“Siêu vi khuẩn” kháng thuốc không quá nguy hại Thông tin Việt Nam đã xuất hiện nhóm "siêu vi khuẩn" NDM-1 có khả năng kháng nhiều loại thuốc kháng sinh lây lan từ Ấn Độ, Pakistan sang
Trang 1“Siêu vi khuẩn”
kháng thuốc không
quá nguy hại
Thông tin Việt Nam đã xuất hiện nhóm "siêu vi khuẩn" NDM-1 có khả năng kháng nhiều loại thuốc kháng sinh (lây lan từ Ấn Độ, Pakistan sang Anh) khiến không ít người dân lo lắng Vậy thực hư vấn đề này ra sao?
Trang 2Liệu “siêu vi khuẩn” kháng thuốc này
có quá nguy hại?
Vi khuẩn mang gen NDM-1 là một trong những vi khuẩn kháng thuốc
thông thường
Phó giáo sư-tiến sỹ Nguyễn Vũ
Trung, Phó Trưởng Bộ môn Vi sinh, Trường Đại học Y Hà Nội, đồng thời
là Trưởng khoa Xét nghiệm, Bệnh
viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, đã
Trang 3trao đổi với phóng viên xung quanh vấn đề này
- Đến nay, Việt Nam đã xuất hiện
“siêu vi khuẩn” NDM-1kháng thuốc chưa, thưa bác sỹ?
Bác sỹ Nguyễn Vũ Trung: Cho đến
thời điểm này, tại Việt Nam chưa có nghiên cứu cụ thể, chứng minh việc phát hiện thấy vi khuẩn NDM-1, một loại vi khuẩn được cảnh báo là kháng lại nhiều kháng sinh mà chúng ta đang dùng trong công tác điều trị
Theo tôi, người dân không nên quá
hoang mang khi một số thông tin từ nước ngoài cũng như trong nước có đưa tin về “siêu vi khuẩn” kháng
thuốc này
Trang 4Trước hết, việc chuyển ngữ “Super
bug” từ tiếng Anh sang tiếng Việt
thành “siêu vi khuẩn” kháng thuốc đã tạo sự hiểu nhầm rằng đây là một loại
vi khuẩn đặc biệt nguy hại, trong khi thực tế, đây chỉ là loại vi khuẩn kháng nhiều loại kháng sinh
Theo quan điểm của chúng tôi, vi
khuẩn mang gen NDM-1 là một trong những vi khuẩn kháng thuốc thông
thường, được phát hiện từ năm
2007-2008 và vẫn đang được nghiên cứu
tiếp về mức độ kháng thuốc
Từ hàng chục năm nay, cùng với việc
sử dụng kháng sinh, việc gia tăng các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm khuẩn thì vi khuẩn kháng thuốc cũng
Trang 5gia tăng Ngoài ra, trong quá trình
phát triển ngay nội tại vi khuẩn cũng
có những thay đổi về sinh lý, cấu trúc, dẫn đến kháng thuốc
Bên cạnh đó, tình trạng kháng thuốc cũng sẽ gia tăng theo mô hình bệnh tật, áp lực về điều trị và việc lạm dụng kháng sinh trong quá trình điều trị…
- Điều đó có nghĩa là vi khuẩn kháng
đa thuốc NDM-1 không quá nguy hại
và tại Việt Nam cũng đã xuất hiện
những vi khuẩn kháng nhiều loại
kháng sinh?
Bác sỹ Nguyễn Vũ Trung: Đúng
vậy Nhiều kết quả nghiên cứu đã cho thấy tình hình kháng thuốc của vi
khuẩn gia tăng hàng năm Trong quá
Trang 6trình xét nghiệm, chúng tôi đã phát
hiện những vi khuẩn có tỷ lệ kháng kháng sinh cao, một số kháng sinh
thông thường sử dụng trước đây có tỷ
lệ bị kháng cao hơn so với kháng sinh mới
Phổ biến nhất là nhóm vi khuẩn gram
âm thuộc họ vi khuẩn đường ruột, các loại vi khuẩn này tiết ra một loại men phân hủy một số kháng sinh, đặc biệt
là các kháng sinh nhóm Betalactam, hay làm giảm tính nhạy cảm của
nhóm kháng sinh mới như
Carbapenem Men phân hủy có rất
nhiều loại, trong đó men NDM-1 của
vi khuẩn vừa phát hiện ở Ấn Độ chỉ là một trong số các men đó
Khi có vi khuẩn kháng nhiều kháng
Trang 7sinh, việc điều trị tất nhiên sẽ phức
tạp hơn, đòi hỏi bác sĩ điều trị phải có kinh nghiệm, lựa chọn kháng sinh hợp
lý, tuân thủ đủ thời gian và liều lượng
sử dụng Hiện nay, tại các cơ sở y tế tuyến trung ương vẫn điều trị thành
công những trường hợp nhiễm khuẩn rất nặng
- Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung
ương có kế hoạch nghiên cứu về vi
khuẩn NDM-1 không và việc tiến
hành nghiên cứu tại các labo vi sinh hiện có gặp khó khăn gì không, thưa bác sĩ?
Bác sỹ Nguyễn Vũ Trung: Khi mức
độ kháng kháng sinh của vi khuẩn gia tăng, đương nhiên chúng tôi cũng sẽ
có kế hoạch để nghiên cứu sâu thêm
Trang 8về vấn đề này nhằm có thông tin cung cấp cho bác sĩ lâm sàng, giúp việc
điều trị hiệu quả hơn, đồng thời đóng góp chung cho khoa học về việc
khẳng định tại Việt Nam đã xuất hiện
vi khuẩn kháng đa thuốc NDM-1 hay chưa
Hiện nay, chúng tôi bắt đầu thu thập chủng vi khuẩn có mức độ đề kháng cao, chuẩn bị làm các nghiên cứu để tìm hiểu về gen kháng thuốc đang
được các nhà khoa học quốc tế cảnh báo và dư luận quan tâm
Nhìn chung, các labo vi sinh tại tuyến tỉnh hiện nay còn gặp nhiều khó khăn
về trang thiết bị, riêng việc xác định
vi khuẩn cũng đã khó khăn chứ chưa nói đến việc làm kháng sinh đồ Đội
Trang 9ngũ cán bộ có trình độ làm công tác vi sinh hiện cũng rất thiếu Chính vì vậy,
để làm tốt công tác chẩn đoán, điều
trị, phòng bệnh thì ngoài việc ban
hành phác đồ điều trị cũng cần phải nâng cấp các labo vi sinh tại các cơ sở
y tế tuyến tỉnh
Ở tuyến trung ương như tại labo vi
sinh của Khoa Xét nghiệm tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Bộ môn Vi sinh trường Đại học Y Hà
Nội, hay Bệnh viện Bạch Mai đã có các trang thiết bị hiện đại, đội ngũ cán
bộ cũng có kinh nghiệm nên việc
nghiên cứu thuận lợi và hiệu quả hơn