Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

Tuy nhiên việc giáo dục trẻ lòng nhân ái thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ nói chung và trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi nói riêng còn nhiều hạn chế, trẻ em hiện nay

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC – MẦM NON

- -

ĐẶNG THỊ HOÀNG ANH

Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động

làm quen với tác phẩm văn học

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Nghệ thuật bắt nguồn từ cuộc sống, nó thức tỉnh và phát triển tâm hồn con người Văn học là một loại hình nghệ thuật, là một bộ phận hoạt động tinh thần cơ bản làm nên sự phong phú của nhân cách, đặc biệt làm nảy sinh

tư tưởng, tình cảm, trí tưởng tượng, niềm tin và hành động nhân đạo của con

người Trong cuốn sách “ 100 Danh tác kinh điển có ảnh hưởng đến tuổi thơ” có viết : Với một thế giới đa dạng và phức tạp như hiện nay, việc cho trẻ

làm quen với những tác phẩm văn học thực sự có thể giúp cho trái tim trẻ lắng đọng; phủ lên tâm hồn trẻ vầng sáng tuyệt vời, tiếp sức cho trẻ có được sức mạnh vươn lên; đồng thời giúp trẻ tiếp thu, nhận biết thế nào là đẹp, là tình yêu, là lương thiện, là dũng cảm, niềm tin”

Hiện nay những bài thơ, câu chuyện trong chương trình là tấm gương mẫu mực về lời ăn tiếng nói cho trẻ học tập Là phương tiện hữu hiệu trong việc giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên như cỏ, cây hoa lá, lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như ông bà, bố

mẹ, cô giáo, anh chị em, tình yêu mến bạn bè, với những người thân, biết được việc làm tốt, biết yêu cái đẹp, cái thiện, ghét cái ác độc, phê phán những việc xấu, kính yêu Bác Hồ, thật thà, ngoan ngoãn Trong đó nỗi bật lên trong giá trị tinh thần mà các tác phẩm văn học nói đến là giáo dục lòng nhân ái cho trẻ

Lòng nhân ái là cở sở, là cái gốc đạo đức của con người Nhân ái chính là tình thương yêu đồng loại và những gì xung quanh Từ tình yêu thương ấy dần dần hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp Trẻ thơ rất nhạy cảm và sống bằng tình cảm, dễ rung động, dễ đặt mình vào hoàn cảnh người khác để thông cảm và bộc lộ thái độ một cách rõ ràng, dứt khoát giữa hai mặt xấu – tốt, yêu – ghét, vui – buồn, … Chính vì thế, giáo dục lòng nhân ái cho con người phải bắt đầu từ tuổi thơ.Trẻ em vốn yêu cái đẹp, cái tốt, cái thực

Các nhà văn đã nắm được đặc điểm tâm lí này, và thoả mãn những nhu cầu tự nhiên ấy để rồi qua từng sáng tác dẫn dắt các em từ chỗ biết xúc động trước cái đẹp, cái tốt trong những hiện tượng rất bình thường, từng bước, tường bước vươn lên những tình cảm cao quý nhất và cả những hành động đáng yêu nhất

Ở trường mầm non vấn đề giáo dục trẻ lòng nhân ái thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học từ lâu đã được đặt ra và quan tâm chú ý Tuy nhiên việc giáo dục trẻ lòng nhân ái thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ nói chung và trẻ mẫu giáo lớn ( 5 – 6 tuổi) nói riêng còn nhiều hạn chế, trẻ em hiện nay lạnh lùng thờ ơ trước những tình cảm xung quanh, trẻ bắt chước những bạo lực trong phim ảnh để thể hiện mình, một câu chào lễ phép cũng khó nói ra từ miệng trẻ Đối với việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non vẫn chưa được giáo viên quan tâm đúng mức Xuất phát từ thực tế

đó nên em chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học” làm đề tài để

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

- Hoạt động tổ chức làm quen với tác phẩm văn cho trẻ mẫu giáo lớn

- Các biện pháp nhằm giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn

4 Giả thuyết khoa học

Nếu trong quá trình tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học giáo viên sử dụng các biện pháp sử dụng đồ dùng trực quan, tạo các tình huống có vấn đề, phối hợp giáo dục với phụ huynh…sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục trẻ lòng yêu thương con người và mọi vật xung quanh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, đề tài thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu cở sở lí luận và thực tiễn của việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn ở trường mầm non

- Tổ chức các hoạt động làm quen với tác phẩm văn học theo các biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn

- Khảo sát đánh giá thực trạng của trẻ mẫu giáo lớn về lòng nhân ái của trẻ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng

- Bước đầu đề xuất một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học Kết quả thực nghiệm sư phạm

6 Phạm vi nghiên cứu

Các lớp mẫu giáo lớn ở trường mầm non 19/5, trường mầm non 20/10, trường mầm non Tuổi Thơ , mầm non Hoa Phượng Đỏ ở trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu luận

Tìm đọc, phân tích, tổng hợp hệ thống hóa, khát quá hóa những tài liệu

có liên quan tới đề tài nhằm xây dựng cở sở lí luận cho đề tài

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát sư phạm

Dự giờ quan sát cách thức tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học của giáo viên cho trẻ mẫu giáo lớn nhằm đánh giá thực trạng giáo dục lòng nhân ái cho trẻ

7.2.2 Phương pháp đàm thoại

- Trò chuyện với giáo viên để tìm hiểu về việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ trong lớp

- Trò chuyện với trẻ để hiểu về lòng nhân ái ở trẻ

7.2.3 Phương pháp điều tra bằng Anket

Sử dụng phiếu thăm dò ý kiến của giáo viên giảng dạy ở các lớp mẫu giáo lớn tại một số trường mầm non thuộc Quận Hải Châu – TP Đà Nẵng nhằm đánh giá mức độ nhận thức việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

7.2.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Dự giờ, trao đổi trực tiếp với giáo viên tại một số trường mầm non thuộc Quận Hải Châu – TP Đà Nẵng

7.2.5 Thực nghiệm sư phạm

Thực nghiệm được tiến hành nhằm kiểm nghiệm tính hiệu quả của các biện pháp giáo dục nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

8 Kết cấu của khoá luận

Gồm 3 phần:

- Phân mở đầu: Nêu lí do chọn đề tài, mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu, đối tượng và phạm vị nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu

- Phần nội dụng: Gồm 3 chương:

Chương I Cơ sở lí luận

Chương II Thực trạng sử dụng biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn

Chương III Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học và thực nghiện sư phạm

- Phần kết luận và kiến nghị sư phạm

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 Lòng nhân ái

1.1.1 Khái niệm lòng nhân ái

Nhân là người Ái là yêu Lòng nhân ái là lòng yêu thương con người

1.1.2 Khái niệm giáo dục lòng nhân ái cho trẻ

Sống trong tình thương ( được mọi người yêu mến và yêu mến mọi người) là hạnh phức của trẻ thơ Giáo dục tình thương cũng đồng thời đáp ứng một nhu cầu sống của trẻ Tình thương suy đến cùng, cũng là cái gốc đạo đức của con người Vì vậy, giáo dục lòng nhân ái cần được coi là nhiệm vụ trung tâm của công tác giáo dục đạo đức trẻ em

Giáo dục có nghĩa là giảng dạy Nhân ái có nghĩa là lòng yêu thương Giáo dục lòng nhân ái có nghĩa là dạy trẻ lòng yêu thương người

Giáo dục lòng nhân ái cho trẻ bao gồm một số nội dụng cơ bản sau :

- Giáo dục tình yêu gia đình Trẻ cần hiểu mọi người trong gia đình đều gắn bó với nhau trên tình ruột thịt, cần sống hòa thuận, yêu thương và quan tâm chăm sóc lẫn nhau Trong gia đình, ai cũng làm việc hoặc học hành, đó là những việc làm nghiêm túc có ích cho gia đình xã hội, cần được tôn trọng (chẳng hạn không quấy rầy, vòi vĩnh khi bố mẹ đang làm việc, anh chị đang học bài)

- Giáo dục tình yêu và thái độ quan tâm đối với mọi người Yêu mến và sẵn sàng giúp đỡ cô giáo và các bạn trong lớp; kính trọng và quan tâm giúp đỡ người già yếu; yêu mến, nhường nhịn chăm sóc các em nhỏ; niềm nở với mọi người

- Giáo dục tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống….Yêu cây cỏ chim muông, các con vật … có ý thức bảo vệ thiên nhiên, không làm đau các con vật ( không bứt hoa, bẽ cành…)

Vậy giáo dục lòng nhân ái chính là dạy trẻ sống biết yêu thương mọi người, biết kính trọng yêu thương gần gũi và quan tâm giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như ông bà, bố mẹ, cô giáo, anh chị em, tình yêu mến bạn bè

và những người thân, biết làm những việc tốt Dạy trẻ lòng yêu thiên nhiên cỏ cây hoa lá

1.1.3 Đặc điểm tâm lí trẻ mẫu giáo lớn

1.1.3.1 Trẻ em lứa tuổi mầm non giàu xúc cảm và tình cảm

Giàu cảm xúc, tình cảm là nét tâm lí nổi bật ở trẻ thơ, đặc biệt là trẻ lứa tuổi mầm non Nhìn chung, ở lứa tuổi này, tình cảm thống trị tất cả các mặt trong hoạt động tâm lí của trẻ Chính vì vậy mà nhận thức của trẻ cũng mang đậm màu sắc cảm xúc Trẻ luôn có nhu cầu được người khác quan tâm và cũng luôn bầy tỏ tình cảm của mình đối với mọi người xunh quanh Lứa tuổi này đặc biệt nhạy cảm trước sự đổi thay của thế giới xung quanh và xúc động, ngỡ ngàng trước những điều tưởng chừng như rất đơn giản Một bông hoa nở, một chiếc lá rơi, một con kiến tha mồi….cũng có thể làm cho trẻ xúc động một cách sâu sắc Chính đặc điểm dễ nhạy cảm này làm cho trẻ khi nghe kể chuyện, đọc thơ có thể dễ dàng hóa thân vào nhân vật trong tác phẩm Trẻ thường có những phản ứng trực tiếp, ngay tức thì khi tiếp xúc với tác phẩm Chúng có thể cười, có thể khóc, sung sướng hay tức giận trước những chi tiết,

sự kiện của tác phẩm, những tình huống mà nhân vật gặp phải Đó là phản ứng hết sức tự nhiên, biểu thị trạng thái tâm lí chưa ổn định, dễ dao động trước những tác động của bên ngoài Những phản ứng này tương đồng với nội dung của tác phẩm, và nó càng trở nên mạnh mẽ nếu có sự tương đồng của người lớn

Trẻ càng lớn tình cảm sẽ càng dần ổn định Sự hiểu biết của trẻ sẽ phong phú, phức tạp dần theo các mối quan hệ và những hiểu biết về thế giới xunh quanh Chính vì vậy, từ những xúc cảm, tình cảm được nảy sinh trong quá trình cảm thụ văn học, trẻ sẽ biết yêu thương mọi người cũng như vạn vật xunh quanh Cảm xúc chi phối mạnh mẽ sự trị giác và độ tập trung chú ý, đặc biệt là hứng thú nhận thức.Trẻ em luôn hứng thú về một cái gì đó Mọi hoạt động ở trẻ đều kích thích cảm xúc, mỗi cảm xúc lại ảnh hưởng đến sự tri giác Nhờ đó trẻ nhận thức được thế giới xunh quanh Nhà tâm lí học và sinh học người Anh, Spen-xô, cho rằng sự nhận thức của trẻ được mã hóa không bằng những kí hiệu và biểu tượng mà con bằng cảm xúc Các cảm xúc tinh vi ấy có chức năng tập hợp và tổ chức các thành tố nhận thức thành “ cấu trúc tình cảm – nhận thức”, còn sự lặp lại quá trình này nhờ có sự phát triển các cấp độ

tổ chức tạo nên sự phát triển của lí trí Như vậy, cảm xúc chẳng những có mối quan hệ với nguồn kinh nghiệm cụ thể của trẻ mà con gắn bó với tư duy và hành động của trẻ Nó trở thành một yếu tố tâm lí góp phần phát triển nhân cách của trẻ

1.1.3.2 Trí tưởng tượng phong phú và bay bổng

Nét nổi bật trong tâm lí trẻ lứa em tuổi mầm non là sự phong phú về trí tưởng tượng Sức tưởng tượng của các em dường như vô bờ bến, không biết đâu là cùng Chúng dùng tưởng tượng để khám phá thế giới và tự thỏa mãn nhu cầu nhận thức của trẻ Theo nghiên cứu của các nhà tâm lí học, tưởng tượng của trẻ lứa tuổi mầm non đã bắt đầu mang tính chất sáng tạo Tưởng tượng của trẻ gắn chặt với xúc cảm Đó là quan hệ hai chiều Tưởng tượng phụ thuộc vào sự phát triển của cảm xúc, cảm xúc càng sâu sắc thì tưởng tượng càng phát triển để phù hợp với cảm xúc đó, ngược lại, tưởng tượng cũng giữ vai trò quan trọng trong việc làm giàu thêm kinh nghiệm cảm xúc của trẻ Việc hình thành và phát triển tưởng tượng của trẻ cũng gắn chặt với

việc hình thành và phát triển ngôn ngữ Nhờ có ngôn ngữ mà trẻ có thể hình dung ra được những gì mà chúng không nhìn thấy ( tưởng tượng) Vì thế, nếu một đứa trẻ mà ngôn ngữ kém phát triển thì trí tưởng tượng cũng nghèo nàn Tưởng tượng giúp trẻ có thể xâu chuỗi các sự vật, hiện tượng riêng lẻ vào một thể thống nhất Tưởng tượng của trẻ được phát triển trong các hoạt động giáo dục Qua các hoạt động giáo dục, trẻ xâu chuỗi các sự kiện bằng tưởng tượng phong phú của mình và tích lũy được vốn biểu tượng trong từng hoạt động, sau đó trong những thời điểm hoàn cảnh cụ thể, trẻ sẽ có những liên tượng cần thiết Trẻ thơ rất cần có tưởng tượng, và vì vật,việc nuôi dưỡng trí tưởng tượng cho trẻ là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non

1.1.3.3 Tư duy trực quan hình tượng

Tư duy là một trong những đặc điểm tâm lí quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến sự tiếp nhận văn học của trẻ Với sự tung hoang của trí tưởng tượng cùng với tính “ duy kỉ” rất cao, trẻ em lứa tuổi mầm non luôn lấy mình làm trung tâm để nhìn nhận thế giới xung quanh Với cách nhìn “ vật ngã đồng nhất” và trí tưởng tượng phong phú, vạn vật trong thế giới qua con mắt trẻ thơ đều trở nên sinh động và có hồn Các em tìm thấy trong thiên nhiên đời sống của chính mình và chúng hòa mình vào thiên nhiên, đồng nhất thế giới xung quanh với chính bản thân mình Điều đó giải thích sao trẻ em lại thích nghe chuyện cổ tích, thích đọc thơ và đồng thoại Chỉ có nhà thơ và trẻ em mới có thể nhìn vạn vật ra con người, thiên nhiên có linh hồn và tâm trạng Chính khả năng đồng hóa ấy khiến trẻ có thể giao cảm với thế giới nghệ thuật trong tác phẩm, để có thể hiểu về thế giới nghệ thuật trong tác phẩm, để có thể hiểu về thế giới bằng tâm hồn và ngôn ngữ rất thơ của mình

1.1.3.4 Tiếp nhận gián tiếp

Trẻ mẫu giáo chưa thể tự đọc bằng mặt chữ một văn bản nghệ thuật, cho nên trẻ tiếp nhận các thể loại văn học nghệ thuật thông qua khâu trung gian là

cô giáo – với tư cách là người đọc trực tiếp rồi đọc lại và kể lại trung thành nội dung văn bản với những ấn tượng sâu đậm rõ nét nhất và hiểu biết kĩ càng giá trị toàn diện văn băn Bằng con đường truyền thụ thông qua ngôn ngữ nói, trẻ có thể tiếp nhận được văn học Do đặc điểm tiếp nhận gián tiếp này, trẻ thiếu đi tính chủ động, giảm trừ đáng kể khả năng trực quan, trực giác dựa trên sự phối hợp và hòa quyện giữa các cơ quan thụ cảm, sự tri giác nhạy bén của thị giác, thính giác, ngữ cảm và linh cảm, độ tập trung tự lực trực tiếp tạo

ra Trẻ không tự đọc được mà phải “ nghe nhờ” tức là đã không phát huy được khả năng tri giác phối hợp giữa chữ viết và âm thanh, giữa kí hiệu và nghĩa, phần nào giảm năng lực ghi nhớ và liên tưởng của trẻ Trẻ không tự đọc được, nên không tự mình nhận ra những âm thanh chứa đựng ý nghĩa giữa các từ, nhóm từ, các câu và các đoạn Tính liên tục, liền mạch của nội dung tác phẩm thường bị gián đoạn và khả năng tác động âm thanh, giọng điệu, ngôn ngữ nghệ thuật không được bộc lộ hết và không huy động cảm xúc

về ngôn ngữ

Tóm lại, lứa tuổi mầm non là lứa tuổi rất nhạy cảm với cái đẹp và luôn khát khao được tiếp xúc, khám phá cái đẹp Tác phẩm văn học có thể thõa mãn những nhu cầu tìm đến cái đẹp của trẻ Tuy nhiên, khác với người lớn, trẻ em lứa tuổi mầm non chỉ có thể “ đọc” tác phẩm một cách gián tiếp, và sự tiếp nhận tác phẩm văn học của trẻ bị chi phối bởi các quá trình tâm lí Chính

vì vậy, cả người sáng tác và cả các cô giáo mầm non đều cần phải hiểu những đặc điểm tâm lí cơ bản của trẻ, có như thế thì mới có thể phát huy được sức mạnh của văn học trong việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ thơ

1.1.4 Biểu hiện lòng nhân ái của trẻ mẫu giáo lớn

Lòng nhân ái ở trẻ mầm non được thể hiện ở các tầng bậc xúc cảm, tình cảm, nhận thức và hành động khác nhau, Đó là sự nhạy cảm, sự đồng cảm và

hành động giúp đỡ Giáo dục lòng nhân ái cho trẻ chính là dựa vào ở 3 biểu hiện

cơ bản này

Biểu hiện đầu tiên của lòng nhân ái là sự nhạy cảm Theo từ điển Tiếng

việt, “nhạy cảm” là “khả năng nhận bằng các giác quan, bằng cảm tính” Như vậy, nhạy cảm chính là khả năng nhận biết sự thay đổi ở con người, sự vật, hiện tượng xung quanh một cách nhanh chóng và tinh tế

Nhận biết các dấu hiệu hay sự thay đổi của đối tượng - Biểu hiện này tưởng chừng rất đơn giản nhưng thực tế là phụ thuộc vào sự nhạy cảm của mỗi đứa trẻ Việc nhận ra những dấu hiệu dù rất nhỏ, mờ nhạt hay dấu hiệu rõ nét ở đối tượng gần gũi hoặc xa lạ, là phụ thuộc vào sự quan tâm cũng như mức độ chú ý, sự tò mò của từng trẻ Có những đứa trẻ nhận ra ngay nét mặt buồn, vui của mẹ, “ồ” lên khi thấy người khác mặc áo quần mới, lúc cô giáo bước vào lớp đã cất tiếng hỏi: “Hôm nay cô ốm à?” vì chợt thấy khuôn mặt xanh xao, mệt mỏi của cô Bạn ít nói hơn, không chơi vui vẻ như thường ngày, trẻ đã băn khoăn và hỏi thăm bạn Lòng nhân ái không phải là cái gì cao siêu mà có lúc là những điều giản dị và nhỏ bé như thế

Biểu hiện thứ hai về lòng nhân ái của trẻ là sự đồng cảm, có nghĩa là

“cùng có chung một cảm xúc, cảm nghĩ, là biết rung cảm cùng người khác, đau nỗi đau của người khác, vui buồn cùng họ” Có đồng cảm thì mới có sẻ chia (cùng người khác san sẻ niềm vui, nỗi buồn làm cho họ vui càng thêm vui, nỗi buồn được giảm bớt), ngược lại khi đã sẻ chia thì người ta càng cảm thấy đồng cảm hơn

Theo nhiều nhà tâm lý thì khả năng đồng cảm đã xuất hiện sớm ở trẻ sơ sinh, nghe đứa trẻ khác khóc trẻ cũng khóc theo Đến hai tuổi rưỡi, trẻ đã biểu hiện thái độ đồng cảm không hoàn toàn theo kiểu bắt chước Khoảng 5 - 6 tuổi, trẻ đã biết thương người, nếu như có lúc chúng vô tình, thì chỉ vì chúng chưa từng trải Đặc biệt giai đoạn 5-6 tuổi, trẻ đã có sự tự giác và chủ động hơn trong

việc thể hiện sự đồng cảm Điều đó là do nhận thức, vốn kinh nghiệm của trẻ về các mối quan hệ xã hội ngày càng được mở rộng và sâu sắc hơn

Nhu cầu được yêu thương của trẻ mẫu giáo rất lớn, trẻ thèm khát sự trìu mến, thương yêu đồng thời rất lo sợ trước những thái độ thờ ơ lạnh nhạt của mọi người xung quanh đối với mình Nó vui mừng khi được bố mẹ, cô giáo hay bạn bè yêu thương, khen ngợi và cũng thực sự đau buồn khi bị người lớn ghét bỏ, bạn bè tẩy chay Trẻ thường tỏ ra lo lắng, buồn phiền khi người thân bị ốm đau, có chuyện buồn và muốn được động viên chăm sóc họ Trẻ 5-6 tuổi có mong muốn hiểu biết

về người khác: thường xuyên thắc mắc về hoạt động và mối quan hệ của người lớn, thay đổi ý kiến của mình để mong nhận được sự hài lòng của người khác, muốn thống nhất với bạn trong đánh giá…Trẻ hay để ý đến công việc chung, ý kiến, tình cảm, sở thích, thói quen của người khác, sẵn sàng giúp đỡ khi được đề nghị (rủ bạn chơi, nhường bạn khi tranh luận, thích làm việc mà người lớn thích) Trẻ cố gắng cư xử tốt với mọi người: sẵn sàng tha thứ khi bạn đã biết nhận lỗi; có thể chấp nhận sự thất hứa của người khác khi họ có sự giải thích thỏa đáng Một biểu hiện tình cảm đặc biệt nữa là trẻ rất quan tâm em bé: cho quà, bế ẵm, trò chuyện, sẵn sàng nhường cho em bé những thứ mà chúng thích Điều đó giải thích

vì sao mà trẻ rất thích các trò chơi như gia đình, mẹ con, bế búp bê…dường như

đó là lúc trẻ được thỏa mãn nhu cầu tình cảm của mình, được bộc lộ thoải mái cảm xúc, lời nói yêu thương mà chính nó luôn có nhu cầu được người khác mang đến cho mình những điều như thế

Có thể nói, so với sự nhạy cảm thì đồng cảm là mức độ cao hơn, vì trẻ không chỉ nhận ra những thay đổi, những khó khăn của đối tượng mà ở trẻ xuất hiện những biểu hiện của sự đồng cảm như: băn khoăn, lo lắng, buồn bã, xót thương, khi nhận ra những điều tốt đẹp ở người khác thì có cảm giác được vui lây, hạnh phúc cùng người khác Thể hiện điều này, nhiều khi đứa trẻ không nói ra mà chúng ta cảm nhận được qua ánh mắt, nét mặt, thái độ, cử chỉ Ở trẻ

mầm non, thể hiện sự đồng cảm là một nấc thang quan trọng và rất phù hợp với lứa tuổi, nếu trẻ thường xuyên có những biểu hiện như vậy là một điều vô cùng đáng quý thể hiện một tâm hồn trong sáng, tràn ngập tình yêu thương

Vì vậy ,“Giáo dục khả năng đồng cảm với người khác và giáo dục khả năng hợp tác với mọi người (hòa hợp), đây cũng chính là những thành phần cốt lõi của lòng nhân ái” (Adele Faber - Elaine Mazlish.)

Biểu hiện ở mức độ cao của lòng nhân ái là trẻ 5-6 tuổi là hành động

giúp đỡ mọi người và những sự vật xung quanh Khi thấy bạn bị ngã đau trẻ

chạy đến đỡ bạn dậy, thấy cô giáo đang vất vả trẻ cũng muốn giúp đỡ, về nhà nhiều trẻ đã biết tự phục vụ bản thân, don dẹp đồ chơi, quan tâm em bé…đó

là những hành động đầy yêu thương mà trẻ mang đến cho mọi người nghĩa là mang đến cho họ niềm vui Đó cũng là cái đích cuối cùng mà chúng ta giáo dục lòng nhân ái cho trẻ Cũng có lúc chúng ta thấy rằng, trẻ thật sự muốn hành động để giúp người khác vượt qua khó khăn nhưng khả năng của trẻ hạn chế nhưng hãy nhìn vào khuôn mặt lo lắng, nhìn vào thái độ, cách cư xử của trẻ thì chúng ta cũng dễ dàng nhận ra những gì đang chất chứa trong trái tim của trẻ

Không chỉ với con người mà với cả động vật, cỏ, cây, hoa, lá và thế giới

đồ vật xung quanh, trẻ cũng nhìn chúng với ánh mắt trìu mến và đối xử với

chúng như những con người Theo A.X Macarenco: “Phải xây dựng cho trẻ

tình thương yêu mọi người và yêu mến, chăm sóc quan tâm đến vật nuôi cây cảnh…sự thật là, khó có trẻ em nào trong gia đình ương bướng, không kính nể

và nhường nhịn với mọi người, độc ác với con vật và cây cối mà sau này trở thành có lòng nhân ái được” Trong bài viết “Hình thành giá trị đạo đức đối

với con em trong gia đình”, P.TS Trần Kiểm đã cho rằng: “Một đứa trẻ khó

có lòng nhân ái khi hàng ngày nó thích nghịch ác với côn trùng và súc vật:

em bắt chuột bỏ vào thùng nước để xem nó vùng vẫy tuyệt vọng như thế nào;

em bắt chuồn chuồn vặt cánh để xem nó “bay” ra sao? ” Sự xót thương

cho những cành cây bị gãy, lo lắng khi con vật bị đau kiểu nhìn sự vật bằng con mắt “nhân cách hoá” đầy yêu thương như vậy là hiện tượng phổ biến đối với trẻ mẫu giáo Những cảm xúc với thiên nhiên như vậy thể hiện sự phong phú trong thế giới tình cảm của trẻ, là cơ sở của tình yêu cuộc sống, yêu quê hương đất nước sau này, làm cho trẻ lớn lên về tâm hồn …

Thể hiện tình cảm bằng hành động giúp đỡ, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn là mức

độ khó ở trẻ nhưng chính những hành động đó là minh chứng sống động, đầy đủ nhất biểu hiện lòng nhân ái của trẻ Thực tế, không phải lúc nào trẻ cũng có những hành động can thiệp có hiệu quả vì có những tình huống mà trẻ mầm non không đủ khả năng, sức lực để giúp đỡ người khác Trong quá trình giáo dục trẻ chúng ta phải linh hoạt căn cứ vào từng hoàn cảnh để đánh giá lòng nhân ái của trẻ Nhiều khi những hành động giúp đỡ của trẻ rất đơn giản, bình thường như giúp bố mẹ quét nhà, cùng chăm sóc vườn rau, cây cảnh, nhường đồ chơi cho em nhỏ, giúp cô lau dọn lớp học, sắp xếp các góc chơi Không chỉ biết thể hiện tình cảm với người thân mà có những trẻ đã biết quan tâm đến người xa lạ như nhặt giúp đồ đánh rơi cho người khác, chia

sẻ quà bánh, đồ chơi với bạn mới Có trẻ còn hành động lấy những đồ chơi, quần áo

cũ của mình gói gém lại để đưa cho cô giáo ủng hộ các bạn có hoàn cảnh khó khăn Tất cả đều là những hành động xuất phát từ tình cảm chân thành, trong sáng của trẻ nhỏ, là mầm mống để xây dựng nên những con người có nếp nghĩ đẹp, cách sống tốt, giúp cho cuộc đời này tươi sáng hơn

1.2 Tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ mẫu giáo lớn

1.2.1.1 Khái niệm hoạt động làm quen với tác phẩm văn học (LQVTPVH)

Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, mục đích yêu cầu của việc cho trẻ tiếp xúc với các tác phẩm văn học qua nghệ

thuật đọc và kể chuyện của cô giáo Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận giá trị nội dung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi

ở trẻ sự rung động, hứng thú đối với văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của một tác phẩm văn học và thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học nghệ thuật như đọc , góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ

PGS TS Hà Nguyễn Kim Giang cho rằng tổ chức hoạt động cho trẻ làm

quen với các tác phẩm văn học là một quá trình bao gồm quá tình dạy của cô

và học của trẻ, thông qua tác phẩm văn học và về tác phẩm văn học Vậy

chúng ta có thể hiểu việc tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học là một hoạt động bao gồm việc đặt ra mục đích – yêu cầu, chuẩn bị các đồ dùng dạy học, đưa ra các phương pháp phù hợp, xây dựng nội dung và các bước tiến hành hoạt động tổ chức để trẻ được tiếp xúc với các tác phẩm văn học Và qua đó trẻ cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm văn học, đồng thời góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ

Hoạt động cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học là một quá trình sư phạm, bước đầu nhằm giúp trẻ có những hiểu biết nhất định về văn học nghệ thuật Qua đó góp phầm giáo dục tình cảm đạo đức, phát triển những cảm xúc thẫm mỹ và đặc biệt là phát triển ngôn ngữ Hay nói cách khác hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là thông qua việc kể chuyên đọc thơ cho trẻ nghe và dạy học thuộc lòng thơ, kể lại chuyện dưới nhiều hình thức khác nhau giúp trẻ cảm nhận văn học, yêu thích văn học, nâng cao nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh Đồng thời còn giúp trẻ có tâm hồn trong sáng hồn nhiên vui tươi, nhạy cảm với cái đẹp, có nhu cầu tạo ra các đẹp, góp phần vào việc hình thành nhân cách trẻ

1.2.2 Đặc điểm thơ, truyện dành cho trẻ mẫu giáo lớn

Văn học dành cho trẻ em nằm trong nghệ thuật sáng tạo văn học nói chung, vì thế, nó cũng mang đầy đủ những đặc điểm của sáng tác nghệ thuật ngôn từ Nó thực hiện các chức năng chung của văn học, ví dụ : chức năng nhận thức, chức năng giáo dục, chức năng thẩm mĩ, chức năng giao tiếp, chức năng giải trí Các chức năng này không tồn tại tách rời mà gắn bó chặt chẽ với nhau trong mối quan hệ chuyển hóa lẫn nhau Nhưng do đối tượng phục vụ chủ yếu là trẻ em nên nó có những đặc điểm được nhấn mạnh

Trước hết, tính giáo dục được coi là đặc trưng cơ bản nhất của văn học trẻ

em Văn học trẻ em có vai trò vô cùng to lớn trong việc giáo dục toàn diện

nhân cách trẻ em, cả về đạo đức trí tuệ và thẩm mĩ

Để thực hiện tốt chức năng giáo dục, tác phẩm văn học thực sự là người bạn đồng hành, người đối thoại với trẻ em Nhà văn không thể nói với các em bằng những lời thuyết giáo khô khan mà phải bằng những hình tượng nghệ thuật, bằng ngôn ngữ giản dị, trong sáng để khơi gợi, dẫn dắt các em tìm hiểu

và khám phá thế giới Các em phải biết phân biệt cái hay, cái đẹp; những việc làm tốt, điều sai trái trong cuộc sống Tuy nhiên, cũng không nên quá đòi hỏi chức năng giáo dục trong các tác phẩm văn học cho trẻ em Những ảnh hưởng của văn học tới trẻ là một quá trình lâu dài và bền bỉ Nó tác động một cách từ từ, nhưng giá trị nhân văn của nó thì có thể tạo nên sức mạnh, ảnh hướng sâu sắc tới sự hình thành nhân cách của con người

Nếu tính giáo dục là đặc trưng cơ bản nhất trong văn học trẻ em thì khả năng khơi gợi, kích thích trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ cũng là một đặc điểm không thể thiếu của văn học trẻ em phải đặc biệt quan tâm tới đặc điểm tâm lí của lứa tuổi trẻ Chính điều này cũng làm nên sự khác biệt của văn học thiếu nhi và văn học người lớn Tuổi thơ hồn nhiên, ngây thơ, tâm hồn trong sáng, dạt dào cảm xúc và trí tưởng tượng tuyệt vời phong phú, bay bổng Trẻ nhìn thế giới bằng cái nhìn “ vật ngã đồng nhất”, bầu bạn hết thảy vạn vật

xunh quanh; có thể nghe được mọi âm thanh của cây cỏ; trò chuyện được với mọi với muôn loài; giao cảm, hòa đồng với thiên nhiên… Có thể nói, khả năng tưởng tượng của các em là vô tận Chính vì vậy, mà tưởng tượng là một yếu tố không thể thiếu trong các tác phẩm văn học viết cho trẻ Muốn vây, nhà văn viết cho thiếu nhi phải thực sự hòa nhập với cuộc sống của trẻ thơ, sống hết mình với tuổi thơ mói có thể tạo nên được sự cộng hưởng với trẻ thơ trong sáng tác

Văn học viết cho trẻ em lứa tuổi mầm non, do đối tượng phục vụ chủ yếu

là những “ bạn đọc” còn chưa biết đọc nên ngoài những tiêu chí chung của văn học thiếu nhi, nó còn có những đặc điểm được nhấn mạnh, phù hợp với tâm sinh lí đặc thù của lứa tuổi này

Có thể kể ra một số đặc trưng cơ bản sau:

 Sự hồn nhiên, ngây thơ

 Sự ngắn gọn, rõ ràng

 Giàu hình ảnh, vần điệu và nhạc điệu

 Ngôn ngữ chọn lọc, trong sáng và dễ hiểu

 Yếu tố truyện trong thơ và yếu tố thơ trong truyện

 Ý nghĩa giáo dục nhẹ nhàng mà sâu lắng

1.2.3 Nội dung chương trình văn học dành cho trẻ mẫu giáo lớn làm quen với tác phẩm văn học

Trong nội dung chương trình hiện hành dành cho trẻ mẫu giáo lớn khi lựa chọn tác phẩm văn học dành cho trẻ, người ta đã ý thức và lựa chọn một

số lượng văn học đáng kể với đầy đủ các thể loại để tổ chức thực hiện hoạt

động đọc và kể tác phẩm Ví dụ : Thơ (Ảnh Bác – Trần Đăng Khoa, Em yêu

nhà em – Đoàn Thị Lam Luyến) ; truyện thơ (Gấu qua cầu, Nàng tiên ốc) ; ca

dao, câu đố, đồng dao là một mảng của nội dung chương trình ; truyện, bao

gồm các thể loại : truyện thần thoại (Cóc kiện trời), truyền thuyết (Ông

Gióng, Sự tích Hồ Gươm), cổ tích (Cây khế, Tấm Cám), ngụ ngôn (Mèo lại hoàn mèo), truyện đồng thoại (Chú dê đen)…, một số kịch bản văn học : Mèo

đi câu cá, Ai đáng khen nhiều hơn…

Bên cạnh những tác phẩm văn học nghệ thuật dân tộc, chương trình văn

học dành cho trẻ còn có tác phẩm văn học nước ngoài (Cô bé quàng khăn đ ỏ,

Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn…) nhằm cho trẻ được làm quen với văn học

thiếu nhi thế giới, mở rộng không gian nghệ thuật cho các em

Như vậy, nhìn một cách tổng quát, nội dung chương trình đã hướng trẻ đến kho tàng văn học nghệ thuật nước nhà, văn học thiếu nhi thế giới, văn học thời cổ đại, văn học hiện đại Trong đó, tác phẩm văn học dân tộc Việt Nam chiếm số lượng lớn với đầy đủ các thể loại phù hợp với tâm lí nhận thức, tâm

lí tiếp nhận văn học, năng lực thể chất, trí tuệ của trẻ Nó có ý nghĩa lớn trong việc phát triển đời sống tinh thần, bồi dưỡng phẩm chất tâm hồn dân tộc trẻ Căn cứ vào từng độ tuổi, chương trình chú ý phân định văn hóa, tri thức

và các kĩ năng giáo dục Tuổi nhà trẻ chủ yếu là những bài thơ ngắn : Con

tàu, Cây bắp cải ; đồng dao : Nu na nu nống, Dung dăng dung dẻ ; một số câu

chuyện ngắn : Đôi bạn nhỏ, Thỏ ngoan… chủ yếu là rèn luyện cho trẻ cách

phát âm, nhận biết, tập nói, cảm nhận âm thanh nhịp điệu lời nói Đến 3 tuổi, thơ vẫn chiếm ưu thế ; 4, 5, 6 tuổi, bên cạnh thơ là văn xuôi, truyện tăng dần

cả về số lượng, dung lượng tác phẩm Ý thức về thể loại văn học phù hợp với

độ tuổi với mục đích trọng tâm là giáo dục văn học nghệ thuật và ngôn ngữ là điểm nổi rõ trong chương trình Điều này thể hiện rõ quan điểm, tư tưởng xây dựng chương trình của các nhà sư phạm nhất quán với mục tiêu nhiệm vụ đã xác định Đây chính là sự thể hiện kết quả nghiên cứu lĩnh vực giáo dục mầm non những năm 90 của thế kỉ XX của các nhà khoa học giáo dục Việt Nam khi xây dựng chương trình môn “Làm quen với tác phẩm văn học”

Chương trình mầm non mới hoạt động làm quen với văn học được xác định theo hướng tích hợp chủ đề, chủ điểm Các nhà giáo dục cũng đã lựa chọn và đưa những tác phẩm văn học có trong chương trình cải cách như đã nêu trên vào chương trình, bổ sung thêm những tác phẩm mới và có hướng

mở cho cô giáo tự lựa chọn những tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị, đáp ứng nhiệm vụ giáo dục Khi lựa chọn tác phẩm, các nhà giáo cần chú ý đến sự toàn diện, cân đối các thể loại phù hợp với đời sống tâm lí nhận thức, sự lớn khôn của trẻ, giúp trẻ nhận ra được sự phong phú của văn học và mở rộng không gian nghệ thuật, làm phong phú đời sống tinh thần của trẻ

Trên cơ sở nội dung chương trình đã nêu trên, ở trường mầm non, khi tiến hành cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, chương trình đã đưa ra những hoạt động thực hiện như : đọc thơ cho trẻ nghe, kể và đọc truyện cho trẻ nghe, dạy trẻ kể lại truyện, dạy trẻ học thuộc thơ diễn cảm, tổ chức trò chơi đóng kịch dựa theo tác phẩm văn học

Mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi)

+ Kể chuyện: Ba cô gái, Chú dê đen

*Giai đoạn II:

+ Đồng dao: Trời mưa cho mối bắt gà

+ Ca dao: Nhiễu điều phủ lấy giá gương, Gió mùa thu mẹ ru con ngủ, Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ, Những câu hỏi về phong cảnh địa phương

+ Kể lại chuyện: Ai đáng khen nhiều hơn, Hai anh em, Sơn Tinh Thủy Tinh

+ Xem truyện tranh

*Giai đoạn III:

- Trong tiết học:

+ Thơ: Ảnh Bác, Nàng tiên ốc, Cây dừa, Mèo đi câu cá

+ Truyện: Quả bầu tiên, Cây tre trăm đốt, Chàng rùa, Tấm Cám

- Ngoài tiết học:

+ Ca dao: Về phong cảnh đất nước

+ Kể lại chuyện: Quả bầu tiên, Cây tre trăm đốt, Mèo đi câu cá

+ Xem truyện tranh

1.2.4 Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học 1.2.4.1 Phương pháp đọc và kể diễn cảm

Phương pháp đọc và kể diễn cảm là cách sử dụng giọng đọc và lời kể có kèm theo cử chỉ, điệu bộ, nét mặt để truyền những ý nghĩ, tình cảm, thái độ, tâm trạng của tác giả gửi đến người nghe.Qua giọng đọc, lời kể diễn cảm giáo viên giúp trẻ có những rung cảm, xúc cảm thẩm mỹ ban đầu đối với tác phẩm

văn học.Đồng thời qua giọng đọc, lời kể diễn cảm, giáo viên còn giúp trẻ làm quen với ngôn ngữ học, một ngôn ngữ vừa chính xác, vừa biểu cảm

Khi cho trẻ làm quen với văn học, cô giáo không thể thay thế lời kể, giọng đọc diễn cảm bằng những phương tiện khác, mà phải bằng ngôn ngữ, ngôn ngữ trong mỗi tác phẩm văn học đến với trẻ thông qua lời kể, giọng đọc diễn cảm của cô giáo

Cử chỉ, điệu bộ, nét mặt là những phương tiện hỗ trợ cho lời kể, giọng đọc, giúp cho lời kể, giọng đọc sinh động hơn, hấp dẫn hơn

1.2.4.2 Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan

Phương pháp trực quan là phương pháp cô giáo dung đồ dùng dạy học

để giúp cho trẻ làm quen văn học Xuất phát từ đặt điểm nhận thức của trẻ là

tư duy trừu tượng và khả năng chú ý của trẻ thiếu bền vững, dể phân tán, trẻ chóng chán, chóng mệt mỏi, nên trong quá trình cho trẻ LQVH cần sử dụng phương pháp này

Sử dụng đồ dung trực quan có tác dụng hỗ trợ cho lời kể giọng đọc, giúp giờ học hấp dẫn trẻ dẽ hiểu những từ khó, những khái niệm trừu tượng trong tác phảm hơn

có thể đặt câu hỏi : “Vì sao nhân vật này lại hành động như thế này hay thế khác ?” hoặc “Nếu cháu là nhân vật cháu sẽ làm như thế nào ? Vì sao ?”

Đối với bài thơ câu hỏi cần hướng trẻ cảm nhận phát hiện những câu thơ hay, hình ảnh đẹp…khơi gợi tình cảm, trí tưởng tượng của trẻ.Thông qua hệ thống câu hỏi giúp trẻ nhớ được tác phẩm.Ngoài ra cũng thông qua hệ thống câu hỏi còn cung cấp từ và giúp trẻ sử dụng một số từ của tiếng Việt

Tất cả trẻ trong lớp đều tham gia đàm thoại Muốn vậy phải có câu hỏi phù hợp với từng đối tượng và cô giáo phải có năng lực bao quát lớp.Nên khuyến khích, nâng đỡ, động viên buộc trẻ phải tham gia đàm thoại khi trẻ trả lời, cô cần theo dõi và hướng dẫn trẻ trả lời theo đúng câu hỏi, diễn đạt gãy gọn, mạch lạc, tác phong mạnh dạn, hồn nhiên

1.2.4.4 Phương pháp giảng giải

Phương pháp giảng giải là cách dùng lời giảng giúp trẻ hiểu tác phẩm.Giúp trẻ hiểu nội dung tác phẩm sâu hơn, đầy đủ hơn, hệ thống hơn khiến trẻ có những rung cảm, cảm xúc thẩm mỹ và khát vọng vươn lên cái đẹp, cái thiện

Qua việc giải thích từ khó, chúng ta cung cấp và làm giàu vốn từ cho trẻ, đồng thời giúp trẻ hiểu nội dung câu chuyện, bài thơ.Từ khó gồm những từ vay mượn của ngôn ngữ nước ngoài (tiền tuyến, đứng gác), từ cổ (muôn tâu,

bệ hạ), từ địa phương (ăn mau chóng nậy), từ có hình ảnh (cuồn cuộn, lung linh)…

Giảng từ khó có nhiều cách, cách giải thích bằng lời định nghĩa là tốt nhất Đối với từ có hình ảnh ta nên dùng lời giải thích có thêm đồ dùng dạy học hổ trợ

Một số từ mới hay từ khó phải được lưu lại trong trí nhớ của trẻ Trẻ phải được nghe và nói lại nhiều lần thì những từ ấy mới trở thành của trẻ

Giảng giúp trẻ hiều đúng nội dung, hiểu sâu tác phẩm, để đạt được điều đó lời giảng phải chính xác, trong sáng, có sức truyền cảm Trẻ phải được nghe và nói lại nhiều lần thì những từ ấy mới trở thành của trẻ

Khi giảng, cô giáo nên kết hợp giáo dục đạo đức cho trẻ

*Kết luận: Các phương pháp cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học rất gắn

bó với nhau, hổ trợ cho nhau vì mỗi phương pháp đều có những ưu thế và hạn chế, nhưng quan trọng nhất là phương pháp đọc và kể diễn cảm Cô giáo cần phải xác định nên sử dụng phương pháp nào là chủ yếu khi dạy các kiểu bài cho trẻ làm quen với văn học

1.3 Vai trò của hoạt động làm quen với tác phẩm văn học đối với việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn

1.3.1.Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học là hoạt động có chủ đích

Văn học nghệ thuật, đặc biệt các tác phẩm văn học có vai trò to lớn góp phần quan trọng trong việc hình thành phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Thông qua hoạt động dạy và học dưới hình thức như tạo hình, hoạt động với đồ vật, môi trường xung quanh… sẽ giúp trẻ phát triển trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách con người “làm quen văn học” là một hoạt động không thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non, vì thông qua các hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học là loại hình nghệ thuật, đặc sắc, không thể thiếu được trong đời sống con người Đặc biệt nó rất gần gũi với trẻ thơ, từ buổi đầu thơ

ấu trẻ đã sống chan hòa trong không khí lời ru “ầu ơ” đầy yêu thương tận tình của mẹ, bà… và đó cũng là cánh cửa mở ra chân trời nhận thức cho trẻ.Việc cho trẻ lứa tuổi mầm non tiếp xúc với văn học thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học từ lâu đã được đặt ra nhu một nội dung, một phương tiện vô cùng quan trọng trong chương trình giáo dục trẻ Là loại hình nghệ thuật ngôn từ văn học có khả năng đi vào lòng người một cách tự nhiên và sâu sắc Chính vì vậy tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là một hoạt động không thể thiếu ở trường mầm non Có thể nói, đó là một phương tiện hữu hiệu nhất để hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ một cách toàn diện Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học là một hoạt động có chủ đích,

nằm trong nội dung giáo dục ở bậc học mầm non Thông qua việc kể chuyện, đọc thơ cho trẻ và dạy trẻ học thuộc lòng thơ, kể lại câu chuyện dưới nhiều hình thức khác nhau giúp trẻ cảm thụ văn học, yêu thích văn học, nâng cao nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh Đồng thời còn giúp trẻ có tâm hồn trong sáng hồn nhiên vui tươi, nhạy cảm với cái đẹp, …góp phần hình vào việc hình thành nhân cách trẻ Hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học không những có tác dụng mở rộng tầm hiểu biết cho trẻ về thế giới xunh quanh mà còn xác lập cho trẻ một thái độ đúng đắn với các hiện tượng của đời sống xung quanh, với hành vi con người và giúp cho việc giáo dục, bồi dưỡng những cơ sở về phẩm chất đạo đức của con người.Qua bao thế kỷ, truyện cổ dân gian đã góp phần giáo dục cho trẻ thái độ đúng đắn với các hiện tượng của đời sống xung quanh, những cơ sở về phẩm chất đạo đức của con người.Những bài thơ của nhiều nhà thơ như Phạm Hổ, Định Hải, Trần Đăng Khoa… có tác dụng giáo dục trẻ lòng yêu tổ quốc, yêu lãnh tụ… hình thành cho trẻ những phẩm chất của con người mới Việt Nam Con người biết rung cảm, yêu mến, bảo vệ thiên nhiên, yêu lao động, thể hiện tình cảm kính yêu,

chia sẻ, thân thiện đối với những người xung quanh

Ở lứa tuổi mầm non, đặc biệt là cuối tuổi mẫu giáo, trẻ đã bắt đầu hiểu được lí do vì sao mà mình có những hành động và việc làm như vậy Vì thế, cần giáo dục cho trẻ những chuẩn mực đạo đức và lòng nhân ái để trẻ có những tình cảm, thái độ và hành vi đúng đắn, tốt đẹp ; cần tạo môi trường tốt, thuận lợi cho lòng nhân ái của trẻ phát triển

Đặc biệt, trẻ mẫu giáo rất dể rung động và thích giao lưu tình cảm Tình cảm đối với trẻ là động cơ hành động mạnh mẽ nhất, vì vậy, cần phát huy những tình cảm tích cực ở trẻ, hạn chế những xúc cảm tiêu cực Do trẻ mẫu giáo dể nảy sinh những xúc cảm tích cực, khi tiếp xúc với những điều tốt đẹp

nên các nhà tâm lí học coi đây là thời kì phát cảm của những xúc cảm thẩm

mĩ, đạo đức

Hình thành, phát triển và giáo dục những tình cảm đạo đức cho trẻ ngay

từ lứa tuổi mầm non là điều hết sức quan trọng Giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mầm non sẽ giúp chúng dễ hòa nhập vào cuộc sống và dể dàng tiếp thu sự giáo dục của người lớn, đón nhận những ảnh hưởng tốt đẹp của môi trường để phát triển nhân cách một cách tích cực

Chính vì vậy hoạt động làm quen với tác phẩm văn học là một phương tiện hữu hiệu giáo dục lòng nhân ái cho trẻ

1.3.2.Vai trò của giáo viên trong việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ thông qua hoạt động làm với tác phẩm văn học

Trẻ mầm non chưa biết chữ, tác phẩm đến với trẻ qua lời kể, giọng đọc của cô giáo Cô giáo hiểu tác phẩm, hiểu ý định và thái độ của tác giả gửi gắm trong tác phẩm, truyền tải những hiểu biết đó đến với trẻ với một trách nhiệm trước tác giả và với cả trẻ nữa Sự rung cảm của trẻ đối với tác phẩm hoàn toàn phụ thuộc vào cô giáo

Trong hoạt động làm quen với tác phẩm cô giáo chính là người dẫn dắt, trẻ Cô giáo là người tổ chức cho trẻ “ làm quen với tác phẩm văn học” Cô giáo là người biết đề ra mục đích giáo dục, biết tiến hành bằng những biện pháp, phương pháp khoa học để đạt được mục đích đề ra và để giáo dục lòng nhân ái cho trẻ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học đạt hiệu quả cao, cô giáo là người quyết định hiệu quả của những hoạt động này

1.4.Đặc điểm biểu hiện lòng nhân ái trong tác phẩm văn học dành cho trẻ

Lòng nhân ái chính là cơ sở, là cái gốc đạo đức của con người Nhân ái

chính là tình thương yêu đồng loại và những gì xung quanh Từ tình thương yêu ấy sẽ dần dần hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp Chính vì

vậy, nếu như giáo dục thẫm mĩ giữ vị trí trung tâm trong giáo dục mầm non thì giáo dục lòng nhân ái là cơ sở hàng đầu giúp trẻ xác lập được các mối quan hệ tích cực với môi trường xung quanh và cuộc sống để từ đó trẻ có thể phát triển nhân cách một cách toàn diện

Trẻ thơ rất nhạy cảm và sống bằng tình cảm, dể rung động, dể đặt mình vào những hoàn cảnh người khác để thông cảm và bộc lộ thái độ một cách rõ rang, dứt khoát giữa hai mặt xấu – tốt, yêu – ghét, vui – buồn, chán – thích… Chính vì thế, giáo dục lòng nhân ái cho con người phải bắt đầu từ lứa tuổi thơ Đây là thời điểm giáo dục thuận lợi nhất và hiệu quả nhất Trẻ em vốn rất yêu cái đẹp, cái tốt, cái thực Các nhà văn đã nắm được đặc điểm tâm lí này, và thỏa mãn những nhu cầu tự nhiên ấy một cách cũng rất tự nhiên, để rồi qua từng sáng tác dẫn dắt các em từ chổ biết xúc động trước cái đẹp, cái tốt trong những hiện tượng rất bình thường, từng bước, từng bước vươn lên những tình cảm cao quý nhất và cả những hành động đáng yêu nhất

Văn học cho trẻ lứa tuổi mầm non thể hiện rõ nét lòng nhân ái mà người viết muốn gửi gắm đến các em Lòng nhân ái được thể hiện trong

những tác phẩm này không phải là những gì quá cao siêu mà được biểu hiện rất cụ thể, rất đời thường, gần gũi với trẻ thơ Đó là những tình cảm yêu thương giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên

1.4.1 Lòng nhân ái là tình yêu thương giữa con người và con người

Một trong những nội dung cơ bản của văn học thiếu nhi là đề cập tới tình cảm gia đình, đó là tình mẹ con, cha con, tình an hem, tình bà cháu, ông

cháu, ví dụ : Chú bé nhặt bông hoa gạo (Ngô Quân Miện), Chuyện hoa,

chuyện quả (Phạm Hổ), Thương ông (Tú Mỡ), Thăm nhà bà, Giữa vòng gió thơm (Quang Huy), Vì con (Vân Long), U ốm (Phạm Hổ), Làm anh (Phan Thị

Thanh Nhàn), Em yêu nhà em (Đoàn Thị Lam Luyến)…

Bài thơ Giữa vòng gió thơm thể hiện tình cảm yêu thương và sự chăm

sóc tận tình của người cháu đối với bà Giữa trời trưa nắng, không có gió, cả khu vườn lặng im như hương bưởi, hương cau vẫn ngào ngạt lẩn vào tay quạt của bé để:

Cho bà nằm mát Giữa vòng gió thơm…

Em yêu nhà em giúp cho trẻ cảm nhận được vẻ đẹp dịu êm, đầm ấm của

những cảnh vật gần gũi, gắn bó với ngôi nhà của mình :

“Có đàn chim sẻ bên thềm líu lo,

Có nàng gà mái hoa mơ Cục ta cục tác khi vừa đẻ xong

Có bà chuối mật lưng ong

Có ông ngô bắp râu hồng như tơ

Chẳng đâu vui được như nhà của em…

1.4.2 Lòng nhân ái là tình cảm với thầy cô, bạn bè và những người lao động, những người có công với đất nước

Tình cảm với thầy cô, bạn bè và những người lao động, những người có công với đất nước cũng là một nội dung được nhắc tới nhiều trong văn học

viết cho trẻ em lứa tuổi mầm non Có thể kể tới Đôi bạn tốt, Trong một hồ

nước, Bác Gấu Đen và hai chú thỏ, Những chiếc áo ấm, Giọng hót chim Sơn

Ca, Bó hoa tặng cô, Bàn tay cô giáo, Chiếc cầu mới, Cái bát xinh xinh, Hạt

gạo làng ta, Chú giải phóng quân, Chú bộ đội hành quân trong mưa, Bác Hoog của em, Ảnh Bác,…

Bài Hạt gạo làng ta của Trần Đăng Khoa giúp trẻ hiểu được sự vất vả,

lam lũ của người nông dân trong quá trình làm ra hạt gạo Hạt gạo không chỉ

là kết tinh của những giá trị vật chất (phù sa, mưa, bão,…) và những giá trị tinh thần (hương sen thơm, lời ru hát) mà còn là kết quả của những vật lộn của người nông dân để chống chọi với sự khắc nghiệt của thời tiết và sự khốc liệt của chiến tranh Vì thế, mỗi hạt thóc, hạt gạo làm ra không chỉ mang nặng công ơn cô bác nông dân mà còn mang trong đó cả niềm vui và lòng tự hào của dân tộc, vượt lên khó khăn để chiến thắng kẻ thù

Bài Chú giải phóng quân thể hiện nềm vui đón chú giải phóng quân từ

tiền tuyến về và ước mơ của các bạn nhỏ trong thời kì đất nước kháng chiến chống Mĩ Qua đó, bài thơ cũng khơi dậy trong các em niềm yêu mến và tự hào về các chú bộ đội…

Có nhiều tác phẩm văn học (đặt biệt là sáng tác của thiếu nhi những năm chống Mĩ) còn nói lên tình cảm sâu nặng của trẻ thơ Việt Nam đối với Bác Hồ kính yêu Các cô giáo nên giải thích để trẻ hiều về vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc Tuy Bác đã mất nhưng qua những bài thơ này, có cảm giác như Bác vẫn rất gần gũi với các em :

Em nghe như Bác dặn lời Cháu ơi đừng có chơi bời đâu xa…

(Trần Đăng Khoa, Ảnh Bác)

Với lứa tuổi mà tình cảm đang phát triển rất mạnh mẽ, đặc biệt là tính dễ

xúc cảm và đồng cảm với con người và cảnh vật xung quanh, trẻ mẫu giáo

cũng rất dể dàng chuyển hóa được tình cảm này vào các nhân vật trong tác phẩm văn học Trẻ có thể thông cảm được với những nỗi bất hạnh và sự không may mắn của các nhân vật trong truyện chẳng khác nào đó là những

con người thực ở ngoài đời (những tình cảm này được bộc lộ rõ nhất khi trẻ nghe kể chuyện cổ tích)

Những tình cảm của trẻ xuất hiện khi được nghe tác phẩm văn học đã biến đứa trẻ từ một thính giả thụ động thành một người tham gia tích cực vào các sự kiện Trẻ tỏ ra xót xa, thương cảm đối với những nhân vật tốt mà bị rơi vào hoàn cảnh éo le ; đồng thời, trẻ cũng tỏ ra căm giận và khinh ghét đối với những nhân vật độc ác, luôn đi hãm hại mọi người Quan sát trẻ khi chúng xem tranh minh họa các truyện cổ tích (trong truyện tranh), ta sẽ thấy rõ điều này Trẻ thường có những hành động can thiệp trực tiếp vào nhân vật của truyện (được minh họa trong tranh) bằng cách vẽ thêm vào đây để tỏ thái độ,

ví dụ : trẻ tô má hồng cho cô Tấm, bôi mặt Cám đen sì, hoặc vẽ thêm râu cho

dì ghẻ, thậm chí trẻ còn cấu nát mặt (cào cho rách giấy) chỗ vẽ những nhân vật phản diện… Tất cả mọi tình cảm của trẻ đều rất rõ ràng, phân minh

Như vậy, có thể nói, bằng tác phẩm văn học, các tác giả đã giúp các em hiểu được những biểu hiện cụ thể (bằng thái độ, hành động, cách ứng xử…) của lòng nhân ái Đây là thứ tình cảm hết sức cần thiết, đặc biệt đối với trẻ em – những tâm hồn ngây thơ dễ rung cảm, dễ xúc động Đó chính là cơ sở, là ngọn nguồn, là cái gốc đạo đức của con người

1.4.3 Lòng nhân ái là thể hiện tình cảm, thái độ của con người đối với thiên nhiên và tình yêu quê hương đất nước

Về phương diện này, văn học đã bộc lộ thế mạnh của mình trong những tác phẩm viết về đề tài thiên nhiên :

Khi nghe truyện Giọng hót chim Sơn Ca, trẻ có thể cảm nhận được vẻ

đẹp lộng lẫy, trong trẻo của thiên nhiên :

“Mỗi khi Sơn Ca hót, cỏ cây, hoa lá rì rào hát theo Dòng suối đang chảy róc rách cũng muốn dừng lại…”

Hay nghe truyện Giọt nước Tí Xíu, trẻ cũng được đắm mình trong cuộc

du ngoạn diệu kì từ rừng xanh và biển cả :

“Tí Xíu nhập bọn với các bạn Lúc đầu chúng bay xuống mặt biển, rồi chúng hợp thành một đám mây mỏng rời mặt biển bay vào đất liền Gió nhẹ nhàng đưa Tí Xíu lướt qua những dòng song lấp lánh sáng như bạc Xế chiều, ông Mặt Trời tỏa ra những tia sáng chói chang hơn lúc sáng…”

Không chỉ cho các em thưởng thức những vẻ đẹp của thiên nhiên kì diệu, khơi gợi tình yêu thiên nhiên trong những tâm hồn thơ trẻ, văn học còn giúp các em cảm nhận được một cách sâu sắc mối quan hệ biện chứng của các hiện tượng, sự vật trong thiên nhiên, đặt biệt là mối quan hệ qua lại mật thiết giữa con người với thiên nhiên

Trong truyện Cây gạo bên hồ, chỉ bằng một đoạn đối thoại ngắn giữa đôi

chim với cây gạo già bên hồ, tác giả Ngô Quân Miện đã mở ra trước mắt bạn đọc trẻ thơ bao nhiêu điều mới lạ, bao suy nghĩ :

“Khi trời nắng ấm, hai chú chim lại đến với Cây Gạo Chim Đỏ hỏi Cây Gạo:

- Cả ngày bác chỉ đứng một chổ, sao chuyện gì bác cũng biết ?

- Bác có rất nhiều bạn bè Bác học mỗi người một chút Này nhé, mặt nước hồ giúp bác nhìn thấy Chim Cắt trên trời ; đàn Chim Cốc rất thạo sông

hồ đêm về ngủ ở đây kể chuyện sang sông ; còn các cô Ngỗng Trời di cư từ phương Bắc xa xôi, mỗi lần đến nhà bác trú chân lại báo tin trời rét…”

Trong bộ truyện cổ tích hiện đại Chuyện hoa, chuyện quả, Phạm Hổ đã

kể cho các em nghe về sự tích, nguồn gốc của các loài cây, hoa, quả gần gũi, quen thuộc cũng như sự phong phú và vẻ đẹp kỳ diệu của cây cối xung quanh

ta

Từ tình yêu thiên nhiên, từ mối giao cảm với thiên nhiên, văn học đã góp phần giáo dục các em thái độ biết trân trọng, giữ gìn và bảo vệ thiên nhiên

như một kho báu vô tận Và không chỉ thế, từ những câu chuyện hấp dẫn và đầy ấn tượng, văn học còn góp phần khơi mở trong các em những suy ngẫm

về tình yêu, tình thương, lòng nhân đạo và khả năng hướng thiện của con người

Không chỉ trong văn xuôi, mà trong thơ viết cho các em, nội dung này

cũng được thể hiện rất rỏ Có thể kể hàng loạt bài như : Mùa xuân, Trăng

sáng, Trăng ơi… từ đâu đến ? Hoa kết trái, Hoa cúc vàng, Hồ sen, Rong và

cá, Ông mặt trời, Em vẽ…

Qua bài thơ Trăng sáng, Trăng ơi… từ đâu đến ? trẻ cảm nhận được vẻ

đẹp của cảnh vật trong đêm trăng, vẻ đẹp của trăng trong những hôm trăng tròn, trăng khuyết :

“Trăng tròn như cái đĩa

Lơ lửng mà không rơi

Những hôm nào trăng khuyết Trông giống con thuyền trôi…”

Bài thơ Hồ sen cho trẻ cảm nhận vẻ đẹp của hồ sen, hoa sen trong buối

sớm mai, những giọt sương còn đọng trên lá, khi có gió thôi, lá khẽ đung đưa làm cho giọt sương “long lanh chạy” :

“Hoa sen đã nở

Rực rở đầy hồ Thoang thoảng gió đưa Mùi hương thơm ngát

Lá sen xanh mát Đọng hạt sương đêm Gió rung êm đềm Sương long lanh chạy…”

Có thể nói, thế giới thiên nhiên tươi đẹp được thể hiện trong các tác phẩm viết cho các em đã tạo nên những rung động sâu xa trong lòng người đọc Các em dễ xúc cảm, dễ hòa mình trong những vẻ đẹp ấy, và không chỉ để thưởng thức mà còn giữ gìn và có ý thức bảo vệ nó Những gì gây xúc động, gây ấn tượng sẽ được lưu giữ mãi trong tâm hồn trẻ thơ và theo các em đi suốt cuộc đời Chính vì thế, giáo dục thẫm mĩ có liên quan đặt biệt tới giáo dục đạo đức Theo tư tưởng mĩ học của Chủ tịch Hồ Chí Minh thì cái thẩm mĩ và cái đạo đức thống nhất với nhau Cái đẹp, cái thẩm mĩ là cơ sở nảy sinh những xúc cảm, tình cảm và hành động tốt Vì vậy, giáo dục lòng nhân ái luôn gắn liền với giáo dục thẩm mĩ cho các em

Việc giáo dục lòng nhân ái cho các em không thể chỉ bằng những lời giáo huấn khô khan, gượng ép mà phải hết sức tự nhiên… Có thể nói, được tiếp xúc với các tác phẩm này, các em sẽ có một cảm giác tươi mát, tràn ngập tâm hồn, khiến các em mong muốn làm một việc gì đó tốt đẹp và có ích, sẵn sàng yêu thương, trân trọng mọi người, mọi vật xung quanh

CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG QUÁ TRÌNH GIÁO DỤC LÒNG NHÂN

ÁI CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM

QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC

2.1 Khái quát về quá trình nghiên cứu thực trạng

Chúng tôi tiến hành điều tra trên 32 giáo viên và trên 250 trẻ ở 4 trường Mầm non trên địa bàn Quận Hải Châu – Thành Phố Đà Nẵng

Tiến hành điều tra khảo sát nhận thức của giáo viên về vấn đề giáo dục trẻ mẫu giáo lớn lòng nhân ái thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

Tìm hiều mức độ hình thành, nhận thức phát triển lòng nhân ái ở trẻ mẫu giáo lớn

2.1.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của việc điều tra nhằm tìm hiểu thực trạng giáo dục lòng nhân

ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường Mầm non trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng, tìm hiểu các nguyên nhân của thực trạng, đánh giá mức độ hình thành, nhận thức phát triển lòng nhân ái ở trẻ Qua đó, đề xuất một số giải pháp để khắc phục những hạn chế của thực trạng, góp phần nâng cao hiệu quả quá trình giáo dục trẻ mẫu giáo lớn lòng nhân ái thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

2.1.2 Nội dung nghiên cứu

- Nhận thức của giáo viên Mầm non về vai trò, vị trí của việc giáo dục trẻ mẫu giáo lớn lòng nhân ái trong việc hình thành nhân cách cho trẻ

- Thực trạng quá trình giáo dục trẻ mẫu giáo lớn lòng nhân ái thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

- Thực trạng mức độ hình thành, nhận thức phát triển lòng nhân ái ở trẻ mẫu giáo lớn, khả năng vận dụng những kiến thức giáo dục đó trong các trò chơi và cuộc sống sinh hoạt hằng ngày

2.1.3 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp quan sát sư phạm:

Quan sát các hoạt động dạy trẻ mẫu giáo lớn lòng nhân ái thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học tại một số trường Mầm non trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng

* Phương pháp điều tra bằng Anket

Trưng cầu ý kiến của 32 giáo viên mầm non đang đứng lớp mẫu giáo lớn tại các trường Mầm non trên địa bàn thành phố Đà Nẵng: Trường mầm non Hoa Phượng Đỏ; trường mầm non 20 – 10; trường mầm non 19 – 5 ; trường mầm non Tuổi Thơ

* Phương pháp trò chuyện

Trao đổi với các giáo viên để bổ sung cho số liệu bằng nghiên cứu Anket Trò chuyện với trẻ mẫu giáo lớn trong các giờ hoạt động sinh hoạt một ngày để tìm hiểu về trình độ, khả năng nhận thức lòng nhân ái của trẻ

* Phương pháp thống kê toán học

Xử lí số liệu nhằm đưa ra kết quả của quá trình điều tra

2.2 Kết quả nghiên cứu thực trạng

2.2.1 Kết quả điều tra trên giáo viên

2.2.1.1 Nhận thức của giáo viên về vấn đề giáo giáo lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

Kết quả khảo sát bằng phiếu anket

Để tìm hiểu thực trạng việc giáo giáo lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học Chúng tôi sử dụng phiếu trưng cầu ý kiến của 42 giáo viên dạy lớp mẫu giáo lớn tại các trường mầm non trên địa bàn quận Hải Châu – Thành Phố Đà Nẵng: Trường mầm non 19 – 05; trường mầm non 20 – 10; trường mầm non Tuổi Thơ; trường mầm non Hoa Phượng Đỏ Trên cơ sở những phiếu điều tra anket, chúng tôi tổng hợp được những ý kiến như sau:

Bảng 1: Nhận thức của giáo viên về vấn đề giáo dục nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học

3 Khi tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ mẫu

giáo lớn cô có thường xuyên giáo dục lòng nhân ái cho trẻ không ?

c Không thường xuyên 0 0

4 Giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớntuổi là giáo dục những gì?

a Là giáo dục trẻ tình yêu thương giữa con người với con người

b Dạy trẻ tình cảm với gia đình, thầy cô, bạn bè và những người lao động, những người

có công với đất nước

c Giáo dục trẻ thể hiện tình cảm, thái độ đối với thiên nhiên và tình yêu quê hương đất

ái cho trẻ nhiều hơn ?

a Chủ đề : Trường mầm non, Bản thân, Gia đình, Quê hương – Đất nước – Bác Hồ

b Chủ đề : Thế giới động vật, Thế giới thực vật, Các hiện tượng tự nhiên,

6 Trong quá trình giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua

hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, cô (thầy) đã gặp những khó khăn gì ?

a Số lượng trẻ quá đông

b Khó khăn về trang thiết bị đồ dung dạy

9

11

28.1 34.4

Bảng 1: Tổng số phiếu 32 Tóm lại:

- Nhìn chung qua việc tổng kết và thống kê các ý kiến của các giáo viên, chúng tôi nhận thấy đa số các giáo viên (62.5%) đều nhận thấy được rằng việc giáo dục nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn là rất quan trọng góp phần vào việc phát triển nhân cách của trẻ Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số giáo viên (37.5%) cho rằng việc giáo dục nhân ái cho trẻ mẫu giáo lớn là nội dung không ảnh hưởng nhiều “bình thường” góp phần vào sự phát triển nhân cách trẻ Khi được hỏi ý kiến vì sao cho rằng “bình thường” một số giáo viên trả lời: “ Nhân cách của trẻ là một quá trình phát triển lâu dài, trẻ nhỏ hãy để trẻ vui chơi không nên quá gò bó trẻ trong những khuôn phép yêu thương, nhân ái to lớn giáo dục bình thường cho cảm xúc của trẻ lớn dần ”… như vậy

về số ít giáo viên vẫn suy nghĩ rằng đây chưa phải là nội dung quan trọng để giúp trẻ phát triển toàn diện đặc biệt là nhân cách

- Có 62.5% các giáo viên mầm non đứng ở các lớp Mẫu giáo lớn cho rằng việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ trong qua trình tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là cần thiết 31.3% cô giáo cho rằng việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ trong qua trình tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là rất cần thiết Và số ít trong đó 6.2% cô giáo cho rằng việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ trong qua trình tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là không cần thiết