Nguồn nước của người dân đang bị ô nhiễm, rác thải đổ bừa bãi nhà vệ sinh không đảm bảo; chuồng trại chănnuôi không được xây dựng và dọn vệ sinh đúng cách… vì tầm quan trọng củamột môi t
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Phát triển cộng đồng là một lĩnh vực hoạt động khoa học và thực tiễn cònrất mới mẻ ở Việt Nam Trong những năm gần đây Nhà nước, các tổ chức xãhội trong và ngoài nước, các cá nhân tự nguyện đã có nhiều chương trình hoạtđộng kinh tế - xã hội với mục tiêu hướng vào các hoạt động hưởng lợi nhằmtạo ra nhiều cơ hội cho người dân tiếp cận được với những nguồn lực hỗ trợ,giúp cộng đồng khơi dậy các tiềm năng và từng bước giải quyết các khó khăntrong cộng đồng
Mục tiêu của phát triển cộng đồng trước hết là mục tiêu con người chứkhông phải là những tiến bộ về mặt vật chất mà không đi kèm với sự pháttriển khả năng của con người và định chế của xã hội thì đó là sự phát triển hờihợt, tạm bợ Trong đó, mục tiêu cụ thể của phát triển cộng đồng là những cảitổ/những thay đổi tức thì mà phát triển cộng đồng phải đạt được Mục tiêutổng thể là những thay đổi có tính hệ thống mà chúng ta cần đạt được trongquá trình phát triển cộng đồng Và mục tiêu chiến lược nhằm: Cải thiện vàsan bằng về mặt vật chất cũng như tinh thần của người dân thông qua nhữngchuyển biến, tiến bộ, phát triển xã hội; Củng cố thiết chế xã hội để tạo điềukiện thuận lợi cho những chuyển biến và sự tăng trưởng; Bảo đảm sự tối đacủa người dân vào tiến trình phát triển
Các dự án phát triển cộng đồng thường hướng đến những cộng đồngnghèo, cộng đồng có những vấn đề xã hội nổi cộm như : ma túy, mại dâm, cờbạc và ô nhiễm môi trường cũng là vấn đề được quan tâm Ô nhiễm môitrường không chỉ là vấn đề “nóng” của riêng Việt Nam mà nó còn làm cho cảthế giới quan tâm hướng tới Do quá trình phát triển của khoa học kỹ thuậtcộng với sự thiếu ý thức của con người mà môi trường sống của chúng ta bị ônhiễm nghiêm trọng Các hiện tương thiên nhiên xảy ra càng nhiều với sứctàn phá ghê gớm kéo theo đó là sự gia tăng của các loại bệnh tật, đặc biệt là
Trang 2bệnh ung thư mà loài người chúng ta chưa tìm ra được phương thức chữa trị.Miền Trung yêu thương vẫn thường xuyên phải sống chung với lũ, với cảnhlụt lội triền miên.Điều đó chứng tỏ môi trường sống của chúng ta đang kêucứu, đang cần sự quan tâm của tất cả mọi người chứ không phải là của riêngai.
Những vùng quê Việt Nam luôn thanh bình yên tĩnh Nhưng đằng sau sự
êm đềm đó là môi trường đang bị tàn phá và ô nhiễm nghiêm trọng Màuxanh của những cánh rừng đang giảm dần Nguồn nước của người dân đang
bị ô nhiễm, rác thải đổ bừa bãi nhà vệ sinh không đảm bảo; chuồng trại chănnuôi không được xây dựng và dọn vệ sinh đúng cách… vì tầm quan trọng củamột môi trường xanh – sạch, vì cuộc sống bình yên của con người để gópnâng cao nhận thức của người dân tại một thôn nhỏ em đã chon vấn đề : “
Tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễm nhiễm môi trường của nhân dân thôn Lại Trạch - xã Yên Phú - huyện Yên Mỹ - tỉnh Hưng Yên ” làm đề
tài tiểu luận
Vì còn là sinh viên, kiến thức, kinh nghiệm thực tế và cách nhìn nhận vấn
đề còn hạn chế nên trong khuôn khổ một bài tiểu luận không tránh khỏinhững thiếu sót, kính mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô cho bài tiểuluận của em được đầy đủ hơn
Em xin chân thành cảm ơn thầy TS Nguyễn Thanh Bình– giảng viên trựctiếp giảng dạy bộ môn Phát triển cộng đồng, sự hướng dẫn của các anh chịkhóa trên và sự đóng góp ý kiến của các bạn đã giúp em hoàn thành bài tiểuluận này
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện:
Hoàng Thị Thanh Hải
Trang 3MỤC LỤC PHẦN I PHẦN MỞ ĐẦU
1.Các khái niệm có liên quan
2.Phân tích nội dung
2.1 Sử dụng phương tiện giao tiếp cộng đồng
2.2 Xây dựng mối quan hệ với những người làm tại cơ quan thông tin đại chúng
2.3 Tổ chức vận động quần chúng
2.4 Vận động quyên góp quỹ phát triển cộng đồng
II Cơ sở thực tiễn
1.Thực trạng về vấn đề ô nhiễm môi trường tại thôn Lại Trạch- xã Yên Phú- huyện Yên Mỹ- tỉnh Hưng Yên
2 Các giải pháp đã thực hiện với vấn đề ô nhiễm môi trường ở địa phương
3 Những khó khăn và thuận lợi tại địa phương trong hoạt động tuyên truyền
và nâng cao nhận thức của người dân trong thôn về ô nhiễm môi trường.3.1 Những thuận lợi
3.2 Những khó khăn
Trang 44 Các giải pháp nhằm thực hiện hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức
về ô nhiễm môi trường cho người dân thôn Lại Trạch
III Vận dụng phương pháp phát triển cộng đồng vào giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường tại địa phương
1 Những yêu cầu cần thiết đối với tác viên phát triển cộng đồng trong hoạt động nâng cao nhận thức về ô nhiễm môi trường cho người dân thôn Lại Trạch
2 Vai trò của tác viên phát triển cộng đồng trong thực tiễn tuyên truyền nâng cao nhận thưc về ô nhiễm môi trường cho người dân tại thôn Lại Trạch
3 Mô hình dự án tác viên phát triển cộng đồng cần làm để can thiệp vào tiến trình hoạt động nâng cao nhận thức của người dân thôn Lại Trạch - xã Yên Phú – huyện Yên Mỹ – tỉnh Hưng Yên về ô nhiễm môi trường
PHẦN III TỔNG KẾT
Phụ lục
Trang 5đề này không chỉ trong phạm vi một thành phố, một quốc gia, một dân tộc mà
là trên phạm vi toàn thế giới, nó có ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống con người thậm chí là cả sự tồn tại hay diệt vong của toàn nhân loại
Trong khi các ngành chức năng còn đang loay hoay tìm cách xử lý các điểm
“nóng” về ô nhiễm, thì tình trạng ô nhiễm môi trường ở không ít vùng nông thôn đang trở nên nghiêm trọng
Nông thôn nước ta đang trong quá trình chuyển đổi và phát triển Theo đó, phát sinh không ít vấn đề về môi trường mà bức xúc nhất là tình trạng ô nhiễmmôi trường Nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nông thôn, nhưng đáng nói là ý thức của mọi người về cách ngăn ngừa vẫn chưa được coi trọng
Hiện nay, vấn đề đáng báo động tại vùng nông thôn là tình trạng chất thải sinh hoạt Cuộc sống của nhân dân được cải thiện, nhu cầu xả rác cũng không ngừng tăng, trong khi đó, ý thức vệ sinh công cộng của bộ phận dân chưa thực
sự tốt, cơ sở hạ tầng yếu kém, dịch vụ môi trường chưa phát triển nên khả năng xử lý ô nhiễm môi trường hạn chế Ngoài ra, nguyên nhân từ thói quen canh tác, sản xuất và xả rác bừa bãi của người dân, đó là tình trạng sử dụng hóa chất trong nông nghiệp như phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) một cách tràn lan, không có sự kiểm soát của ngành chức năng, các phương
Trang 6thức sản xuất ở nông thôn cũng tạo ra lượng rác thải và nước thải gây ô nhiễm môi trường khá lớn, gần gũi nhất là chất thải của phương thức chăn nuôi truyền thống gia súc, gia cầm v.v Ngoài các nguyên nhân trên làm cho môi trường nông thôn ô nhiễm thì nguyên nhân cơ bản khác là nhận thức, ý thức BVMT của người dân sinh nhiều hơn đến cuộc sống mưu sinh Khi đời sống chưa thực sự đảm bảo thì việc bảo vệ môi trường là thứ yếu Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất; việc xả nước, rác thải; sử dụng nước không đảm bảo vệ sinh, việc đầu tư các công trình phục vụ đời sống và
sức khỏe (bể nước, cống rãnh thoát nước, hố xí ), việc tham gia công tác vệ sinh môi cộng đồng… sẽ rất hạn chế
Ô nhiễm môi trường nông thôn gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng Tỷ lệ mắc các bệnh lý ở một số địa phương xấp xỉ 50% dân số; đặc biệt mắc nhiều các bệnh như ung thư, mắt hột, đường ruột, tiêu chảy
Tuy nhận thức rõ được những ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường mà người dân đã, đang và sẽ gặp phải nhưng mức độ lưu tâm và đề ra những phương án giải quyết vấn đề này vẫn chưa được nhìn nhận một cách thích đáng Hiện tại, nguồn lực của Chính phủ còn có hạn, khả năng quản lý của địa phương còn hạn chế và thiếu kinh nghiệm trong việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đây
là những vấn đề còn tồn tại cần phải tìm những giải pháp phù hợp
Từ những điều đã được trực tiếp nhận thấy về vấn đề ô nhiễm môi trường tại thôn Lại Trạch- xã Yên Phú- huyện Yên Mỹ- tỉnh Hưng Yên – một thôn đang phát triển vượt bậc về sản xuất kinh doanh, là làng nghề truyền thống miến dong, em thấy việc tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễm môi trường, xây dựng dự án là rất cần thiết Sự can thiệp kịp thời sẽ giúp giảm thiểu nhữngtác động xấu ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân ở khu vực này.3.Mục tiêu nghiên cứu
-Thấy được thực trạng ô nhiễm môi trường đang diễn ra tại thôn Lại Trạch- xã Yên Phú- huyện Yên Mỹ- tỉnh Hưng Yên
Trang 7-Xây dựng dự án để nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức về ô nhiễm môi trường của nhân dân thôn Lại Trạch - xã Yên Phú - huyện Yên Mỹ - tỉnh HưngYên để từ đó người dân thay đổi được hành vi của mình.
4 Phạm vi nghiên cứu
-Gia đình
-Các hộ kinh doanh
-Nhà máy, xí nghiệp nằm trong phạm vi của thôn
5 Phương pháp nghiên cứu
-Quan sát
-Điều tra
-Nghiên cứu tài liệu
-Tiếp cận thực tế
Trang 8PHẦN II NỘI DUNG
I.Cơ sở lý luận
1 Các khái niệm có liên quan.
1.1 Các khái niệm trong phát triển cộng đồng.
-Khái niệm cộng đồng: Cộng đồng là số đông dân cư sống trong cùng một khuvực có cùng điều kiện môi trường, có liên hệ với nhau, cùng quan tâm đến nhucầu, sở thích, nguyện vọng chung
-Khái niệm vấn đề cộng đồng: Là những khó khăn trở ngại, những rào cản trong tiến trình thực hiện nhu cầu chính đáng, hợp pháp ở các lĩnh vực đời sống kinh tế, văn hóa, quản lý, xã hội, ngăn cản quá trình phát triển của cộng đồng
-Định nghĩa về phát triển cộng đồng:
+ Phát triển cộng đồng: là một tiến trình làm chuyển biến cộng đồng nghèo, thiếu tự tin thành cộng đồng tự lực thông qua việc giáo dục giúp người dân trong cộng đồng nhận thức rõ tình hình, vấn đề hiện tại của họ, phát huy các khả năng và tài nguyên sẵn có của họ, tổ chức các hoạt động chung tự giúp, bồi dưỡng và củng cố tổ chức, mở rộng các mối liên kết tiến tới tự lực phát triển
+ Phát triển cộng đồng bền vững là một kiểu loại phát triển cộng đồng có tính lâu bền dựa trên cơ sở cân đối liên hệ thống nội bộ cộng đồng, giữa các cộng đồng và với môi trường
-Khái niệm về dự án phát triển cộng đồng: Dự án phát triển cộng đồng là một loại dự án phát triển nhằm giải quyết một hay một số các vấn đề của cộng đồng với sự tham gia tích cực của nhiều lực lượng xã hội (bên trong và bên
Trang 9ngoài; chính phủ hay phi chính phủ), thể hiện bằng một kế hoạch can thiệp hay một chương trùnh hành động được xác định bởi một khung thời gian, nhân lực, tài chính và các vấn đề quản lý khác.
-Khái niệm tác viên cộng đồng: Những người đào tạo có kiến thức, có kỹ nănglàm việc với cộng đồng một cách chuyên nghiệp Tác viên cộng đồng có thể làcác cán sự xã hội đến làm việc ở cộng đồng trong một thời gian, hỗ trợ cộng đồng, người dân trong việc phát triển năng lực của mình, trong tiến trình phát triển cộng đồng sau đó đi đến những cộng đồng yếu kém khác nhưng tác viên cộng đồng cũng có thể là những người cán bộ làm việc vận động quần chúng, sống và làm việc lâu dài, mãi mãi với người dân địa phương
1.2 Khái niệm về môi trường, ô nhiễm môi trường, tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễm môi trường.
Theo Từ điển Bách khoa toàn thư mở Wikipedia thì:
-Môi trường là một tổ hợp các yếu tố tự nhiên và xã hội bao quanh bên ngoài của một hệ thống nào đó Chúng tác động lên hệ thống này và xác định xu hướng và tình trạng tồn tại của nó Môi trường có thể coi là một tập hợp, trong
đó hệ thống đang xem xét là một tập hợp con Môi trường của một hệ thống đang xem xét cần phải có tính tương tác với hệ thống đó
-Ô nhiễm môi trường là tình trạng môi trường bị ô nhiễm bởi các chất hóa học, sinh học gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người, các cơ thể sống khác Các dạng ô nhiễm môi trường thường gặp:
+ Ô nhiễm đất xảy ra khi đất bị nhiễm các chất hóa học độc hại (hàm lượng vượt quá giới hạn thông thường) do các hoạt động chủ động của con người như khai thác khoáng sản, sản xuất công nghiệp, sử dụng phân bón hóa học hoặc thuốc trừ sâu quá nhiều, hoặc do bị rò rỉ từ các thùng chứa ngầm
+ Ô nhiễm nước là sự thay đổi theo chiều xấu đi các tính chất vật lý – hoá học – sinh học của nước, với sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật Làm giảm độ đa dạng sinh vật trong nước Xét về tốc độ lan truyền và quy mô ảnh hưởng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn ô nhiễm đất
Trang 10+ Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọngtrong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự tỏa mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa do bụi Hiện nay, ô nhiễm khí quyển
là vấn đề thời sự nóng bỏng của cá thế giới chứ không phải riêng của một quốc gia nào nhiễm môi trường khí quyển tạo nên sự ngột ngạt và "sương mù", gây nhiều bệnh cho con người Nó còn tạo ra các cơn mưa axít làm huỷ diệt các khu rừng và các cánh đồng Một hậu quả nữa của ô nhiễm khí quyển
là hiện tượng lỗ thủng tầng ôzôn
+ Ngoài ra còn có các loại ô nhiễm như: Ô nhiễm phóng xạ, ô nhiễm tiếng ồn,
ô nhiễm sóng v.v
- Khái niệm về tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễm môi trường : là cách mà tác viên phát triển cộng đồng sử dụng các hình thức thông qua phát thanh, truyền hình những hoạt động trực tiếp được tiến hành Qua các hình thức đó sẽ giúp người dân hiểu biết hơn về tình trạng ô nhiễm môi trường
2.Phân tích nội dung.
Các kỹ năng chủ yếu sử dụng trong tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân trong cộng đồng
2.1 Sử dụng phương tiện giao tiếp cộng đồng.
-Tìm ra những cơ quan thông tin đại chúng : tòa soạn báo, tạp chí, đài truyền thanh, truyền hình
-Tìm ra những người tình nguyện của cộng đồng làm việc thông tin quảng đại.-Tìm những người có khả năng vẽ, viết, thiết kế, bài trí…
-Làm việc những cơ quan thông tin đại chúng
Một trong những cách để ta tuyên truyền rộng rãi mục đích, mục tiêu của hànhđộng, thu hút sự quan tâm tham gia của nhiều người vào hành động hay
chương trình của chúng ta, cần đưa lên các phương tiện thông tin đại chúng những thông tin cơ bản về mục tiêu và chủ đề cần tuyên truyền Muốn vậy, việc trước tiên nên có kỹ năng giao tiếp và làm việc với những người là đại diện của cơ quan thông tin đại chúng ở cộng đồng
Trang 112.2 Xây dựng mối quan hệ với những người làm tại cơ quan thông tin đại chúng.
- Giới thiệu mình với người phụ trách báo chí, phát thanh, truyền hình…
- Khi làm việc với họ cần trung thực
- Tìm hiểu về cơ quan, các nhân viên đặc biệt là người sẽ làm việc cùng tại tòasoạn
- Biết cách làm việc, tinh tế và cảm ơn khi công việc đã hoàn thành
2.3 Tổ chức vận động quần chúng
- Vận động thông qua các chủ trương chính sách của nhà nước về các vấn đề
xã hội, về hỗ trợ những người yếu thế hay nêu cao tinh thần truyền thống dân tộc
- Có thể thông qua việc tham gia vào các hoạt động chính trị, đoàn thể nói lên tiếng nói của người dân cần giúp đỡ
- Tác động tới các nhà chức trách có uy tín
- Tổ chức các hội thảo, hội nghị, các hoạt động để phổ biến tuyên truyền từ đó thu hút sự tham gia
- Giáo dục quần chúng: giáo dục giác ngộ
2.4 Vận động quyên góp quỹ phát triển cộng đồng.
Trong một số trường hợp cần quyên góp quỹ cho hoạt động do không đủ kinh phí hoạt động, có thể vận động quyên góp từ cộng đồng, các tổ chức chính trị, xã hội trong và ngoài cộng đồng
Nhiều tổ chức, cộng đồng chỉ làm những cái mà nhà nước cung cấp tài chính, nếu không chuyển kinh phí xuống kịp thời sẽ không tổ chức các hoạt động Tuy nhiên một trong những việc làm mà tổ chức cần suy nghĩ là vận động tăng nguồn quỹ Muốn vậy cần phải hiểu biết về nguồn tài trợ, các tổ chức có thể tài trợ, các cá nhân, nhà hảo tâm có thể giúp đỡ…
Trang 12Kế hoạch tài trợ phân bổ tiền của từng cơ quan, tổ chức như thế nào cần nắm rõ để có kế hoạch đề xuất, trình kịp thời trước khi cơ quan, tổ chức đó duyệt kinh phí hằng năm Do đó cần phải kinh hoạt, sáng tạo và mạnh dạn đặt vấn đề, tạo tâm lý thoải mái trong nhóm những người đi quyên góp, tạo ra sự đoàn kết, thân mật.
Do đặc điểm của một làng nghề truyền thống, thôn Lại Trạch mỗi ngày có thể sản xuất từ 1-1,5 tấn miến, và ngày càng phát triển về số lượng Đến làng nghề, tôi thấy cảnh sản xuất tất bật của người dân Nhưng một ấn tượng khiến tôi khó chịu đó là mùi xú uế, hôi thối… bay quanh khắp làng Đi đến chỗ nào chúng tôi cũng bắt gặp nước thải ở tất cả cống rãnh thoát nước làng nghề một màu đen kịt Anh Nguyễn Trọng Sơn một hộ dân trong làng cho biết: “Ô nhiễm tích tụ bao năm nay, ảnh hưởng đến nguồn nước giếng khoan, nước giếng có mùi thum thủm dân không dám ăn, mà chỉ để sản xuất, tắm giặt… Một số nhà có điều kiện thì thay đổi nguồn nước khác như nước mưa, nước máy, còn không có điều kiện vẫn phải sử dụng.” Ông Trần Ngọc Hải một hộ dân khác phản ánh: “Hàng năm cứ vào thời gian cao điểm sản xuất vào vụ nông dân thu hoạch bột sắn, miến nước thải chảy ra ngoài kênh, cộng với nước thải sinh hoạt nên rất hôi thối Việc đó cứ diễn ra mấy chục năm qua, nước thải không được tiêu thoát, cháu bảo sao mà không ô nhiễm?”
Quy trình sản xuất miến ở đây gần như là thủ công, mạnh hộ nào hộ đó làm Vào vụ sản xuất, hàng trăm tấn củ dong riềng khắp nơi tập trung ở thôn Theo tính toán, cứ 10 tấn củ dong riềng ở 1 hộ sản xuất thải ra môi trường 7 tấn bã, nước thải Tất cả đổ xuống cống rãnh, kênh mương quanh làng, chỉ sau 3 - 4
Trang 13ngày, các hóa chất, nước thải sinh hoạt, chất hữu cơ phân hủy bốc lên mùi hôi thối lan ra cả vùng Trong quá trình sản xuất mạch nha miến dong… người ta
xử lý làm trắng bột bằng thuốc tím Sau 7 ngày, tinh bột trắng được xử lý lắng đọng, người ta thu lại bột, còn nước thải cùng hóa chất đổ thẳng ra cống
rãnh…
Một vấn đề rất đáng được quan tâm tại đây là tình trạng xử lý rác thải sinh hoạt Rác bị vứt bừa bãi không theo quy định Hầu hết rác của các gia đình không được thu gom, và đổ đúng nơi Các chai lọ thuốc trừ sâu vứt ngay tại các bờ ruộng, kênh mương Trên các đường của xóm ngõ, bụi rậm chưa được phát quang, cống rãnh bị cỏ và rác che lấp không tiêu được nước dẫn đến tình trạng nước tù đọng là cơ hội để cho muỗi và các sinh vật gây bệnh sinh sống.Tình trạng đốt rơm rạ và thân, lá ngô trong mùa thu hoạch đang trở nên phổ biến, không chỉ lãng phí mà còn làm ô nhiễm môi trường, tiềm ẩn nhiều nguy
cơ gây mất an toàn đối với người và phương tiện tham gia giao thông, vì khói bụi che khuất tầm nhìn
Vào ngày mùa người dân phơi rơm rạ ở các nẻo đường, trời mưa rơm không được phơi khô nên bốc mùi hôi rất khó chịu Lại có rất nhiều bãi phân trâu, phân bò giữa đường nên đường đi lại rất bẩn Hai bên đường là cống rãnh nước thải màu đen ngòm, tất cả mọi nhà đều thải nước sinh hoạt ra đường cống rãnh này Khi trời nắng nóng mùi cống rãnh bốc lên và khi trời mưa thì nước cống tràn ra ngoài đường đi khi nước rút trên đường còn lại đủ thứ rác thải
Tất cả những hiện trạng nói trên đã gây ra hiện tượng ô nhiễm môi trường Hàng năm người dân nơi đây phải đối mặt với những dịch bệnh nguy hiểm như dịch tả, dịch sốt xuất huyết… và còn rất nhiều những căn bệnh nguy hiểmkhác chưa được phát hiện đó là một điều rất đáng lo ngại
Hầu hết người dân trong thôn khi được hỏi về tác hại của ô nhiễm môi trường đều chưa đưa được ra những câu trả lời đúng đắn và hợp lý Ủy ban nhân dân xã và lãnh đạo trong thôn chưa thật sự quan tâm đến vấn đề môi trường, vì chưa có những kế hoạch để người dân thực hiện hướng tới môi trường xanh - sạch đẹp
Trang 14Trên đây là thực trạng về vấn đề ô nhiễm môi trường tại thôn Lại
Trạch.Trước những vấn đề đó, đòi hỏi phải có những giải pháp hợp lý để cải thiện tình hình giúp đỡ người dân nâng cao nhận thức
2 Các giải pháp đã thực hiện với vấn đề ô nhiễm môi trường ở địa phương.
Nhận thức được tình trạng ô nhiễm môi trường đang ngày càng nghiêm trọng
ở thôn Lại Trạch, Đảng bộ và chính quyền đại phương cũng đã thực hiện nhiều giải pháp để khắc phục tình hình này
Địa phương đã tổ chức các buổi họp nhằm tuyên truyền cho người dân ý thức về bảo vệ môi trường Chỉ ra những tác hại nghiêm trọng của vấn đề ô nhiễm nhằm nâng cao ý thức tự giác, trách nhiệm của họ
Ủy ban nhân dân xã phối hợp với Đoàn thanh niên tổ chức thực hiện các hoạt động vì môi trường như: Chương trình mùa hè xanh, Dọn vệ sinh đường làng ngõ xóm, dọn vệ sinh ao hồ tập thể v.v Tuy nhiên, các hoạt động vẫn chưa được thực hiện một cách triệt để, mới chỉ tạo được thành các phong trào mang tính đứt quãng, và ý thức tự chủ, tự chịu trách nhiệm của người dân về vấn đề này chưa cao
Các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cũng quy định cho các địa phương việc quy hoạch khu tập trung và xử lý rác thải Tuy nhiên, tìnhtrạng người dân xả rác không đúng nơi quy định vẫn còn tồn tại Ý thức bảo
vệ và giữ gìn môi trường sống của người dân vẫn chưa được cao
Địa phương cũng đã xây dựng quy chế nộp phạt, quy định mức phạt tài chính cụ thể với các hộ sản xuất xả ra môi trường lượng chất thải độc hại quá mức cho phép, tuy nhiên việc thực hiện vẫn chưa được rõ ràng, cụ thể Chưa
có quy định được cơ quan nào sẽ đứng ra thu tiền phạt này, đồng thời cũng chưa biết thu theo phương pháp nào, nhận biết cá nhân, gia đình nào vi phạm quy định này cho cụ thể
Từ những hoạt động trên cho thấy, nhận thức về vấn đề ô nhiễm môi trường của các cơ quan chức năng cũng như chính quyền địa phương đã có, nhưng cách thức thực hiện việc giải quyết vấn đề này vẫn còn hạn chế Tính chuyên môn trong việc giải quyết ô nhiễm môi trường chưa có, vì vậy mà ý thức của người dân về vấn đề ô nhiễm môi trường chưa cao Họ mới chỉ tham gia như
Trang 15đó là một công việc chung của xã hội chứ chưa nhận ra đó chính là vấn đề của bản thân và của gia đình mình Chính vì những hạn chế đó, nên thiết nghĩ, một
dự án phát triển cộng đồng cho việc giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường tại đây sẽ đạt được nhiều kết quả tích cực
3 Những thuận lợi và khó khăn tại địa phương trong hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về ô nhiễm môi trường
3.1 Những thuận lợi
Càng những năm gần đây, vấn đề ô nhiễm môi trường càng trầm trọng gây ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống và môi trường sinh hoạt của người dân Hơn ai hết, người dân nơi đây rất mong muốn tình trạng này nhanhchóng được cải thiện để họ được sống trong bầu không khí trong lành Do đó,
dự án phát triển cộng đồng đưa vào sẽ được nhân dân nhiệt tình ủng hộ
Cộng đồng xác định được vấn đề ưu tiên trước mắt là vấn đề ô nhiễm môi trường
Chống ô nhiễm môi trường là một trong những chương trình được ưu tiên hàng đầu từ Trung Ương đến địa phương Những hoạt động thiết thực thường niên được tổ chức như : tuần lễ quốc gia vệ sinh nước sạch và môi trường, ngày Môi trường thế giới (5/6), chiến dịch làm thế giới sạch hơn đã tạo ra phong trào toàn dân tham gia vệ sinh môi trường, khơi thông cống rãnh,
tu bổ vệ sinh các công trình cấp nước, thu gom và xử lý tiêu hủy rác thải… đã được phổ biến đến người dân
Nhân dân địa phương rất tin vào sự lãnh đạo của cấp trên, tin vào những chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước ta
Do đất đai rộng rãi nên việc làm những công trình vệ sinh, khu chuồng trại… sẽ rất thuận lợi mà không lo đất đai hẹp, không có đất để xây dựng quy hoạch
Làng nghề truyền thống như ở địa phương luôn được nhà nước quan tâm hàng đầu trong tất cả mọi lĩnh vực của đời sống xã hội
Việc làm mới, hợp vệ sinh những khu chuồng trại chăn nuôi gia súc, nhà
vệ sinh, thu gom rác thải, chống ô nhiễm nguồn nước sẽ không tốn kém quá
Trang 16nhiều tới kinh tế của người dân mà hiệu quả mang lại là rất cao vì thế mà các
hộ gia đình trong thôn sẽ tham gia, hưởng ứng tích cực
Người dân trong thôn hầu hết đều rất nhiệt tình tốt bụng và tích cực tham gia vào các hoạt động tập thể nếu được phát động
Phòng chống ô nhiễm môi trường là chương trình luôn được các tổ chứcquốc tế như: UNICEF; DANIDa quan tâm Đó là việc làm rất thuận lợi để thu hút nguồn tài trợ khi thực hiện hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về vấn đề này
3.2 Những khó khăn.
Bên cạnh những thuận lợi nói trên thì hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân trong thôn về ô nhiễm môi trường vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn như:
- Nhận thức và trình độ của người dân chưa cao nên họ thiếu kiến thức, thiếuhiểu biết không hiểu hết được những tác hại to lớn do ô nhiễm môi trương gâynên vì thế mà họ thiếu ý thức trong cuộc sống vô tình gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường
- Do nhân dân quen với cách làm từ trên xuống, quen chấp hành mệnh lệnh, cóthói quen an phận, chỉ biết nghe và làm theo, có tâm lý dựa dẫm, phụ thuộc, chưa có thói quen trong việc bàn bạc, đưa ra ý kiến, tham gia giải quyết và kiểm tra các vấn đề trong phát triển cộng đồng
- Do dân sợ quyền lực, sợ bị trù dập, sợ bị thất bại và sợ chịu trách nhiệm với công việc họ tham gia
- Do tâm lý rụt rè, thiếu tự tin về khả năng tư duy làm việc độc lập Chưa ý thức được quyền dân chủ, quyền làm chủ và quyền được tham gia, quyết định trong các dự án phát triển cộng đồng
- Phát triển cộng đồng nói riêng, công tác xã hội nói chung chưa được công nhận là một nghề chính thức, chưa được thừa nhận về mặt chuyên môn, nên khó khăn trong việc xin phép hoạt động, cùng hợp tác hoạt động tại cộng đồng, chính quyền địa phương còn e dè trong tieps nhận, hợp tác