Các mӭFÿ ӝ trong dҥy hӑc tích hӧp Có thӇ phân DHTH theo 3 mӭc ÿӝ: [5] Tích hӧ p ÿD môn lӗ ng ghép, liên hӋ : Mӭc ÿӝ này là tìm kiӃm sӵ kӃt nӕi giӳa các nӝi dung trong môn hӑc, hình thàn
Trang 1ĈҤI HӐ&Ĉ¬1 ҸNG 75Ѭ Ӡ1*Ĉ ҤI HӐ&6Ѭ3+ ҤM
KHOA VҰT LÝ
Trang 2ĈҤI HӐ&Ĉ¬1 ҸNG 75Ѭ Ӡ1*Ĉ ҤI HӐ&6Ѭ3+ ҤM
KHOA VҰT LÝ
1Jѭ ӡLKѭ ӟng dүn: TS Lê Thanh Huy
Trang 3
LӠ,&$0 Ĉ2$1
7{L[LQFDPÿRDQÿk\OjF{QJWUuQKQJKLrQFӭu cӫa riêng tôi Các sӕ liӋu, kӃt quҧ nêu trong khóa luұn là trung thӵF Yj FKѭD ÿѭӧc công bӕ trong các công trình
khác Mӑi sӵ JL~Sÿӥ cho viӋc thӵc hiӋn khóa luұn Qj\ ÿmÿѭӧc cҧPѫQYjFác thông
tin trích dүn trong khóa luұQÿmÿѭӧc chӍ nguӗn gӕFU}UjQJYj ÿѭӧc phép công bӕ
Ĉj1ҹng, tháng 05 QăP
Sinh viên thӵc hiӋ n
Phҥ m Thӏ Hӗ ng Nhung
Trang 4LӠI CҦ0 Ѫ1
ĈӇ hoàn thành bài khóa luұn này, lӡL ÿҫu tiên tôi xin chân thành cҧPѫQ quý
thҫy cô giáo trong khoa VұW/tWUѭӡQJĈҥi hӑF6ѭ3Kҥm ± Ĉҥi hӑFĈj1ҹQJÿmWұn
tình chӍ dҥy, truyӅQÿҥt kiӃn thӭc cho tôi trong suӕWQăPKӑc tұp tҥLWUѭӡng Vӟi vӕn
kiӃn thӭFÿѭӧc tiӃp thu trong uá trình hӑc không chӍ là nӅn tҧng cho quá trình nghiên
cӭu khóa luұn mà còn là hành trang quý EiXÿӇ tôi EѭӟFYjRÿӡi mӝt cách vӳng chҳc
và tӵ tin
Ĉһc biӋt tôi xin bày tӓ lòng biӃWѫQVkXVҳc ÿӃn thҫy giáo TS Lê Thanh Huy
ÿmWұn tình chӍ dүn tôi trong suӕt thӡi gian thӵc hiӋn khóa luұn này
Tôi xin chân thành cҧPѫn Ban giám hiӋu, các thҫy cô giáo cӫa tUѭӡng THCS
7k\6ѫQYj7+&6 NguyӉn HuӋ ÿmJL~S ÿӥ tôi trong quá trình nghiên cӭu Chân thành
cҧPѫQQKӳng tình cҧm quý báu cӫDQJѭӡi thân, bҥQEqÿӗng nghiӋSÿmFә YNJÿӝng
viên, góp ý và tiӃSWKrPÿӝng lӵc giúp tôi hoàn thành khóa luұn
Mһc dù có nhiӅu cӕ gҳQJQKѭQJGRWKӡi gian có hҥn và QăQJ Oӵc bҧn thân còn
nhiӅu hҥn chӃ nên khóa luұn không tránh khӓi nhӳng thiӃu sót Tôi rҩt mong nhұn
ÿѭӧc ý kiӃQÿyQJJyS, chӍ bҧo cӫa các thҫy cô giáo
Ĉj1ҹQJWKiQJQăP
Sinh viên thӵc hiӋ n
Phҥ m Thӏ Hӗ ng Nhung
Trang 5MӨC LӨC
LӠ,&$0Ĉ2$1 I LӠI CҦ0Ѫ1 II MӨC LӨC III DANH MӨC KÍ HIӊU VÀ CӨM TӮ VIӂT TҲT VI DANH MӨC BҦNG BIӆU VII DANH MӨC HÌNH VӀ VII
MӢ ĈҪU 1
1 Lý do chӑQÿӅ tài 1
2 Mөc tiêu nghiên cӭu 2
3 NhiӋm vө nghiên cӭu 2
4 Giҧ thuyӃt khoa hӑc 2
5 ĈӕLWѭӧng nghiên cӭu 2
6 Phҥm vi nghiên cӭu 2
7 3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭu 2
8 Cҩu trúc khóa luұn 3
NӜI DUNG 4
&+ѬѪ1* &Ѫ 6Ӣ LÝ LUҰN CӪA VIӊC XÂY DӴNG CHӪ Ĉӄ TÍCH HӦP KHOA HӐC TӴ NHIÊN Ӣ BҰC TRUNG HӐ&&Ѫ6Ӣ 4
1.1 Tәng quan vӅ dҥy hӑc tích hӧp 4
1.1.1 Khái niӋm tích hӧp 4
1.1.2 Khái niӋm dҥy hӑc tích hӧp 4
1.1.3 ĈһFÿLӇm cӫa dҥy hӑc tích hӧp 4
1.1.4 Mөc tiêu c ӫa dҥy hӑc tích hӧp 5
1.1.5 Các mӭFÿӝ trong dҥy hӑc tích hӧp 6
1.1.6 Thuұn lӧLYjNKyNKăQWURQJYLӋc dҥy hӑc tích hӧp 7
1.2 Quy trình và cách tә chӭc dҥy hӑc tích hӧp 9
1.3 Quy trình xây dӵng chӫ ÿӅ tích hӧp 10
1.4 Thӵc trҥng cӫa viӋc dҥy hӑc tích hӧp 13
Trang 61.4.1 Thӵc trҥng cӫa viӋc dҥy hӑc chӫ ÿӅ tích hӧp khoa hӑc tӵ nhiên ӣ bұc
THCS hiӋn nay 13
1.4.2 Thӵc trҥng cӫa viӋc dҥy hӑc tích hӧp ӣ bӝ môn Vұt lý bұc THCS trên ÿӏa bàn thành phӕ Ĉj1ҹng hiӋn nay 14
KӃt luұQFKѭѫQJ 17
&+ѬѪ1* 7+,ӂT Kӂ VÀ TӘ CHӬC DҤY HӐC TÍCH HӦP CHӪ Ĉӄ ³7+ӪY Ĉ,ӊN VÀ CÁCH SӰ DӨ1* Ĉ,ӊ1 1Ă1* +Ӧ3 /é´ &+2 +ӐC SINH BҰC TRUNG HӐ&&Ѫ6Ӣ 18
ĈӏQKKѭӟng cӫa viӋc xây dӵng chӫ ÿӅ tích hӧS³7Kӫ\ ÿLӋn và cách sӱ dөng ÿLӋQQăQJKӧSOê´ 18
2.1.1 Mөc tiêu xây dӵng chӫ ÿӅ 18
2.1.2 Yêu c ҫu xây dӵng chӫ ÿӅ 18
2.2 Quy trình xây dӵng chӫ ÿӅ tích hӧS³7Kӫ\ ÿLӋn và cách sӱ dөQJ ÿLӋQQăQJ hӧSOê´ 19
2.2.1 Lӵa chӑn chӫ ÿӅ 19
2.2.2 ;iFÿӏnh các vҩQÿӅ cҫn giҧi quyӃt 19
2.2.3 ;iFÿӏnh các kiӃn thӭc 20
2.2.4 Mөc tiêu dҥy hӑc 21
2.2.5 ;iFÿӏnh các nӝi dung dҥy hӑc 22
2.2.6 Xây dӵng các hoҥWÿӝng dҥy hӑc cho tӯng nӝi dung 49
2.2.7 Lұp kӃ hoҥch dҥy hӑc 51
2.2.8 Tә chӭc dҥy hӑFYjÿiQKJLi 52
KӃt luұQFKѭѫQJ 78
&+ѬѪ1*7+ӴC NGHIӊ06Ѭ3+ҤM 79
3.1 MөFÿtFKFӫa thӵc nghiӋPVѭSKҥm 79
3.2 NhiӋm vө thӵc nghiӋPVѭSKҥm 79
ĈӕLWѭӧng và phҥm vi thӵc nghiӋPVѭSKҥm 79
3.4 Thӡi gian thӵc nghiӋPVѭSKҥm 79
Trang 73KѭѫQJSKiSWKӵc nghiӋPVѭSKҥm 79
&iFEѭӟc thӵc hiӋn 79
&iFSKѭѫQJSKiSNKҧo sát thӵc nghiӋm 80
ĈiQKJLiNӃt quҧ thӵc nghiӋPVѭSKҥm 80
KӃt luұQFKѭѫQJ 82
KӂT LUҰN 83
TÀI LIӊU THAM KHҦO 84 PHӨ LӨC PL1 PHӨ LӨC 1 .PL1 PHӨ LӨC 2 PL10 PHӨ LӨC 3 PL11 PHӨ LӨC 4 PL12
Trang 8DANH MӨC KÍ HIӊU VÀ CӨM TӮ VIӂT TҲT
%Ĉ.+ BiӃQÿәi khí hұu DHTH: Dҥy hӑc tích hӧp
GD ± Ĉ7Giáo dөFYj ĈjRWҥo GV: Giáo viên
HS: Hӑc sinh PPDH: 3KѭѫQJ SKiS Gҥy hӑc SGK: Sách giáo khoa
SKSS: Sӭc khӓe sinh sҧn THCS: Trung hӑFFѫVӣ THPT: Trung hӑc phә thông TNSP: Thӵc nghiӋPVѭSKҥm
Trang 9DANH MӨC BҦNG BIӆU
BҧQJ&iFOƭQKYӵc kiӃn thӭFÿѭӧc GV tích hӧSWURQJFKѭѫQJWUuQKGҥy hӑc 14
Bҧng 1.2 MӭFÿӝ liên hӋ các kiӃn thӭc khác ngoài nӝi dung bài hӑc 15
Bҧng 2.1 Bҧng phân công nhiӋm vө 50
Bҧng 2.2 Bҧng kӃ hoҥch dҥy hӑc 51
Bҧng 2.3 Bҧng tiӃn trình dҥy hӑc chӫ ÿӅ 52
Bҧng 3.1 Bҧng kӃt quҧ khҧo sát thӵc nghiӋm 80
DANH MӨC HÌNH VӀ +uQK6ѫÿӗ [ѭѫQJFi 6
+uQK6ѫÿӗ mҥng nhӋn 7
Trang 10MӢ ĈҪU
1 Lý do chӑ Qÿ Ӆ tài
Trong thӡLÿҥi công nghiӋp hóa hiӋQÿҥi hóa hiӋn nay, ÿҩWQѭӟc ta phát triӇn
không ngӯng vӅ mӑi mһt Ngành giáo dөF QѭӟFWDFNJQJ FyQKLӅXÿәi mӟLYѭӧt bұc
WURQJÿyVӵ ÿәL PӟL QӝLGXQJ SKѭѫQJSKiSYj SKѭѫQJWLӋQGҥ\KӑF OjQәLEұF KjQJ
ÿҫX Trên tinh thҫn nghҷ quyұ t 29 - EYͬdҙ vҲ ĜҼi mӀi ĐĉŶ bңn, toàn diҵ n GD - d,
sau khi Quӕc Hӝi thông qua nêu rõ: ³TiӃp tөFÿәi mӟi mҥnh mӁ SKѭѫQJ SKiSGҥy và
hӑc theRKѭӟng hiӋQÿҥi; phát huy tính tích cӵc, chӫ ÿӝng, sáng tҥo và vұn dөng kiӃn
thӭc, kӻ QăQJFӫDQJѭӡi hӑc; khҳc phөc lӕi truyӅn thө iSÿһt mӝt chiӅu, ghi nhӟ máy
móc Tұp trung dҥy cách hӑFFiFKQJKƭNKX\Ӄn khích tӵ hӑc, tҥRFѫVӣ ÿӇ QJѭӡi hӑc
tӵ cұp nhұWYjÿәi mӟi tri thӭc, kӻ QăQJSKiWWULӇQQăQJOӵc ChuyӇn tӯ hӑc chӫ yӃu
trên lӟp sang tә chӭc hình thӭc hӑc tұSÿDGҥng, chú ý các hoҥWÿӝng xã hӝi, ngoҥi
khóa, nghiên cӭu khoa hӑFĈҭy mҥnh ӭng dөng công nghӋ thông tin và truyӅn thông
trong dҥy và hӑc´ [1] Có thӇ nói cӕt lõi cӫDÿәi mӟi dҥy và hӑFOjKѭӟng tӟi hoҥt
ÿӝng hӑc tұp chӫ ÿӝng
Thӵc tӃ hiӋn nay cho thҩy nӅn giáo dөFQѭӟc ta vүQFKѭD SKiWKX\ÿѭӧc hӃt
QăQJOӵc cӫa HS NhiӅu HS còn hӑc mӝt cách thө ÿӝng, GV vүn truyӅn thө mӝt chiӅu
theo kiӇXÿӑc chép, YLӋFNLӇPWUDÿiQK JLiFKѭDÿӏQKKѭӟQJYjRNKҧQăQJYұQ GөQJ
WULWKӭFWURQJWuQKKXӕQJ WKӵFWLӉQ9uYұ\ VҧQSKҭPÿjRWҥR FӫD JLiR GөF Oj QKӳQJ
con QJѭӡL PDQJ WtQK WKө ÿӝQJ KҥQ FKӃ NKҧ QăQJ ViQJ WҥR FKѭD ÿiS ӭQJ ÿѭӧF \rXFҫXQJj\ FjQJ FDRFӫD[m KӝLYj WKӏWUѭӡQJ ODRÿӝQJ
ĈӇ ÿiSӭQJ ÿѭӧc \rX FҫX FӫD [m KӝLYj QKX FҫX WKӵF WӃ ÿDQJ ÿzL KӓL FRQ
QJѭӡLSKҧLJLҧLTX\ӃWcác WuQK KXӕQJ WURQJ FXӝF VӕQJ WKuDHTH Oj PӝW ÿӏQK KѭӟQJ
GөFNgày nay, nhiӅXQѭӟc trên thӃ giӟL ÿmiSGөQJWKjQKF{QJSKѭѫQJSKiSDHTH
tiêu biӇX QKѭ6LQJDSRUH ÒF$QK 0ӻ Ĉӭc, Thө\ ĈLӇn Ӣ ViӋt Nam, theo nhiӅX
Trang 11WӯUҩWVӟP QăPWKӫ\ÿLӋQFKLӃPNKRҧQJWURQJWәQJVҧQ[XҩWÿLӋQ ӣ QѭӟF
ta [10] 7X\ QKLrQ ÿy FNJQJ Oj YҩQ ÿӅ NKy NKăQ FKR QJѭӡL GkQ VӕQJ JҫQNKX YӵF Kҥ
OѭXFiFV{QJNKLOLrQWLӃSWURQJQKӳQJQăPJҫQÿk\YLӋFWKӫ\ÿLӋQ [ҧ ONJ Jk\ QKLӅX
thiӋWKҥLFKRQJѭӡLGkQYjWUӣWKjQKYҩQÿӅQyQJWURQJ[mKӝLPDQJWtQKWKӡLVӵ +ѫQQӳDWURQJFKѭѫQJWUuQK P{Q 9ұW Oê EұF 7+&6 SKҫQ ÿLӋQ KӑF UҩW TXDQ WUӑQJ FKLӃP
QKLӅXWKӡLOѭӧQJFKѭѫQJWUuQKYj ÿѭӧFQKҳFÿӃQWURQJNLӃQWKӭFOӟSYj
9uQKӳQJOêGRWUên FK~QJW{LFKӑQÿӅWjL³;k\GQJ YjW͝FKͱF G̩\K͕FWtFK
KͫS FKͯÿ͉³7Kͯ\ÿL͏QYjFiFKV͵GͭQJÿL͏QQăQJKͫSOê´ͧE̵F7+&6 ´ ÿӇQJKLrQ
FӭX
2 Mө c tiêu nghiên cӭu
- +RjQ WKLӋQFѫ Vӣ Oê OXұQ FӫD YLӋF [k\ GӵQJ FKӫ ÿӅ WtFK KӧS NKRD KӑF Wӵ
Trang 12- 3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭXWjLOLӋXOêWKX\ӃWQJKLrQFӭXFiFWjLOLӋXOLrQTXDQ
ÿӃQ'+7+Yj33'+WtFKFӵFQJKLrQFӭXWәQJTXDQQӝLGXQJFKѭѫQJWUuQKViFKJLiR
NKRDYұW Oêcông nghӋVLQKKӑFÿӏDOê7+&6
- 3KѭѫQJ SKiS QJKLrQ FӭXWKӵFWLӉQYӅQKj Pi\ WKӫ\ ÿLӋQ
Trang 13NӜI DUNG
&+ѬѪ1*
&Ѫ6 Ӣ LÝ LUҰN CӪA VIӊC XÂY DӴNG CHӪ Ĉӄ TÍCH HӦP
KHOA HӐC TӴ NHIÊN Ӣ BҰC TRUNG HӐ& &Ѫ6 Ӣ
1.1 Tә ng quan vӅ dҥ y hӑ c tích hӧ p
Khái niӋ m tích hӧ p
Tích hӧp là sӵ hӧp nhҩt, sӵ hòa nhұp, sӵ kӃt hӧSĈyOjVӵ hӧp nhҩt hay nhҩt
thӇ hóa các bӝ phұQNKiFQKDXÿӇ ÿѭDWӟi mӝWÿӕLWѭӧng mӟLQKѭOjPӝt thӇ thӕng
nhҩt dӵa trên nhӳng nét bҧn chҩt cӫa các thành phҫQ ÿӕL Wѭӧng chӭ không phҧi là
phép cӝng giҧQÿѫQQKѭQKӳng thuӝc tính cӫa các thành phҫn ҩy [5]
Tích hӧp là mӝt khái niӋPÿѭӧc sӱ dөng trong nhiӅXOƭQKYӵc 7URQJOƭQKYӵc
khoa hӑc giáo dөc tích hӧp còn là mӝt trong nhӳQJTXDQÿLӇm giáo dөFÿmWUӣ thành
xu thӃ trong viӋF[iFÿӏnh nӝi dung dҥy hӑFWURQJQKjWUѭӡng phә thông và trong xây
dӵQJFKѭѫQJWUuQKP{QKӑc ӣ nhiӅXQѭӟc trên thӃ giӟi Trong dҥy hӑc, tích hӧSÿѭӧc
hiӇu là sӵ kӃt hӧp, tә hӧp các nӝi dung tӯ các môn hӑFOƭQKYӵc hӑc tұp khác nhau
thành mӝt môn hӑc mӟi hoһc lӗng ghép các nӝi dung cҫn thiӃt vào nhӳng nӝi dung
vӕn có cӫa môn hӑc
Khái niӋ m dҥ y hӑ c tích hӧ p
DHTH là mӝWTXDQÿLӇPVѭSKҥPQJѭӡi hӑc cҫQKX\ÿӝng mӑi nguӗn lӵFÿӇ
giҧi quyӃt mӝt tình huӕng phӭc hӧp ± có vҩQÿӅ nhҵm phát triӇQQăQJ Oӵc và phҭm
chҩt cá nhân [5]
Ĉӕi vӟi DHTH thì GV sӁ OjQJѭӡLKѭӟng dүn, tә chӭc các hoҥWÿӝng cho HS
Các em sӁ phҧL KX\ ÿӝQJ ÿӗng thӡi kiӃn thӭc, kӻ QăQJ thuӝc nhiӅX OƭQK Yӵc khác
nhau nhҵm giҧi quyӃt các nhiӋm vө hӑc tұS WK{QJ TXD ÿy KuQK WKjQK QKӳng kiӃn thӭc, kӻ QăQJ mӟi tӯ ÿySKiW WULӇn nhӳQJ QăQJ Oӵc cҫn thiӃt
ĈһFÿL Ӈm cӫa dҥy hӑc tích hӧp
DHTH FyÿһFÿLӇPFѫEҧn là tính liên kӃt và tính toàn vҽn Tính liên kӃt có
thӇ tҥo nên mӝt thӵc thӇ toàn vҽQWURQJÿyNK{QJFҫn phân chia giӳa các thành phҫn
kӃt hӧp Tính toàn vҽn dӵa trên sӵ thӕng nhҩt nӝi tҥi các thành phҫn liên kӃt, chӭ
không phҧi sӵ sҳSÿһt các thành phҫn bên cҥnh nhau Không thӇ gӑi là tích hӧp nӃu
Trang 14các tri thӭc, kӻ QăQJ không có sӵ liên kӃt, phӕi hӧp vӟLQKDXWURQJOƭQKKӝi nӝi dung
hoһc giҧi quyӃt mӝt vҩQ ÿӅ [11]
DHTH biӇu hiӋn cách dҥy lҩy HS làm trunJ WkP ÿk\ ÿѭӧF [HP Oj SKѭѫQJ
SKiSÿiSӭng yêu cҫXFѫEҧn cӫa mөc tiêu giáo dөFOj[XKѭӟng chung có nhiӅXѭX
thӃ so vӟi dҥy hӑc truyӅn thӕng DHTH có khҧ QăQJ ÿӏQK Kѭӟng viӋc tә chӭc quá
trình dҥy hӑc thành quá trình tӵ hӑFTXiWUuQKFiQKkQKyDQJѭӡi Ӣ ÿk\ÿzLKӓi HS
phҧi là chӫ thӇ cӫa hoҥWÿӝng hӑc, hӑ phҧi tӵ hӑc, tӵ nghiên cӭu, phҧi tӵ ÿһt mình
vào tình huӕng có vҩQ ÿӅ cӫa thӵc tiӉn rӗi tӯ ÿyWӵ mình khám phá, tìm kiӃm kiӃn
thӭc cho bҧQWKkQYjÿӗng thӡi phát triӇn nhӳQJQăQJOӵc cҫn thiӃt GV chӍ Oj QJѭӡi
tә chӭFYjKѭӟng dүn cho HS tӵ tìm kiӃm kiӃn thӭc HS có thӇ FăQFӭ vào kӃt luұn
cӫD*9 ÿӇ tӵ kiӇPWUDÿiQKJLi, rút kinh nghiӋm vӅ cách hӑc cӫa mình
DHTH phҧL[iFÿӏQKÿѭӧF FiFQăQJOӵc mà HS cҫn nҳm vӳng Dҥy hӑc phҧi
làm cho HS Fy FiF QăQJ OӵFWѭѫQJӭng vӟLFKѭѫQJ WUuQK9LӋc dҥy lý thuyӃt thuҫn
túy sӁ không mang lҥi lӧi ích thӵc tiӉQ'RÿyFҫn gҳn lý thuyӃt vӟi thӵc hành trong
quá trình dҥy hӑc; HS YӯD QҳP ÿѭӧF NLӃQ WKӭF YӯD QҳP ÿѭӧF SKѭѫQJ SKiS WKӵFKjQK1KѭYұ\GV NK{QJ FKӍ ÿѫQ WKXҫQ WUX\ӅQÿҥWNLӃQWKӭF PjFzQ tә chӭc, ÿӏnh
KѭӟQJJL~S ÿӥ Yj ÿLӅu chӍnh hoҥW ÿӝng cӫa HS Sӵ ÿӏQK Kѭӟng cӫa GV góp phҫn
tҥRUDP{LWUѭӡQJVѭSKҥm bao gӗm các yӃu tӕ cҫQFyÿӕi vӟi sӵ phát triӇn cӫa HS
mà mөc tiêu bài hӑFÿһt ra và cách giҧi quyӃt chúng
Mө c tiêu cӫ a dҥ y hӑ c tích hӧ p
Hình thành và phát triӇQQăQJOӵc HS, nhҩWOjQăQJOӵc giҧi quyӃt các vҩQ ÿӅ
thӵc tiӉn Thay vì tham nhӗi nhét cho HS nhiӅu kiӃn thӭc lí thuyӃW ÿӫ loҥi, DHTH
chú trӑng cho HS vұn dөng các kiӃn thӭc kӻ QăQJ hӑFÿѭӧc vào các tình huӕng thӵc
tӃ, có ích cho cuӝc sӕng sau này, FyQăQJ Oӵc sӕng tӵ lұp
Tҥo mӕi quan hӋ giӳa các môn hӑc vӟi nhau và vӟi kiӃn thӭc thӵc tiӉn Dҥy
hӑc vұn dөng kiӃn thӭc liên môn giúp cho giӡ hӑc sӁ trӣ QrQVLQKÿӝQJKѫQJL~S+6
hӭng thú hӑc tұp, tӯ ÿy khҳc VkX ÿѭӧc kiӃn thӭFÿmKӑc Làm cho quá trình hӑc tұp
Fyê QJKƭD Eҵng cách gҳn hӑc tұp vӟi cuӝc sӕng hҵng ngày, trong quan hӋ vӟi các
tình huӕng cө thӇ mà HS sӁ gһp sau này, hòa nhұp thӃ giӟi hӑF ÿѭӡng vӟi thӃ giӟi
cuӝc sӕng
Tránh trùng lһp vӅ nӝi dung thuӝc các môn hӑc khác nhau, xác lұp mӕi quan
hӋ giӳa các khái niӋPÿmKӑc Trong quá trình hӑc tұp, HS có thӇ lҫQOѭӧt hӑc nhӳng
Trang 15môn hӑc khác nhau, nhӳng phҫn khác nhau trong mӛi môn hӑFQKѭQJ +6SKҧi biӃt
ÿһt các khái niӋPÿmKӑc trong nhӳng mӕi quan hӋ, hӋ thӕng trong phҥm vi tӯng môn
hӑFFNJQJ QKѭJLӳa các môn hӑF NKiF QKDX7K{QJ WLQFjQJ ÿD Gҥng, phong phú thì tính hӋ thӕng phҧLFjQJFDRFyQKѭYұy thì các em mӟi thӵc sӵ làm chӫ ÿѭӧc kiӃn
thӭc và mӟi vұn dөQJÿѭӧc kiӃn thӭFÿmKӑc khi phҧLÿѭѫQJÿҫu vӟi mӝt tình huӕng
thách thӭc, bҩt ngӡFKѭDWӯng gһp
Phân biӋt cái cӕt yӃu vӟi cái ít trӑQJWkPKѫQ&iLFӕt yӃu là nhӳQJQăQJOӵc
FѫEҧn cҫn cho HS vұn dөng vào xӱ lí nhӳng tình huӕQJFyêQJKƭDWURQJFXӝc sӕng, hoһFÿһWFѫVӣ không thӇ thiӃu cho quá trình hӑc tұp tiӃp theo
Các mӭFÿ ӝ trong dҥy hӑc tích hӧp
Có thӇ phân DHTH theo 3 mӭc ÿӝ: [5]
Tích hӧ p ÿD môn (lӗ ng ghép, liên hӋ ): Mӭc ÿӝ này là tìm kiӃm sӵ kӃt nӕi
giӳa các nӝi dung trong môn hӑc, hình thành các chӫ ÿӅ mӟi gҳn liӅn vӟi thӵc tiӉn
dӵa trên các chӫ ÿӅ, nӝi dung ÿm có Ӣ mӭc ÿӝ này, các môn hӑc có thӇ dҥy riêng lҿ
Tuy nhiên GV có thӇ tìm thҩy mӕi quan hӋ giӳa kiӃn thӭc cӫa môn hӑc chính vӟi các
môn hӑc khác và thӵc hiӋn viӋc lӗng ghép các kiӃn thӭc ÿy ӣ nhӳng thӡi ÿLӇm thích
hӧp 6ѫ ÿӗ [ѭѫQJ cá (Hình 1.1) thӇ hiӋn quan hӋ giӳa các kiӃn thӭc cӫa mӝt môn hӑc
(trөc chính) vӟi kiӃn thӭc cӫa các môn khác (các nhánh) Ví dө QKѭ lӗng ghép các
nӝi dung bҧo vӋ môi WUѭӡng, chӫ quyӅn biӇn ÿҧo,« vào bài hӑc
Hình 1.1 6˯ ÿ ͛ [˱˯QJ cá
Tích hӧ p liên môn: Tích hӧp liên môn là SKѭѫQJ án, trong ÿy QJѭӡi hӑc cҫn
vұn dөng nhiӅu kiӃn thӭc cӫa các môn hӑc khác nhau ÿӇ *49Ĉ ÿһt ra KiӃn thӭc
ÿѭӧc kӃt lҥi thành nhӳng chӫ ÿӅ nhҩt ÿӏnh xuyên suӕt qua nhiӅu cҩp lӟp Vӟi các
môn hӑc khác nhau, mӕi quan hӋ gӳa các môn hӑc trong chӫ ÿӅ ÿѭӧc hình dung qua
Vѫ ÿӗ mҥng nhӋn (Hình 1.2) 1Kѭ vұy, nӝi dung các môn hӑc vүn ÿѭӧc phát triӇn
riêng rӁ ÿӇ ÿҧm bҧo tính hӋ thӕng; mһt khác, vүn thӵc hiӋn ÿѭӧc liên kӃt giӳa các
môn hӑc khác nhau qua viӋc vұn dөng các kiӃn thӭc liên môn trong các chӫ ÿӅ hӝi
tө Ví dө trong FKѭѫQJ trình hiӋn hành có khá nhiӅu môn ÿѭӧc xây dӵng theo hình
Trang 16thӭc tích hӧp liên môn và hiӋu quҧ cӫa hình thӭc tích hӧp này ÿm ÿѭӧc khҷng ÿӏnh
trong thӵc tӃ Các môn KӑF tìm KLӇX Wӵ nhiên và tìm KLӇX xã KӝL ÿѭӧF WKӇ KLӋQ thành
môn KӑF 7ӵ nhiên - Xã KӝL ӣ WLӇX KӑF
Hình 1.2 6˯ ÿ ͛ m̩ng nh͏n
Tích hӧ p xuyên môn: Ĉây là mӭFÿӝ cao nhҩt cӫa DHTH, các môn hӑc hòa
trӝn vào nhau thành mӝt thӇ thӕng nhҩt có logic khoa hӑc Trong cách tiӃp cұn tích
hӧp xuyên môn, GV tә chӭc FKѭѫQJ trình hӑc tұp xoay quanh nhӳng mөc tiêu chung
cho nhóm môn, tҥo thành các chӫ ÿӅ gҳn liӅn thӵc tiӉn mà QJѭӡi hӑc quan tâm Vӟi
tích hӧp xuyên môn, HS có thӇ hӑc và hình thành kiӃn thӭc, kӻ QăQJ xuyên suӕt qua
toàn bӝ nӝi dung cӫa chӫ ÿӅ mà không phҧi chӍ là mӝt nӝi dung nào ÿy cӫa chӫ ÿӅ
&iFQăQJ OӵFQj\ FKtQKOj QăQJOӵF ÿѭӧc hình thành xuyên môn hӑc Qua tích hӧp
xuyên môn, HS phát triӇn các kӻ QăQJ sӕng khi hӑ áp dөng các kӻ QăQJ môn hӑc và
liên môn vào ngӳ cҧnh thӵc tӃ cӫa cuӝc sӕng
Thuұ n lӧ LYjNKyNKă n trong viӋ c dҥ y hӑ c tích hӧ p
Ĉӕi vӟL*9WKuEDQÿҫu có thӇ FyFK~WNKyNKăQGRYLӋc phҧi tìm hiӇXVkXKѫQnhӳng kiӃn thӭc thuӝc các môn hӑc khác GV phҧi ÿәi mӟi tә chӭc dҥy hӑc, ÿәi mӟi
kӻ thuұt dҥy hӑc, ÿәi mӟi PPDH, ÿәi mӟi kiӇm tra ÿiQK giá theo ÿӏnh Kѭӟng QăQJ
lӵc chuҭn ÿҫu ra nhҵm cho HS biӃt vұn dөng kiӃn thӭc ӣ WUѭӡng ÿӇ giҧi quyӃt tình
huӕng thӵc tiӉn
7X\QKLrQNKyNKăQQj\FKӍ Oj EѭӟFÿҫu và có thӇ khҳc phөc dӉ dàng bӣi các
lý do sau: [12]
- Trong quá trình dҥy hӑc môn hӑc cӫa mình, GV vүQWKѭӡng xuyên phҧi dҥy
nhӳng kiӃn thӭFFyOLrQTXDQÿӃn các môn hӑc khác và vì vұ\ÿmFyVӵ am hiӇu vӅ
nhӳng kiӃn thӭFOLrQP{Qÿy
- Vӟi viӋFÿәi mӟi PPDH hiӋn nay, vai trò cӫD*9NK{QJFzQOjQJѭӡi truyӅn thө kiӃn thӭFPjOjQJѭӡi tә chӭc, kiӇPWUDÿӏQKKѭӟng hoҥWÿӝng hӑc cӫa HS cҧ ӣ
trong và ngoài lӟp hӑc Vì vұy, GV các bӝ P{Q OLrQ TXDQ Fy ÿLӅu kiӋn và chӫ ÿӝng
KѫQWURQJVӵ phӕi hӧp, hӛ trӧ nhau trong dҥy hӑc
Trang 17- Trong nhӳQJQăPTXD*9FNJQJÿmÿѭӧc trang bӏ thêm nhiӅu kiӃn thӭc mӟi
vӅ SKѭѫQJ SKiS Yjkӻ thuұt dҥy hӑc tích cӵFQKѭSKѭѫQJSKiSEjQWD\Qһn bӝt, dҥy
hӑc theo dӵ án, Nƭ WKXұWNKăQWUҧi bàn,« 0{L WUѭӡQJ³7Uѭӡng hӑc kӃt nӕL´Uҩt thuұn
lӧLÿӇ *9ÿәi mӟi trong DHTH
- 1Kj WUѭӡQJÿmÿҫX WѭQKLӅXSKѭѫQJWLӋn dҥy hӑc có thӇ ÿiSӭng mӝt phҫn
ÿәi mӟi PPDH hiӋn nay Sӵ phát triӇn cӫa công nghӋ thông tin, sӵ hiӇu biӃt cӫDÿӝi
QJNJ*9 FӫDQKj WUѭӡQJOjFѫKӝLÿӇ triӇn khai tӕt DHTH
1Kѭ Yұy, dҥy hӑc theo các chӫ ÿӅ liên môn không nhӳng giҧm tҧi cho GV
trong viӋc dҥy các kiӃn thӭc liên môn trong môn hӑc cӫa mình mà còn có tác dөng
bӗLGѭӥng, nâng cao kiӃn thӭc và kӻ QăQJ Vѭ SKҥm cho GV, góp phҫn phát triӇQÿӝi
QJNJ*9Eӝ môn hiӋQQD\ WKjQKÿӝLQJNJ *9Fyÿӫ QăQJOӵc dҥy hӑc kiӃn thӭc liên
môn, tích hӧp ThӃ hӋ *9 WѭѫQJODL VӁ ÿѭӧFÿjRWҥo vӅ DHTH, liên môn ngay trong
quá tUuQKÿjRWҥo GV ӣ FiFWUѭӡQJVѭSKҥm
Ĉӕi vӟi HS, dҥy tích hӧp là cҧ mӝt quá trình tӯ tiӇu hӑFÿӃn THPT nên giai
ÿRҥQÿҫu này còn nhiӅXNKyNKăQPӟi mҿÿһc biӋt là thӃ hӋ HS hiӋn tҥLÿDQJTXHQ
vӟi cách hӑFFNJFKѭD có thói quen vӅ Wѭ duy phҧn biӋn nên khi ÿәi mӟi HS thҩy lҥ
lүm và khó bҳt kӏp, nhiӋm vө hӑc tұp WKѭӡng làm theo kiӇu hình thӭc có thӇ dүn ÿӃn
kӃt quҧ hӑc tұp giҧm sút Bên cҥQKÿyÿӇ chuҭn bӏ cho tiӃt hӑc, thҧo luұn nhóm, thӵc
hiӋn các dӵ án, HS sӁ phҧi tӕn nhiӅu thӡi gian, công sӭc, tiӅn bҥc hѫQ
Tuy nhiên, bên cҥQKNKyNKăQWKuYLӋc DHTH có nhiӅu thuұn lӧLFKR+6QKѭ
- Các chӫ ÿӅ liên môn, tích hӧp có tính thӵc tiӉQQrQVLQKÿӝng, hҩp dүQÿӕi
vӟL+6FyѭXWKӃ trong viӋc tҥRUDÿӝQJFѫKӭng thú hӑc tұp cho HS
- Mөc tiêu hӑc tұSÿѭӧFQJѭӡi hӑc [iFÿӏnh rõ ràng ngay tҥi thӡLÿLӇm hӑc
- Tránh nhӳng kiӃn thӭc, kӻ QăQJ trùng lһp; phân biӋW ÿѭӧc nӝi dung trӑng
tâm và nӝi dung ít trӑng tâm; các kiӃn thӭc hình thành trong bài hӑc gҳn liӇn vӟi kinh
nghiӋm sӕng cӫa HS
- '+7+ OjP FKR QJѭӡi hӑc cҧm thҩy viӋc hӑF Fy ê QJKƭD Yu Kӑ giҧi quyӃt
ÿѭӧc mӝt tình huӕng, mӝt vҩQÿӃ trong thӵc tiӉn cuӝc sӕng, tӯ ÿyFyÿLӅu kiӋn hình
thành và phát triӇn kiӃn thӭc, kӻ QăQJ liên quan Vì không chӍ Fy *9 Oj QJѭӡi trình
Ej\Pj+6FNJQJWKDPJLDYjRTXiWUuQKWLӃp nhұn kiӃn thӭc, tӯ ÿySKiW KX\ WtQK WtFK
cӵc cӫa HS
Trang 18- Dҥy hӑFOLrQP{QFNJQJJySSKҫn phát triӇQWѭGX\OLrQKӋOLrQWѭӣng ӣ HS
Tҥo cho HS mӝWWKyLTXHQWURQJWѭGX\Oұp luұn, tӯ ÿyFy WKӇ nhұn thӭc vҩQÿӅ mӝt
cách thҩXÿiR
1.2 Quy trình và cách tә chӭc dҥ y hӑ c tích hӧ p
ĈӇ tә chӭc DHTH WKu WUѭӟc hӃt ta phҧi xây dӵng kӃ hoҥch dҥy hӑc Trong
DHTH nhӳng nӝi dung kiӃn thӭF ÿѭӧF ÿӅ cұSÿӃn ӣ hai hay nhiӅu môn hӑF ÿѭӧc
ÿLӅu chӍnh tách nhӳng kiӃn thӭc có liên quan ra khӓi các môn hӑc, xây dӵng thành
các chӫ ÿӅ OLrQP{QÿӇ tә chӭc dҥy hӑc riêng vào mӝt thӡLÿLӇm phù hӧp, song song
vӟi quá trình dҥy hӑc các bӝ P{QOLrQTXDQ7KHRÿӏQKKѭӟQJÿyFiFWә chuyên môn
Yj QKjWUѭӡng cҫn xây dӵng kӃ hoҥch thӵc hiӋQQKѭVDX
- KӃ hoҥch dҥy hӑc cӫa mӛi môn hӑc cҫn phҧLWtQKÿӃn thӡLÿLӇm dҥy hӑc các
chӫ ÿӅ tích hӧSÿmÿѭӧc xây dӵQJÿҧm bҧo sӵ phù hӧp và hài hòa giӳa các môn hӑc
7URQJWUѭӡng hӧp cҫn thiӃt, có thӇ phá mҥch hình thành kiӃn thӭFÿӇ WăQJFѫKӝi vұn
dөQJFKR+6Ĉ{LNKLFyWKӇ phҫn kiӃn thӭFFKXQJÿѭӧFWiFKUDÿӇ xây dӵng các chӫ
ÿӅ tích hӧp không nҵm trӑn vҽn trong mӝt bài hӑc cӫDFKѭѫQJ WUuQKP{QKӑc hiӋn
KjQK.KLÿySKҫn kiӃn thӭc còn lҥi cӫa bài hӑc cҫQÿѭӧc bӕ WUtÿӇ dҥy hӑc sao cho
hӧSOêWKHRKѭӟng lӗng ghép vào các bài hӑc khác, có thӇ là các bài hӑc liӅn kӅ WUѭӟc
hoһc sau
- Lӵa chӑn thӡLÿLӇm tә chӭc dҥy hӑc các chӫ ÿӅ tích hӧp liên môn phù hӧp
vӟi kӃ hoҥch dҥy hӑc cӫa các môn hӑFOLrQTXDQ&ăQFӭ vào nӝi dung kiӃn thӭc và
thӡLOѭӧng dҥy hӑFÿѭӧc lҩy ra tӯ các môn hӑFWѭѫQJӭng, các tә chuyên môn cùng
thӕng nhҩt các thӡLÿLӇPWURQJQăPKӑFÿӇ tә chӭc dҥy hӑc các chӫ ÿӅ tích hӧp liên
môn Trong thӡLJLDQÿҫu, có thӇ chӍ lӵa chӑn xây dӵng và tә chӭc dҥy hӑc khoҧng 2
chӫ ÿӅ/kǤ
6DXNKLFyÿѭӧc kӃ hoҥch dҥy hӑc cө thӇ, ta thiӃt kӃ tiӃn trình dҥy hӑFÿѭӧc
thӇ hiӋn cө thӇ thành chuӛi hoҥWÿӝng hӑc cӫa HS VӅ mһWSKѭѫQJSKiSFNJQJQKѭkӻthuұt dҥy hӑFWKuÿLӅu quan trӑng là phҧi tә chӭc hoҥWÿӝng hӑc tích cӵc, sáng tҥo cho
+6Ĉһc biӋWTXDQWkPÿӃn hoҥWÿӝng thӵc hành và vұn dөng kiӃn thӭc vào giҧi quyӃt
nhӳng vҩQÿӅ thӵc tiӉn nhҵm lôi cuӕn HS tham gia và có thӇ ÿiQK JLi OLrQ Wөc viӋc
hӑc Ta có thӇ vұn dөQJFiFSKѭѫQJSKiSYjkӻ thuұt dҥy hӑc tích cӵc cho viӋc thiӃt
kӃ tiӃn trình dҥy hӑc các chӫ ÿӅ tích hӧSQKѭPPDH *49Ĉ, dҥy hӑc dӵ án, dҥy hӑc
theo trҥm, bàn tay nһn bӝW«9Ӆ kӻ thuұt ta có thӇ vұn dөng linh hoҥt các kӻ thuұt
Trang 19tích cӵFQKѭkӻ thuұWNKăQWUҧi bàn, kӻ thuұt bҧQÿӗ WѭGX\kӻ thuұt phòng tranh, kӻ
thuұt mҧQK JKpS«
Tҩt cҧ FiF SKѭѫQJ SKiS Yjkӻ thuұt này khi sӱ dөng trong dҥy hӑF ÿӅu phҧi
tuân theo tiӃn trình dҥy hӑc *49Ĉ >@ ĈӇ HS có thӇ tích cӵc trong các hӑDWÿӝng,
GV cҫn tә chӭc tiӃn trình dҥy hӑc theo các Eѭӟc sau:
- %ѭӟc 1: Làm nҧy sinh vҩQ ÿӅ cҫn giҧi quyӃt tӯ tình huӕng
- %ѭӟc 2: Phát biӇu vҩQ ÿӅ cҫn giҧi quyӃt
- %ѭӟc 3: HS tìm tòiÿӅ xuҩt giҧLSKiS *49Ĉ
- %ѭӟc 4: KiӇm tra, thӇ chӃ hóa, vұn dөng tri thӭc mӟi
1.3 Quy trình xây dӵng chӫ ÿ Ӆ tích hӧp
Quy trình xây dӵng chӫ ÿӅ tích hӧSFyEѭӟc:
%ѭ ӟc 1: Lӵa chӑn chӫ ÿӅ
ĈӇ lӵa chӑn các kiӃn thӭc xây dӵng chӫ ÿӅ ÿLӅu cҫQOjP WUѭӟc tiên là phân
WtFKUjVRiWFKѭѫQJWUuQKVich giáo khoa, tìm các nӝLGXQJGҥ\Kӑc gҫn giӕng nhau
có gҳn kӃt chһt chӁ tӵ nhiên vӟi nhau trong các môn hӑc cӫDFKѭѫQJWUuQKKLӋQKjQK
và nhӳng nӝi dung mang tính thӡi sӵ cӫDÿӏDSKѭѫQJÿҩW QѭӟFÿӇ xây dӵng chӫÿӅ
tích hӧS5jVRiWFKѭѫQJWUuQKOjNhâu quan trӑng nhҩt khi xây dӵng chӫ ÿӅ tích hӧp,
nó quyӃWÿӏnh toàn bӝ mөc tiêu, nӝLGXQJFNJQJQKѭWtQKNKҧ thi, thành công cӫa chӫ
ÿӅ
Nӝi dung tích hӧp rõ ràng, hӧp lý, nҵm trong chuҭQFKѭѫQJWUuQK0ӭFÿӝ kiӃn thӭc tích hӧp phҧi phù hӧp vӟL WUuQK ÿӝ và hӭng thú cӫD +6 ÿӗng thӡi phҧL WѭѫQJÿӗng vӟi trang thiӃt bӏÿLӅu kiӋn giҧng dҥy, sƭ sӕ HS, vӟi kinh tӃ Yj YăQKyD FӫDÿӏa SKѭѫQJQѫLÿDQJVӕng Chӫ ÿӅ tích hӧp không xuyên tҥc khoa hӑc, trái vӟLÿҥRÿӭc,
thuҫn phong mӻ tөc; không có tính chҩt phҧQÿӝng hoһc khích lӋ cho các hành vi vi
phҥm pháp luұt Ngoài ra, chӫ ÿӅ tích hӧp nên có thêm các yӃu tӕ: có ích, có tính
Kѭӟng nghiӋp, cho ra sҧn phҭm có thӇ sӱ dөQJÿѭӧc, có tính nӕi tiӃp giӳa các chӫ ÿӅ
tích hӧS«
Tên chӫ ÿӅ phҧi ngҳn gӑn, xúc tích, bao hàm nӝi dung tích hӧp và hҩp dүn
HS
%ѭ ӟF;iFÿ ӏ nh các vҩ Qÿ Ӆ cҫn giҧi quyӃt
Dӵa vào chӫ ÿӅ ÿmFKӑQFK~QJWD[iFÿӏnh vҩQÿӅÿһt ra tình huӕng, câu hӓi
OLrQTXDQÿӃn nӝi dung bài hӑc hay gҳn vӟi thӵc tiӉn có thұt, có thӇ ÿm [ҧy ra trong
Trang 20thӵc tӃ nhҵm giúp HS phát triӇQFiFQăQJOӵc cҫn thiӃt Các vҩQÿӅ ÿһt ra phҧi xuҩt
phát tӯ chӫ ÿӅ ÿmFKӑn và xoay quanh chӫ ÿӅ, có tính giáo dөc, tính thӡi sӵ
%ѭ ӟF;iFÿ ӏ nh các kiӃ n thӭc
Dӵa vào vҩQ ÿӅ, tình huӕQJ ÿm ÿһt ra, GV [iF ÿӏnh kiӃn thӭc cҫn thiӃW ÿӇ
*49Ĉ, tình huӕng ÿyCác kiӃn thӭc này có thӇ thuӝc mӝt môn hӑc hoһc nhiӅu môn
hӑc khác nhau Các nӝi dung chӫ ÿӅ ÿѭDUDFҫn dӵa trên các mөFWLrXÿmÿӅ ra, tuy
nhiên cҫn có tính gҳn kӃt vӟLQKDXĈӇ thӵc hiӋn tӕt viӋc này, có thӇ phӕi hӧp các GV
bӝ môn có liên quDQ ÿӃn chӫ ÿӅFQJ [k\ Gӵng các nӝL GXQJ QKҵP ÿҧm bҧR WtQKFKtQK[iFNKRDKӑFYjVӵSKRQJSK~Fӫa chӫ ÿӅĈӕi vӟi nhiӅu chӫ ÿӅ tích hӧp viӋc
[iFÿӏnh mөc tiêu và xây dӵng nӝi dung chӫ ÿӅ ÿ{LNKLGLӉQUDÿӗng thӡi (cách tiӃp
WѭӣQJWUXQJWkPÿӇ thiӃt kӃ bài hӑc tích hӧp, cҫQOѭӧQJKRiÿѭӧc các mөc tiêu mà
QJѭӡi hӑc cҫQ ÿҥW ÿѭӧc sau bài hӑc Nhӳng mөc tiêu này cҫn phҧL EDR TXiW ÿѭӧc nhiӅXOƭQKYӵc hӑc tұp, nhiӅu môn khoa hӑc khác nhau
Ngoài nhӳng mөc tiêu vӅ kiӃn thӭc, kӻ QăQJ và giá trӏ thuӝFFiFOƭQKYӵc khoa
hӑFÿѭӧc chӑQÿӇ tích hӧp, GV cҫQ[iFÿӏnh thêm nhӳng mөc tiêu hình thành và phát
triӇQQăQJOӵc, kӻ QăQJ xã hӝi FKR+6 7K{QJWKѭӡng, bài hӑc tích hӧSNK{QJÿһt quá
cao mөc tiêu trang bӏ kiӃn thӭc, mà chú trӑng các mөc tiêu hình thành và phát triӇn
kӻ QăQJ sӕQJQăQJ Oӵc hoҥWÿӝng xã hӝi cho HS
Ĉӕi vӟi bài hӑc tích hӧp thì mөc tiêu dҥy hӑFFNJQJOjPөc tiêu tích hӧp Sӵ
tích hӧp trong mөc tiêu dҥy hӑFÿѭӧc thӇ hiӋn ӣ viӋc tích hӧp các kiӃn thӭc cӫa các
OƭQKYӵc khoa hӑc, tích hӧp các kӻ QăQJ YjQăQJOӵc HS cҫQÿҥWÿѭӧc, tích hӧp nhӳng
giá trӏ QKkQ YăQ ÿӏQKKѭӟng cho sӵ phát triӇn cӫa HS
Khi thiӃt kӃ mөc tiêu cho bài hӑc tích hӧp, GV cҫQOѭXê
- K{QJ QrQ ÿѭD TXi QKLӅu mөc tiêu vӅ kiӃn thӭc thuӝc nhiӇXOƭQKYӵc khoa
hӑc khác nhau mà cҫn chҳt lӑc các mөc tiêu trӑng tâm nhҩt
- Nên thӇ hiӋn rành mҥch nӝLGXQJÿһc thù cӫa bài hӑc chính và mөc tiêu tích
hӧp
Trang 21- Tұp trung vào các mөc tiêu phát triӇQQăQJ OӵFFKR QJѭӡi hӑc, nhҩt là các
mөc tiêu vӅ kӻ QăQg sӕQJQăQJ Oӵc xã hӝi
%ѭ ӟF;iFÿ ӏ nh các nӝ i dung dҥ y hӑ c
&ăQFӭYjRPөc tiêu, các vҩQÿӅ cҫn giҧi quyӃt thұm chí cҧ ÿһFÿLӇPWkPVLQKOtYj\Ӄu tӕYQJPLӅQÿӇ xây dӵng nӝi dung cho phù hӧp Các công viӋc chính mà
GV cҫn thӵc hiӋQWURQJEѭӟc lӵa chӑn nӝi dung tích hӧp OjUjVRiWÿӕi sánh chuҭn
kiӃn thӭc, kӻ QăQJFKѭѫQJWUuQKFiFP{QKӑFÿӇ sҳp xӃp lҥi các kiӃn thӭc thành bài
hӑcYjWjLOLӋu bә trӧ cho HS thӵc hiӋn theo tӯng nӝi dung cӫa chӫÿӅWtFKKӧp ĈӇ
hoàn thành công viӋFQj\ÿzL KӓLQJѭӡi GV vӯa phҧi nҳm chҳc chuҭn kiӃn thӭc, kӻ
QăQJFKѭѫQJWUuQKFiFP{QKӑc; hiӇu sâu sҳc nӝi dung tӯng môn hӑFÿӗng thӡi phҧi
FyQăQJ OӵFVѭSKҥm
%ѭ ӟc 6: Xây dӵng các hoҥWÿ ӝng dҥy hӑc cho tӯng nӝi dung
Xây dӵng các hoҥWÿӝng hӑc tұp FKR QJѭӡi hӑc là khâu quan trӑng nhҩt cӫa
quá trình thiӃt kӃ dҥy hӑc VӅ bҧn chҩt, thiӃt kӃ hoҥWÿӝng hӑc tұp chính là quá trình
thiӃt kӃ hoҥWÿӝng tìm tòi, khám phá tri thӭc, thӵc hành luyӋn tұp cho HS, thiӃt kӃ
SKѭѫQJ SKiS SKѭѫQJ WLӋn dҥy hӑc và xây dӵng các câu hӓLÿӏQKKѭӟng
ĈӇ thiӃt kӃ ÿѭӧc các hoҥW ÿӝng hӑc tұp thú vӏ và hiӋu quҧ, GV phҧi kӃt hӧp
ÿѭӧc nhiӅX SKѭѫQJ SKiS Yj KuQK WKӭc tә chӭc dҥy hӑc, kӃt hӧp tri thӭc, kӻ QăQJ
chuyên môn vӟi vӕn sӕng phong phú, biӃW³KRҥWÿӝQJKRi´FiFPөc tiêu và nӝi dung
dҥy hӑc Có thӇ chia hoҥWÿӝng theo vҩQ ÿӅ cҫn giҧi quyӃt hoһc theo cҩu trúc nӝi
dung cӫa chӫ ÿӅ Mӛi nӝi dung nhӓ, hoһc mӝt vҩQÿӅ cҫn giҧi quyӃt cӫa chӫ ÿӅ có
thӇ ÿѭӧc xây dӵng thành mӝt hoһc vài hoҥWÿӝng dҥy hӑc khác nhau Ӭng vӟi mӛi
hoҥWÿӝng cҫn thӵc hiӋn các công viӋc sau: [7]
- Chuҭn bӏ SKѭѫQJ WLӋn, thiӃt bӏ dҥy hӑc cho hoҥWÿӝng
- ;iFÿӏnh cách thӭc tә chӭc hoҥWÿӝng: hoҥWÿӝng nhóm, cá nhân
- Xây dӵng công cө ÿiQK JLiPөc tiêu hoҥWÿӝng: công cө ÿiQKJLiFyWKӇ là
mӝt câu hӓi, mӝt bài tұp hoһc mӝt nhiӋm vө cҫn thӵc hiӋQ«
- Chú ý mӕi liên hӋ giӳa nhӳng mҧng kiӃn thӭFOLrQTXDQÿӃn nhau; không chӍ
Kѭӟng tӟi viӋc hình thành kiӃn thӭc, kӻ QăQJ mà còn quan tâm tӟi viӋc hình thành,
WUDRÿәi cho HS các giá trӏ QKkQYăQ WuQKFҧPÿ~QJÿҳn; hình thành ӣ HS nhӳng năQJ
lӵc phù hӧSWUuQKÿӝ và lӭa tuәi
Trang 22- TҥRUDP{LWUѭӡng hoҥWÿӝQJÿDGҥQJÿDFKLӅu cho HS, kích thích tính ham
hiӇu biӃt, mong muӕn khám phá, tìm tòi cӫa các em
- ChӍ dүn cө thӇ cho HS vӅ SKѭѫQJWKӭc hoҥWÿӝQJFiFKÿiQKJLiKRҥWÿӝng
hӑc tұp hay sҧn phҭm cӫa quá trình hoҥWÿӝng
%ѭӟF 7: /ұS NӃ KRҥFK Gҥ\ KӑF
/ұS NӃ KRҥFK Gҥ\ KӑF chính là xiF ÿӏnh thӡL Oѭӧng tiӃn hành các hoҥW ÿӝng
cӫa chӫ ÿӅ7UѭӟF NKL[iF ÿӏnh thӡL Oѭӧng, cҫn phҧL[iF ÿӏnh thӡL Oѭӧng tӯng kiӃn
thӭF WURQJ NKXQJ FKѭѫQJ WUuQK 7ӯ ÿy FK~QJ WD ÿLӅu chӍnh cho phù hӧp vӟi khӕi
Oѭӧng kiӃn thӭFÿmWtFKKӧSÿӇ quyӃWÿӏnh thӡLOѭӧng tiӃn hành chӫ ÿӅ Mӝt chӫ ÿӅ
tích hӧSWKѭӡng có thӡLOѭӧng tӯ 4 tiӃt trӣ lên tùy khӕLOѭӧng kiӃn thӭc, kéo dài tӯ 3
ÿӃn 4 tuҫn Các tiӃt này không cҫn liên tөc, chúng ta vүn có thӇ dҥy các tiӃt bình
WKѭӡng xen giӳa các tiӃt dҥy tích hӧp Dӵ kiӃn thӡi gian cho mӛi hoҥWÿӝng TiӃSÿy
xây dӵng kӏch bҧn tә chӭc dҥy hӑc toàn bӝ chӫ ÿӅ: thӵc hiӋn các hoҥWÿӝQJQKѭWKӃ
nào, ai, làm gì, thӡi gian bao lâu, ӣ ÿkX«
%ѭ ӟc 8: Tә chӭc dҥy hӑc và ÿiQK JLi
Tә chӭFÿiQKJLiOj[k\GӵQJFiFWLrXFKtÿiQKJLiQӝi dung các chӫÿӅWtFK
hӧSÿm[k\GӵQJYjWtQKKLӋu quҧ cӫa chúng trong viӋFKuQKWKjQKYjSKiWWULӇQQăQJ
lӵFFKR+6WURQJGҥ\Kӑc Tӯ ÿy*9FyWKӇ ÿLӅu chӍnh lҥi các kiӃn thӭc, nӝi dung,
cҧi tiӃn hoһFWKD\ ÿәi PPDH ÿӇ chӫ ÿӅ hiӋu quҧ KѫQ Kҩp dүQ KѫQ YjSK Kӧp vӟi
- Sӵ hӭng thú cӫa HS vӟi chӫ ÿӅ, thông qua quan sát và phӓng vҩn HS
- MӭFÿӝ khҧ thi vӟLÿLӅu kiӋQFѫVӣ vұt chҩt
1.4 Thӵc trҥ ng cӫ a viӋ c dҥ y hӑ c tích hӧ p
Thӵc trҥ ng cӫ a viӋ c dҥ y hӑ c chӫ ÿ Ӆ tích hӧp khoa hӑc tӵ nhiên ӣ bұc THCS hiӋn
nay
Theo các nghiên cӭu cӫa 7UѭѫQJ 7Kӏ Thanh Mai và Lê Thanh Huy vӅ thӵc
trҥng và giҧi pháp dҥy hӑc tích hӧp các môn khoa hӑc tӵ nhiên ӣ bұc THCS hiӋn nay
cho thҩy: *9ÿmÿѭӧc tiӃp cұn vӟLFѫVӣ lý thuyӃt liên TXDQÿӃn DHTH, 9% còn
Trang 23lҥi cho rҵng bҧQ WKkQFKѭDKLӇu biӃt nhiӅu vӅ DHTH, con sӕ này chӫ yӃu liên quan
ÿӃn các GV trҿ mӟi nhұn nhiӋm sӣ
KKL ÿѭӧc hӓi vӅ vҩQÿӅ vұn dөng DHTH trong quá trình dҥy hӑc, 74,8% GV
cho biӃt hӑ ÿm Wӯng thӵc hiӋn các bài giҧng trên lӟp theo DHTH, chӫ yӃu ӣ mӭFÿӝ
liên hӋ (63,5%) hoһc tích hӧp bӝ phұn (38,3%), 13% GV nhұn thҩy có thӇ ÿm WKӵc
hiӋQ'+7+QKѭQJFKӍ mang tính chҩt ngүu nhiên, không có chӫ ÿtFK &KӍ có 12,2%
GV cho biӃWFKѭDWӯng tiӃn hành lӗng ghép giáo dөc các vҩQÿӅ khác ngoài phҥm vi
nӝi dung bài hӑc do SGK thiӃt kӃ /ƭQKYӵFÿѭӧc các GV tích hӧp nhiӅu nhҩt trong
quá trình dҥy hӑc là Giáo dөFP{LWUѭӡng và %Ĉ.+ WURQJÿyÿһc biӋWÿѭӧc
tích hӧp nhiӅu trong môn sinh hӑF Ĉӕi vӟi GV vұWOêOƭQKYӵFÿѭӧc tích
hӧp nhiӅu nhҩt là vҩQ ÿӅ năQJOѭӧng (30,55%) trong tәng sӕ 40,47% GV tiӃn hành
tích hӧp chӫ ÿӅ Qj\ĈDVӕ GV cho rҵng, hҫu hӃt các môn hӑFWURQJQKjWUѭӡng phә
WK{QJÿӅu phù hӧp vӟi viӋc tích hӧp giáo dөc kӻ QăQJVӕng cho HS (53,97%) ViӋc
lӗng ghép ÿjR Wҥo nghӅ chӫ yӃXÿѭӧc GV bӝ môn Vұt lý, Sinh hӑc thӵc hiӋn trong
quá trình dҥy hӑc chính khóa (13,09%) [3]
TT /ƭQKYӵc tích hӧp Lý Hóa Sinh Tәng
Theo [6], qua khҧo sát cho thҩy 100% GV WUrQ ÿӏDEjQĈj1ҹng biӃt qua khái
niӋm DHTH thӃ nhӳng mӭFÿӝ hiӇu biӃt lҥi khá khác nhau Qua nghiên cӭu cho thҩy
55,38% GV chӍ hiӇu tích hӧp ӣ mӭFÿӝ lӗng ghép liên hӋ, 44,62% GV hiӇu tích hӧp
ӣ mӭFÿӝ liên môn và xuyên môn Nguyên nhân là do thӡi gian tұp huҩn lҥi khá ngҳn,
NK{QJÿӫ ÿӇ truyӅn tҧi hӃt nӝi dung vӅ DHTH Sau thӡLJLDQÿLWұp huҩn, các GV vӅ
triӇn khai lҥi tҥi cѫVӣ F{QJWiFNKiVѫVjL, nӝLGXQJWKѭӡQJÿѭӧFLQWKjQKYăQEҧn và
ÿӇ các tә chuyên môn tiӃp tөc nghiên cӭX7X\ÿѭӧc tұp huҩn vӅ DHTH thӃ QKѭQJ
Trang 24khi vӅ Fѫ Vӣ GV vүn dҥy theo kiӇu truyӅn thӕng, không có GV biên soҥn nӝi dung
theo DHTH
Nghiên cӭXFNJQJ FKRWhҩy rҵng trong quá trình dҥy hӑc trên lӟp, 46,3% GV
chӫ yӃu truyӅn tҧi kiӃn thӭc trong bài hӑFtWÿӅ cұSÿӃn các vҩQÿӅ thӵc tӃ có liên
quan, 53,7% GV có liên hӋ vӟi kiӃn thӭc ngoài bài hӑc ViӋc chӍ dҥy kiӃn thӭc mà
không liên hӋ vӟi thӵc tӃ làm HS cҧm thҩy nhàm chán, không hiӇX ÿѭӧc mөF ÿtFK
khi hӑc kiӃn thӭc cӫa bài hӑc
Ngoài ra khi khҧo sát vӅ mӭFÿӝ vұn dөng các môn hӑc hoһc kiӃn thӭc khác
vào môn Vұt lý ĈD Vӕ GV chӍ ÿѭD FiF Qӝi dung hoһc kiӃn thӭc khác nӝi dung bài
hӑc vào ӣ mӭc thӍnh thoҧng (61%), 5% GV không bao giӡ ÿѭDNLӃn thӭc thӵc tӃ hoһc
kiӃn thӭc các môn hӑc khác có liên quan vào bài dҥy cӫa mình 7KHR ÿLӅu tra cho
thҩy, các lí do dүQÿӃn thӵc trҥQJWUrQÿyOj7Kӡi gian dҥy cho mӛi bài hӑc chӍ có 45
phút, kiӃn thӭc yêu cҫu cung cҩp cho HS lҥi quá dài, GV không thӇ tҧi hӃt nӝi dung
bài hӑc vì vұ\tWFK~êÿӃn các vҩQÿӅ thӵc tӃ nhҵm phát triӇQQăQJOӵc HS, lӟp hӑc
hiӋn nay lҥLTXi ÿ{QJNKy ÿӇ GV nҳm bҳW ÿѭӧc nhu cҫu hӑc tұp cӫa tӯng cá nhân
Ngoài ra HS hiӋn nay ý thӭc tӵ hӑc rҩt kém, vì vұy GV dù có giao nhiӋm vө vӅ nhà
cho HS thì rҩt ít HS chuҭn bӏ EjLWUѭӟc hoһFFNJQJFKӍ chuҭn bӏ ÿӇ ÿӕi phó, phҫn lӟn
HS hӑc vӟi mөFÿtFKÿӇ thi nên dù GV có thêm nӝi dung ngoài vào bài hӑc thì HS
FNJQJNK{QJ Pҩy quan tâm
Qua khҧo sát vӅ quá trình dҥy hӑc Vұt lý, kӃt quҧ cӫa nghiên cӭu vӅ các kiӃn
thӭFNKiFÿѭӧc tích hӧp vào bài dҥ\ ÿѭӧc trình bày ӣ bҧng sau:
7Kѭ ӡng 7Kѭ ӡng
xuyên
Luôn luôn
Tӯ bҧng 1.2 ta thҩy, kiӃn thӭc cӫa môn Toán là kiӃn thӭFÿѭӧFÿѭDYjRQKLӅu
nhҩWYuFyOLrQTXDQÿӃn viӋc sӱ dөng công thӭFÿӇ tính toán, 8% HS cho rҵng GV có
liên hӋ vӟi kiӃn thӭc Vұt lý vӟi môn Hóa hӑc Yjÿӕi vӟi môn Sinh hӑc, tӍ lӋ trên
Trang 25là rҩt thҩp Ngoài ra các nӝL GXQJ NKiFQKѭLӏch sӱ, Giáo dөc quӕc phòng, phòng
chӕng %Ĉ.+ lҥLtWÿѭӧFÿѭDYjRQӝi dung bài hӑc hoһc ÿѭӧFÿѭDYjRQKѭPӝt phҫn
phө VDX NKL*9 ÿmGҥy hӃt nӝi dung cӫa bài hӑc Các môn hӑc và nӝLGXQJNKiFQKѭTin hӑc, Ngoҥi ngӳ, Công nghӋ, Giáo dөc công dân, Mӻ thuұt, Âm nhҥc thì tӍ lӋ thӵc
tӃ ÿѭD vào bài hӑc là 0%
Trang 26KӃ t luұ QFKѭѫQJ
DHTH là mӝW TXDQ ÿLӇP Vѭ SKҥm, WURQJ ÿy QJѭӡi hӑc cҫQ KX\ ÿӝng mӑi
nguӗn lӵFÿӇ giҧi quyӃt mӝt tình huӕng có vҩQÿӅ nhҵm phát triӇQQăQJOӵc và phҭm
chҩt cá nhân GV sӁ Oj QJѭӡLKѭӟng dүn, tә chӭFÿLQKKѭӟng các hoҥWÿӝng cho HS
Các em sӁ phҧLKX\ÿӝQJÿӗng thӡi kiӃn thӭc, kӻ QăQJ thuӝc nhiӅXOƭQKYӵc khác nhau
nhҵm giҧi quyӃt các nhiӋm vө hӑc tұp Tӯ ÿy+6VӁ KuQKWKjQKÿѭӧc các kiӃn thӭc, kӻ
QăQJ PӟLÿӗng thӡi phát triӇQÿѭӧFFiFQăQJ Oӵc cҫn thiӃt
VӅ bҧn chҩWTXDQÿLӇP'+7+OjWKD\ÿәi mөc tiêu và nӝi dung cӫa tiӃn trình
dҥy hӑc TUѭӟc hӃt, các chӫ ÿӅ tích hӧp có nӝi dөng mang tính thӵc tiӉn nên sinh
ÿӝng, hҩp dүn ÿӕi vӟi HS, có ѭX thӃ trong viӋc tҥo ra ÿӝng Fѫ hӭng thú hӑc tұp cho
HS Hӑc các chӫ ÿӅ tích hӧp, liên môn, HS ÿѭӧc WăQJ Fѭӡng vұn dөng kiӃn thӭc tәng
hӧp vào giҧi quyӃt các tình huӕng thӵc tiӉn, ít phҧi ghi nhӟ kiӃn thӭc mӝt cách máy
móc Do ÿy mөc tiêu có tính tích hӧp sӁ NK{QJFzQÿһt nһng vào viӋc truyӅn thө kiӃn
thӭc mà tұp trung phát triӇn kӻ QăQJ, QăQJ Oӵc cҫn thiӃt cho HS Tӯ ÿyGүQÿӃn phҧi
có sӵ lӵa chӑn khác vӅ SKѭѫQJSKiS SKѭѫQJWLӋn dҥy hӑc Mөc tiêu và nӝi dung dҥy
hӑFWKD\ÿәi dүQÿӃn cách kiӇPWUDÿiQKJLi+6FNJQJSKҧLWKD\ÿәi NӃu vүn giӳa lҥi
cách kiӇPWUDÿiQKJLiWUX\Ӆn thӕng thì cҧi cách giáo dөc, cҧi cách nӝi dung vүn chӍ
là lý thuyӃt suông, không có tính khҧ thi 1KѭYұy, cҧi cách giáo dөFWKHRTXDQÿLӇm DHTH phҧLÿѭӧc thӇ hiӋn ӣ cҧ nӝLGXQJFKѭѫQJWUuQKPPDH SKѭѫQJSKiS NLӇm tra ÿiQKJLiYjKuQKWKӭc tә chӭc dҥy hӑc
Dҥy hӑc theo các chӫ ÿӅ liên môn không nhӳng giҧm tҧi cho GV trong viӋc
dҥy các kiӃn thӭc liên môn cӫa mình mà còn có tác dөng bӗi Gѭӥng, nâng cao kiӃn
thӭc và kӻ QăQJ Vѭ phҥm cho GV, góp phҫn phát triӇn ÿӝi QJNJ GV bӝ môn hiӋn nay
thành ÿӝi QJNJ GV có ÿӫ QăQg lӵc DHTH Thӵc trҥng hiӋn nay cho thҩy, ÿD sӕ GV ÿm
có sӵ trang bӏ mӝt sӕ kiӃn thӭc liên quan ÿӃn DHTH và tâm lý sҹn sàng vұn dөng
DHTH trong môn KHTN Tuy nhiên vүn còn nhiӅu GV FKѭD hiӇu ÿ~QJ vӅ tích hӧp,
mӭFÿӝ sҹn sàng cho DHTH theo chӫ ÿӅ còn khá hҥn chӃ FNJQJ QKѭ FKѭD vұn dөng
tích hӧp trong quá trình dҥy hӑc
Trang 27
&+ѬѪ1* 2 THIӂT Kӂ VÀ TӘ CHӬC DҤY HӐC TÍCH HӦP CHӪ Ĉӄ ³7+ Ӫ< Ĉ, ӊN
VÀ CÁCH SӰ DӨ1*Ĉ, ӊ1 1Ă1*+ Ӧ3/é´ CHO HӐC SINH BҰC
TRUNG HӐ& &Ѫ6 Ӣ
2.1 Ĉ͓ nh K˱ ͣng cͯa vi͏c xây dng chͯ ÿ͉ tích hͫp ³7K ͯy ÿi͏n và cách s͵ dͭng ÿL ͏n
QăQJ hͫ p Oê´
Mөc tiêu xây dӵng chӫ ÿӅ
1KѭFK~QJWDÿmELӃWQăQJOѭӧQJÿiӋn là yӃu tӕ có tҫm quan trӑQJÿһc biӋt, là
nhu cҫu thiӃt yӃXÿӇ QkQJFDRÿӡi sӕng vұt chҩt và tinh thҫn cӫa nhân dân; là nguӗn
ÿӝng lӵc cho phát triӇn kinh tӃ - xã hӝi ĈLӋQQăQJÿѭӧFWҥRUDWӯFiFGҥQJQăQJlѭӧQJNKiFQKDXWLӅP WjQJ WURQJ Wӵ QKLrQViӋW1DPFK~QJWDÿѭӧFWKLrQQKLrQѭXÿmLFy
nhiӅXÿLӅu kiӋn thuұn lӧLÿӇ phát triӇn thӫ\ÿLӋn QKѭQJ WKӵc tӃ cho thҩy khҧ QăQJ
khai thác, sӱ dөng còn nhiӅu hҥn chӃ, gây nên sӵ lãng phí và hiӋu quҧ không cao
'Rÿy viӋc giáo dөc sӱ dөng tiӃt kiӋm và hiӋu quҧ QăQJOѭӧng ÿLӋn thiӃWQJKƭ
là mӝt viӋc làm cҩp bách và thiӃt thӵc BӣLYuKjQKÿӝng và ӭng xӱ cӫDFRQ QJѭӡi
ÿӕi vӟi các nguӗQ QăQJOѭӧng quý giá bӏ ÿLӅu chӍnh bӣLFKtQKWKiL ÿӝ và nhұn thӭc
cӫa hӑ mà giáo dөc có vai trò to lӟn trong viӋc này Vì vұy chӫ ÿӅ này ÿѭӧc xây dӵng
nhҵm mөc tiêu chính HS có thӇ phát triӇQÿѭӧFFiFQăQJOӵc cҫn thiӃt và hình thành
nhiӅu kӻ QăQJ trong cuӝc sӕng HS có thӇ biӃWÿѭӧc các kiӃn thӭc FăQEҧn vұt lý liên
TXDQ ÿӃn thӫ\ ÿLӋQ FNJQJ QKѭ ÿLӋQ QăQJ +uQK WKjQK ê WKӭc, hành vi sӱ dөQJ QăQJ
OѭӧQJÿLӋn tiӃt kiӋm và hiӋu quҧ ӣ trong lӟp hӑc, tҥLQKjWUѭӡng, ÿӏDSKѭѫQJQѫLFiF
HPÿDQJVӕng, có ý thӭc tuyên truyӅn vӅ sӱ dөQJQăQJOѭӧQJÿLӋn tiӃt kiӋm hiӋu quҧ
ÿӗng thӡLFyWKiLÿӝ phê phán nhӳQJKjQKYLFKѭDVӱ dөnJQăQJOѭӧQJÿLӋn tiӃt kiӋm
WURQJJLDÿuQKYjFӝQJÿӗng
Yêu cҫ u xây dӵng chӫ ÿ Ӆ
ĈӇ có thӇ tiӃSWKXÿѭӧc kiӃn thӭc chӫ ÿӅ này mӝt cách trӑn vҽn HS cҫn phҧi
có sҹn các kiӃn thӭFFѫ bҧn vӅ ÿiӋQQKѭKLӋXÿLӋn thӃFѭӡQJÿӝ GzQJÿLӋQÿӏnh luұt
2KP« HS phҧi chӫ ÿӝng, tích cӵFÿӝc lұp, có tinh thҫn hӧp tác
Ĉӕi vӟi GV phҧi Fy WUuQKÿӝ [iFÿӏnh các mөc tiêu bài dҥy, phân bӕ thӡi gian
hӧp lý, chӑn lӵDSKѭѫQJSKiSGҥy hӑc phù hӧp, khҧ QăQJEDRTXiWYjÿLӅu hành hoҥt
ÿӝng cӫa HS GV phҧLÿҧm bҧo dҥ\ ÿѭӧc cҧ lý thuyӃt và thӵc hành
Trang 28+ѭӟng dүn HS làm quen dҫn vӟi viӋc chuҭn bӏ tài liӋu, nghiên cӭu bài hӑc,
VѭX tҫm và xӱ lí thông tin liên quan ÿӃn bài hӑc.Hình thành cho HS mӝt sӕ kӻ QăQJnghiên cӭu ban ÿҫu QKѭ dӵ ÿRiQ quan sát, phân tích, ÿӇ viӋc chuҭn bӏ ngày càng
tӕt KѫQNgoài ra GV nên kӃt hӧp vӟi gia ÿuQK HS ÿӇ trӧ giúp tӕt nhҩt cho hoҥt ÿӝng
chuҭn bӏ cӫa các em Gia ÿuQK không chӍ tҥo ÿLӅu kiӋn cho HS chuҭn bӏ các ÿӗ dùng
mà còn trao ÿәi, thҧo luұn vӟi HS ÿӇ các em có mӝt nӅn tҧng kiӃn thӭc tӕt WUѭӟc khi
tham gia vào các hoҥt ÿӝng hӑc tұp
&ѫVӣ vұt chҩt phòng dҥy tích hӧp sӁ phҧi trang bӏ ÿҫ\ÿӫ trang thiӃt bӏ dҥy
hӑFFNJQJQKѭGөng cө thӵc hành kӻ QăQJ 7X\ QKLrQ GR ÿһFÿLӇm cӫa viӋc tә chӭc
DHTH cho nên diӋn tích phòng hӑc phҧLÿӫ lӟQÿӇ kê bàn ghӃ và tә chӭc các hoҥt
ÿӝng
2.1 Quy trình xây dӵng chӫ ÿ Ӆ tích hӧp ³7K ӫy ÿL Ӌn và cách sӱ dөng ÿL Ӌn QăQJ
hӧ p Oê´
Lӵa chӑ n chӫ ÿ Ӆ
ĈLӋQQăQJ Uҩt phә biӃn và cҫn thiӃt vӟLÿӡi sӕng cӫD FRQQJѭӡi Có thӇ nói
ÿLӋQQăQJJLӕQJQKѭPҥch máu ngҫm cӫa mӑi hoҥWÿӝng trong cuӝc sӕng Trong bӕi
cҧnh các nguӗQ QăQJ Oѭӧng hóa thҥch (than, dҫu mӓ ÿDQJ Fҥn dҫn, các nhà máy
ÿLӋn hҥt nhân tiӅm ҭn nguy hiӇP QJѭӡL WDÿһc biӋt chú trӑQJÿӃn các nguӗQ QăQJ
Oѭӧng tái tҥRWURQJÿyFyWKӫ\ÿLӋn Tuy nhiên, viӋc phát triӇn thӫ\ÿLӋn tràn lan thӡi
JLDQTXD ÿmEӝc lӝ nhӳng bҩt әn, hұu quҧ xҩu Theo các chuyên gia, nhӳng bҩt cұp
ÿDQJGҫn lӝ rõ trong công tác quҧn lý xây dӵng và vұn hành các công trình thӫ\ÿLӋn
Thӫ\ÿLӋn hiӋQQD\ÿDQJOjFKӫ ÿӅ mang tính thӡi sӵ và cҩp thiӃWÿӕi vӟLQJѭӡi dân
miӅn Trung nói riêng và cҧ Qѭӟc nói chung
Ĉӕi vӟi các HS bұc THCS FiF HP ÿm Fy QKӳng quan niӋPEDQÿҫu vӅ ÿLӋn
+ѫQQӳa, các kiӃn thӭc vӅ thӫy ÿLӋQYjÿLӋQQăQJ[Xҩt hiӋn không chӍ trong môn Vұt
lí mà cҧ trong môn Công nghӋĈӏa lý, Sinh hӑc Vì vұy, chúng tôi lӵa chӑn chӫ ÿӅ
tích hӧp ³7Kӫ\ÿLӋn và cách sӱ dөQJÿLӋQQăQJKӧSOê´ ÿӇ dҥy hӑFÿӕi vӟi HS lӟp 9
;iFÿ ӏ nh các vҩ Qÿ Ӆ cҫn giҧi quyӃt
Nӝ i dung 1: Vai trò cӫDÿLӋQQăQJ WURng cuӝc sӕng
- ĈiӋQQăQJ FyYDLWUzJuWURQJFXӝc sӕng?
- /jP VDRÿӇ WtQKÿѭӧc tiӅQÿLӋn?
Nӝ i dung 2: HoҥWÿӝng cӫa thӫ\ÿLӋn
Trang 29- Thӫ\ ÿLӋn có các bӝ phұn chính nào?
- Các bӝ phұQ Qj\ ÿyQJYDLWUzJu"
- Thӫ\ ÿLӋn hoҥWÿӝng ra sao?
- Có nhӳng kiӇu thӫ\ÿLӋn nào?
- Vì sao các thӫ\ÿLӋQÿӅXFyÿұp chҳQ Qѭӟc trên cao?
Nӝ i dung 3: Thӫ\ ÿLӋn vӟi tKLrQQKLrQYj FRQQJѭӡi
- ĈLӅu kiӋn tӵ nhiên ҧQKKѭӣQJ JuÿӃn sӵ hoҥWÿӝng cӫa thӫ\ ÿLӋn?
- 9u VDRQѭӟc ta lҥi có tiӅPQăQJ WKӫ\ÿLӋn lӟn?
- Thӫ\ ÿLӋn ҧQK KѭӣQJ JuÿӃn thirQQKLrQYjFRQQJѭӡi?
- /jP VDRÿӇ tránh các hұu quҧ do thӫ\ÿLӋn gây ra?
Nӝ i dung 4: Sӱ dөng an toàn, tiӃt kiӋPÿLӋQQăQJ
- Mөc I - Bài 34: Mi\SKiW ÿLӋn xoay chiӅu - Vұt lý 9
- Mөc I - Bài 37: Máy biӃn thӃ - Vұ t lý 9
- Mөc III - Bài 61: Sҧn xuҩWÿLӋQQăQJ- NhiӋWÿLӋn và thӫ\ÿLӋn -
Vұ t lý 9
- Mөc I - Bài 46: Máy biӃn áp mӝt pha - Công nghӋ 8
Nӝ i dung 3 - Mөc I - Bài 28: ĈһFÿLӇPÿӏa hình ViӋt Nam - Ĉӏ a lý 8
- Mөc I - %jL ĈһFÿLӇm khí hұu ViӋt Nam - Ĉӏ a lý 8
Trang 30Thӫ\ ÿLӋn
vӟi thiên
nhiên và
FRQQJѭӡi
- Mөc I - %jL ĈһFÿLӇm sông ngòi ViӋt Nam - Ĉӏ a lý 8
- Mөc II, III - %jL 7iFÿӝng cӫDFRQQJѭӡLÿӕi vӟLP{LWUѭӡng
- Mөc I, II - Bài 48: Sӱ dөng hӧSOêÿLӋQQăQJ- Công nghӋ 8
- Mөc I, II - Bài 53: ThiӃt bӏ bҧo vӋ cӫa mҥQJÿLӋn trong nhà - Công
- 1rXÿѭӧc ví dө ӭng dөng cӫDÿLӋQQăQJWURQJÿӡi sӕng sҧn xuҩWYjѭXÿLӇm
cӫa viӋc sӱ dөQJ ÿLӋQQăQJ VRYӟi các dҥQJ QăQJ Oѭӧng khác
- NrXÿѭӧc các kiӃn thӭc FѫEҧn vӅ: công cӫDGzQJÿLӋnÿLӋQQăQJcông suҩt,
hiӋu suҩt hoһc nhұQ UDFK~QJ NKLÿѭӧc yêu cҫu
- Vұn dөng công thӭc tính ÿLӋQQăQJ tiêu thө ÿӇ tính tiӅQÿLӋQWURQJJLDÿuQK
- ChӍ UDÿѭӧc các bӝ phұn chính trong nhà máy thӫ\ÿLӋn 7UuQKEj\ÿѭӧc quá
trình biӃQÿәLQăQJ Oѭӧng trong các bӝ phұn ÿy
- 7UuQKEj\ÿѭӧc cҩu tҥo và nguyên lý hoҥWÿӝng cӫDPi\SKiWÿLӋn xoay chiӅu
và máy biӃn thӃ
- 1rXÿѭӧFÿһFÿLӇPÿӏa hình, sông ngòi, khí hұXQѭӟc ta tӯ ÿyFKӍ UDFiFÿLӇm
thuұn lӧi cho sӵ phát triӇn thӫ\ÿLӋn
- GiҧLWKtFKÿѭӧc nguyên nhân cӫa viӋFWăQJJLҧm công suҩt cӫa nhà máy thӫy
Trang 31- Trҧ lӡLÿѭӧc câu hӓi vì sao phҧi giҧm bӟWÿLӋQQăQJ WURQJJLӡ FDRÿLӇm
- ĈӅ xuҩt và thӵc hiӋQÿѭӧc các biӋQSKiSWK{QJWKѭӡQJÿӇ sӱ dөng tiӃt kiӋm
ÿLӋQQăQJ
- ĈӅ xuҩWÿѭӧc các biӋn pháp bҧo vӋ P{LWUѭӡng sinh thái
- ĈӅ xuҩWÿѭӧc các biӋn pháp làm giҧm hұu quҧ do các thӫ\ÿLӋn gây nên
VӅ kӻ QăQJ
- Hình thành và phát triӇQQăQJOӵc tӵ hӑc, *49Ĉ, làm viӋc nhóm, thu thұp,
xӱ lí thông tin, sӱ dөng công nghӋ thông tin, sӱ dөng bҧQÿӗ WѭGX\Nӻ QăQJOjPWhí
nghiӋm, quan sát nhұn xét qua tranh ҧnh thӵc tӃ
- Thӵc hiӋQÿѭӧc mӕi nӕi dây dүQ ÿLӋQÿ~QJkӻ thuұt
- Thӵc hiӋQÿѭӧc viӋFVѫFӭXFKRQJѭӡi bӏ ÿLӋn giұt và các quy tҳc sӱ dөng
ÿLӋn an toàn
- ThiӃt kӃ ÿѭӧc mô hình thӫ\ÿLӋn và vӁ ÿѭӧc poster tuyên truyӅn vӅ tiӃt kiӋm
ÿLӋQQăQJ
VӅ WKiLÿ ӝ
- &yWKiLÿӝ tích cӵc trong viӋc sӱ dөng tiӃt kiӋPÿLӋQQăQJ
- &yWKiLÿӝ tích cӵc tuyên truyӅn viӋc tiӃt kiӋPÿLӋQQăQJ
- &yWKiLÿӝ tích cӵc tuyên truyӅn bҧo vӋ P{LWUѭӡng sinh thái
VӅ năQJ O ӵc hình thành chuyên biӋWKѭ ӟQJÿ Ӄn cho HS
Có 4 nhóm năQJ Oӵc K: kiӃn thӭc; P: pKѭѫQJSKiS;WUDRÿәi thông tin; C:
cá nhân (chi ti͇ t n͡ LGXQJÿ˱ ͫc trình bày trong ti͇n trình d̩y h͕c)
;iFÿ ӏ nh các nӝ i dung dҥ y hӑ c
Vӟi các kiӃn thӭFÿm[iFÿӏQKÿѭӧc ӣ Eѭӟc 3, chúng tôi tiӃQKjQKSKkQWtFKÿӇ ÿѭDUDFiFQӝi dung dҥy hӑFQKѭVDX
Nӝ i dung 1: Vai trò cӫ DÿL ӋQQăQJWURQJFX ӝc sӕng
Trong nӝi dung này +6 ÿѭӧc tìm hiӇu vӅ công suҩWÿLӋn, công cӫDGzQJÿLӋn
HS sӁ ÿѭӧc giao nhiӋm vө tìm hiӇu các nӝi dung: công suҩW ÿLӋn là gì? Công suҩt
ÿӏnh mӭc là gì? Làm thӃ QjR ÿӇ tính công suҩW"ĈLӋQ QăQJOjJu"ĈLӋQQăQJFy WKӇ
biӃQÿәL WKjQK QăQJOѭӧQJ QjR" /ѭӧQJÿLӋQ QăQJ ELӃQÿәi gӑi là gì? Làm sao tính
ÿѭӧFOѭӧQJÿLӋQQăQJQj\" 1JRjLUD\rXFҫu HS tìm hiӇu vӅ cҩu tҥo và nguyên tҳc
hoҥWÿӝng cӫDF{QJWѫÿLӋn
Trang 32Bҵng nhӳng hiӇu biӃt cӫa bҧn thân, HS sӁ hoҥWÿӝng nhóm hoàn thành bҧQÿӗ
WѭGX\ÿӇ thҩy vai trò to lӟn cӫDÿLӋQQăQJ WURQJFXӝc sӕng
Tӯ nhӳng kiӃn thӭc trên yêu cҫu HS vӅ nhà tính tiӅQÿLӋn sӱ dөng cӫDJLDÿuQK
trong 1 tháng
Nӝ i dung 2: Hoҥ Wÿ ӝng cӫa thӫ\ÿL Ӌn
Bây giӡ, các em sӁ tìm hiӇXÿLӋQQăQJÿѭӧc tҥRUDQKѭWKӃ nào tӯ thӫ\QăQJ
ĈӇ *49ĈQj\+6VӁ vұn dөng kiӃn thӭFFѫQăQJYjVӵ chuyӇQKyDFѫQăQJӣ lӟp 8
Tӯ ÿyJLҧLWKtFKÿѭӧc vì sao các nhà máy thӫ\ÿLӋn lҥLFyÿұSQѭӟFWUrQFDR"6DXÿy
mӛi nhóm HS sӁ tӵ thiӃt kӃ mô hình thӫ\ÿLӋn cho nhóm mình thông qua hoҥWÿӝng
này các em sӁ mô tҧ ÿѭӧc các bӝ phұn chính cӫa thӫ\ÿLӋn, chӭc năQJFӫa các bӝ
phұQ ÿyFNJQJQKѭTXiWUuQKFKX\ӇQ ÿәLQăQJOѭӧng ӣ các bӝ phұn
Ӣ nӝL GXQJ Qj\ +6 FNJQJ VӁ tìm hiӇu vӅ máy biӃQ iS Pi\ SKiW ÿLӋn xoay
chiӅu và các kiӇu thӫ\ÿLӋQNKiFQKDXFNJQJQKѭELӃWÿѭӧFWUѭӡng hӧp nào thӫ\ÿLӋn
sӁ xҧ ONJ
Nӝ i dung 3: Thӫ \ ÿL Ӌn vӟLWKLrQQKLrQYjFRQQJѭ ӡi
Nӝi dung này WUѭӟc hӃt HS sӁ trҧ lӡi câu hӓi: vì sao trӳ OѭӧQJÿLӋQFNJQJQKѭ
tiӅPQăQJ WKӫ\ÿLӋQ Qѭӟc ta lҥi lӟQ QKѭYұy? Bҵng cách tìm hiӇX FiFÿLӅu kiӋn tӵ
nhiên vӅ ÿһFÿLӇPÿӏa hình, sông ngòi, khí hұXQѭӟc ta Tӯ ÿk\+6FNJQJELӃWÿѭӧc vì
sao thӫ\ ÿLӋQWăQJJLҧm công suҩt theo mùa
1yLÿӃn thӫ\ÿLӋn, không thӇ không nhҳFÿӃQONJOөWGRÿy+6FzQÿѭӧc giao
nhiӋm vө tìm hiӇu các ҧQKKѭӣng tích cӵc, tiêu cӵc cӫa thӫ\ÿLӋn lên thiên nhiên và
FRQQJѭӡi bҵQJFiFKVѭXWҫm tranh ҧnh Tӯ ÿy +6 VӁ thҩ\ÿѭӧc nhӳng mһt lӧi, mһt
hҥi cӫa thӫ\ÿLӋQYj ÿiQKJLi[HPWKӫ\ÿLӋn có phҧLOjQJX\rQ QKkQ Jk\ UDONJOөt
Nӝ i dung 4: Sӱ dө ng an toàn, ti Ӄ t kiӋ PÿL ӋQQăQJ
ĈLӋQ QăQJ WX\ Uҩt thuұn tiӋn cho cuӝc sӕQJ QKѭQJ Qy FKӭa rҩt nhiӅu nguy
hiӇm Vì vұy ӣ nӝi dung cuӕi các em sӁ tìm hiӇu các sӱ dөng an toàn, tiӃt kiӋPÿLӋn
Trong nӝi dung này, các em tìm hiӇu nguyên nhân gây ra tai nҥQÿLӋn, hұu quҧ ra sao
và quan trӑQJKѫQOjÿӅ xuҩt giҧi pháp ÿӇ sӱ dөQJÿLӋn an toàn và cӭXQJѭӡi gһp tai
nҥn ÿLӋn ĈӇ nӝi dung thêm phҫn thú vӏ, chúng W{Lÿһt ra nhiӋm vө cho nӝLGXQJQKѭ
VDX³+m\ÿyQJYDLWUzOj hӑDVƭHPKm\YӁ nhӳng bӭc tranh tuyên truyӅn mӑLQJѭӡi
chung tay tiӃt kiӋPÿLӋQ´
'ѭӟLÿk\OjWRjQEӝ nӝi dung, thông tin hӛ trӧ cho HS trong suӕt quá trình hӑc
chӫ ÿӅ: [2],[4],[8],[9]
Trang 33CHӪ Ĉӄ: THӪ< Ĉ, ӊN VÀ CÁCH SӰ DӨ1*Ĉ, ӊ11Ă1*+ ӦP LÝ
GHI CHÚ CÁC HIӊU LӊNH TRONG TÀI LIӊU
CÂU HӒI NHӒ QUAN SÁT BÀI TҰP DӴ ÁN "BÀI TҰP NHӒ
Trong thӡL ÿҥL QJj\ QD\ QăQJ OѭӧQJ ÿLӋn có vai trò rҩt lӟQ WURQJ ÿӡi sӕQJ FRQ QJѭӡL FNJQJ QKѭ Vҧn xuҩt phát triӇn cӫD ÿҩW Qѭӟc ĈLӋn giúp
FK~QJ WD OjP ÿѭӧc rҩt nhiӅu viӋc vӅ mӑi mһt, nào là nҩX Qѭӟng, thҳp sáng, giҧL WUt«Có thӇ QyL ÿLӋn là mӝt tài nguyên quan trӑng cho con
QJѭӡL 1KѭQJ NK{QJ SKҧL DL FNJQJ ELӃW ÿѭӧc giá trӏ cӫa nguӗn tài nguyên này, mӝt sӕ WUѭӡng hӧS OmQJ SKt ÿLӋn khi không sӱ dөQJ ÿӃn Do
sӵ phát triӇn nhanh chóng cӫa các khoa hӑc kӻ thuұt, các ngành công nghiӋp sӱ dөQJ ÿLӋQ WăQJ Pҥnh Cùng vӟi sӵ biӃQ ÿәi khí hұu diӉn
biӉn phӭc tҥp nên nhu cҫu sӱ dөQJ ÿLӋQ QJj\ FjQJ WăQJ Pj QJXӗQ QăQJ OѭӧQJ ÿӇ sҧn xuҩW UD ÿLӋQ ÿDQJ Gҫn cҥn kiӋt, dүn tӟi tình trҥng thiӃu
ÿLӋQ GR ÿy YLӋF ÿҫX Wѭ SKiW WULӇn nguӗQ QăQJ OѭӧQJ ÿӇ sҧn xuҩW ÿLӋQ OX{Q ÿѭӧc chú trӑnJ ÿӗng thӡL FNJQJ Fy QKӳng biӋn pháp tuyên truyӅn
sӱ dөng tiӃt kiӋP ÿLӋQ ÿӇ ÿiSӭQJ ÿӫ nhu cҫu sҧn xuҩt và sinh hoҥt cӫD FRQ QJѭӡi Sӵ phát triӇn nhanh chóng cӫa kӻ thuұt và công nghӋ
ÿLӋQ ÿm OjP WKD\ ÿәi nӅn công nghiӋp chҥy bҵQJ KѫL QѭӟF WUѭӟF ÿy FNJQJ QKѭ WKD\ ÿәi xã hӝL ORjL QJѭӡi Tính linh hoҥt cӫD ÿLӋn cho phép
FRQ QJѭӡi có thӇ ӭng dөng nó vào vô sӕ OƭQK YӵF QKѭ giao thông, ӭng dөng nhiӋt, chiӃu sáng, viӉn thông và Pi\ WtQK ÿLӋn tӱ 1ăQJ Oѭӧng
ÿLӋn ngày nay trӣ WKjQK [ѭѫQJ Vӕng trong mӑi công nghӋ hiӋQ ÿҥi
Chúng ta cùng tìm hiӇX YDL WUzFNJQJ QKѭFiFK WҥRUDÿLӋQ QăQJ ÿӇ biӃt nó quan trӑQJ QKѭ WKӃ nào vӟi cuӝc sӕng chúng ta nhé!
Chӫ ÿӅ này gӗm có 4 nӝi dung chính: 1 Vai trò cӫDÿLӋQ QăQJ WURQJ FXӝc sӕng
2 HoҥWÿӝng cӫa thӫ\ ÿLӋn
3 Thӫ\ ÿLӋn vӟL WKLrQ QKLrQ YjFRQQJѭӡi
4 Sӱ dөng an toàn, tiӃt kiӋP ÿLӋQ QăQJ
Trang 34NӜI DUNG 1: VAI TRÒ CӪ$Ĉ, ӊ11Ă1*7521*&8 ӜC SӔNG
Khi sӱ dөQJ ÿqQÿLӋQ FyÿqQViQJ PҥQK FyÿqQViQJ \Ӄu ngay cҧ khi ciFÿqQQj\ ÿѭӧc dùng vӟi cùng mӝt hiӋX ÿLӋn thӃ Vұ\ FăQFӭ YjRÿkX
ÿӇ [iFÿӏnh mӭFÿӝ hoҥW ÿӝng mҥnh yӃu khác nhau này?
tҳt là công suҩt) bҵng sӕ oát ghi trên
dөng cө ÿyYj ÿѭӧc gӑi là công suҩt
ÿӏ nh mӭc
Công suҩW ÿӏnh mӭc cӫa mӛi dөng cө
ÿLӋn cho biӃt công suҩt mà dөng cөÿy WLrX WKө khi hoҥW ÿӝng bình WKѭӡng Mӝt dөng cө hoҥW ÿӝng càng
mҥnh thì công suҩt cӫa nó càng lӟn
MӝWEjQOjÿѭӧFÿLӅu chӍnh lúc nóng nhiӅu lúc nóng ít thì trong trѭӡng hӧp nào bàn
là có công suҩt nhӓ KѫQ"
7D ÿm ELӃt trong vұW Oê ÿӇ biӃW QJѭӡi nào hay máy nào làm
viӋc khӓH KѫQ QJѭӡi ta dùng khái niӋm công suҩW Fy ÿѫQ Yӏ là
RiW: 7ѭѫQJ Wӵ QKѭYұ\ WURQJJLD ÿuQKWUrQFiF WKLӃt bӏ ÿLӋn
ta hay thҩy các thông sӕ vӅ vôn và oát Các thông sӕ ÿy FKӍ
hiӋXÿLӋn thӃ ÿӏnh mӭc và công suҩWÿӏnh mӭc cӫa thiӃt bӏ ÿLӋn
ÿy&{QJ VXҩWFyÿѫQYӏ là oát (W)
Ghi chú
Trang 35;pWWUѭӡng hӧS ÿRҥn mҥFK FyÿLӋn trӣ R, hãy chӭng minh công suҩW ÿLӋn cӫD ÿRҥn mҥFK ÿѭӧc tính theo công thӭc:
%ѭ ӟc 2: TKD\ EyQJ ÿqQ9± : YjRYjOjP WѭѫQJ Wӵ, ghi
bҵng tích cӫa hiӋX ÿLӋn thӃ giӳDKDL ÿҫu dөng cө ÿy KRһc
ÿRҥn mҥFK Yj FѭӡQJÿӝ GzQJÿLӋn chҥy qua nó: P = U.I
7URQJ ÿy 3ÿREҵng oát (W)
8 ÿREҵng vôn (V) , ÿREҵng ampe (A) 1W = 1V.1A
6˯ÿ ͛ m̩FKÿL ͏ n
7DÿLWuP F{QJ WKӭc tính công suҩt nhé!
Trang 36HҵQJ QJj\ JLD ÿuQK WDÿӅu phҧi sӱ dөQJ ÿLӋn và trҧ tiӅQ ÿLӋn theo sӕ ÿӃm cӫD F{QJ WѫÿLӋn Sӕ ÿӃm này cho biӃW OѭӧQJ ÿLӋQ QăQJ ÿmWLrX WKө
các thiӃt bӏ nào?
ĈLӋQ QăQg có thӇ chuyӇn hóa thành các dҥQJ QăQJ OѭӧQJ NKiF WURQJ ÿy FyphҫQ QăQJ Oѭӧng có ích và phҫQ QăQJ Oѭӧng vô ích
TӍ sӕ giӳa phҫQ QăQJ OѭӧQJ Fy tFK ÿѭӧc chuyӇn hóa tӯ ÿLӋQ QăQJ Yj WRjQ Eӝ
ÿLӋQ QăQJ WLrX WKө ÿѭӧc gӑi là hiӋu suҩt sӱ dөQJ ÿLӋQ QăQJ +
౪౦
Qua khҧo sát nhiӅu quá trình biӃQ ÿәL QăQJ Oѭӧng trong tӵ nhiên các nhà bác
hӑc thҩy rҵng: QăQJO˱ ͫng không t sinh ra ho̿c m̭WÿLPjFK ͑ chuy͋ n hóa t
d̩ ng này sang d̩ ng khác, ho̿ c truy͉ n tͳ v̵ t này sang v̵ t khác Ĉk\ FNJQJ
chính là nӝi dung cӫa ÿ ӏ nh luұ t bҧ RWRjQQăQJ Oѭ ӧng
" Các dөng cө ÿLӋn khi hoҥWÿӝQJ ÿӅu biӃQ ÿәL ÿLӋQ QăQJ WKjQK FiFGҥng
QăQJ Oѭӧng khác Em hãy hoàn thành bҧng sau và chӍ UDÿkXOjSKҫQ QăQJ
OѭӧQJ ÿѭӧc biӃQ ÿәi tӯ ÿLӋQ QăQJ OjFytFK YjY{tFK"
Trang 37
Công cӫ D GzQJ ÿL Ӌn sҧn ra trong mӝW ÿRҥn mҥch
là sӕ ÿR OѭӧQJÿLӋQQăQJ PjÿRҥn mҥFK ÿy tiêu thө
ÿӇ chuyӇn hóa thành các dҥQJ QăQJ Oѭӧng khác
Ngoài ra công cӫa dzQJ ÿLӋQ FzQ ÿѭӧFÿREҵng
ÿѫQYӏ kilôoat giӡ (kW.h):
1kW.h = 1000W.3600s = 3,6.106 J
Thӵc tӃ, công cӫDGzQJÿLӋQKD\ ÿLӋn QăQJ Vӱ dөQJ ÿѭӧF ÿR EҵQJ F{QJ Wѫ
ÿLӋn Khi các dөng cө và thiӃt bӏ tiêu thө
ÿLӋQ QăQJ KRҥW ÿӝQJ ÿƭD WUzQ Fӫa công Wѫ TXD\ Vӕ chӍ cӫD F{QJ Wѫ WăQJ Gҫn /ѭӧQJ WăQJ WKrP Fӫa sӕ chӍ này là sӕ
ÿӃm cӫD F{QJ Wѫ 0ӛi sӕ ÿӃm cӫa công Wѫ ÿLӋn cho biӃW OѭӧQJ ÿLӋQ QăQJ WLrX WKө
Trang 38Tӯ thӃ kӍ XVIII, sau khi chӃ tҥR ÿѭӧF SLQ DFTX\ Pi\ SKiW ÿLӋn loài ngѭӡL ÿm ELӃt sӱ dөQJ ÿLӋQ QăQJ SKөc vө FKR ÿӡi sӕng sҧn xuҩt Ngày nay
ÿLӋQ QăQJ ÿѭӧc sӱ dөng rӝng rãi trong sҧn xuҩW Yj ÿӡi sӕng Cuӝc sӕng cӫa chúng ta sӁ rҩt khác nӃX NK{QJ Fy ÿLӋn ĈLӋQ QăQJ Oj QJXӗQ QăQJ Oѭӧng
chính cӫa các ngành công nghiӋS OjÿLӅu kiӋn quan trӑQJ ÿӇ phát triӇQ FiFNKX ÿ{WKӏ YjNKX GkQFѭ
c 1Jѭӡi ta sӱ dөng nhiӋt tӯ
EyQJ ÿqQÿӇ Vѭӣi ҩm gà con
f HӋ thӕQJ Wѭӟi
Qѭӟc cho cây trӗng hoҥW ÿӝng
ÿѭӧc nhӡ ÿLӋn QăQJVì vұy mà
có thӇ giҧm công sӭF QJѭӡi lao ÿӝng
c 7jX ÿLӋn di chuyӇQ ÿѭӧc nhӡ hӋthӕQJ Gk\ ÿLӋn phía trên.
e Kính thӵc tӃ ҧo
là mӝt thiӃt bӏgiҧi trí hiӋQ ÿҥi QJj\QD\1y ÿѭD
bҥn vào thӃ giӟi 3D nhân tҥR ÿӇFKѫL JDPH [HP
phim thӵc tӃ
ҧo vӟi nhӳng hiӋu ӭQJ QKѭ
cuӝc sӕng thұt
d viӋc sҧn xuҩt công nghiӋp trӣ nên thuұn lӧL KѫQ tW Wӕn nguӗn nhұn công ODR ÿӝng
c Nhӡ Fy ÿLӋQ QăQJ Pj FiF WUDQJ WKLӃt bӏ
y tӃ ngày càng hiӋQ ÿҥL KѫQ FRQ QJѭӡi có thӇ kéo dài tuәi thӑ
Trang 39KӃ t luұ n:
'zQJ ÿLӋQ FyQăQJ Oѭӧng vì nó có thӇ thӵc hiӋn công và cung cҩp nhiӋW OѭӧQJ 1ăQJ Oѭӧng cӫD GzQJ ÿLӋQ ÿѭӧc gӑL Oj ÿLӋQ QăQJ
1ăQJ Oѭӧng không tӵ sinh ra hoһc mҩW ÿLPj FKӍ chuyӇn hóa tӯ dҥng này sang dҥng khác, hoһc truyӅn tӯ vұt này sang vұt khác
Công cӫD GzQJ ÿLӋn sҧn ra ӣ mӝW ÿRҥn mҥch là sӕ ÿR OѭӧQJ ÿLӋQ QăQJ FKX\Ӈn hóa thành các dҥQJ QăQJ Oѭӧng khác: A = Pt = UIt Công cӫa dòng
ÿLӋQ ÿѭӧFÿREҵQJ F{QJ WѫÿLӋn Mӛi sӕ ÿӃm cӫa công WѫÿLӋn cho biӃW OѭӧQJ ÿLӋQ QăQJ WLrX WKө là 1 kW.h
ĈLӋQ QăQJ Fy YDL WUz Uҩt quan trӑng trong sҧn xuҩW Yj ÿӡi sӕQJ ĈLӋQ QăQJ Oj QJXӗQ ÿӝng lӵc, nguӗQ QăQJ Oѭӧng cho các máy móc, thiӃt bӏ trong sҧn
xuҩWYj ÿӡi sӕng xã hӝi Nhӡ Fy ÿLӋQ QăQJ TXi WUuQK Vҧn xuҩW ÿѭӧc tӵ ÿӝng hóa và cuӝc sӕng cӫD FRQ QJѭӡL Fy ÿҫ\ ÿӫ, tiӋn nghi, YăQ PLQK KLӋn ÿҥi KѫQ
Em hãy thҧo luұn nhóm, nêu các ví dө vӅ vai trò cӫD ÿLӋQ QăQJ Eҵng cách hoàn thành
bҧQÿӗ WѭGX\ Qj\ QKp"
Trang 40Công thӭc P = U.I có thӇ ÿѭӧc dùng
ÿӇ tính công suҩt cho các dөng cө
ÿLӋn sӱ dөng vӟi mҥQJ ÿLӋQ JLD ÿuQK
nӃu các dөng cө Qj\ GzQJ ÿLӋn chӍchҥ\ TXD FiF ÿLӋn trӣ, chҷng hҥn
QKѭEyQJ ÿqQEjQ OjQӗL FѫP ÿLӋn,
bӃSÿLӋQ«
TӉ các chҶ sҺ trên các dӅng cӅ Ĝŝҵn ӂ ŐŝĂĜŞŶŚ͕ĞŵŚĆLJƚşŶŚƚŝҲŶĜŝҵn mà
các dӅng cӅ Ĝŝҵn này sӊ dӅŶŐ ƚƌŽŶŐ ŐŝĂ ĜŞŶŚƚƌŽŶŐ ϭ ƚŚĄŶŐ͍ ;ŐŝĄ Đӆa
1kW.h là 1.50ϬĜһng)
Tӯ các chӍ sӕ trên các dөng cө ÿLӋn ӣ JLD ÿuQK HP Km\ WtQK WLӅQ ÿLӋn mà các dөng cө ÿLӋn này
sӱ dөng WURQJ JLD ÿuQK WURQJ WKiQJ" *iá cӫDN:KOj ÿӗng)
Thӡi gian
sӱ dөng
Công cӫa GzQJ ÿLӋn
Sӕ tiӅn
1
2
«
...hӑFWKD\ÿәi dүQÿӃn cách kiӇPWUDÿiQKJLi+6FNJQJSKҧLWKD\ÿәi NӃu vүn giӳa lҥi
cách kiӇPWUDÿiQKJLiWUX\Ӆn thӕng cҧi cách giáo dөc, cҧi cách nӝi dung vүn chӍ
là lý thuyӃt suông,... kiӃn thӭc tәng
hӧp vào giҧi quyӃt tình huӕng thӵc tiӉn, phҧi ghi nhӟ kiӃn thӭc mӝt cách máy
móc Do ÿy mөc tiêu có tính tích hӧp sӁ NK{QJFzQÿһt nһng vào viӋc truyӅn thө kiӃn
thӭc... có thêm nӝi dung ngồi vào hӑc HS
FNJQJNK{QJ Pҩy quan tâm
Qua khҧo sát vӅ trình dҥy hӑc Vұt lý, kӃt quҧ cӫa nghiên cӭu vӅ kiӃn
thӭFNKiFÿѭӧc tích hӧp vào dҥ\ ÿѭӧc trình bày