích cơ cấu nguồn vốn, người phân tích có thể nhận diện xu hướng hợp lý cho sự phát triển của nguồn vốn trong tương lai.
Phân tích cơ cấu nguồn vốn được thực hiện tương tự như phân tích cơ cấu tài sản, bao gồm việc so sánh tổng nguồn vốn và từng loại nguồn vốn giữa kỳ phân tích và kỳ gốc Các nhà phân tích cũng tính toán và so sánh tỷ trọng của từng bộ phận nguồn vốn trong tổng số, từ đó nhận diện xu hướng biến động, đánh giá mức độ hợp lý và tính tự chủ tài chính của doanh nghiệp.
Tỷ trọng của từng bộ phận nguồn vốn =
Giá trị của từng bộ phận nguồn vốn x 100%
(Nguồn: Giáo trình phân tích báo cáo tài chính – PGS.TS Nguyễn Năng Phúc)
Khi phân tích có thể lập bảng theo mẫu sau:
BẢNG 1.2: BẢNG PHÂN TÍCH CƠ CẤU NGUỒN VỐN
Kỳ gốc Kỳ phân tích Kỳ PT so với KG Chênh lệch tỷ trọng (%)
B Nguồn vốn chủ sở hữu
II Nguồn vốn và kinh phí khác
* Phân tích mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn
Mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn phản ánh giá trị tài sản và cơ cấu vốn của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh Phân tích mối quan hệ này giúp nhà phân tích đánh giá tính hợp lý trong việc huy động và sử dụng nguồn vốn cho đầu tư, mua sắm, và dự trữ, từ đó xác định mức độ hiệu quả trong quản lý tài chính của doanh nghiệp.
Khi phân tích mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn, nhà phân tích cần tính ra và so sánh các chỉ tiêu sau:
+ Hệ số nợ so với tài sản:
Hệ số nợ so với tài sản = Nợ phải trả
(Nguồn: Giáo trình phân tích báo cáo tài chính – PGS.TS Nguyễn Năng Phúc)
Chỉ tiêu nợ cho biết mức độ doanh nghiệp sử dụng nợ để đầu tư vào tài sản, với chủ nợ ưa thích hệ số vừa phải để đảm bảo an toàn tài chính trong trường hợp phá sản Ngược lại, chủ sở hữu doanh nghiệp lại muốn hệ số nợ cao để gia tăng lợi nhuận và kiểm soát toàn bộ doanh nghiệp Hệ số nợ cao có thể dẫn đến rủi ro tài chính gia tăng và khả năng thua lỗ lớn trong điều kiện kinh doanh không ổn định, nhưng cũng mang lại cơ hội lợi nhuận cao khi thị trường thuận lợi Tuy nhiên, nếu hệ số nợ quá cao, doanh nghiệp có thể mất khả năng thanh toán và không kiểm soát được hoạt động của mình Do đó, việc cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận là rất quan trọng trong các quyết định tài chính của doanh nghiệp.
+ Hệ số tài sản so với vốn chủ sở hữu:
Hệ số tài sản so với vốn chủ sở hữu =
Chỉ tiêu này phản ánh mức độ đầu tư tài sản của doanh nghiệp bằng vốn chủ sở hữu Khi trị số lớn hơn 1, điều này cho thấy doanh nghiệp sử dụng ít vốn chủ sở hữu để tài trợ cho tài sản, dẫn đến khả năng độc lập tài chính kém hơn Ngược lại, trị số nhỏ hơn 1 cho thấy doanh nghiệp có khả năng tài chính độc lập tốt hơn.
1.2.1.2 Phân tích tình hình bảo đảm vốn cho hoạt động kinh doanh Để tiến hành sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp cần có tài sản bao gồm Tài sản lưu động (TSLĐ) và đầu tư ngắn hạn, Tài sản cố định (TSCĐ) và đầu tư dài hạn Để hình thành hai loại tài sản này phải có các nguồn tài trợ tương ứng bao gồm nguồn vốn ngắn hạn và nguồn vốn dài hạn
Nguồn vốn ngắn hạn là khoản vốn mà doanh nghiệp sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong thời gian dưới 1 năm, bao gồm các loại nợ như nợ ngắn hạn, nợ quá hạn, nợ nhà cung cấp và các khoản nợ phải trả ngắn hạn khác.
Nguồn vốn dài hạn là loại vốn mà doanh nghiệp sử dụng cho các hoạt động kinh doanh trong thời gian dài, bao gồm vốn chủ sở hữu và nguồn vốn vay trung và dài hạn.
Nguồn vốn dài hạn chủ yếu được sử dụng để hình thành tài sản cố định (TSCĐ), trong khi phần dư của nguồn vốn dài hạn và ngắn hạn được đầu tư vào tài sản lưu động (TSLĐ) Sự chênh lệch giữa vốn dài hạn và TSCĐ, cũng như giữa vốn ngắn hạn và TSLĐ, được gọi là vốn lưu động thường xuyên hay vốn lưu động ròng.
Vốn lưu động thường xuyên = Nguồn vốn dài hạn – TSCĐ
Hoặc Vốn lưu động thường xuyên = TSLĐ – Nguồn vốn ngắn hạn
Mức độ an toàn của tài sản ngắn hạn phụ thuộc vào mức độ của vốn lưu động thường xuyên
Khi vốn lưu động thường xuyên nhỏ hơn 0 và nguồn vốn dài hạn không đủ để đầu tư vào tài sản cố định (TSCĐ), doanh nghiệp buộc phải sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để đầu tư một phần vào TSCĐ Điều này dẫn đến tình trạng tài sản lưu động (TSLĐ) không đáp ứng đủ nhu cầu thanh toán các khoản nợ ngắn hạn đến hạn.
Nếu vốn lưu động thường xuyên dương, nguồn vốn dài hạn sau khi đầu tư vào tài sản cố định sẽ dư thừa và được đầu tư vào tài sản lưu động Đồng thời, tài sản lưu động lớn hơn nguồn vốn ngắn hạn, cho thấy khả năng thanh toán tốt.
Đánh giá công tác phân tích và các quy định tổ chức
Sau khi hoàn thành công tác phân tích tài chính doanh nghiệp, bộ phận phân tích tài chính cần tiến hành đánh giá lại hiệu quả của quá trình phân tích này trên nhiều khía cạnh khác nhau.
- Đã xác định đúng mục tiêu phân tích của doanh nghiệp?
- Thông tin sử dụng để phân tích có đảm bảo: đầy đủ, cập nhật, hệ thống và chính xác?
- Phương pháp phân tích có được thực hiện đầy đủ, triệt để và khoa học?
- Nội dung phân tích có đảm bảo: đầy đủ, đồng bộ và chính xác?
Thông tin tài chính là dữ liệu có giá trị được phân tích để hỗ trợ quyết định tài chính Từ góc độ quản lý tài chính, nhà quản trị cần đưa ra nhiều quyết định quan trọng, bao gồm quyết định đầu tư, quyết định tài trợ và quyết định phân phối lợi nhuận.
Quyết định đầu tư là việc chi tiền để mua sắm hoặc đầu tư vào tài sản, đóng vai trò quan trọng nhất trong các quyết định tài chính vì tạo ra giá trị cho doanh nghiệp và nhà đầu tư Đối với doanh nghiệp, quyết định này liên quan đến tổng giá trị tài sản và giá trị từng bộ phận tài sản, bao gồm tài sản ngắn hạn và dài hạn, cũng như mối quan hệ cân đối giữa các bộ phận tài sản Quyết định đầu tư gắn liền với bên trái của bảng cân đối tài sản và bao gồm nhiều quyết định quan trọng khác.
- Doanh nghiệp cần những loại tài sản nào phục vụ cho sản xuất kinh doanh?
- Mối quan hệ giữa tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn nên như thế nào?
Doanh nghiệp cần xác định mức đầu tư hợp lý vào tài sản ngắn hạn và dài hạn, trong đó bao gồm việc phân bổ ngân sách cho hàng tồn kho và tiền mặt để duy trì hoạt động kinh doanh hàng ngày Đồng thời, việc lựa chọn các tài sản cố định cần thiết cũng rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững.
Quyết định tài trợ trong doanh nghiệp liên quan đến việc lựa chọn nguồn vốn để mua sắm tài sản, bao gồm việc sử dụng vốn chủ sở hữu hay vốn vay Nếu chọn vốn vay, doanh nghiệp cần xác định giữa vay ngắn hạn và dài hạn, cũng như lựa chọn giữa vay ngân hàng và vay trên thị trường vốn Trong trường hợp sử dụng vốn chủ sở hữu, doanh nghiệp có thể quyết định giữa việc giữ lại lợi nhuận hoặc phát hành cổ phiếu để huy động thêm vốn Những quyết định này đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Quyết định phân phối lợi nhuận là lựa chọn giữa việc giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư hoặc chia sẻ lợi nhuận qua việc chi trả cổ tức Cổ tức có thể được thanh toán bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu, tùy thuộc vào chiến lược tài chính của doanh nghiệp.
Nhân tố ảnh hưởng tới công tác phân tích tài chính doanh nghiệp
1.4.1 Nhân tố chủ quan ảnh hưởng tới công tác phân tích tài chính doanh nghiệp
- Nhân tố thứ nhất ảnh hưởng đến việc hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp chính là con người
Trình độ chuyên môn của cán bộ phân tích doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong kết quả phân tích tài chính Khi cán bộ được đào tạo đầy đủ, phương pháp và nội dung phân tích sẽ khoa học và đáp ứng yêu cầu Lãnh đạo doanh nghiệp cần nhận thức được tầm quan trọng của tài chính để có sự đầu tư hợp lý và ứng dụng kết quả phân tích trong quản lý Bên cạnh đó, tâm lý của người sử dụng thông tin, bao gồm lãnh đạo, nhà đầu tư và nhà cho vay, cũng ảnh hưởng đến việc hoàn thiện công tác tài chính Sự quan tâm của các đối tượng này sẽ thúc đẩy sự phát triển và hoàn thiện trong phân tích tài chính.
Kỹ thuật và công nghệ là nhân tố quan trọng thứ hai ảnh hưởng đến phân tích tài chính Việc áp dụng hiệu quả các công nghệ, như phần mềm phân tích tài chính và tra cứu thông tin trực tuyến, không chỉ giúp cải thiện độ chính xác và tính khoa học mà còn tiết kiệm thời gian và công sức Hệ thống mạng cũng hỗ trợ liên kết thông tin giữa các phòng ban, đảm bảo tính toàn diện và phong phú, phù hợp với xu hướng phát triển của phân tích tài chính.
Công tác kế toán, kiểm toán và thống kê đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp số liệu và thông tin thiết yếu cho phân tích tài chính, bao gồm báo cáo tài chính, chính sách kế toán và dữ liệu sản xuất kinh doanh Kiểm toán đảm bảo tính trung thực và hợp lý của thông tin, giúp phân tích tài chính trở nên chính xác và khách quan, từ đó tránh sai lệch trong quản lý tài chính doanh nghiệp Do đó, sự hoàn thiện của công tác kế toán, kiểm toán và thống kê có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của phân tích tài chính.
1.4.2 Nhân tố khách quan ảnh hưởng tới công tác phân tích tài chính doanh nghiệp
Hệ thống chính sách và pháp luật của Nhà nước liên quan đến tài chính doanh nghiệp, bao gồm các quy định về thuế, kế toán và thống kê, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh Doanh nghiệp, với tư cách là đối tượng quản lý của Nhà nước, phải tuân thủ các chính sách này trong mọi hoạt động sản xuất và tài chính Các nhà phân tích tài chính sử dụng những chính sách này để đảm bảo tính phù hợp và chính xác trong công tác phân tích Đồng thời, các chính sách cũng định hướng và thúc đẩy quá trình phân tích tài chính doanh nghiệp.
Hệ thống thông tin của nền kinh tế và ngành đóng vai trò quan trọng trong công tác phân tích tài chính Việc sử dụng các chỉ tiêu trung bình chuẩn của toàn ngành giúp doanh nghiệp đánh giá tình trạng tài chính, nhận thức vị trí của mình và đưa ra chính sách phù hợp Đây được coi là số liệu tham chiếu cần thiết Tuy nhiên, tính chính xác của thông tin là yếu tố quyết định, vì thông tin không chính xác có thể dẫn đến những quyết định sai lầm Do đó, trách nhiệm của cơ quan thống kê và doanh nghiệp trong việc cung cấp thông tin là rất quan trọng.
Kinh nghiệm về công tác phân tích tài chính
Hiện nay, phân tích tài chính đã trở thành một hoạt động quan trọng trong các doanh nghiệp toàn cầu, nhưng tại Việt Nam, nó vẫn còn mới mẻ và mang tính tự phát Hoạt động này chủ yếu được các ngân hàng quan tâm, cho thấy rằng các ngân hàng thương mại Việt Nam có thể cung cấp nhiều kinh nghiệm quý báu trong việc thực hiện phân tích tài chính.
Ngân hàng Vietcombank chú trọng công tác phân tích tài chính doanh nghiệp vào đầu mỗi năm tài chính, với các báo cáo phân tích đa dạng và chỉ tiêu đầy đủ, khoa học Công tác kiểm tra, kiểm toán nội bộ được thực hiện chặt chẽ, đảm bảo số liệu kế toán chính xác Tuy nhiên, quy trình phân tích tại ngân hàng chưa thống nhất về quy trình công việc và lưu trữ, cũng như thiếu hướng dẫn cho các chi nhánh Quy trình phân tích còn thiếu sự phân định rõ ràng trong việc thu thập và trao đổi thông tin giữa các phòng/bộ phận, cùng với trình tự phân tích, xử lý, kiểm soát và phê duyệt báo cáo Do đó, cần rút ra kinh nghiệm từ quy trình thực hiện đến việc thu thập và xử lý thông tin một cách hợp lý, chính xác, đồng thời ghi chép toàn bộ quy trình phân tích làm cơ sở hướng dẫn cho các đơn vị con sau này.
Hiện nay, tại Việt Nam, ngoài các ngân hàng thương mại, nhiều tập đoàn và doanh nghiệp, như Tập đoàn Petrolimex, đang chú trọng đến công tác phân tích tài chính Quy trình phân tích tài chính tại Petrolimex được thực hiện một cách khoa học, không chỉ phản ánh tình hình thực tế của doanh nghiệp mà còn là cơ sở để Ban lãnh đạo định hướng phát triển trong tương lai Để đảm bảo độ tin cậy của kết quả phân tích, bộ phận thực hiện phải tuân thủ nhiều tiêu chuẩn khắt khe từ lập kế hoạch đến thu thập thông tin Điểm nổi bật trong công tác này là việc sử dụng đội ngũ nhân sự có chuyên môn cao, giúp nâng cao độ chính xác của kết quả phân tích, từ đó hỗ trợ các quyết định của Ban lãnh đạo Quá trình phát triển và hoàn thiện bộ phận phân tích tài chính tại Tập đoàn Petrolimex là một mô hình đáng học hỏi cho các doanh nghiệp khác.
Một số bài học rút ra từ công tác phân tích tài chính của Vietcombank và Petrolimex:
Chủ doanh nghiệp cần chú trọng đến việc phân tích tài chính, vì mặc dù hoạt động này không tạo ra lợi nhuận trực tiếp, nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng lợi nhuận tổng thể của doanh nghiệp.
Cần thiết thiết lập một hệ thống quản lý đồng bộ từ cấp cao đến cấp thấp để đảm bảo việc phân tích tài chính doanh nghiệp được thực hiện hiệu quả và được giám sát chặt chẽ.
Thứ ba: Cần sử dụng kết quả phân tích nhận được một cách khoa học, đúng thời điểm và đúng mục đích.
