Xây dựng một số chủ đề dạy học tích hợp xuyên môn theo phương pháp dạy học dự án ở trường trung học cơ sở

Giáo viên phҧi biӃt dҥy tích hӧp các khoa hӑc, dҥy cho hӑc sinh cách thu thұp, chӑn lӑc, xӱ OtFiFWK{QJWLQÿһc biӋt là biӃt vұn dөng các kiӃn thӭc hӑFÿѭӧc trong viӋc xӱ lý các tình huӕng c

Lý do chӑ Qÿ Ӆ tài

Ngày nay, vӟi sӵ phát triӇQQKѭYǊEmRFӫa khoa hӑFNƭWKXұt và công nghӋ, tri thӭc cӫD ORjL QJѭӡL ÿDQJ JLD WăQJ QKDQK FKyQJKhông nhӳng thông tin ngày càng nhiӅu mà vӟi sӵ phát triӇn cӫDFiFSKѭѫQJWLӋn công nghӋ, ngày càng có nhiӅXFѫKӝi ÿӇ mӛLQJѭӡi dӉ dàng tiӃp cұn các thông tin mӟi nhҩt Tình hình nói trên buӝc phҧi xem lҥi chӭFQăQJWUX\Ӆn thӕng cӫa QJѭӡi giáo viên là truyӅQÿҥt kiӃn thӭFÿһc biӋt là nhӳng kiӃn thӭc cӫa tӯng môn khoa hӑc riêng rӁ Giáo viên phҧi biӃt dҥy tích hӧp các khoa hӑc, dҥy cho hӑc sinh cách thu thұp, chӑn lӑc, xӱ OtFiFWK{QJWLQÿһc biӋt là biӃt vұn dөng các kiӃn thӭc hӑFÿѭӧc trong viӋc xӱ lý các tình huӕng cӫDÿӡi sӕng thӵc tӃ Ĉѭӧc sӵ chӍ ÿҥo cӫa Bӝ GDĈ7WKHR1JKӏ quyӃt 29-147Ѭ[1] vӅ ÿәi mӟLFăQ bҧn, toàn diӋn giáo dөF Yj ÿjR tҥo, sau khi Quӕc hӝi thông qua ³ ĈӅ iQ ÿәi mӟi

FKѭѫQJWUuQK6*.JLiRGөc phә thông.´, Bӝ GD-Ĉ7WLӃp tөc chӍ ÿҥRFiFFѫVӣ giáo dөFWăQJFѭӡng bӗLGѭӥQJQkQJFDRFKRÿӝLQJǊJLiRYLrQVҹQVjQJÿip ӭng mөc tiêu ÿәi mӟLWURQJÿyWăQJFѭӡQJQăQJ Oӵc dҥy hӑF WKHRKѭӟng ³tích hӧp´ là mӝt trong nhӳng vҩQÿӅ ѭXWLrQKjQJÿҫu

Trên thӃ giӟi, dҥy hӑc tích hӧp ÿmWKjQKPӝWWUjROѭXVѭSKҥm hiӋQÿҥi, các hӑc sinh ngoҥi quӕFÿmKuQKWKjQKQrQQKӳQJQăQJOӵc rõ ràng, biӃt cách sӱ dөng phӕi hӧp các kiӃn thӭc, kӻ QăQJÿmOƭQKKӝLÿѭӧc vào thӵc tiӉn Chính vì vұ\QѭӟFWDFǊQJÿm áp dөng và triӇn khai mô hình dҥy hӑc tích hӧp vào giҧng dҥy

NhӳQJQăPYӯa qua giáo dөFQѭӟFQKjFǊQJÿmÿҥWÿѭӧc mӝt sӕ thành quҧ to lӟn, tҩt cҧ là sӵ ӫng hӝÿҫXWѭFӫa chính phӫ ĈDVӕ FiFJLiRYLrQÿmKLӇXÿѭӧc khái niӋm dҥy hӑc tích hӧp, mӝt sӕ JLiR YLrQÿm FKӫ ÿӝng xây dӵQJÿѭӧc các giáo án có nӝi dung tích hӧp, hӑFVLQKÿDQJGҫn làm quen vӟi cách hӑc mӟi Mô hình dҥy hӑc tích hӧp nhұQÿѭӧc sӵ quan tâm to lӟn tӯ nhân dân cҧ QѭӟFWKѭӡQJ[X\rQÿѭӧFÿѭDUD ÿӇ bàn luұn trong cỏc bҧn tin quan trӑng trong thӡi sӵEiRÿjLôӢ WURQJQѭӟc cú rҩt nhiӅu nhà khoa hӑFÿmnghiên cӭu vӅ ÿӅ tài dҥy hӑc tích hӧp, xây dӵQJÿѭӧc các tiӃn

WUuQKFiFÿLӇm tích hӧSÿӇ lӗng ghép vào giҧng dҥy

SVTH: Nguy͍n Th͓ Huy͉n Trang 9

Tuy nhiên, dӵ án dҥy hӑc tích hӧSFǊQJJһp mӝt sӕ NKyNKăQQKѭcác nghiên cӭu vӅ P{KuQKQj\FKѭDÿѭӧc chuyên sâu, JLiRYLrQFKѭDWuPKLӇu kӻ KѫQQKӳng kiӃn thӭc sӁ tích hӧSJLiRYLrQFzQPѫKӗ FKѭDELӃt xây dӵng giáo án tích hӧSQKѭWKӃ nào, tә chӭc dҥy hӑc ra sao; thӃ hӋ HS hiӋn tҥLÿDQJTXHQYӟi lӕLPzQFǊQrQNKLÿәi mӟi hӑc sinh thҩy lҥ lүm và khó bҳt kӏp, mӝt sӕ các hӑc sinh và phө huynh coi nhҽcác môn phө chӍ muӕn hӑc các môn bҳt bөôc nên FKѭDÿӗng tình vӟi mô hình dҥy hӑc này

Chính vì vұy, nghiên cӭu cách xây dӵQJFiFEѭӟFÿӇ KuQKWKjQK ÿѭӧc chӫ ÿӅ dҥy hӑc tích hӧp cho giáo viên và lҩ\ÿѭӧc hӭng thú tӯ QJѭӡi hӑc là mӝt vҩQÿӅ cҩp thiӃW7UrQFѫVӣ tìm tòi nhӳQJWѭOLӋu vӅ dҥy hӑc tích hӧp, tôi quyӃWÿӏnh chӑQÿӅ tài : ³Xây dӵng mӝt sӕ chӫ ÿӅ dҥy hӑc tích hӧS[X\rQP{QWKHRSKѭѫQJSKiSGҥy hӑc dӵ án ӣ WUѭӡng trung hӑFFѫVӣ´

Mөc tiêu nghiên cӭu

- ĈӅ xuҩWÿѭӧc mӝt sӕ chӫ ÿӅ DHTH xuyên môn ӣ WUѭӡng THCS

- ThiӃt kӃ ÿѭӧc tiӃn trình xây dӵng bài hӑF7+[X\rQP{QWKHRSKѭѫQJSKiS dҥy hӑc dӵ án ӣ THCS.

NhiӋ m vө nghiên cӭu

- Phân loҥi nӝLGXQJSKѭѫQJWKӭc và các mӭFÿӝ TH

- Xây dӵQJFiFEѭӟc tә chӭc dҥy hӑc theo dӵ án

- ThiӃt kӃ tiӃn trình xây dӵng bài hӑF7+[X\rQP{QWKHRSKѭѫQJSKiSGҥy hӑc dӵ án môn Vұt lý ӣ THCS

- Xây dӵng mӝt sӕ giáo án mүu dҥy hӑc TH theo chӫ ÿӅ ³Xây dӵng mӝt sӕ chӫ ÿӅ dҥy hӑc tích hӧS[X\rQP{QWKHRSKѭѫQJSKiSGҥy hӑc dӵ án ӣ WUѭӡng trung hӑFFѫVӣ´

- Liên hӋ vӟi giáo viên và các em hӑc sinh ӣ WUѭӡQJ7+&6ÿӇ tiӃn hành thӵc nghiӋPVѭSKҥm

Quá trình dҥy và hӑc các chӫ ÿӅ tích hӧS[X\rQP{QWKHRSKѭѫQJSKiSGҥy hӑc dӵ án ӣ WUѭӡng THCS.

Phҥ m vi nghiên cӭu

HoҥWÿӝng dҥy hӑc tích hӧp ӣ FiFWUѭӡng THCS thành phӕ Ĉj1ҹng.

Giҧ thuyӃ t khoa hӑ c

NӃu có thӇ tә chӭc dҥy hӑc tích hӧS[X\rQP{QWKHRSKѭѫQJSKiSdҥy hӑc dӵ án vӟLÿLӅu kiӋn ÿҧm bҧo yêu cҫu vӅ tính khoa hӑFVѭSKҥm, khҧ thi thì sӁ góp phҫn nâng cao chҩWOѭӧng giáo dөc dҥy hӑcӣ WUѭӡng trung hӑFFѫVӣ.

Tә ng quan vҩ Qÿ Ӆ nghiên cӭu

Hҫu hӃWFiFQѭӟc trên thӃ giӟLÿmWKӵc hiӋQTXDQÿLӇm tích hӧp trong dҥy hӑc ӣ nhӳng mӭFÿӝ nhҩWÿӏnh Có nhiӅu nghiên cӭXÿѭӧc dӏFKUDÿӇ làm tài liӋu tham khҧo

Kathryn Paige (2008), Moving towards transdisciplinarity: an ecological sustainable focus for science and mathematics pre-service education in the primary/middle years, Asian-Pacific Journal of teacher education Nghiên cӭu vӅ sӵ chuyӇn biӃn trong dҥy hӑFWKHRKѭӟng dҥy hӑc tích hӧp các môn khoa hӑc ӣ bұc tiӇu hӑc và THCS

Susan M Drake (2007), Creating Standards - Based Intergrated curriculum,

Corwin Press, Inc Nghiên cӭu vӅ cách tҥo mӝWFKѭѫQJWUuQKJLiRGөc tích hӧp theo tiêu chuҭQFѫEҧn

Svetlana Nikitina, Three strategies for interdisciplinary teaching: contextualizing, conceptualizing, and problem - centing, Jr of Curriculum Studies,

38:3, 251-271 Nghiên cӭu vӅ ba tiêu chuҭQ ÿӅ giҧng dҥy tích hӧS ÿһt vҩQ ÿӅ, lý thuyӃt, nӝi dung giҧng dҥy

1KuQ FKXQJ FiF QJKLrQ FӭX Qj\ ÿm ÿӏQK QJKƭD ÿѭӧF NKiL QLӋP Gҥ\ KӑF WtFK

KӧS[k\GӵQJÿѭӧFWLӃQWUuQKGҥ\KӑFWtFKKӧSSKKӧSYӟLQӅQJLiRGөFӣFiFQѭӟF SKiWWULӇQ Ӣ ViӋW 1DP ÿm Fy QKLӅu nghiên cӭu vӅ xây dӵQJ FKѭѫQJ WUuQK FiF SKѭѫQJ pháp, hình thӭc tә chӭc dҥy hӑc, các chӫ ÿӅ tích hӧS[X\rQP{QQKѭ

%ӝ*LiRGөFYjĈjRWҥR '̩\ K͕F tích KͫS ͧ WU˱ͥQJ Trung K͕F F˯ Vͧ , Trung

K͕F SK͝ thông7jLOLӋXWұSKXҩQGjQKFKRFiQEӝTXҧQOêJLiRYLrQ7+&67+37

1;%Ĉ+634XDQJKLrQFӭXQj\JLiRYLrQÿmWLӃSFұQÿѭӧFNKiLQLӋPGҥ\KӑF ttFKKӧSKuQKGXQJÿѭӧFFiFKWKӭFWәFKӭFGҥ\KӑFWtFKKӧSÿӇFKXҭQEӏFKRFҧLFiFK JLiRGөFWURQJWѭѫQJODL ĈLQK 4XDQJ %iR +j 7Kӏ /DQ +ѭѫQJ '̩\ K͕F tích KͫS ± 3K˱˯QJ WKͱF phát

WUL͋Q QăQJ O͹F K͕F sinh.ӹ\ӃXKӝLWKҧRNKRDKӑF Nâng cao QăQJ O͹F ÿjR W̩R giáo viên G̩\ tích KͫS môn Khoa K͕F W͹ nhiên+j1ӝL4XDQJKLrQFӭXQj\JLiRYLrQVӁ

WLӃSFұQÿѭӧFFiFQăQJOӵFPjKӑFVLQKFҫQÿѭӧFKuQKWKjQKWURQJTXiWUuQKKӑFWұS WURQJP{Q.KRDKӑFWӵQKLrQ

+j7Kӏ/DQ+ѭѫQJ Xu K˱ͣQJ tích KͫS trong xây G͹QJ FK˱˯ng trình các môn khoa K͕F W͹ nhiên FͯD các Q˱ͣF trên WK͇ JLͣL và NK̫ QăQJ áp GͭQJ vào WK͹F WL͍Q giáo

GͭF 9L W Nam7ҥSFKt*LiRGөFYj[m KӝL 6ӕWKiQJ QăPKӃt quҧ nghiên cӭu: giáo viên xây dӵQJÿѭӧFFiFEѭӟc dҥy hӑc tích hӧSWURQJFKѭѫQJtrình các môn khoa hӑc tӵ QKLrQÿӗng thӡi áp dөng vào thӵc tiӉn

1JX\ӉQ7Kӏ7KDQK+RjQJ7Kӏ3KѭѫQJ7UҫQ7UXQJ1LQK Phát WUL͋Q QăQJ O͹F

Y̵Q GͭQJ NL͇Q WKͱF vào WK͹F WL͍Q cho K͕F sinh thông qua YL F Y̵Q GͭQJ lý WKX\͇W NL͇Q

W̩R vào YL F G̩\ K͕F Hóa K͕F TҥSFKt*LiRGөF 6ӕQăPNghiên cӭu vӅ dҥy hӑc tích hӧS WKHR Kѭӟng phát WULӇQ QăQJ OӵF YұQ GөQJ NLӃQ WKӭF vào WKӵF WLӉQ thông qua YLӋF YұQ GөQJ lý WKX\ӃW NLӃQ WҥR vào YLӋF Gҥ\ KӑF Hóa KӑF

9Ǌ 7Kӏ 6ѫQ Xây G͹QJ và tìm KL͋X P͙W V͙ bài W̵S tìm KL͋X W͹ nhiên và xã K͡L theo FKͯ ÿ͉ G͹D theo sách giáo khoa) QK̹P phát WUL͋Q tính FKͯ ÿ͡QJ sáng W̩R FͯD

K͕F sinh 7L͋X K͕F ĈӅ tài NCKHGD FҩS %ӝ mã Vӕ B2007-17-58 Qua nghiên cӭu này giáo viên sӁ thiӃt kӃ các bài tұSÿӇ hӑc sinh phát huy tính chӫ ÿӝng sáng tҥo trong môn hӑc tӵ nhiên xã hӝi, tӯ ÿyKӑc sinh có hӭQJWK~KѫQWURQJFiF[mKӝi

Các nghiên cӭXWUrQÿmQrXU}FiFEѭӟc tiӃn hành tә chӭc dҥy hӑc theo chӫ ÿӅ tích hӧSQKѭQJFKӍ ӣ mӭFÿӝ lӗng ghép và liên môn, hoһc nӃXQKѭ[k\GӵQJSKѭѫQJ thӭc dҥy hӑc xuyên môn thì chӍ ӣ bұc TiӇu hӑcFKѭDQJKLrQFӭu cө thӇ ӣ bұc THCS

Vì vұy cҫn có nghiên cӭX ÿӇ nâng cao chҩW Oѭӧng dҥy hӑF WKHR Kѭӟng TH xuyên môn, khҳc phөc nhӳng hҥn chӃ trong viӋc dҥy hӑc ӣ WUѭӡng THCS hiӋn nay

- 3KѭѫQJSKiSÿLӅu tra khҧo sát thӵc tӃ

Cҩ u trúc khóa luұ n

Dҥ y hӑ c tích hӧp

Khái niӋm dҥy hӑc tích hӧp ÿѭӧc ÿѭD ra Gѭӟi nhiӅu tiӃp cұn khác nhau

Hӝi nghӏ phӕi hӧSWURQJFKѭѫQJWUuQKFӫD81(6&23DULVFyÿѭDUDÿӏnh QJKƭDD̩y h͕c tích hͫp các khoa h͕c là m͡t cách trình bày các khái ni m và nguyên lý khoa h͕c cho phép di͍n ÿ̩t s͹ th͙ng nh̭t F˯ b̫n cͯa W˱ W˱ͧng khoa h͕c, tránh nh̭n quá m̩nh ho̿c quá sͣm s͹ sai khác giͷa các OƭQK v͹c khoa h͕c khác nhau [2]

Vӟi quan niӋm trên, dҥy hӑc tích hӧp nhҵm các mөc tiêu :

Xác lұp mӕi liên hӋ giӳa các khái niӋPÿm hӑc Thông tin càng ÿD Gҥng, phong phú thì tính hӋ thӕng phҧi

FjQJ FDR Fy QKѭ Yұy hӑc sinh mӟi thӵc sӵ làm chӫ ÿѭӧc kiӃn thӭc và mӟi vұn dөng ÿѭӧc kiӃn thӭFÿmKӑc khi gһp mӝt tình huӕng bҩt ngӡ FKѭD tӯng gһp

Làm cho quá trình hӑc tұSFyêQJKƭD bҵng cách gҳn hӑc tұp vӟi cuӝc sӕng hàng ngày, trong quan hӋ vӟi các tình huӕng cө thӇ mà hӑc sinh sӁ gһp sau này, hòa nhұp thӃ giӟi hӑc ÿѭӡng vӟi thӃ giӟi cuӝc sӕng

Phân biӋt cái cӕt yӃu vӟi cái ít quan trӑQJKѫQ&iLFӕt yӃu là nhӳQJQăQJ lӵF Fѫ Eҧn cҫn cho hӑc sinh vұn dөng vào xӱ lý nhӳng tình huӕng có ý ngKƭD WURQJ cuӝc sӕng, hoһc ÿһW Fѫ Vӣ không thӇ thiӃu cho quá trình hӑc tұp tiӃp theo

Dҥy sӱ dөng kiӃn thӭc trong tình huӕng thӵc tӃ, cө thӇ, có ích cho cuӝc sӕng sau này

Quan ÿLӇm cӫa Ban chӍ ÿҥo ÿәi mӟi FKѭѫQJ trình, sách giáo khoa sau 2015 cho rҵng: Dҥy hӑc tích hӧSÿѭӧc hiӇu là giáo viên tә chӭFÿӇ hӑFVLQKKX\ÿӝQJÿӗng thӡi kiӃn thӭc, kӻ QăQJWKXӝc nhiӅXOƭQKYӵc khác nhau nhҵm giҧi quyӃt các nhiӋm vө hӑc tұSWK{QJTXDÿyOҥi hình thành nhӳng kiӃn thӭc, kӻ QăQJPӟi, tӯ ÿySKiWWULӇn nhӳng

1KѭYұy, dҥy hӑc tích hӧp có thӇ hiӇXÿyOjm͡WTXDQÿL͋m d̩y h͕c nh̹m hình thành và phát tri͋n ͧ h͕c sinh nhͷQJQăQJO͹c c̯n thi͇WWURQJÿyFyQăQJO͹c v̵n dͭng ki͇n thͱFÿ͋ gi̫i quy͇t có hi u qu̫ các tình hu͙ng th͹c ti͍n ĈLӅXÿyFǊQJFyQJKƭDOjÿӇ ÿҧm bҧo cho mӛi hӑc sinh biӃt vұn dөng kiӃn thӭc ÿѭӧc hӑFWURQJQKjWUѭӡng vào các hoàn cҧnh mӟi lҥNKyNKăQEҩt ngӡ; qua ÿyWUӣ thành mӝWQJѭӡi công dân có trách nhiӋm, mӝWQJѭӡLODRÿӝQJFyQăQJOӵc Dҥy hӑc tích hӧSÿzLKӓi viӋc hӑc tұp ӣ QKjWUѭӡng phә thông phҧLÿѭӧc gҳn vӟi các tình huӕng cӫa cuӝc sӕng sau này mà hӑc sinh có thӇ phҧLÿӕi mһt và chính vì thӃ nó trӣ nên có ý

QJKƭDÿӕi vӟi hӑFVLQK1KѭYұy, dҥy hӑc tích hӧp sӁ phát huy tӕLÿDVӵ WUѭӣng thành và phát triӇn cá nhân mӛi hӑFVLQKJL~SFiFHPWKjQKF{QJWURQJYDLWUzQJѭӡi chӫ gia ÿuQKQJѭӡLF{QJGkQQJѭӡLODRÿӝQJWѭѫQJODL

NhiӅu nhà khoa hӑFÿmSKkQFKLDFiFPӭFÿӝ tích hӧSWKHRWKDQJWăQJGҫQQKѭ

Tӯng môn hӑFÿѭӧc giҧng dҥy, xem xét riêng rӁ, biӋt lұp, không có bҩt kì sӵ liên hӋ, kӃt nӕi nào giӕQJQKѭFKөp ҧnh cұn cҧnh tӯQJÿRҥn - mӝWKѭӟng, mӝt cách nhìn, sӵ tұp trung hҥn hҽp vào mӝt môn riêng rӁ Ví dө, GV áp dөQJTXDQÿLӇm này trong giҧng dҥy tӯQJ P{Q QKѭ 7RiQ KRD Kӑc, nghiên cӭu XH, nghӋ thuұt, ngôn ngӳ mӝt cách riêng biӋt, chӍ trong khuôn khә kiӃn thӭc cӫa môn hӑc mình dҥy Các vҩQÿӅ ÿѭӧc giҧi quyӃt chӍ WUrQFѫVӣ nhӳng kiӃn thӭFNƭQăQJFӫDFKtQKOƭQKYӵc bӝ môn ÿy

Mӝt nӝLGXQJQjRÿyÿѭӧc kӃt hӧSYjRFKѭѫQJWUuQKÿmFyVҹn Ví dө, ӣ mӝt

WUѭӡng THPT cӫa bang Illinois (MӻÿmNӃt hӧp các nghiên cӭu vӅ toàn cҫu hóa vào

WURQJFKѭѫQJWUuQKFӫDQKjWUѭӡQJĈLӅu này sӁ giúp cho HS hiӇXVkXKѫQFiFYҩQÿӅ cӫa thӃ giӟi tӯ nhiӅu góc nhìn khác nhau Hoһc ӣ mӝWWUѭӡng hӑc khác cӫa bang New

Jersey, nhjWUѭӡng cho rҵng các yӃu tӕ xã hӝi và xúc cҧm là nhӳng yӃu tӕ quan trӑng nhҩWÿӕi vӟLÿӡi sӕng cӫDÿӭa trҿ Chính vì thӃ, ӣ tӯng khía cҥnh nhұn thӭc cӫa nhà

WUѭӡQJ ÿѭӧc thiӃt kӃ ÿӇ chӍ rõ cho HS biӃW Oj QJѭӡi lӟQ TXDQ WkP ÿӃn chúng Nhà

WUѭӡQJÿmVӱ dөng FKѭѫQJWUuQKKӑc vӅ xã hӝi và xúc cҧPÿӇ Kѭӟng dүn sӵ kӃt hӧp

HiӋXWUѭӣng chӍ ÿҥo các cuӝc hӑp vӟi cha mҽ, vӟL+6Yj*9ÿӇ thҧo luұn và cam kӃt thӵc hiӋQFKѭѫQJWUuQKWUrQ7ӯQJ+6ÿѭӧc cҧm nhұn và trҧi nghiӋPFKѭѫQJWUuQKÿy hàng ngày HS bҳWÿҫu mӝt ngày vӟi công viӋc dành cho phát triӇn cӝQJÿӗng Chúng thuӝc vӅ các tәQKyPYjFyFѫKӝi tiӃp cұn vӟi tә nhóm GV cӫa mình càng nhiӅu càng tӕt Cha mҽ ÿѭӧc khuyӃn khích tham gia càng nhiӅu càng tӕWQKѭOjQKӳQJÿӕi tác, và có mӝt Trung tâm cha mҽ trong nhà trѭӡQJ&yFKѭѫQJWUuQKWUX\Ӆn hình phөc vө cӝng ÿӗng là sҧn phҭm cӫa HS lӟSÿѭӧc phát hàng ngày, WURQJÿyQyLYӅ nhӳng tin tӭc cӫa HS và nhӳQJÿLӇm nóng phөc vө công cӝng NhӳQJÿLӇPQyQJQj\ÿѭӧc rút ra tӯ chính nhӳng nghiên cӭu cӫa HS và nӝLGXQJWKѭӡng WiFÿӝQJÿӃn nhӳng chӫ ÿӅ hình thành nhâncách

HoһFQKѭӣ Qѭӟc ta, trong nhiӅXQăPTXDÿmNӃt hӧp, lӗng ghép các chӫ ÿӅ vӅ dân sӕP{LWUѭӡng, an toàn giao thông, sӭc khӓe sinh sҧQNƭQăQJVӕQJYjRFiFOƭQK vӵc môn hӑFQKѭ Ĉӏa lý, Sinh hӑF*'ÿҥo ÿӭc và côngdân

Tích hӧp trong nӝi bӝ môn hӑc Tích hӧp nhӳng nӝi dung cӫa các phân môn, các

OƭQKYӵc nӝi dung thuӝc cùng mӝt môn hӑc theo nhӳng chӫ ÿӅFKѭѫQJEjLFө thӇ nhҩt ÿӏnh

Ví dө: Tích hӧp nӝi dung cӫa Hóa hӑFY{Fѫ+yDKӑc hӳXFѫWURQJQӝi dung cӫDFKѭѫQJ+yDKӑc và các vҩQÿӅ kinh tӃ, xã hӝLYjP{LWUѭӡng; Tích hӧp giӳa các

SKkQ P{Q Ĉҥi sӕ, Hình hӑF Yj /ѭӧng giác trong môn Toán tҥi mӝt sӕ thӡL ÿLӇm

Chҷng hҥQQKѭӭng dөQJOѭӧng giác trong hình hӑc (khi tính diӋn tích, thӇ tích); ӭng dөQJOѭӧQJJLiFWURQJÿҥi sӕQKѭELӃQÿәi, chӭng minh mӝt sӕ bҩWÿҷng thӭFêQJKƭD hình hӑFYjFѫKӑc cӫDÿҥohàm

1.1.2.4 ĈDP{Q Ӣ ÿk\FiFP{QKӑc là riêng biӋWQKѭQJFyQKӳng liên kӃt có chӫ ÿtFKJLӳa các môn hӑc và trong tӯng môn bӣi các chӫ ÿӅ hay các vҩQÿӅ chung Có thӇ Vѫÿӗ hóa

+uQK2: 6ѫÿӗ liên kӃt chӫ ÿӅ trong tӯng môn hӑc Khi HS hӑc/nghiên cӭu vӅ mӝt vҩQÿӅ QjRÿyFiFHPÿӗng thӡLÿѭӧc tiӃp cұn tӯ nhiӅu bӝ môn khác nhau Ví dө, khi HS hӑc/nghiên cӭu vӅ cuӝc Nӝi chiӃn cӫa Mӻ ӣ môn Lӏch sӱ Yjÿӗng thӡLFiFHPÿѭӧFÿӑc câu chuyӋn vӅ BiӇu hiӋn cӫDOzQJGǊQJ cҧm ӣ môn TiӃng Anh Chӫ ÿӅ Nӝi chiӃn có thӇ có ӣ môn NghӋ thuұt, âm nhҥc và các

SVTH: Nguy͍n Th͓ Huy͉n Trang 17 môn hӑc NKiFĈ{LNKLÿѭӧc gӑi là FKѭѫQJWUuQKVRQJVRQJFQJPӝt vҩQÿӅ ÿѭӧc dҥy ӣ nhiӅu môn cùng mӝt lúc

Tӯ cách tiӃp cұQÿDP{QQj\*9NK{QJFҫn phҧLWKD\ÿәi nhiӅu lҳm nӝi dung giҧng dҥy bӝ môn cӫa mình NӝLGXQJYjÿiQKJLiYүn nguyên theo bӝ môn ChӍ có

+6ÿѭӧFPRQJÿӧi là tҥo ra nhӳng kӃt nӕi giӳDFiFOƭQKYӵc bӝ môn, tӭc là các em sӁ giҧi quyӃt vҩQÿӅ dӵa trên kiӃn thӭFWKXÿѭӧc ӣ nhiӅu bӝ môn khácnhau Ĉ{L NKL FiF WLӃp cұQ ÿD P{Q ÿmtҥo ra nhӳng liên kӃt rҩt mҥQK Yj NKL ÿy WKu nhӳQJ QJăQ FiFK Eӝ môn bӏ mӡ ÿL Yj FKѭѫQJ WUuQK FKX\ӇQ VDQJ OmQK ÿӏa liên môn

Các môn hӑc ÿѭӧc liên hӧp vӟi nhau và giӳa chúng có nhӳng chӫ ÿӅ, vҩQ ÿӅ, nhӳng khái niӋm lӟn và nhӳng ý Wѭӣng lӟn chung

&KѭѫQJtrình liên môn tҥo ra nhӳng kӃt nӕi rõ rӋt giӳa các môn hӑc &KѭѫQJtrình

FǊQJxoay quanh các chӫ ÿӅ/vҩn ÿӅ chung, QKѭQJFiFkhái niӋm hoһc FiFNƭQăQJOLrQ môn ÿѭӧc nhҩn mҥnh giӳa các môn chӭ không phҧi trong tӯng môn riêng biӋt 6ѫÿӗ sau chӍ rõ tiӃp cұn liên môn:

+uQK3: Ví dө mӝt sӕ môn hӑc có thӇ xây dӵng liên môn Xây dӵng môn hӑc mӟi bҵng cách liên kӃt mӝt sӕ môn hӑc vӟi nhau thành môn hӑc mӟLQKѭQJYүn có nhӳng phҫn mang tên riêng cӫa tӯng môn hӑc Thí dө: môn Lí-

Hoá, Sӱ- Ĉӏa, Sinh- Ĉӏa chҩt, Hoá - Ĉӏa Ví dөFKѭѫQJWUuQKYjViFKJLiRNKRDFiF

SVTH: Nguy͍n Th͓ Huy͉n Trang 18 mônKhoa hӑc cӫa Pháp gӗm: môn Lí - Hoá; môn Sinh - Ĉӏa chҩt (hoһc Khoa hӑc vӅ

Mӕi quan hӋ giӳa các môn hӑFÿѭӧFKuQKGXQJTXDVѫÿӗ mҥng nhӋn hoһFVѫ ÿӗ [ѭѫQJFi

Mӝ t sӕ giҧ i pháp xây dӵng chӫ ÿӅ dҥ y hӑ c tích hӧp xuyên môn và tә chӭc dҥ y hӑ FWKHRSKѭѫQJSKiSG ҥy hӑc dӵ án môn vұt lý

chӭc dҥ y hӑ FWKHRSKѭѫQJSKiSG ҥy hӑc dӵ án môn vұt lý

Giáo viên phҧi tӯ bӓ thói quen chӍ ÿҥo mӑi hoҥWÿӝng cӫa hӑc sinh trong quá trình dҥy hӑc, cӕ gҳng tҥo cho mình thói quen mӟLQyLtWJySêYjWѭYҩn chӭ không ép buӝc, dân chӫ Yj EuQK ÿҷng trong dҥy hӑc, sҹQVjQJWKD\ÿәLYDLWUzÿӇ trӣ thành

QJѭӡi hӑc trong mӝt sӕ WUѭӡng hӧp, lҳng nghe ý kiӃn cӫa hӑc sinh ĈӇ xây dӵQJÿѭӧc mӝt dӵ án lôi cuӕn hӑc sinh và phù hӧp vӟi nӝi dung bài hӑc, giáo viên phҧi dӵa vào mөc tiêu bài hӑc, chӑn lӑc nӝLGXQJWURQJEjLOLrQTXDQÿӃn thӵc tiӉQÿӇ xây dӵng dӵ án VҩQÿӅ thӵc tiӉn mà giáo viên chӑQÿӇ thiӃt kӃ dӵ án nên là mӝt vҩQÿӅ thӡi sӵ hay mӝt sӵ kiӋn thӵc tӃ ÿDQJÿѭӧc xã hӝi quan tâm thì dӵ án mӟi hҩp dүn và cuӕn hút hӑc sinh

Xây dӵng mӝt lӏFKWUuQKÿiQKJLiKLӋu quҧ ÿzLKӓi giáo viên cҫn thӵc hiӋn các công viӋc sau:

7Uѭӟc khi lұp kӃ hoҥFKÿiQKJLiJLiRYLrQFҫQ[iFÿӏnh rõ mөFÿtFKFӫa viӋc ÿiQKJLiOj ĈiQKJLiQKXFҫu hӑc sinh

+ KhuyӃn khích viӋc hӑc tұSFyÿӏQKKѭӟng và hӧp tác, theo dõi tӵ tiӃn bӝ cӫa hӑc sinh

+ KiӇm tra mӭFÿӝ OƭQKKӝi kiӃn thӭc cӫa hӑc sinh

6DXNKL[iFÿӏQKÿѭӧc mөFWLrXÿiQKJLiJLiRYLrQFҫn tӵ ÿһt cho mình các câu hӓLQKѭ

+ Ai sӁ ÿiQKJLi%ҧn thân tӯng hӑc sinh, các bҥn trong lӟp hay chính giáo viên

+ ViӋFÿiQKJLiVӁ diӉn ra vào lúc nào?

+ Phҧi sӱ dөng nhӳng công cө ÿiQKJLiQjR"

Trong lӏFK WUuQK ÿiQK JLi JLiR YLrQ Fy WKӇ dùng BҧQJ WLrX FKt ÿiQK JLi Vҧn phҭm dӵ án Bҧng tiêu chí này không chӍ là công cө ÿӇ JLiRYLrQÿiQKJLiKӑc sinh trong và sau dӵ án mà còn là công cө ÿӇ hӑc sinh tӵ ÿӏQKKѭӟng trong quá trình thӵc hiӋn dӵ iQ &iF WLrX FKt ÿiQK JLi SKҧLÿѭӧc giáo viên xây dӵng cө thӇ, vӯa tҫm vӟi hӑc sinh

7KHRG}LYjWѭYҩn cho hӑc sinh trong quá trình thӵc hiӋn dӵ án, giúp hӑc sinh tӵ ÿӏQKKѭӟng và tiӃn bӝ Oj TXi WUuQK NKy NKăQ Yj OjP Pҩt nhiӅu thӡi gian cӫa giáo viờn NӃX Fy ÿLӅu kiӋn, giỏo viờn cú thӇ lұp wiki, diӉQ ÿjQô ÿӇ tiӋn viӋc theo dừi, phҧn hӗi hay tham vҩn cho hӑc sinh khi cҫn

SVTH: Nguy͍n Th͓ Huy͉n Trang 26 Ĉӕi vӟi các hoҥWÿӝng diӉn ra trên lӟp, giáo viên phҧi ghi chép mӑi hoҥWÿӝng cӫa hӑFVLQKÿӇ theo dõi sӵ tiӃn bӝ cӫa các em Giáo viên cҫQWKѭӡng xuyên lҳng nghe các ý kiӃn thҧo luұn cӫa hӑc sinh mӝt cách dân chӫ và khuyӃn khích sӵ sáng tҥo, ý

Wѭӣng mӟi lҥ cӫa các em ĈӇ có thӡi gian cho dӵ án, giáo viên có thӇ tұn dөng nhӳng phút cuӕi giӡ trong mӛi tiӃt dҥ\ÿӇ WUDR ÿәi thông tin vӟi các nhóm hӑc sinh vӅ dӵ án hay sӱ dӵng các

SKѭѫQJWLӋn cụng nghӋ WK{QJWLQÿӇ hӛ trӧô

Là trung tâm cӫa mӑi hoҥWÿӝng hӑc tұp, phҧLWѭGX\QKLӅXKѫQNKLKӑc tұp theo dӵ án, mӛi hӑc sinh phҧi biӃt tӵ PuQKYѭӧWTXD³Vӭc Ǥ´FiQKkQFKLӃn thҳng thói quen

Oѭӡi hoҥWÿӝQJOѭӡLVX\QJKƭFӫa mình ĈӇ thӵc hiӋn dӵ án, hӑc sinh phҧLÿyQJQKӳng vai có thӵc trong xã hӝLÿӇ tӵ mình tìm kiӃm thông tin và giҧi quyӃt công viӋc Hӑc sinh cҫn tìm hiӇu xem trong xã hӝi, nhӳQJYDLPuQKÿѭӧFJLDRWKѭӡng làm nhӳng công viӋc gì, có vai trò, nhiӋm vө gì Nҳm vӳng nhӳQJÿLӅXÿyKӑc sinh sӁ thӵc hiӋn dӵ iQWKHRÿ~QJPөFWLrXÿmÿӅ ra và xây dӵng sҧn phҭm dӵ án có chҩWOѭӧng

Hӑc sinh cҫQFyNƭQăQJOjPYLӋc theo nhóm khi thӵc hiӋn dӵ án Theo kӃt quҧ

WKXÿѭӧc sau khi thӵc hiӋQÿLӅu tra thӵc trҥng sӱ dөQJSKѭѫng pháp hӑc theo dӵ án, viӋc hӧp tác tӕt và phân chia công viӋc vӟi các bҥn trong nhóm là mӝt trong nhӳng

NKyNKăQOӟn nhҩWÿӕi vӟi hӑFVLQKĈӇ hӑc sinh có thӇ phӕi hӧp tӕt vӟi nhau thì tӵ bҧn thân các em phҧi trang bӏ cho mình mӝt sӕ NƭQăQJFӝQJWiFÿy là:

+ Nghe tích c͹c và phê bình mang tính xây d͹ng

Nghe tích cӵc và phê bình mang tính xây dӵQJFyQJKƭDOjOҳQJQJKHVX\QJKƭ vӅ nhӳQJÿLӅXQJѭӡi khác nói và kiӇm tra xem mình hiӇu ý cӫDQJѭӡLQyLÿӃn mӭc nào

WUѭӟF NKL ÿѭD UD ê NLӃn phҧn hӗi Trong nhӳng buәi làm viӋc nhóm, hӑF VLQK Fy Nƭ QăQJQJKHWtFKFӵc và phê bình mang tính xây dӵng sӁ giúp cuӝc thҧo luұn cӫa nhóm diӉn ra nghiêm túc, hiӋu quҧNtFKWKtFK ÿѭӧc sӵ sáng tҥo cӫa mӑi thành viên trong nhóm

SVTH: Nguy͍n Th͓ Huy͉n Trang 27 ³0ӝt cây làm chҷng nên non, ba cây chөm lҥLQrQKzQQ~LFDR´FkXWKjQKQJӳ này rҩWÿ~QJWURQJEӕi cҧnh lӟp hӑF'+7'$7X\QKLrQÿk\NK{QJFKӍ ÿѫQWKXҫn là viӋc hӑFVLQK³OjPYLӋFFQJQKDX´ PjOjFQJKӧp tác trong hӑc tұp Hӧp tác theo nhóm giúp hӑc sinh thӵc hiӋn dӵ án dӉ GjQJKѫQKLӋu quҧ KѫQ

Mӝt vҩQÿӅ khiӃn nhiӅu giáo viên, hӑc sinh và phө huynh rҩWEăQNKRăQNKLKӑc sinh làm viӋFQKyPOjÿDSKҫn các hӑc sinh khá giӓLÿҧm nhiӋm hӃt các công viӋc cӫa nhóm Do vұy, hiӋu quҧ công viӋc không cao, không có sӵ công bҵng giӳa các thành vLrQWURQJQKyPôĈӇ viӋc hӑc tұp hӧp tỏc hiӋu quҧ KѫQYjÿӇ sӱ dөng tӕi u thӡi gian trên lӟp, hӑc sinh cҫn phҧL[iFÿӏnh rõ mөc tiêu cӫa nhóm và trách nhiӋm cӫa tӯng cá nhân trong nhóm, có sӵ kiӇP WUD Yj ÿiQK JLi F{QJ YLӋc giӳa các thành viên trong

QKyPGѭӟi sӵ Kѭӟng dүn và giám sát cӫa giáo viên Khi có sӵ phân chia công viӋc hӧp lí giӳa các thành viên trong nhóm và có sӵ JLiPViWÿiQKJLiFӫa tұp thӇ nhóm và giáo viên, hӑc sinh sӁ ý thӭFKѫQYӅ trách nhiӋm cӫa mình và sӁ phҧi cӕ gҳng hoàn thành tӕt công viӋFÿѭӧc giao

+ Chia s̓ YjJL~Sÿͩ l̳n nhau trong công vi c

Trong nhóm cҫn có sӵ phân công công viӋc hӧS Ot ÿӇ tӯng thành viên trong nhóm ý thӭFÿѭӧc vai trò và trách nhiӋm cӫa mình Tuy nhiên, vӟi sӵ phân chia công viӋFÿyNK{QJSKҧLWKjQKYLrQQjRFǊng dӉ dàng hoàn thành nhiӋm vө vì nhӳng lí do khác nhau vӅ ÿLӅu kiӋn khách quan hay vӅ QăQJOӵc cá nhân Trong nhӳng tình huӕng

QKѭYұy, sӵ chia sҿ YjJL~Sÿӥ lүn nhau cӫa các thành viên trong nhóm là rҩt cҫn thiӃt ĈӇ lұSÿѭӧc mӝt kӃ hoҥch khҧ thi, tҩt cҧ các thành viên trong nhóm phҧi cùng

QKDX [iF ÿӏnh mөc tiêu cҫQ Kѭӟng tӟi, nhiӋm vө phҧi làm, sҧn phҭm dӵ kiӃn, cách triӇn khai thӵc hiӋn dӵ án, phân công công viӋc, thӡi gian thӵc hiӋn và hoàn thành sҧn phҭm

Trong nhiӋm vө ÿӏQKKѭӟng hӑc tұp và tӵ ÿiQK giá sӵ tiӃn bӝ cӫa bҧn thân, hӑc sinh cҫn phҧi:

+ Bám sát bӝ câu hӓLÿӏQKKѭӟng;

+ Làm viӋc theo kӃ hoҥFKÿmÿһt ra;

+ Phӕi hӧp vӟLJLiRYLrQÿӇ ÿiQKJLiEҧn thân và các thành viên trong nhóm

+ Theo sát các tiêu chí giáo YLrQÿѭDUD

+ Tham khҧo ý kiӃn cӫa các thành viên trong nhóm và giáo viên khi cҫn thiӃt

Khҧ QăQJ ViQJ Wҥo trong công viӋc rҩt cҫn thiӃW ÿӇ hӑc sinh thӵc hiӋn dӵ án thành cụng Sỏng tҥo là nhỡn nhұn mӝt vҩQÿӅ, thӵc hiӋn mӝt cụng viӋFô WKHR Pӝt cách khác vӟLFiFKWK{QJWKѭӡQJ&yQJKƭDOjFK~QJWDQKuQQKұn vҩQÿӅ tӯ mӝt góc ÿӝ không bӏ hҥn chӃ bӣi thói quen, bӣi phong tөc, bӣi chuҭn mӵc

$LWURQJFK~QJWDFǊQJFyWKӇ sáng tҥo, nӃu bҥn thҩ\PuQKFKѭDViQJWҥo, bҥn có thӇ hӑc Công viӋc càng khó thì não bҥn hoҥWÿӝng càng tích cӵc Theo các nghiên cӭu, thiên tài chӍ mӟi sӱ dөng 15% hiӋu suҩt não cӫa mình Cho nên, hӑc cách sáng tҥRÿӇ não bҥQÿL[DKѫQOjKRjQWRjQFyWKӇ

Xây dӵng chӫ ÿӅ tích hӧp xuyên môn dҥ y hӑ c theo dӵ án

Dӵa trên cҩu trúc cӫa tiӃQ WUuQK SKѭѫQJ SKiS WD Fy WKӇ chia tiӃn trình cӫa DHDA làm nhiӅXJLDLÿRҥQNKiFQKDX6DXÿk\WUuQKEj\Pӝt cách phân chia các giai ÿRҥn cӫa dҥy hoc theo dӵ án theo 6 JLDLÿRҥn

+uQK10&iFEѭӟc xây dӵng chӫ ÿӅ tích hӧp xuyên môn dҥy hӑc theo dӵ án

%˱ ͣc 1: ;iFÿӏQKÿӅ tài, chia nhóm

- 7uPWURQJFKѭѫQJWUuQKKӑc tұp các nӝLGXQJFѫEҧn có liên quan hoһc có thӇ ӭng dөng vào thӵc tӃ

- Phát hiӋn nhӳQJJuWѭѫQJӭQJÿmYjÿDQJ[ҧy ra trong cuӝc sӕng Chú ý vào nhӳng vҩQÿӅ lӟn mà xã hӝi và thӃ giӟLÿDQJTXDQWkP

- Giáo viên phân chia lӟp hӑFWKjQKFiFQKyPKѭӟng dүQQJѭӡi hӑFÿӅ xuҩt,

[iFÿӏQKWrQÿӅ WjLĈyOjPӝt dӵ án chӭDÿӵng mӝt nhiӋm vө cҫn giҧi quyӃt, phù hӧp vӟLFiFHPWURQJÿyFyVӵ liên hӋ nӝi dung hӑc tұp vӟi hoàn cҧnh thӵc tiӉQÿӡi sӕng xã hӝL*LiRYLrQFǊQJFyWKӇ giӟi thiӋu mӝt sӕ KѭӟQJÿӅ WjLÿӇ QJѭӡi hӑc lӵa chӑn

%˱ ͣc 2: ;iFÿӏnh mөc tiêu và xây dӵQJÿӅ FѭѫQJFӫa dӵ án

- *LiRYLrQKѭӟng dүQQJѭӡi hӑF[iFÿӏnh mөFÿtFKQKLӋm vө, cách tiӃn hành, kӃ hoҥch thӵc hiӋn dӵ iQ [iF ÿӏnh nhӳng công viӋc cҫn làm, thӡi gian dӵ kiӃn, vұt liӋXô

- ;iF ÿӏnh mөc tiêu hӑc tұp cө thӇ bҵng cách dӵa vào chuҭn kiӃn thӭc và Nƭ

QăQJFӫa bài hӑFFKѭѫQJWUuQKQKӳQJNƭQăQJWѭGX\FҫQÿҥWÿѭӧc

;iFÿӏQK PөFWLrXYj [k\GӵQJ ÿӅFѭѫQJ FӫDGӵiQ

Trình bày VҧQSKҭP GӵiQ ĈiQKJLi GӵiQYj rút kinh

- ViӋc xây dӵQJÿӅ FѭѫQJFKRPӝt dӵ án là công viӋc hӃt sӭc quan trӑng vì nó

PDQJWtQKÿӏQKKѭӟQJKjQKÿӝng cho cҧ quá trình thӵc hiӋn, thu thұp kӃt quҧ YjÿiQK giá dӵ án

- HӑFFiFKQKuQÿ~QJFKӛ vӟi cái nhìn nhiӅu chiӅu (phӓng vҩn nhân chӭng; quan sỏt; mҥQJ,QWHUQHWWKѭYLӋn, bҧRWjQJô6iFKWҥp chớ, phim ҧQKôWUDRÿәLWKѭ tớn ± cỏc mӕi liờn hӋ vӟi quӕc tӃô

- Các nhóm phân công nhiӋm vө cho mӛi thành viên

- Trҧ lӡi các câu hӓi cҫn giҧi quyӃt trong chӫ ÿӅ

- Các thành viên trong nhóm thӵc hiӋn kӃ hoҥFKÿmÿӅ ra Khi thӵc hiӋn dӵ án, các hoҥWÿӝng trí tuӋ và hoҥWÿӝng thӵc hành, thӵc tiӉn xen kӁ YjWiFÿӝng qua lҥi vӟi nhau; kӃt quҧ là tҥo ra sҧn phҭm cӫa dӵ án

- Hӑc sinh thu thұp dӳ liӋu tӯ nhiӅu nguӗn khác nhau rӗi tәng hӧp, phân tích và

WtFKOǊ\NLӃn thӭFWKXÿѭӧc qua quá trình làm viӋF1KѭYұy, các kiӃn thӭFPjQJѭӡi hӑFWtFKOǊ\ÿѭӧc thӱ nghiӋm qua thӵc tiӉn

- KӃt quҧ thӵc hiӋn dӵ án có thӇ ÿѭӧc viӃWGѭӟi dҥng dҥng ҩn phҭm (bҧn tin, bỏo, ỏp phớch, thu hoҥFKEiRFiRôYjFyWKӇ ÿѭӧc trỡnh bày trờn Power Point, hoһc thiӃt kӃ WKjQKWUDQJ:HEô

- Sҧn phҭm cӫa dӵ iQFǊQJFyWKӇ là nhӳQJKjQKÿӝng phi vұt chҩt, chҷng hҥn viӋc biӇu diӉn mӝt vӣ kӏch, viӋc tә chӭc mӝt sinh hoҥt nhҵm tҥRUDFiFWiFÿӝng xã hӝi Sҧn phҭm cӫa dӵ án có thӇ ÿѭӧc trình bày giӳa các nhóm hӑc sinh, có thӇ ÿѭӧc giӟi thiӋXWURQJQKjWUѭӡng, hay ngoài xã hӝi

- Tҩt cҧ hӑc viên cҫQÿѭӧc tҥRÿLӅu kiӋQÿӇ trình bày kӃt quҧ cùng vӟi kiӃn thӭc mӟi mà hӑ ÿm WtFKOǊ\WK{QJTXDGӵ án (theo nhóm hoһc cá nhân)

- Sҧn phҭm cӫa dӵ án có thӇ ÿѭӧc trình bày giӳD FiF QKyP QJѭӡi hӑc, giӟi thiӋXWUѭӟc lӟSWURQJWUѭӡng hay ngoài xã hӝi

%˱ ͣc 6: ĈiQKJLiG ͹ án, rút kinh nghi m

- *9Yj+6ÿiQKJLiTXiWUuQKWKӵc hiӋn và kӃt quҧ FǊQJQKѭNLQKQJKLӋPÿҥt ÿѭӧc Tӯ ÿyU~WUDQKӳng kinh nghiӋm cho viӋc thӵc hiӋn các dӵ án tiӃp theo KӃt quҧ cӫa dӵ iQFǊQJFyWKӇ ÿXӧFÿiQKJLiWӯ bên ngoài

+ Nӝi dung (tiêu chí) ± giá trӏ cӫa sҧn phҭm là ӣ chӛ nào?

5~WUDÿѭӧc bài hӑc gỡ? (kiӃn thӭFNƭQăQJWKiLÿӝô

+ Làm viӋc tұp thӇ QKѭWKӃ náo?

+ Sӵ thoҧi mái và tích cӵc tham gia ӣ mӭFÿӝ nào? ĈLӅu gì cҫn tiӃp tөc phát huy ӣ nhӳng lҫn sau? ĈLӅu gì cҫQWKD\ÿәi? NhӳQJÿLӇm nào cҫQÿѭӧc cҧi thiӋn?

ViӋFSKkQFKLDFiFJLDLÿRҥQWUrQÿk\FKӍ mang tính chҩWWѭѫQJÿӕi Trong thӵc tӃ chúng có thӇ xen kӁ và thâm nhұp lүn nhau ViӋc tӵ kiӇPWUDÿLӅu chӍnh cҫQÿѭӧc thӵc hiӋn trong tҩt cҧ FiFJLDLÿRҥn cӫa dӵ án Vӟi nhӳng dҥng dӵ án khác nhau có thӇ xây dӵng cҩu trúc chi tiӃt riêng phù hӧp vӟi nhiӋm vө dӵ án

Tóm lҥi, hӗ Vѫ'+'$EDRJӗm: tình huӕng xuҩt hiӋn dӵ án ± FiFêWѭӣng dӵ án bӝ câu hӓLÿӏQKKѭӟng, kӃ hoҥch thӵc hiӋn, kӃ hoҥch tә chӭc nhóm, các công cө ÿiQK giá, các công cө trӧ giúp ± nguӗQWѭOLӋu tham khҧo, sҧn phҭm cӫa hӑFVLQK7URQJÿy ÿyQJYDLWUzTXDQWUӑng nhҩt là bӝ câu hӓLÿӏQKKѭӟQJQyÿҧm bҧo quá trình DHDA ÿѭӧc dүn dҳWÿ~QJKѭӟng và làm cho quá trình hӑc theo dӵ án khác hҷn vӟi các hoҥt ÿӝng ngoҥLNKyDÿѫQWKXҫn

1KѭYұ\FKѭѫQJQj\OjPU}FiFSKҥm trù tính tích hӧp, dҥy hӑc theo dӵ ánÿӗng thӡi xây dӵQJFѫVӣ lý luұn cho mô hình dҥy hӑc dӵ án theo chӫ ÿӅ tích hӧp xuyên môn và trình bày nhӳng luұQÿLӇm cho thҩ\WtQKѭXYLӋt cӫa DHDA trong viӋc thӵc hiӋn mөc ÿtFKGҥy hӑc và bӗLGѭӥng các kӻ QăQJFҫn thiӃt cho hӑc sinh

'+'$ÿD dҥng vӅ chӫ ÿӅ, quy mô, mӭFÿӝ, cho phép áp dөng rӝng rãi ӣ mӑi cҩp hӑFNKiFQKDXĈһFÿLӇm nәi bұt ӣ DHDA là tính mӣ, tính thӵc tiӉn và thách thӭc cӫa vҩn ÿӅ, mà ӣ ÿy+6SKҧi tích cӵc, tӵ lӵc giҧi quyӃt vҩQÿӅ

TiӃn trình dӵ án có thӇ ÿѭӧc chia thành 6 JLDLÿRҥn: [iFÿӏQKÿӅ tài, chia nhóm;xác ÿӏnh mөc tiêu và xây dӵQJÿӅ FѭѫQJFӫa dӵ án; thu thұp kӃt quҧ; thӵc hiӋn dӵ án; trình bày sҧn phҭm và ÿiQK JLi Gӵ án Hӗ Vѫ '+'$ EDR Jӗm: bӝ câu hӓL ÿӏQK Kѭӟng, kӃ hoҥch thӵc hiӋn, tình huӕng xuҩt hiӋn dӵ án ± các êWѭӣng dӵ án, kӃ hoҥch tә chӭc nhóm, các công cө ÿiQKJLiFiFF{QJFө trӧ giúp ± nguӗQWѭOLӋu tham khҧo, sҧn phҭm cӫa hӑc sinh 7URQJÿyÿyQJYDLWUzTXDQWUӑng nhҩt là bӝ câu hӓLÿӏQKKѭӟQJQyÿҧm bҧo quá WUuQK'+'$ÿѭӧc dүn dҳWÿ~QJKѭӟng và làm cho quá trình hӑc theo dӵ án khác hҷn vӟi các hoҥWÿӝng ngoҥLNKyDÿѫQWKXҫn Chuҭn bӏ tӕt hӗ Vѫ'+'$QJѭӡi dҥy sӁ có thӇ tә chӭc thành công hoҥWÿӝng dҥy hӑc theo dӵ án

&+ѬѪ1*; ÂY DӴNG CHӪ Ĉӄ DҤY HӐC TÍCH HӦP XUYÊN MÔN

VÀ TӘ CHӬC DҤY HӐ&7+(23+ѬѪ1* PHÁP DҤY HӐC DӴ ÁN Ӣ

Yêu cҫ u cӫa dҥ y hӑ c tích hӧp xuyên môn và tә chӭc dҥ y hӑ c theo SKѭѫQJSKiSG ҥy hӑc dӵ án

.K{QJQKѭSKѭѫQJSKiSGҥy hӑc truyӅn thӕng,QѫLJLiRYLrQÿyQJYDLtrò chӫ ÿӝng trong mӑi hoҥWÿӝng, DHDA mang lҥi sӵ ÿәi mӟi trong vai trò và nhiӋm vө cӫa giáo viên

- Vai trò cӫD JLiR YLrQ Oj Kѭӟng dүQ Wѭ Yҩn cho các hoҥW ÿӝng cӫa hӑc sinh chӭkhông phҧi chӫ ÿӝng trong mӑi hoҥWÿӝng dҥy hӑc

- Xây dӵng dӵ iQOLrQTXDQÿӃn nӝi dung bài hӑFÿӇ giúp hӑc sinh chiӃPOƭQKNLӃn thӭc cӫa bài

- TҥRÿLӅu kiӋn cho hӑc sinh tham gia thiӃt lұp các mөc tiêu và kӃt quҧ hӑc tұp, chú êÿӃQWKiLÿӝ hӑc tұSQăQJOӵc và mӕi quan tâm cӫa hӑc sinh khi xây dӵng dӵ iQFǊQJ

QKѭWKLӃt kӃ các hoҥWÿӝng dӵ án

- Lên lӏFKWUuQKÿiQKJLiYjÿiQKJLiKӑc sinh trong suӕt tiӃn trình hӑc tұp, sӱ dөng nhӳng hình thӭFÿiQKJLiNKiFQKDXYjFKRêNLӃn phҧn hӗLWKѭӡng xuyên

- Nhұn diӋn các tình huӕQJYjÿLӅu chӍnh kӏp thӡLÿӇ ÿHPOҥi sӵ thành công cho dӵ án

- ĈiQK JLi Wәng thӇ sau khi kӃt thúc dӵ án, tә chӭc thҧo luұn bӝ câu hӓL ÿӏnh

KѭӟQJÿӇ cӫng cӕ nӝi dung bài hӑc và rút kinh nghiӋm

- HӧSWiFFQJFiFÿӗng nghiӋSÿӇ xây dӵng dӵ án xuyên môn (nӃu có)

- Không phҧi nӝi dung bài hӑFQjRFǊQJWKLӃt kӃ ÿѭӧc theo DHTH xuyên môn kӃt hӧp vӟi SKѭѫQJSKiS'+DA và lôi cuӕQÿѭӧc hӑc sinh Thách thӭc cӫa giáo viên là phҧi

SVTH: Nguy͍n Th͓ Huy͉n Trang 34 chӑn lӑc nӝi dung kiӃn thӭc bài hӑFÿӇ xây dӵQJÿѭӧc dӵ án có sӭc hҩp dүn hӑc sinh và hӑc sinh sau khi thӵc hiӋn dӵ án sӁ thu nhұQÿѭӧc kiӃn thӭFÿy

- Lӏch trìnKÿiQKJLiSKҧLÿѭӧc xây dӵng sao cho giáo viên có thӇ WKHRG}LYjÿiQK JLiÿѭӧc sӵ tӵ ÿӏQKKѭӟng và tӵ tiӃn bӝ cӫa hӑc sinh

- ĈӇ giúp hӑc sinh tӵ ÿӏQKKѭӟng, tӵ ÿiQKJLiWURQJTXiWUuQKWKӵc hiӋn dӵ án, giáo viên phҧi có kӃ hoҥFKWKHRG}LJKLFKpSYjWѭ vҩn kӏp thӡLĈk\OjPӝt nhiӋm vө khá vҩt vҧ và tӕn thӡi gian cӫa giáo viên

Theo các nghiên cӭu, DHDA mang lҥi hiӋu quҧ cao trong giáo dөc và hӑc sinh là ÿӕLWѭӧQJKѭӣng lӧi nhiӅu nhҩWĈӇ Fyÿѭӧc nhӳng lӧi ích mà DHDA mang lҥi, hӑc sinh không thӇ làm viӋFWKHRWKyLTXHQYjÿyQJYDLWUzWKө ÿӝQJQKѭWURQJFiFOӟp hӑc truyӅn thӕng Các em cҫQWKD\ÿәLVX\QJKƭYjYDLWUzFǊQJQKѭQKLӋm vө cӫa mình trong hӑc tұp, cө thӇ QKѭVDX

- Thӵc hiӋn dӵ án bҵng cách thӵc hiӋn các vai mô phӓQJÿѭӧc chӍ ÿӏnh

- Phӕi hӧp vӟLFiFWKjQKYLrQWURQJQKyPÿӇ lên kӃ hoҥch thӵc hiӋn dӵ án sao cho có tính khҧ thi (quyӃWÿӏnh cách tiӃp cұn vҩQÿӅ, tӵ hoҥFKÿӏnh và tә chӭc các hoҥWÿӝng

- Thu thұp, xӱ lí thông tin tӯ nhiӅu nguӗQWKHRYDLWUzÿѭӧFÿҧm nhұn, tӯ ÿyWtFK

OǊ\NLӃn thӭc bài hӑc và nhiӅu giá trӏ khác tӯ quá trình làm viӋFÿӇ hoàn thành sҧn phҭm dӵ án

- Tӵ ÿӏQKKѭӟng các hoҥWÿӝng thӵc hiӋn dӵ án

- Tӵ ÿiQKJLiEҧn WKkQYjÿiQKJLiQKyPVXӕt quá trình thӵc hiӋn dӵ án

- ĈiQKJLiVӵ tiӃn bӝ trong quá trình thӵc hiӋn dӵ án

- Cҫn hình thành và rèn luyӋQFiFNƭQăQJWѭGX\EұFFDRYjFiFNƭQăQJPӟi có thӇ thӵc hiӋn tӕt dӵ án

Xây dӵng chӫ ÿӅ xuyên môn dҥ y hӑ c theo dӵ án

Ӣ mөFW{LÿmWKLӃt lұSFiFEѭӟFÿӇ xây dӵng chӫ ÿӅ xuyên môn dҥy hӑc theo dӵ iQYjÿӇ cө thӇ hóa lý thuyӃt tôi sӁ xây dӵng mӝt chӫ ÿӅ mүu vӟLWrQ³1KLӋWÿӝ- Sӵ nóng lên cӫD7UiLÿҩW´QKѭVDX

2.2.1 ;iFÿӏQKÿӅ tài, chia nhóm

2.2.1.1 Lí do ch͕Qÿ͉ tài

Trong khoҧng vài chөFQăPWUӣ lҥLÿk\WUrQFiFEiRÿjLYjFiFSKѭѫQJWLӋn thông WLQÿҥLFK~QJÿmUҩt nhiӅu lҫQÿӅ cұSÿӃn vҩQÿӅ sӵ nóng lên cӫa TUiLÿҩt, và mӛi chúng ta ÿӅu ít nhiӅu biӃWÿѭӧc nguyên nhân cӫDQyQKѭQJÿӇ hiӇXÿѭӧc mӝt cách sâu sҳc nguyên nhân, hұu quҧ và biӋn pháp khҳc phөc cӫa sӵ QyQJ OrQ 7UiL ÿҩt thì không phҧi ai trong

FK~QJWDÿӅu hiӇu hӃWÿѭӧc

Sӵ biӃQ ÿәi khí hұu cӫa Trái ÿҩt ÿDQJQJj\ FjQJ ÿӇ lҥi nhӳng hұu quҧ nghiêm trӑQJÿӕi vӟi thiên nhiên và vӟi chính xã hӝLORjLQJѭӡi Nhӳng ҧQKKѭӣng tiêu cӵFÿy ÿDQJÿiQKOrQPӝt hӗi chuông cҧnh báo cho toàn thӇ nhân loҥi chúng ta ViӋc giáo dөc cho mӛLQJѭӡi có ý thӭc bҧo vӋ P{LWUѭӡQJKѫQtӯ chính nhӳng hoҥWÿӝQJWKѭӡng ngày là viӋc làm hӃt sӭc cҫn thiӃt

Chính vì vұ\ÿӇ hӑc sinh liên hӋ các kiӃn thӭc mӝt cách khoa hӑc, áp dөng các kiӃn thӭFÿyYjRWKӵc tiӉnÿӗng thӡi có cái nhìn tәQJTXDQKѫQYӅ sӵ ҩm lên toàn cҫu, hiӋu ӭng nhà kính Tôi ÿm[k\Gӵng chӫ ÿӅ dҥy hӑc tích hӧp xuyên môn và tә chӭc dҥy hӑFWKHRSKѭѫQJSKiSGҥy hӑc dӵ án vӟi chӫ ÿӅ ³NhiӋWÿӝ- Sӵ nóng lên cӫD7UiLĈҩt´

- WUѭӣng nhóm (NhiӋm vө: Tìm hiӇu WUѭӟc các tiӇu dӵ án, phân chia công viӋc cỏc bҥn trong nhúm, liờn hӋ nhӳQJÿӏDÿLӇPÿӇ tiӃn hành khҧRViWô

- 1 WKѭNtCó thӇ WKD\ÿәi theo tӯng tiӇu dӵ án NhiӋm vө: Chuҭn bӏ các dөng cө thí nghiӋm, phiӃu hӑc tұp, tәng hӧp các ý kiӃn thành viên)

2.2.2 XáFÿӏnh mөc tiêu và xây dӵQJÿӅ FѭѫQJFӫa dӵ án

- Phát biӇXÿѭӧc khái niӋm nhiӋWÿӝ

-&KӭQJPLQKFҧPJLiFQyQJOҥQKPjWD\WDFҧPQKұQÿѭӧFNK{QJSKҧQiQKÿ~QJ

- ĈRÿѭӧc nhiӋWÿӝ cӫa vұt cҫQÿR7uPKLӇu cҩu tҥo cӫa nhiӋt kӃ.

- Tìm hiӇu khái niӋm nhiӋWOѭӧng

- Chӭng minh các vұt nóng lên hay lҥQKÿLOjGRVӵ truyӅn nhiӋWOѭӧng chӭ không phҧi nhiӋWÿӝ

- 1rXÿѭӧc các tác hҥi, tác dөng cӫa tia tӱ ngoҥi và tia hӕng ngoҥi

- 1rXÿѭӧc các KLӋXӭQJFӫDVӵÿӕLOѭXWURQJNK{QJNKt

- GiҧLWKtFKÿѭӧc thuұt ngӳ "HiӋu ӭng nhà kính", mô tҧ ÿѭӧc quá trình gây nên hiӋu ӭQJQKjNtQKYjQJX\rQQKkQJk\UD%Ĉ.+

- 1rXÿѭӧc các khí nhà kính chính (CO 2 ) và nguӗn gӕc sinh ra khí nhà kính tӯ hoҥt ÿӝng cӫDFRQQJѭӡi

- Rèn Nƭ QăQJ OjP YLӋF QKyP Yj Nƭ QăQJ Kӑc tұp sáng tҥR 5qQ Nƭ QăQJ Vӱ dөng

SKѭѫQJWLӋn công nghӋ thông tin ĈӅ FѭѫQJFKӫ ÿӅ Thӡi gian thӵc hiӋn

1 Khái niӋm nhiӋWÿӝ Sӵ cҧm nhұn nhiӋWÿӝ

2 Dөng cө ÿRQKLӋWÿӝ&iFKÿRQKLӋWÿӝ

7 Sӵ nӣ vì nhiӋt cӫa các chҩt rҳn, lӓng, khí

8 HiӋu ӭng nhà kính và biӃQÿәi khí hұu 1 tuҫn

7Uѭӟc khi yêu cҫu hӑc sinh tìm hiӇu hiӋQWѭӧng sӵ ҩm lên toàn cҫu, hiӋu ӭng nhà kớnh, tỏc hҥi cӫa sӵ biӃQÿәi khớ hұu, cỏch khҳc phөFôgiỏo viờn cҫn phҧi cho hӑc sinh thu thұSÿѭӧc các kiӃn thӭc FyOLrQTXDQÿӃn hiӋQWѭӧng ҩm lên toàn cҫu, biӃQÿәi khí hұu

NhiӋW QăQJ KD\ FzQ Jӑi tҳt là nhiӋt, là mӝt dҥQJ QăQJ

Oѭӧng dӵ trӳ trong vұt chҩt nhӡ vào chuyӇQÿӝng nhiӋt hӛn loҥn cӫa các hҥt cҩu tҥo nên vұt chҩt

Trong không khí: NhiӋt tӯ mһt trӡLÿӃn thҷng chúng ta qua các tia bӭc xҥ di chuyӇQWKHRÿѭӡng thҷng và có thӇ bӏ mây chҳn lҥi

Trong chҩt lӓng: NhiӋWÿѭӧc truyӅQÿLWKHRGzQJÿӕLOѭX GzQJWUDRÿәi nhiӋt) Gҫn nguӗn nhiӋt thì chҩt lӓng nóng lên, trӣ

QrQ tW F{ ÿһF KѫQ Yj WUjR OrQ ÿӇ ÿѭӧc thay thӃ bҵng chҩt lӓng nguӝLKѫQ

Trong chҩt rҳn: NhiӋW ÿѭӧc dүn ÿL &ác nguyên tӱ dao ÿӝng manh ӣ mӝWÿҫu do chúng nóng lên, kích thích các nguyên tӱ lân cұn và khiӃn cho nhiӋt dүn tӯ nguyên tӱ này sang nguyên tӱ khác

NhiӋWÿӝng vұt:Mӝt sӕ sinh vұt có máu nóng, sӕ khác có

SVTH: Nguy͍n Th͓ Huy͉n Trang 38 máu lҥQK&KLP Yj ÿӝng vұW Fy Y~ Fy PiX QyQJ ĈLӅu này có QJKƭDOjNKLWUӡi lҥnh chúng phҧi giӳ nhiӋt, bҵng tóc lông hay mӥ và dùng nhiӋWÿѭӧc sinh ra bӣLFiFFѫEҳSÿӇ giӳ ҩm Các loҥi bò ViWOѭӥQJFѭFiYjFiFÿӝng vұWNK{QJ[ѭѫQJVӕng có máu lҥnh

Máu cӫa chúng có nhiӋWÿӝ bҵng vӟi nhiӋWÿӝ bên ngoài, khiӃn chúng trӣ nên chұm chҥp khi thӡi tiӃt lҥnh

0jX ³QyQJ´³OҥQK´: Các màu sҳc khác nhau thӇ hiӋn nhӳng nhiӋWÿӝ khác nhau và cҧ nhӳng cҧm xúc khác nhau, mӝt ÿLӅXJuÿyPjFiFKӑDVƭFҧm nhұQÿѭӧFĈӓ là màu nóng, nguy hiӇm bӣi vұt chҩt cӵc nóng, chúng tD FǊQJ ÿӓ mһt lên khi giұn dӳ ;DQK GѭѫQJ Oj PjX QJXӝL ÿѭӧF YD\ Pѭӧn tӯ bҫu trӡi và biӇQ1Jѭӡi Mӻ 'DĈHQWKѭӡQJFKRPjX[DQKGѭѫQJQKѭOjELӇu hiӋn sâu sҳc cӫa sӵ thҩt vӑng

NhiӋWÿӝ là tính chҩt vұt lý cӫa vұt chҩt ÿѭӧc hiӇu là thang ÿRÿӝ "nóng" và "lҥnh" Vұt chҩt có nhiӋWÿӝ FDR KѫQWKuQyQJ KѫQ

&yWKDQJÿRQKLӋWÿӝ thông dөQJĈӝ HOYLQÿӝ Û&

&HOVLXVÿӝ Û))DKUHQKHLW Trong hӋ ÿR Oѭӡng quӕc tӃ, nhiӋt ÿӝ ÿѭӧF ÿR EҵQJ ÿѫQ Yӏ Kelvin, kí hiӋu là K 7URQJ ÿӡi sӕng ӣ ViӋt Nam và nhiӅXQѭӟcQyÿѭӧFÿREҵng ÿӝ C ÿӝ C trùng 274,15 K)

Sӵ cҧm nhұn nhiӋWÿӝ bҵng cҧPJLiF ³QyQJ´ KD\³OҥQK´ không phҧn ánh ÿѭӧc sӕ ÿRFKtQK[iFFӫa nhiӋWÿӝ Dөng cө ÿR chính xác sӕ ÿRQKLӋWÿӝ là nhiӋt kӃ

NhiӋWÿӝ có thӇ WăQJOrQY{KҥQQKѭQJNK{QJWKӇ hҥ thҩp vô hҥn Giӟi hҥn cӫa nhiӋWÿӝ thҩS ÿѭӧc chӑQOjNK{QJÿӝ cӫa thang nhiӋt giai Kelvil và nhiӋWÿӝ ÿyJӑilà ÿӝ không tuyӋtÿӕi

NhiӋt kӃ là dөng cө GQJÿӇ ÿR nhiӋWÿӝ

Mӝt nhiӋt kӃ có hai thành phҫn quan trӑng: phҫn c̫m nh̵n nhiӋWÿӝ (Ví dө: bҫXÿӵng thӫy ngân hoһc Uѭӧu trong nhiӋt kӃ) và phҫn hi͋n th͓kӃt quҧ (Ví dө: thang chia vҥch trên nhiӋt kӃ)

NhiӋt kӃ hoҥW ÿӝng dӵa trên hiӋQ Wѭӧng: sӵ giãn nӥ vì nhiӋt cӫa các chҩt Các loҥi nhiӋt kӃ WKѭӡng gһp là: nhiӋt kӃ thӫy ngân, nhiӋt kӃ y tӃ, nhiӋt kӃ Uѭӧu

Công dөng cӫDFK~QJWURQJÿӡi sӕng:

+ NhiӋt kӃ thӫ\QJkQĈRQKLӋWÿӝ trong phòng thí nghiӋm + NhiӋt kӃ y tӃĈRQKLӋWÿӝ FѫWKӇ QJѭӡi

+ NhiӋt kӃ UѭӧXĈRQKLӋWÿӝ khí quyӇn

Trong nhiӋt giai Xenxiut, nhiӋW ÿӝ QѭӟF ÿi ÿDQJ WDQ Oj Û&FӫDKѫLQѭӟFÿDQJV{LOjÛ& ĈӇ ÿӑFÿѭӧc nhiӋWÿӝ trên nhiӋt kӃ ta phҧi biӃWÿӃn 2 giá trӏ: *LӟLKҥQÿR*+ĈFӫD WKѭӟFQKLӋWNӃOjÿӝGjLOӟQQKҩWJKL WUrQWKѭӟFQKLӋWNӃĈӝFKLDQKӓQKҩWĈ&11FӫDWKѭӟFQKLӋW NӃOjÿӝGjLJLӳDKDLYҥFKFKLDOLrQWLӃSWUrQWKѭӟFQKLӋWNӃ

7KkQ QKLӋW OjQKLӋWÿӝFӫD FѫWKӇӢQJѭӡL EuQKWKѭӡQJ

QKLӋWÿӝFѫWKӇOX{QәQÿӏQKӣPӭF&YjNK{QJGDRÿӝQJTXi

&&OjQKLӋWÿӝÿRӣPLӋQJӣQiFKWKҩSKѫQPӝWtWFzQ ӣKұXP{QQKLӋWÿӝFDRKѫQPӝWtW4XiWUuQKFKX\ӇQKyDQăQJ OѭӧQJWURQJWӃEjRVҧQVLQKUDQKLӋWQKLӋWÿѭӧFWӓDUDP{LWUѭӡQJ qua da, TXD K{ KҩS Yj EjL WLӃW 9u Yұ\ ÿҧP EҧR WKkQ QKLӋW әQ ÿӏQKFKtQKOjWҥRUDVӵFkQEҵQJJLӳDTXiWUuQKVLQKQKLӋWYjTXiWUuQKWӓDQKLӋW

6ӵÿLӅXKRjWKkQQKLӋW'DYjKӋWKҫQNLQKFyYDLWUzTXDQ WUӑQJWURQJÿLӅXKRjWKkQQKLӋW

- 'DOjFѫTXDQÿyQJYDLWUzTXDQWUӑQJQKҩWWURQJVӵÿLӅX KRjWKkQQKLӋW

1KLӋWWKRiWUDQJRjLP{LWUѭӡQJTXDGDÿӇÿҧPEҧRWKkQ QKLӋWәQÿӏQK

KL WUӡL QyQJ Yj NKL ODR ÿӝQJ QһQJ PDR PҥFK ӣ GѭӟL

GD GmQ JL~S WRҧ QKLӋW QKDQK WăQJ WLӃW Pӗ K{L JLҧL SKyQJ QKLӋW FKR FѫWKӇ 1Jj\ RL EӭF Pӗ K{L NKy ED\ KѫL Vӵ WRҧ QKLӋW NKy

NKăQOjPFKRQJѭӡLEӭFEӕLNKyFKӏX

.KLWUӡLUpW PDRPҥFKӣGDFROҥLFѫFKkQO{QJFRÿӇ

JLҧPWӓDQKLӋW7UӡLTXiOҥQKFѫFRGmQOLrQWөFJk\SKҧQ[ҥUXQ ÿӇWăQJVLQKQKLӋW

- 9DLWUzFӫDKӋWKҫQNLQKWURQJVӵÿLӅXKRjWKkQQKLӋW

0ӑL KRҥW ÿӝQJ ÿLӅX KRj WKkQ QKLӋW FӫD Fѫ WKӇ ÿӅX Oj SKҧQ[ҥGѭӟLVӵÿLӅXNKLӇQFӫDKӋWKҫQNLQK

6ӵWăQJJLҧPTXiWUuQKGӏKyDӣWӃEjRÿӇÿLӅXWLӃWVӵ VLQK QKLӋW FQJ YӟL FiF SKҧQ ӭQJ Fѫ GmQ PҥFK PiX GѭӟL GD

WăQJJLҧPWLӃW PӗK{LFR GXӛLFѫFKkQӕQJÿӇ ÿLӅXWLӃWVӵWӓD

QKLӋWFӫDFѫWKӇÿӅXOjSKҧQ[ҥĈLӅXÿyFKӭQJWӓKӋWKҫQNLQK JLӳYDLWUzFKӫÿҥRWURQJKRҥWÿӝQJÿLӅXKzDWKkQQKLӋW

.KLQKLӋWÿӝP{LWUѭӡQJFDR PjNK{QJWK{QJWKRiQJVӵ WӓDQKLӋWYjWKRiWPӗK{LOjQJѭQJWUӋOjPQKLӋWÿӝFѫWKӇWăQJ FDR WD GӉ Eӏ FҧP QyQJ ĈL QҳQJ KD\ YӯD ODR ÿӝQJ [RQJ WKkQ

QKLӋWÿDQJFDRPjWҳPQJD\KRһFQJӗLQJKӍQѫLJLyODFǊQJFy

WKӇEӏFҧP0DUpWQKLӋWÿӝNK{QJNKt[XӕQJWKҩSFѫWKӇPҩW

QKLӋWQKLӅXQӃXNK{QJJLӳFKRFѫWKӇÿӫҩPVӁEӏFҧPOҥQK Vì

Yұ\FK~QJWDQrQUqQOX\ӋQ7'77KӧSOtÿӇWăQJVӭFFKӏXÿӵQJ

FKRFѫWKӇYjWUӗQJQKLӅXFk\[DQKTXDQKQKjYjQѫLF{QJFӝQJ Ӣ QKLӋW ÿӝ EuQK WKѭӡQJ Vӵ EӕF KѫL Pӗ K{L OjP JLҧP NKRҧQJQKLӋWÿӝFѫWKӇQKѭQJӣQKLӋWÿӝFDRPӗK{LWLӃWUD QKLӅXKѫQNKLÿyPӗK{LFyWKӇWӟLOtWJLӡQӃXÿӝҭPNK{QJ NKtFDRWKuVӵED\KѫLPӗK{LEӏJLҧPÿL'DWUX\ӅQQKLӋWEҵQJ EӭF[ҥUDP{LWUѭӡQJOjPJLҧPQKLӋWÿӝFѫWKӇWURQJÿLӅX

NLӋQ EuQK WKѭӡQJ 1KѭQJ NKL QKLӋW ÿӝ P{L WUѭӡQJ WăQJ OrQ Û& WKu EӭF [ҥ QKLӋW ÿәL KѭӟQJ QKLӋW WUX\ӅQ Wӯ P{L WUѭӡQJ YjR FѫWKӇ TXD GDOjPFѫWKӇ Eӏ[XQJQKLӋW KLӋQWѭӧQJQj\ ÿm WUӵFWLӃSWiFÿӝQJOrQQmRKӋWXҫQKRjQK{KҩSô EӣLYұ\SKѫL

QҳQJOkXOjPFѫWKӇPҩWQѭӟFWUө\WLPPҥFKPҩWWUtQKӟYjGүQ ÿӃQWӱYRQJĈһFELӋWQKLӋWÿӝFDRWUrQÛ&WKuWiFÿӝQJWUrQ

FjQJ QKDQK.KLSKҧLWLӃS[~FOkX YӟL P{L WUѭӡQJTXiQyQJFѫ

WKӇEӏFiFUӕLORҥQWKHRPӭFÿӝQһQJWăQJGҫQOjQJҩWFKXӝWU~W

NLӋWVӭFYjÿӝWTXӷGRQyQJ

Bͱc x̩ nhi t Ĉ͙LO˱X không khí ĈӕLOѭX là sӵ WUDRÿәi nhiӋt bҵng các dòng vұt chҩtchuyӇn ÿӝng (chҩt lӓng, chҩt khí), xҧy ra khi có chênh lӋch nhiӋWÿӝ giӳa các vùng cӫa chҩWOѭX

7URQJFKkQNK{QJFǊQJQKѭWURQJFKҩt rҳn không thӅ tҥo WKjQKFiFGzQJÿӕLOѭX

Trong chҩt lӓng gҫn nguӗn nhiӋt thì chҩt lӓng nóng lên, các phân tӱ Qѭӟc dãn nӣ ra, trӣ nên ít cô ÿһFKѫQQKҽ KѫQQrQ WUjR OrQ Yj ÿѭӧc thay thӃ bҵng chҩt lӓng nguӝL KѫQ 1Kѭ Yұy tҥRWKjQKGzQJÿӕLOѭX

Khí quyӇQ7UiLĈҩt có tҫQJÿӕLOѭXÿk\FǊQJOjWҫng mӓng

SVTH: Nguy͍n Th͓ Huy͉n Trang 42 nhҩt, nó hӛ trӧ sӵ sӕQJFKRFRQQJѭӡLFyÿӝ cao tӯ ÿӃn 16km

Phҫn lӟn các hiӋQ Wѭӧng mà con QJѭӡi gҳn vӟi thӡi tiӃt hàng ngày diӉn ra ӣ tҫQJÿӕLOѭXĈһFWUѭQJFӫa tҫng này thӇ hiӋn ӣ FiFGzQJÿӕLOѭXFӫa không khí nóng tӯ bӅ mһt bӕc lên cao và lҥQKÿL+LӋQWѭӧQJÿӕLOѭXÿmPDQJOҥi tên gӑi cho tҫng này

Ngoài lӟp khí quyӇQ EDR TXDQK 7UiL Ĉҩt, khoҧng không gian còn lҥi giӳD 7UiL Ĉҩt và Mһt Trӡi là khoҧng chân không

Trong khoҧng chân không này không có sӵ dүn nhiӋWYjÿӕLOѭX 1ăQJ Oѭӧng cӫa Mһt TrӡL ÿm WUX\Ӆn xuӕQJ 7UiL Ĉҩt bҵng cách bӭc xҥ nhiӋt

Bӭc xҥ nhiӋt là sӵ truyӅn nhiӋWQăQJEҵng các tia nhiӋWÿL thҷng Bӭc xҥ nhiӋt có thӇ xҧy ra trong chân không

Sӵ ҩm lên toàn cҫu bҳW ÿҫu vӟi hiӋu ӭng nhà kính, hiӋn

Wѭӧng có nguyên nhân do sӵ WѭѫQJWiFJLӳa khí quyӇQ7UiLÿҩt và bӭc xҥ tӯ mһt trӡLÿӃn.

NhiӋWOѭӧng là phҫn nhiӋWQăQJPjYұt nhұn thêm hay mҩt bӟWÿLWURQJTXiWUuQKWUX\Ӆn nhiӋt Ký hiӋX4ĈѫQYӏ: J (Jun)

NhiӋWOѭӧQJÿѭӧc nhұn thêm hay mҩWÿLQKӡ vào sӵ truyӅn nhiӋt Có 3 hình thӭc truyӅn nhiӋt : Dүn nhiӋW ÿӕL OѭX Eӭc xҥ nhiӋt

Dүn nhiӋt: là hình thӭc nhiӋWQăQJWUX\Ӆn tӯ phҫn này sang phҫn khác, vұt này sang vұt khác

Chҩt rҳn dүn nhiӋt tӕt Trong chҩt rҳn, kim loҥi dүn nhiӋt tӕt nhҩt

Chҩt lӓng và chҩt khí dүn nhiӋt kém

CO 2 OjVҧQSKҭPFXӕLFQJWURQJFѫWKӇVLQKYұW1KӡYjR

YLӋFSKkQKӫ\ÿѭӡQJKD\FKҩWEpRNӃWYӟL{[\KtWYjRVӁVLQKUD

QăQJOѭӧQJFKRFѫWKӇVDXTXiWUuQKWUDRÿәLFKҩWWLӃSWөFVLQKUD

CO 2 TXiWUuQKQj\ÿѭӧFELӃWÿӃQQKѭOjVӵK{KҩSFӫDWӃEjR1y bao JӗPWҩWFҧFiFORjLWKӵFYұWÿӝQJYұWQKLӅXORҥLQҩPYjPӝW

Vӕ YL NKXҭQ 7URQJ FiF ÿӝQJ YұW EұF FDRCO 2 GL FKX\ӇQ WURQJ PiXWӯFiFP{FӫDFѫWKӇWӟLSKәLYjӣÿk\QyEӏWKҧLUDQJRjL

Định dạng
Số trang	167
Dung lượng	1,78 MB