Chi ti t máy Ch TS Phan T n Tùng ng 15 CHI TI T MÁY GHÉP Khái ni m chung • M i ghép có th tháo c ho c khơng tháo c • Ghép ho c nhi u chi ti t v i nhau, truy n mômen l c M i ghép then then hoa 2.1 M i ghép then Công d ng: truy n mômen xo n cho m i ghép tr c v i bành r ng, bánh ai, bành xích, bánh vít … Phân lo i: • Then ghép l ng: then b ng, then bán nguy t, then d n h • ng Then ghép c ng: then ma sát, then vát, then ti p n c i m: • K tc u n gi n, d tháo l p, giá thành th p • Do làm rãnh tr c n n gây t p trung ng su t, làm y u tr c Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 2.1.1 Then b ng (then ghép l ng) • truy n mơmen xo n, không truy n l c d c tr c • m t làm vi c m t bên • có th dùng then (cách 1800) hay then (1200) • ch n then theo tiêu chu n theo ng kính tr c Chi ti t máy TS Phan T n Tùng Tiêu chu n then b ng Chi ti t máy TS Phan T n Tùng Tính then b ng • D ng h ng: c t d p • Ch tiêu tính: d d c c • Cơng th c: Ki m tra ng su t d p F d 2T d t2 l t2 l d V i l chi u dài ph n ti p xúc c a then Chi u dài ph n ti p xúc c a then l 2T d t2 d ng su t c t c F b l 2T b d l Chi u dài ph n ti p xúc c a then c Ch n l l n nh t giá tr l 2T b d c Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 2.1.1 Then bán nguy t (then ghép l ng) • truy n mômen xo n, không truy n l c d c tr c • m t làm vi c m t bên • ch n then theo tiêu chu n theo ng kính tr c • th ng s d ng cho tr c hình Tính then bán nguy t gi ng then b ng 2.1.3 Then vát (then ghép c ng) • truy n mơmen xo n l c d c tr c • làm vi c m t d i • ch n then theo k tr c • ph i dùng l c ép ( óng) vào • th ng l p u tr c Chi ti t máy TS Phan T n Tùng Tính then vát • D ng h ng: d p m t (d • Ch tiêu tính: d i) d • Cơng th c: Ph n l c b m t ti p xúc phân b theo hình tam giác Cân b ng mơmen xo n Fn b T Ki m tra d f Fn d Fn 6T b 6f d ng su t d p Fn b l 12T l b (b f d ) d V i l chi u dài ph n ti p xúc c a then Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 2.1.4 Then ti p n (then ghép c ng) Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 2.2 M i ghép then hoa Chi ti t máy TS Phan T n Tùng Công d ng: truy n mômen xo n c i m: ng tâm cao • •Truy n mơmen xo n l n •Ch u • c va p t i tr ng ng b n mõi cao •Ch t o ph c t p •Có th di chuy n chi ti t d c tr c Phân lo i: •Then hoa ch nh t •Then hoa tam giác •Then hoa thân khai Chi ti t máy Các ki u • TS Phan T n Tùng nh tâm nh tâm theo ng kính d: ng tâm cao • nh tâm theo ng kính ngồi D: ng tâm cao, th không nhi t luy n sau gia công then • nh tâm theo b r ng b: truy n mômen xo n l n, th t c th p ng s d ng ng dùng v n 10 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.5.2 M i ghép ch t, không ch u l c d c tr c D ng h ng: phá hu Ch tiêu tính: td chân ren k x [ k] Cơng th c tính: ng su t kéo k Thay vào td Mômen ma sát b m t ren F d12 Tr ng ng k ng kính chân ren d1 ' ng su t ti p ng su t t V d tan x Tr W0 Tr d1 16 8Vd tan( d1 ') 1.3 F k 28 Tra b ng tìm bu lơng tiêu chu n Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.5.3 M i ghép ch u l c ngang A Tr ng h p l p có khe h D ng h ng: t m ghép b tr Ch tiêu tính: t phá hu t Fms tránh tr chân ren F tránh phá hu chân ren Cơng th c tính: l c ma sát Fms L c xi t V kF if V tránh tr td F x [ k] i: s b m t ghép t k: h s an tồn ng kính tr c d1 V fi k tránh phá hu chân ren 1.3 V k Tra b ng 17.7 17.2 tìm bu lơng tiêu chu n 29 Chi ti t máy B Tr TS Phan T n Tùng ng h p l p không khe h D ng h ng: thân bu lông b c t d p Ch tiêu tính: c d c d v i d giá tr bé c a b m t tx Công th c tính: ng su t c t c F d0 i ng su t d p d ng kính thân bu lông theo ng su t c t c iv it m2 F h2 d d i ng kính theo d0 h1 d t m2 F d0 d c ng kính thân bu lơng theo d ng su t d p t m 1và F h1 h3 d 4F d0 h2 d d t m F h3 Ch n d0 l n nh t tra b ng tìm bu lơng tiêu chu n d 30 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.5.4 M i ghép c xi t ch t, ch u l c d c tr c m m c a t m ghép m m m c a bu lông Lm Em Am b Lb Eb Ab H s ngo i l c m m thông th b ng 0.2 0.3 31 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng D ng h ng: t m ghép b tách h , thân bu lông b phá hu Ch tiêu tính: tránh tách h V' tránh phá hu chân ren chân ren td k x [ k] Cơng th c tính: L c tác ng lên t m ghép sau xi t ch ch u l c d c tr c V' V L c xi t V V (1 (1 )F tránh tách h V ho c )F L c d c tr c tác Fb V k (1 ng lên bu lơng F ng kính bu lơng (xi t ch t r i ch u l c) d1 ng kính bu lơng (xi t ch t ch u l c d1 )F 1.3 V F k 1.3V ng th i) Tra b ng tìm bu lông tiêu chu n F k 32 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.6 Tính m i ghép nhóm bu lơng Ngun t c tính tốn • Phân tích l c tác ng v t ng bu lơng • Tính nh • Ch n bu lơng cịn l i b ng bu lơng ch u l c l n nh t m i ghép bu lông n cho bu lông ch u l c l n nh t 6.6.1 Nhóm bu lơng ch u l c ngang n m m t ph ng ghép i qua tr ng tâm m i ghép Gi thi t: l c tác FF1 FF L c xi t V V k FFi if ng lên bu lông b ng FFi tránh tr kF ifZ Tính nh m i ghép bu lơng n ch u l c ngang Tr ng h p có khe h F Z t g kính bu lơng tránh phá hu chân ren d1 Tra b ng ch n bu lông tiêu chu n 1.3 V k 1.3 k F i f Z k 33 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 34 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.6.2 Nhóm bu lơng ch u mômen n m m t ph ng ghép Gi thi t: l c tác ng lên t ng bu lông t l thu n v i kho ng cách t tâm bu lông n tr ng tâm b m t ghép FM r1 FM r2 FMi ri const T ng mômen l c FMi quay quanh tr ng tâm b m t ghép gây b ng mơmen T tác ng lên nhóm bu lơng n T FMi ri FMi i Nên T FM r1 L c l n nh t tác FM max n ri L c tác FM 1ri r1 ng lên bu lông FM T r1 n i ng lên bu lông ri2 i xa tr ng tâm m i ghép nh t T rmax n i ri2 35 Chi ti t máy Tính nh TS Phan T n Tùng m i ghép bu lông L c xi t V V tránh tr t n ch u l c ngang - Tr g kính bu lơng k FM max if d1 ng h p có khe h tránh phá hu chân ren V k Tra b ng ch n bu lông tiêu chu n 36 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.6.3 Nhóm bu lơng ch u l c n m m t ph ng ghép không di qua tr ng tâm b m t ghép D i l c F v tr ng tâm b m t ghép Xem nh m i ghép ch u l c (m c 1) mômen (m c 2) ng th i Theo lu t c ng tác d ng ta c ng vect l c tr ng h p riêng r gây FMi Fi V i i FFi FMi FFi cos i góc nh n h p b i l c FMi FFi Tìm bu lơng ch u l c l n nh t tính theo m i ghép bu lông ngang Tr n ch u l c ng h p l p có khe h L c xi t V V tránh tr t g kính bu lơng k Fi max if d1 tránh phá hu chân ren 1.3 V k Tra b ng ch n bu lông tiêu chu n 37 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 38 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.6.4 M i ghép nhóm bu lơng ch u l c b t k D ng h ng • m i ghép b tách h • m i ghép b tr t • bu lơng b phá hu chân ren Ch tiêu tính • tránh tách h • tránh tr t Fms FH • tránh phá hu bu lơng k td x [ k] Cơng th c tính ng su t b m t ti p xúc max V FV M ZV A (1 ) FV A (1 )M 39 Wu Chi ti t máy TS Phan T n Tùng tránh tách h ZV A L c xi t V V Ho c (1 ) A )M Wu k FH ) FV V k (1 Z ) FV MA Wu t f ZV Fms FV ho c MA Wu (1 Z L c xi t V V (1 tránh tách h tránh tr Fms ) FV (1 f ZV (1 tránh tr f (1 fZ FH ) FV k FH t ) FV tránh tách h tránh tr t chon l c xi t Vmax c tr ng h p 40 Chi ti t máy L c tác TS Phan T n Tùng ng lên bu lông L c mômen M tác t tâm bu lông n FM y1 FM y2 ng lên t ng bu lông t l thu n v i kho ng cách ng trung hoà FMi yi v y FMi T ng mômen l c FMi gây so v i tác ng lên bu lông n M FMi yi v y M i L c tác d ng lên bu lơng s ng trung hồ b ng mômen n FM y1 FM yi y1 yi2 i M y1 FM n yi2 i Bu lơng xa ng trung hồ nh t bu lông ch u l c l n nh t M gây FM max M ymax n i yi2 41 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng L c l n nh t tác Fb max Vmax ng lên bu lông FV Z FM max ng kính bu lơng xi t ch t r i m i ch u l c 1.3 Vmax d1 FV Z FM max k ng kính bu lơng xi t ch t 1.3 Vmax d1 FV Z ng th i v i ch u l c FM max k Tra b ng ch n bu lông tiêu chu n H T CH NG 15 42 ... (b f d ) d V i l chi u dài ph n ti p xúc c a then Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 2.1.4 Then ti p n (then ghép c ng) Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 2.2 M i ghép then hoa Chi ti t máy TS Phan T n... Tra b ng 17.7 17.2 tìm bu lông tiêu chu n 25 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 26 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 27 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.5.2 M i ghép ch t, không ch u l c d c tr c D ng h ng:... thành th p c s n xu t hàng lo t • S c b n mõi 18 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng Các bi n pháp phòng l ng 19 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 20 Chi ti t máy TS Phan T n Tùng 6.2 Thơng s hình h c • ng