Thiết kế giáo án bài giảng điện tử và phiếu học tập trong dạy học phần quang học lớp 11 nâng cao nhằm nâng cao tính tích cực trong học tập của học sinh

-NӃu giҧng dҥy bҵng bài giҧQJÿLӋn tӱ thì hӑc sinh có thӇ TXDViWÿѭӧc các thí nghiӋm, hiӋQWѭӧng thӵc tӃÿҧm bҧRÿѭӧc thӡi gian và nӝLGXQJFKѭѫQJWUuQK -NӃu phiӃu hӑc tұSÿѭӧc thiӃt kӃ mӝt cách

ĈҤI HӐ&Ĉ¬1 ҸNG 75Ѭ Ӡ1*Ĉ ҤI HӐ&6Ѭ3+ ҤM

KHOA VҰT LÝ -

KHÏA LUҰN TӔT NGHIӊ3Ĉ ҤI HӐC

NG¬NH 6Ѭ3+ ҤM VҰT LÝ

Ĉ͉WjL :

7+,ӂ7.ӂ*,È2È1%¬,*,Ҧ1*Ĉ,ӊ17Ӱ9¬3+,ӂ8+Ӑ&7Ұ3 7521*'Ҥ<+Ӑ&3+Ҫ148$1*+Ӑ&/Ӟ31Æ1*&$21+Ҵ0

NÂNG CAO TÍNH TÍC+&Ӵ&75 21*+Ӑ&7Ұ3&Ӫ$+Ӑ&6,1+

1JѭӡLKѭӟQJGүQ

ThS 1JX\ӉQ7Kӏ0ӻĈӭF

1JѭӡLWKӵFKLӋQ

Trҫ n Thӏ Mai

MӨC LӨC

A Mͦ Ĉ̮U 1

B N͠I DUNG 4

&KѭѫQJ&ѫV ӣ khoa hӑc cӫa xây dӵQJJLiRiQJLiRiQÿL Ӌ n tӱ, phiӃ u hӑ c tұ p và sӱ dөng bài giҧ QJÿL Ӌ n tӱ trong dҥ y hӑ c 4

&ѫVӣ lí luұn cӫa viӋc xây dӵng giáo án, giáo án ÿLӋn tӱ và phiӃu hӑc tұp 4

&ѫVӣ tâm lý hӑc 4

&ѫVӣ lý luұn dҥy hӑc 5

1.3 Ĉһc trѭQg cӫa các phѭѫng pháp dҥy hӑc tích cӵc 5

1.3.1 Dҥy hӑc thông qua tә chӭc các hoҥt ÿӝng hӑc tұp cӫa hӑc sinh 5

1.3.2 Dҥy và hӑc chú trӑng rèn luyӋn phѭѫQJ pháp tӵ hӑc 6

1.3.3 TăQJ cѭӡng hӑc tұp cá thӇ, phӕi hӧp vӟi hӑc tұp hӧp tác 6

1.3.4 KӃt hӧp ÿánh giá cӫa thҫy vӟi tӵ ÿánh giá cӫa trò 7

1.4 PhiӃu hӑc tұp 7

1.4.1 Khái niӋm phiӃu hӑc tұp 7

1.4.2 Các chӭc QăQJ Fѫ bҧn cӫa PHT trong dҥy hӑc 7

1.4.3 Phân loҥi phiӃu hӑc tұp 8

&iFEѭӟc thiӃt kӃ phiӃu hӑc tұp 8

1.4.5 Các dҥng phiӃu hӑc tұp trong dҥy hӑc vұt lí 8

2 Các khái niӋm 9

2.1 Khái niӋPJLiRiQÿLӋn tӱ 9

2.2 KӃ hoҥch dҥy mӝt giáo án 10

2.3 ViӋc soҥn mӝt giáo án ÿәi mӟi có thӇ tiӃn hành QKѭ sau 11

2.4 Quy trình xây dӵng 12

&KѭѫQJ7KL Ӄ t kӃ giáo án và phiӃ u hӑ c tұ p phҫ Q³4XDQJKuQK hӑ c´O ӟp 11 nâng cao 17

2.1 Nӝi dung 17

2.2 HӋ thӕng giáo án phҫQ³4XDQJKuQKKӑF´ 20

*LiRiQFKѭѫQJNK~F[ҥ ánh sáng 20

*LiRiQFKѭѫQJPҳt và các dөng cө quang 32

2.3 ThiӃt kӃ phiӃu hӑc tұp phҫQ³4XDQJKuQKKӑF´Oӟp 11 nâng cao 59

2.3.1 PhiӃu hӑc tұSFKѭѫQJ.K~F[ҥ ánh sáng 59

2.3.2 PhiӃu hӑc tұSFKѭѫQJ0ҳt và các dөng cө quang 66

&KѭѫQJ7KL Ӄ t kӃ mӝ t sӕ bài giҧ QJÿL Ӌ n tӱ phҫ Q³4XDQJKuQK hӑ c´O ӟp 11 nâng cao 88

3.1 ThiӃt kӃ bài giҧQJÿLӋn tӱ bài 45 phҧn xҥ toàn phҫn 88

3.2 ThiӃt kӃ bài giҧQJÿLӋn tӱ EjLOăQJNtQK 95

3.3 ThiӃt kӃ bài giҧQJÿLӋn tӱ bài 48 thҩu kính mӓng 102

C K͆T LU̴N 109

D.TÀI LI͎U THAM KH̪O 110

E PHͬ LͬC

A MӢĈҪ8

1 Lí do chӑ Qÿ Ӆ tài

Giáo dөFQѭӟc ta trong nhӳQJQăPJҫQÿk\FyQKLӅu sӵ WKD\ ÿәi, tӯ viӋFÿәi

mӟLFKѭѫQJWUuQKViFKgiáo khoa, ÿәi mӟi hình thӭFWKLÿҥi hӑc, ÿmWҥo ra nhiӅu sӵ thay

ÿәLÿһc biӋt là sӵ WKD\ÿәLWURQJSKѭѫQJSKiSGҥy và hӑc ChiӃQOѭӧc phát triӇn giáo

dөc 2011 ± 2020 mөc các giҧi pháp phát triӇn giáo dөFWURQJÿyJLҧi pháp thӭ ba là

³ÿәi mӟi nӝi dung, pKѭѫQJSKiSGҥy hӑc, thi, kiӇPWUDYjÿiQKJLiFKҩWOѭӧng giáo dөc

mөF´7URQJJLҧLSKiSQj\ÿmJKL³ti͇ p tͭ Fÿ ͝i mͣLSK˱˯QJSKiSG ̩y h͕FYjÿiQKJLi

k͇ t qu̫ h͕ c t̵ p, rèn luy͏ QWKHRK˱ ͣng phát huy tích c͹c, t͹ giác, chͯ ÿ͡ng, sáng t̩o

YjQăQJO ͹c t͹ h͕c cͯa QJ˱ ͥi h͕c´

QJKӋWKuӭng dөng CNTT vào trong dҥy hӑFÿDQJÿѭӧc quan tâm nghiên cӭu sӱ dөng

ÿӇ ÿәi mӟLSKѭѫQJSKiSGҥy hӑc Mӝt trong các ӭng dөng công nghӋ vào dҥy hӑFÿy

là viӋc sӱ dөng bài giҧQJÿLӋn tӱ vào quá trình dҥy hӑc ViӋc sӱ dөng CNTT cho phép

HS có thӇ quan sát nhiӅu thí nghiӋm, hình ҧnh thӵc tӃ KѫQOjPFKREjLKӑc trӣ nên sinh

ÿӝng, HS có hӭQJ WK~ KѫQ WURQJ TXi WUuQK Kӑc tұp tӵ các em tìm ra kiӃn thӭc chӭ

không tiӃp nhұn mӝt cách thө ÿӝng Bên cҥQKÿyYLӋc thiӃt kӃ GA phù hӧp vӟi bài

giҧQJÿLӋn tӱ tҥo ra mӝt tiӃn trình lên lӟp chһt chӁ giúp cho hoҥWÿӝng dҥy và hӑFÿѭӧc

diӉn ra mӝt cách liӅn mҥch có tính khoa hӑc

&KѭѫQJTXDQJKuQKVұt lí 11 là mӝWFKѭѫQJ có nhiӅu hiӋQWѭӧng trong GRÿyÿӇ

giҧng dҥy tӕWFKѭѫQJQj\WKuFҫn cho hӑc sinh quan sát các hiӋQWѭӧQJQj\ĈӇ giúp

cho viӋc dҥ\FKѭѫQJTXDQJKuQKÿҥt hiӋu quҧ FDRWKuW{LÿmOӵa chӑQÿӅ WjL³ThiӃ t kӃ

giáo án, bài giҧ QJÿL Ӌn tӱ và phiӃ u hӑ c tұ p trong dҥ y hӑ c phҫ n quang hӑ c lӟp 11

nâng cao nhҵ m nâng cao tính tích cӵc trong hӑ c tұ p cӫa hӑ c sinh´

2 Mөc tiêu nghiên cӭu

-Nghiên cӭu thiӃt kӃ ÿѭӧc giáo án phҫn ³ 4XDQJ KuQK hӑc ´ Oӟp 11 nâng cao

THPT phөc vө cho dҥy và hӑc ӣ WUѭӡng phә thông

-ThiӃt kӃ phiӃu hӑc tұp phөc vө cho viӋc ôn tұp và các tiӃt bài tұp

-Xây dӵng mӝt sӕ bài giҧQJÿLӋn tӱ phҫQ³4XDQJKuQKKӑF´Oӟp 11 nâng cao

3 NhiӋ m vө nghiên cӭu

- Nghiên cӭXFѫVӣ lí luұn xây dӵng bài giҧQJÿLӋn tӱ, nhӳng hiӋu quҧ mà bài

giҧng mang lҥi

- Nghiên cӭu cách thiӃt kӃ giiRiQÿLӋn tӱ và xây dӵng mӝt sӕ bài giҧQJÿLӋn tӱ

trong phҫQ³4XDQJKuQKKӑF´Oӟp 11 nâng cao

- Nghiên cӭu thiӃt kӃ phiӃu hӑc tұp mӝt sӕ bài trong phҫQ³4XDQJKuQKKӑF´

6 Giҧ thuyӃ t khoa hӑ c

-NӃXQKѭEài giҧQJÿLӋn tӱ ÿѭӧc sӱ dөng mӝt cách hӧp lí, viӋc soҥn bài giҧng

phong phú, trình bày rõ ràng thì sӁ WKX K~W ÿѭӧc sӵ tұp trung cho hӑFVLQKNKѫLGұy

tính tò mò khám phá bài hӑc

-NӃu giҧng dҥy bҵng bài giҧQJÿLӋn tӱ thì hӑc sinh có thӇ TXDViWÿѭӧc các thí

nghiӋm, hiӋQWѭӧng thӵc tӃÿҧm bҧRÿѭӧc thӡi gian và nӝLGXQJFKѭѫQJWUuQK

-NӃu phiӃu hӑc tұSÿѭӧc thiӃt kӃ mӝt cách logic, rõ ràng, phù hӧp vӟi nӝi dung

FKѭѫQJWUuQKWKuVӁ QkQJFDRÿѭӧc tính tӵ hӑc cho hӑc sinh

- Nghiên cӭX FiF WjL OLӋXViFKLQWHUQHWYjFiFWjLOLӋXOLrQTXDQYӅӭQJGөQJ

8 Cҩ u trúc và nӝ i dung cӫa luұ QYăQ

A MӢ ĈҪU

B NӜI DUNG

&KѭѫQJ&ѫVӣ khoa hӑc cӫa xây dӵng giáo án, giáo án ÿLӋn tӱ, phiӃu hӑc tұp và sӱ

dөng bài giҧQJÿLӋn tӱ trong dҥy hӑc

&KѭѫQJ7KLӃWNӃJLiRiQYjSKLӃXKӑFWұSSKҫQ ³4XDQJKuQK KӑF´ OӟSQkQJFDR

&KѭѫQJ7KLӃWNӃPӝWVӕ EjLJLҧQJ ÿLӋQWӱSKҫQ³4XDQJKuQK KӑF´OӟSQkQJFDR

C .ӂ7/8Ұ19 ¬ĈÏ1**Ï3&Ӫ$/8Ұ19Ă1

D 7¬,/,ӊ87+$0.+Ҧ2

E 3+Ө/Ө&

FҫQ Fy Vӵ NӃW KӧSJLӳD Ot WKX\ӃW Yj WKӵF QJKLӋP PӟL WҥR UD ÿѭӧF KLӋX TXҧ WӕW &iF

SKѭѫQJ SKiS WUX\ӅQ WKӕQJ FKӍ Fy WKӇ QyL Ot WKX\ӃW KRһF FKӍ Fy WKӇ OjP PӝW Vӕ WKt

ĈӇNKҳFSKөFFiFQKѭӧFÿLӇPQj\WKuVӵӭQJGөQJF{QJQJKӋYjRYLӋFJLҧQJGҥ\OjPӝWELӋQSKiSÿHPOҥLKLӋXTXҧ1yFKRSKpSFK~QJWDOjPFiFWKtQJKLӋPҧRELӇXGLӉQP{KuQKYjTXDQViWFiFWKtQJKLӋPPjWKӵFWӃNKyWKӵFKLӋQ.v.v

7URQJOtOXұQGҥ\KӑFVұWLtFNJQJQyLUҵQJ³QJX\rQ tҳc trӵc quan thѭӡng rҩt

ÿѭӧc coi tUӑng và ÿѭӧF nhҩn mҥnh trong lí luұn FNJng nKѭ trong thӵc tiӉn dҥy hӑF

Nguyên tҳc tUӵc quan giúp hӑF sinh nҳm vӳng kiӃn thӭc mӝW cách có ý thӭc và

vӳng chҳc, phát triӇn các kKҧ năng chú ý, trí nhӟ và các khҧ năng sáng tҥo cӫa

hӑc sinh Tính tUӵc quan ÿҧm bҧo cho viӋc hình thành ӣ hӑc sinh các khái niӋm

dӵa trên các Fѫ sӣ tri giác tUӵc tiӃp các ÿӕL WѭӧQJ và hiӋn tѭӧQJ ÿѭӧc nghiên cӭu

hoһc các hình ҧnh cӫa chúng

Trong dҥy hӑF viӋc sӱ dөng các thí nghiӋm biӇu diӉn, các mô hình, sӱ dөQJ

các hình ҧnh FӫD các sӵ vұt và hiӋn Wѭӧng nhѭ: sѫ ÿӗ, hình vӁ, phim ҧnh hoһc

video là các hình tKӭc khác nhau thӵc hiӋn nguyên tҳc tUӵc quan

9LӋFVӱGөQJF{QJQJKӋYjRWURQJYLӋFGҥ\KӑFJL~SWҥRUDKӭQJWK~FKRKӑF

VLQKTXDQViWÿѭӧFFiFWKtQJKLӋPWҥRUDVӵWzPzKӭQJWK~FKRKӑFVLQKPXӕQNKiPSKiNLӃQWKӭFFҧPWKҩ\\rXWKtFKNKRDKӑFKѫQ&iFHPFҧPWKҩ\UҵQJYLӋFKӑFFiF

quanh chúng ta

1.&ѫVӣOêOXұQGҥ\KӑF

Quá trình dҥy hӑF Vұt lí là tұp hӧp các hành ÿӝQJ có trình tӵ và tác ÿӝQg lүn

nhaX FӫD giáo viên và hӑF sinh JL~S FKR TXi WUuQK KӑF WұS ÿҥW KLӋX TXҧ FDRKѫQ, Qҳm ÿѭӧF các kiӃn thӭc và thói quen ӭng dөng kiӃn tKӭc vào ÿӡi sӕng,

Kѭӟng tӟi sӵ phát triӇn tѭ duy sáng Wҥo FӫD KӑF sinh, nhҵm giáo dөF tѭ tѭӣQJ và

giáo dөF lao ÿӝQJ cho hӑF sinh

Quá trình dҥ\ KӑF 9ұW lý ÿѭӧF ÿһF trѭng bӣi sӵ WѭѫQJ tác FӫD các thành SKҫQ sau:

+ NӝL dung dҥy KӑF WӭF là các cѫ sӣ FӫD 9ұt lí hӑF

- Ho̩W ÿ ͡ng d̩\: Là hoҥt ÿӝQJ FӫD giáo viên ÿӇ kích thích ÿӝng cѫ hӑc tұp

cӫa hӑc sinh, Wә cKӭc quá trình Gҥy KӑF có Vӱ dөng thí nghiӋm Vұt lí và các SKѭѫQJ

tiӋn Nӻthuұt dҥy KӑF ÿiӅu khLӇn hoҥt ÿӝng Wӵ lӵc cӫa hӑF sinh và kLӇm tra, ÿánh giá

kiӃn tKӭc và kƭ năng

-HR̩W ÿ ͡ng K͕F Là các hoҥt ÿӝng hӑc Wұp FӫD KӑF sinh, bao gӗP các hành

ÿӝng thӇ lӵc và trí tuӋ cӫa hӑ

-Các ph˱ ˯ng ti͏ n kƭ thu̵ t d̩\ K͕F Các lRҥi sách giáo khoa, sách bài tұp và

các tài liӋu giáo khoa tham khҧo, dөng Fө thí nghLӋm, thiӃt bӏ dҥy Kӑc 9ұt lí, máy

vi tính và SKѭѫQJ tiӋn công QJKӋ thông tin

1.3 ĈһF trѭQ g cӫa các phѭѫng pháp dҥ\ Kӑ c tích cӵc

PKѭѫQJ pháp tích cӵc dùng ÿӇ cKӍ mӝt nhóm phѭѫQJ pháp giáo dөF dҥy hӑF

theo Kѭӟng phát huy tính tích cӵc, chӫ ÿӝQJ sáng tҥo cӫa ngѭӡi KӑF NJѭӡL ta

dùng tKXұt ngӳ rút gӑQ nhѭ vұy ÿӇ tiӃt kiӋm trong ngôn QJӳ giao tiӃp NӃu diӉn ÿҥt

ÿҫy ÿӫ thì là " phѭѫng pháp tích cӵc hoá hoҥt ÿӝng hӑc tұp", hay " phѭѫQJ pháp hoҥt

ÿӝQJ hoá ngѭӡL Kӑc", "phѭѫQJ pháp KӑF tұp chӫ ÿӝng" Vì vұy cҫn hiӇu phѭѫng

pháp dҥy KӑF tích cӵc thӵc chҩt là cách dҥy Kѭӟng tӟi viӋc hӑF tұp cKӫ ÿӝng, chӕng

lҥi thói quen hӑc tұp thө ÿӝng &iFSKѭѫQJSKiS phҧi giúp cho Wӯng KӑF sinh biӃt

hành ÿӝng và tích cӵc tham gia các chѭѫng trình hành pháp dҥy hӑc tích cӵc có các

ÿһc trѭng sau:

1.3.1 'ҥ y hӑ c thông qua Wә chӭF các hoҥ t ÿӝQJ hӑF WұS cӫa hӑF sinh

Trong phѭѫQJ pháp tә chӭc nJѭӡi hӑF ÿѭӧc cuӕn hút vào các hoҥt ÿӝQg hӑc

tұp do giáo viên Wә chӭc và chӍ ÿҥo, thông qua ÿó tӵ Oӵc khám phá nhӳng ÿLӅu mình

cKѭa rõ FKӭ không phҧi thө ÿӝQg tiӃp thu nhӳng tri thӭc ÿm ÿѭӧF giáo viên sҳp ÿһt

+ӑFVLQK ÿѭӧc ÿһt vào nhӳng tình huӕng cӫa ÿӡi sӕQJ tKӵc tӃ, nJѭӡi hӑF tUӵc tLӃp quan sát, thҧo luұn, làm thí nghiӋm, giҧi quyӃt vҩn ÿӅ ÿһt ra theo cách suy nghƭ cӫa mình, Wӯ ÿó Qҳm ÿѭӧF kiӃn thӭc, Nƭ năng mӟL Yӯa nҳm ÿѭӧF SKѭѫng pháp "làm ra" kiӃn thӭc, kƭ năng ÿó, không Uұp theo nhӳng khuôn mүu sҹn có, ÿѭӧc bӝc Oӝ và phát huy tiӅm năng sáng tҥo FӫD mình Theo cách dҥy hӑc này ngѭӡL giáo viên không chӍ truyӅn ÿҥt tri thӭc mà còn Kѭӟng dүn hành ÿӝQJ NӝL dung và pKѭѫQJpháp dҥy hӑF ÿӝQJ cӫD cӝQg ÿӗng

sӁ ÿѭӧc nhân lên gҩp bӝi Vì vұy, ngày nay ngѭӡi ta nhҩn mҥnh mһt hoҥt ÿӝng hӑc trong quá trình dҥy hӑF bLӃn Wӯ hӑF thө ÿӝng sang tӵ KӑF FKӫ ÿӝng, phát triӇn WӵhӑF ngay trong tUѭӡng pKә thông, không chӍ Wӵ hӑF ӣ nhà sau bài lên lӟp mà tӵ hӑF

Fҧ trong tiӃt KӑF có sӵ Kѭӟng dүn cӫa giáo viên

1.3.3 TăQJ cѭӡng hӑF WұS cá thӇ , pKӕL KӧS YӟL hӑF WұS KӧS tác

Trong mӝW OӟS hӑc trình ÿӝ kiӃn thӭc, tѭ duy FӫD hӑc sinh không thӇ ÿӗQJ

ÿӅu tuyӋt ÿӕL nên khi áp Gөng phѭѫQJ pháp dҥy KӑF tích cӵc buӝc phҧi chҩp QKұn sӵphân hoá YӅ cѭӡQg ÿӝ tiӃn ÿӝ hoàn thành nhLӋm Yө hӑc tұp, áp dөng pKѭѫQJ pháp tích cӵc ӣ trình ÿӝ càng cao thì sӵ phân hoá càng lӟn ViӋc cá tKӇ hoá hoҥt ÿӝng hӑF tұp theo nhu Fҫu và NKҧ năng cӫD hӑF sinh có WKӇ ÿѭӧF thӵc hiӋn trên Fѫ sӣ áp

Gөng công ngKӋ thông tin trong dҥy hӑF

Tuy nhiên, trong hӑF tұp không phҧi mӑL tri thӭc, Nӻ năng, thái ÿӝ ÿӅu ÿѭӧFhình thành bҵng nhӳng hoҥt ÿӝng ÿӝc lұp cá nhân Trong OӟS KӑF môi tUѭӡQJ giao tiӃp thҫy- trò, trò - trò tҥo nên Pӕi quan hӋ hӧp tác giӳa các cá nhân trên con ÿѭӡng chiӃm lƭnh nӝi dung hӑF tұp Thông qua thҧo luұn, tranh luұn trong Wұp thӇ, ý kiӃn

mӛi cá nhân ÿѭӧc bӝF lӝ, khҷng ÿӏnh hay bác Eӓ qua ÿó ngѭӡi hӑc nâng mình lên mӝW trình ÿӝ mӟi

1.3.4 KӃ t hӧS ÿánh giá cӫa thҫ y YӟL Wӵ ÿánh giá cӫD trò

Trong dҥy hӑc, viӋc ÿánh giá hӑF sinh không chӍ nKҵm mөF ÿtFK nhұn ÿӏnh tKӵc trҥng và ÿiӅu chӍnh hoҥt ÿӝng hӑc cӫa trò mà còn tҥo ÿLӅu kiӋn nhұn ÿӏnh thӵc trҥng và dLӅu chӍnh hoҥt ÿӝng dҥy FӫD thҫy Theo phѭѫQJ pháp dҥy hӑc truyӅn thӕQJ giáo viên ÿyQJ vai trò ÿӝF quyӅn ÿiQK giá hӑF sinh NJѭӧF lҥi, trong phѭѫQJ pháp dҥy KӑFWtFK cӵc, giáo viên phҧi hѭӟQJ dүn KӑF sinh phát triӇn Nƭ năng

tӵ ÿánh giá và tҥo ÿiӅu kiӋn ÿӇ Kӑc sinh dѭӧc tham gia ÿánh giá lүn nhau tӯ ÿy ÿӇ

tӵ ÿiӅu chӍnh cách hӑc 7ӵ ÿiQK giá và ÿiӅu chӍnh hoҥt ÿӝng kӏp thӡi là năng lӵc

rҩt cҫn cho sӵ thành ÿҥt trong FXӝF sӕQJ mà nhà trѭӡQJ phҧi trang Eӏ cho hӑc sinh VӟL sӵ tUӧ giúp FӫD các phѭѫng tiӋn kƭ thuұt nhѭ máy vi tính, các pKѭѫQJ pháp kiӇm tra, ÿiQK giá phong phú QKѭ Wӵ luұn, trҳc nghiӋm khách quan sӁ giúp nJѭӡi giáo viên bӟW vҩt vҧ mà lҥi cho nhLӅu thông tin kӏp thӡi KѫQ ÿӇ linh hoҥt ÿiӅu chӍnh hoҥt

ÿӝng dҥy, FKӍ ÿҥo hoҥt ÿӝQJ hӑc cӫa hӑc sinh

Trong pKѭѫQJ pháp dҥy hӑc tích cӵc nJѭӡi giáo viên không còn ÿyQJ vai trò là ngѭӡi truyӅn ÿҥt kiӃn thӭc mà là ngѭӡL thiӃt kӃ, tә FKӭF Kѭӟng GүQ các KRҥt ÿӝng ÿӝc lұp hoһc theo nhóm nhӓ ÿӇ hӑc sinh tӵ lӵc chiӃm lƭnh nӝL dung hӑF tұp, FKӫ ÿӝng ÿҥt các mөF tiêu kiӃn tKӭc, Nƭ năng, thái ÿӝ theo yêu cҫu cӫa chѭѫQJtrình Trên Oӟp, hӑc sinh hoҥt ÿӝng là chính, giáo viên là QJѭӡL JӧL mӣ xúc tác, ÿӝQJ viên, Fӕ vҩn, trӑQJtài trong các hRҥt ÿӝQJ tìm tòi, tranh luұn sôi nәL FӫD hӑc sinh

1.4.2 Các FKӭF QăQJ Fѫ EҧQ FӫD PHT trong Gҥ\ KӑF

Có UҩW QKLӅX NLӇX ORҥL và hình WKӭF PHT khác nhau, QKѭQJ PHT có 2 FKӭF QăQJ cѫ EҧQsau:

* &KӭF QăQJ cung FҩS thông tin và Vӵ NLӋQ

Thông qua SKLӃX hoc WұS giáo viên có WKӇ cung FҩS thông tin QJҳQ JӑQ tóm WҳW

FӫD SGK, giúp cho KӑF sinh GӉ QKӟ bài KӑF KѫQ

* &KӭF QăQJ công Fө KRҥW ÿӝQJ và giao WLӃS

CKӭF QăQJ này là FKӭF QăQJ quan WUӑQJ FӫD SKLӃX KӑF WұS ÿy là công Fө KRҥW

ÿӝQJ và giao WLӃS giúp cho KӑF sinh có Vӵ tác ÿӝQJ qua OҥL JLӳD các HS và HS YӟL GV

WăQJ NKҧ QăQJ KRҥW ÿӝQJ nhóm, Nƭ QăQJ giao WLӃS cho KӑF sinh

1.4.3 3KkQORҥLSKLӃXKӑFWұS

3KLӃXWK{QJWLQ1ӝLGXQJJӗPFiFWK{QJWLQEәVXQJPӣUӝQJPLQKKӑDFKRFiFNLӃQWKӭFFѫEҧQFӫDEjL

3KLӃXEjLWұS1ӝLGXQJOjFiFEjLWұSQKұQWKӭFKRһFEjLWұSFӫQJFӕ

3KLӃXWKӵFKjQK1ӝLGXQJOLrQTXDQÿӃQQKӳQJQKLӋQYөWKӵFKjQKUqQOX\ӋQNƭQăQJ

1.4&iFEѭӟFWKLӃWNӃSKLӃXKӑFWұS

-%ѭӟF;iFÿӏQKWUѭӡQJKӧSFөWKӇFӫDYLӋFVӱGөQJSKLӃXKӑFWұSWURQJEjLGҥ\KӑF

Tùy theo các FăQ Fӭ khác nhau mà ta có các GҥQJ PHT khác nhau:

a &ăQ Fӭ vào FKӭF QăQJ FӫD PHT, có WKӇ phân PHT thành 2 GҥQJ sau:

- 3KLӃX cung FҩS thông tin và Vӵ NLӋQ

- 3KLӃX dùng ÿӇ giao bài YӅ nhà

c &ăQ Fӭ vào QӝL dung FӫD PHT

- 3KLӃX bài WұS

- 3KLӃX yêu FҫX JLҧL TX\ӃW tình KXӕQJ

- 3KLӃX WKӵF hành

d &ăQ Fӭ vào tiêu chí phát WULӇQ Nӻ QăQJ

&ăQ Fӭ vào tiêu chí này có WKӇ phân ORҥL PHT thành các GҥQJ sau:

- 3KLӃX phát WULӇQ Nӻ QăQJ quan sát

- 3KLӃX phát WULӇQ Nӻ QăQJ phân tích

- 3KLӃX phát WULӇQ Nӻ QăQJ so sánh

- 3KLӃX phát WULӇQ Nӻ QăQJ quy QҥS khái quát hóa

- 3KLӃX phát WULӇQ Nӻ QăQJ suy OXұQ ÿӅ [XҩW JLҧ WKX\ӃW

e &ăQ Fӭ vào tiêu chí dùng SKLӃX KӑF WұS ÿӇ rèn OX\ӋQ Nӻ QăQJ YұW lý cho KӑF

7KHRQKѭViFK³Ӭng dөng tin hӑc trong dҥy hӑc Vұt lí ± TS TrҫQ+X\+RjQJ´ÿmQrX

ra các khái niӋm vӅ JLiRiQÿLӋn tӱ và bài giҧQJÿLӋn tӱ QKѭVDX

2..KiLQLӋPJLiRiQÿLӋQWӱ

FKһWFKӁYjO{JLFÿѭӧFTX\ ÿӏQKEӣLFҩXWU~FFӫDEjLKӑF*LiRiQÿL͏QW͵ FKtQKOjEҧQ

GѭӟL FiF GҥQJ 9ăQ EҧQ, ÿӗ KRҥ, ҧQK ÿӝQJ, ҧQK WƭQK, âm thanhvà phim video ĈһF

WUѭQJ Fѫ EҧQ QKҩW FӫD EjL JLҧQJ ÿLӋQ Wӱ Oj WRjQ Eӝ NLӃQ WKӭF FӫD EjL KӑF PӑL KRҥW

2.2.Ӄ hoҥ ch dҥ y PӝW giáo án

giáo án FӫD giáo viên là NӃ hoҥch dҥy mӝW bài nào ÿó, là bҧn Gӵ kiӃn công viӋc cӫa

thҫy và trò trong cҧ tiӃt hӑF theo PөF ÿích và yêu cҫu ÿm ÿӏnh sҹn Giáo án thӇ hiӋn

rõ tinh thҫn trách nhLӋm, trình ÿӝ kiӃn thӭc và kKҧ năng Sѭ phҥm FӫD thҫy giáo,

quyӃt ÿӏnh phҫn lӟn kӃt quҧ cӫa tiӃt lên OӟS Tҩt nhiên kӃt quҧ FӫD giӡ hӑc còn SKө

thuӝc vào Nƭ năng giҧQg dҥy cӫa thҫy và sӵ lƭnh hӝi, phát triӇn Fӫa hӑc sinh,

nhӳng quá trình nghiên cӭu và chuҭn bӏ, tinh thҫn trách nhiӋm cӫa thҫy trong viӋc

soҥn bài góp phҫn khá quyӃt ÿӏnh vào hiӋu qXҧ FӫD bài dҥy

Chính vì thӃ soҥn bài không phҧi là mӝW bҧn tóm tҳt chi tiӃt nӝL dung FӫD sách

giáo khoa hay là mӝW bҧn tóm tҳt sѫ OѭӧF có ÿҫy ÿӫ các mөc 3KҧLQrXUDÿѭӧFFiF

KRҥWÿӝQJFӫD*9Yj+6 ĈӇ có mӝt bài soҥn Wӕt FҫQWӕQUҩWQKLӅXWKӡLJLDQYjFҫQ

SKҧLVX\QJKƭUҩWQKLӅXYuYұ\FҫQSKҧLFyORQJ\rXQJKӅWKuPӟLVRҥQÿѭӧF*$KD\

ĈәL mӟL phѭѫng pháp dҥy Kӑc, chuyӇn WUӑng tâm Wӯ thiӃt kӃ các hoҥt ÿӝng FӫD

GV sang thiӃt kӃ các hoҥt ÿӝng cӫa HS là yêu cҫu nәi bұt ÿӕi YӟL công viӋc soҥn

GA FӫD GV Quan nLӋm mӟL vӅ GA nhѭ sau (xem bҧng)

*0өFWLrXFӫDPӛLÿѫQYӏNLӃQWKӭFYjKuQKWKӭFKRҥWÿӝQJKӑFWұSWKtFKKӧS

*7LrQOѭӧQJQKӳQJKӛWUӧFҫQWKLӃWFӫDgiáo viên

*&iFFkXKӓLFKtQK

*%jLWұS

2.3 ViӋ c soҥQ mӝW giáo án ÿәL mӟL có WKӇ WLӃ n hành QKѭ sau

a) Xác ÿӏnh rõ ràng, cө WKӇ Pөc tiêu bài hӑF

Mөc tiêu bài hӑF phҧi chӍ rõ mӭc ÿӝ HS ÿҥt ÿѭӧc sau bài hӑc vӅ kiӃn tKӭc,

Nƭ năng, thái ÿӝ ÿӫ ÿӇ làm Fѫ sӣ ÿánh giá cKҩt lѭӧng và hiӋu qXҧ cӫa bài hӑc 0өc

tiêu bài hӑc phҧi ÿһc biӋt chú ý tӟL nhiӋm vө phát triӇn năng lӵc nhұn tKӭc, phù hӧp

YӟL nӝi dung bài hӑc Khi viӃt mөc tiêu bài hӑF GV cҫn tham khҧo chuҭn kiӃn

thӭc, Nƭ năng ӣ các chӫ ÿӅ quy ÿӏnh trong FKѭѫng trình môn Vұt lí

b) Xác ÿ ͓ nh nKͷQJ n͡L dung ki͇ n WKͱF FͯD bài h͕F

Cҫn xác ÿӏnh nhӳQg QӝL dung này thuӝF loҥi kiӃn thӭc nào (khái nLӋm YӅ

hiӋn tѭӧng, sӵ vұt ? khái niӋm YӅ ÿҥi lѭӧng ? ÿӏnh luұt ? )

c) Xác ÿLQK công vi͏ c chX̱Q b͓ FͯD GV và HS, các pK˱˯QJ ti͏ n d̩\ h͕F F̯Q s͵

dͭ ng

d) Thi͇ t k͇ ti͇ n trình xây G͹ ng WͳQJ ki͇ n thͱF trong bài K͕ c

ĈӇ thLӃt kӃ tiӃn trình xây dӵng tӯng kiӃn thӭc, GV Fҫn hiӇu rõ kiӃn thӭc cҫn

xây dӵng ÿѭӧF diӉn dҥt nhѭ thӃ nào, là câu trҧ lӡi cho câu KӓL nào? Giҧi pháp nào

giúp trҧ lӡi ÿѭӧF câu Kӓi này?

e) 6R̩Q WK̫R WL͇Q trình d̩ y h͕ c Fͭ th͋

- Phҧi thӇ hiӋn rõ hoҥt ÿӝng hӑc và hoҥt ÿӝng dҥy (loҥi hoҥt ÿӝng, tiӃn trình )

- Vӟi mӛL hoҥt ÿӝQg FӫD HS cҫn viӃt rõ mөF ÿích hoҥt ÿӝng, cách thӭc hoҥt

Sau khi HS KӑF xong thì FҫQ ÿҥW ÿѭӧF QKӳQJ NLӃQ WKӭF gì Do Yұ\ GV FҫQ chú

ý PөF tiêu bài KӑF GV FҫQ SKҧL ÿӑF Nƭ các ORҥL sách QKѭ SGK, sách giáo YLrQ«ÿӇ

ELӃW ÿѭӧF HS FҫQ SKҧL QҳP QKӳQJ NLӃQ WKӭF nào 7ӯ ÿy xác ÿӏQK QKӳQJ NLӃQ WKӭF Nƭ

iQÿLӋQWӱ 7UѭӟF KӃW FҫQFKLDTXiWUuQKGҥ\KӑFWURQJJLӡOrQOӟSWKjQKFiFKRҥWÿӝQJ

dung cho các trang tXǤWKHRQӝLGXQJFөWKӇPjWK{QJWLQWUrQPӛLVOLGHFyWKӇOjYăQ

EҧQÿӗKRҥWUDQKҧQKkPWKDQKYLGHRFOLS FҫQWUuQKEj\QJҳQJӑQF{ÿӑQJFKӫ\ӃX

3 Các tiêu chuҭ n thiӃ t kӃ bài giҧ QJÿL Ӌ n tӱ

7KHRQKѭViFK³/tOXұn dҥy hӑc Vұt lí ӣ WUѭӡng THPT-Phҥm HӳX7zQJ´WKuthiӃt kӃ bài giҧQJÿLӋn tӱ có các tiêu chuҭn sau:

+Tiêu chuҭ n vӅ mһ t nӝ i dung

Bài giҧQJÿLӋn tӱ là mӝt bài giҧQJÿѭӧc xây dӵng và thiӃt kӃ trên máy tính nhӡ

YjRFiFFKѭѫQJWUuQKSKҫn mӅP'RÿyNKL[k\Gӵng bài giҧQJÿLӋn tӱ cҫn phҧLÿҧm

bҧo các yêu cҫXÿӕi vӟi mӝt bài giҧng Cө thӇ là:

Khi tiӃn hành dҥy hӑc, giáo viên cҫn phҧLÿҧm bҧRWtQKÿҫ\ÿӫ ÿӕi vӟi nhӳng

kiӃn thӭc, nhӳng yêu cҫXÿһWUDÿӕi vӟi hӑFVLQK7\WKHRÿһFÿLӇm cӫa tӯng nӝi dung

kiӃn thӭc mà giáo viên có thӇ tә chӭc cho hӑc sinKOƭQKKӝi kiӃn thӭc bҵng hình thӭc

NKiFQKDXQKѭKRҥWÿӝng, thҧo luұn, tӵ hӑF«%jLJLҧQJÿLӋn tӱ cҫn phҧi dӵ ÿRiQWUѭӟc

nhӳng nӝi dung, nhӳng tình huӕng xҧy ra trong tiӃt dҥ\ÿӇ khi cҫn thiӃt giáo viên có

thӇ ÿѭD UD Yӟi hӑc sinh, có thӇ ÿӕi vӟi các lӟp hӑc khác nhau sӁ xҧy ra nhӳng tình

huӕng khác nhau

-Ĉ̫ m b̫ o tính chính xác

KiӃn thӭFÿӇ cho hӑFVLQKOƭQKKӝi phҧi bҧRÿҧm tính chính xác, khoa hӑFĈһc

biӋt, khi sӱ dөng các phҫn mӅm, thí nghiӋm ҧo, mô phӓng cҫn chú ý mô tҧ WKHRÿ~QJthí nghiӋm, hiӋQWѭӧng xҧy ra phù hӧp vӟi thӵc tӃ

-Ĉ̫ m b̫ o tính h͏ th͙ ng

Quá trình hình thành tri thӭc bao giӡ FNJQJWKHRPӝt hӋ thӕng logic Vì vұy, khi

thiӃt kӃ bài giҧQJÿLӋn tӱ phҧLFK~êÿӃn tính hӋ thӕng cӫa kiӃn thӭc giӳDEjLWUѭӟc và

bài sau, giӳa kiӃn thӭc trong cùng mӝt bài Bên cҥQKÿyGRÿѭӧc thiӃt kӃ sҹn nên bài

giҧQJÿLӋn tӱ FNJQJFҫn có sӵ sҳp xӃp hӧp lý giӳa các trang chӭa nӝi dung trình chiӃu

-Ĉ̫ m b̫ o tính vͳ a sͱ c

Tҩt cҧ FiF TXi WUuQK OƭQK Kӝi kiӃn thӭc, tìm kiӃm tri thӭc cӫa hӑc sinh chӍ ÿҥt

ÿѭӧc kӃt quҧ tӕt khi kiӃn thӭc, tri thӭFÿySKKӧp vӟLWUuQKÿӝ cӫa hӑFVLQK'RÿyNKLthiӃt kӃ bài giҧQJÿLӋn tӱ cҫn chú ý xây dӵng các tình huӕng, các hoҥWÿӝng phù hӧp

vӟLWUuQKÿӝ cӫa hӑFVLQKWUiQKWUѭӡng hӧSWKDPODP{Pÿӗm kiӃn thӭc

+Tiêu chuҭ n vӅ mһ WSKѭѫQJSKiS

-Phù hͫ p tâm sinh lí lͱa tu͝ i

Sӵ dҥy hӑc cҫn phҧLÿLWUѭӟc sӵ phát triӇn mӟi là dҥy hӑc tӕt Sӵ dҥy hӑFÿѭӧc

tә chӭFÿ~QJÿҳn sӁ dүn tӟi sӵ phát triӇn trí tuӋ cӫa hӑc sinh Các quá trình dҥy hӑc

cҫn phҧi tҥo tình huӕng nҵm trong vùng phát triӇn gҫn cӫa hӑF VLQK'RÿyNKL[k\

dӵng bài giҧQJÿLӋn tӱ giáo viên cҫQFK~êÿӃQWUuQKÿӝ nhұn thӭc cӫa hӑc sinh, không

quá dӉ FNJQJ NK{QJ TXi NKy %rQ FҥQKÿyÿӇ phù hӧp vӟLWUuQKÿӝ cӫa tӯng lӟp, khi

thiӃt kӃ, giáo viên cҫn phҧi dӵ kiӃn thêm mӝt sӕ tình huӕng trung JLDQ ÿӇ giúp hӑc

sinh tìm ra vҩQÿӅ cҫn giҧi quyӃt

-7ăQJF˱ ͥng tính tr͹c quan

Ĉӕi vӟLSKѭѫQJWLӋn dҥy hӑc truyӅn thӕng, khҧ QăQJWăQJFѭӡng tính trӵc quan

bӏ hҥn chӃ&zQÿӕi vӟLSKѭѫQJWLӋn dҥy hӑc hiӋQÿҥithì khҧ QăQJQj\Uҩt lӟQ'Rÿy

khi thiӃt kӃ bài giҧQJÿLӋn tӱ cҫn phҧLVѭXWҫm, tìm kiӃm nhӳQJFKѭѫQJWUuQKSKҫn

mӅm liên quan tӟi nӝi dung dҥy hӑFÿӇ liên kӃt vào bài giҧQJÿһc biӋt là nhӳng tình

huӕng trong thӵc tӃ

-7ăQJF˱ ͥng kh̫ QăQJW ͹ h͕c cͯa h͕c sinh

HiӋn nay, vҩQÿӅ tӵ hӑc cӫa hӑFVLQKÿDng và sӁ ÿѭӧc áp dөng rӝng rãi Vì vұy,

bҩt cӭ dҥy hӑc theo hình thӭFQjRSKѭѫQJSKiSQjRFNJQJFҫn phҧLÿҧm bҧo tính tӵ

hӑFÿӕi vӟi hӑc sinh Có thӇ giáo viên cho hӑc sinh tӵ hӑFGѭӟi nhiӅu hình thӭc: trên

lӟp hoһc ӣ nhà Bài giҧng cҫn thiӃt kӃ theo kiӇu Kѭӟng dүn hӑc sinh hoҥWÿӝng, khám

phá ra kiӃn thӭFGѭӟi sӵ Kѭӟng dүn cӫDJLiRYLrQ7K{QJWKѭӡng là tә chӭc hoҥWÿӝng

nhóm, hӑc sinh thҧo luұn

-Ĉ̫ m b̫ o tính tẖ m mͿ

Khi thiӃt kӃ bài giҧng cҫn chú ý phӕi hӧp màu sҳF KjLKzDÿҽSQKѭQJNK{QJ

ÿѭӧc gây nhiӉu ÿӕi vӟi hӑc sinh trong quá trình dҥy hӑc

+Tiêu chuҭ n vӅ mһ t kӻ thuұ t

Bài giҧQJÿLӋn tӱ cҫn phҧLÿҧm bҧRWtQKOLQKÿӝng, có thӇ phù hӧp vӟLWUuQKÿӝ

cӫa tҩt cҧ hӑc sinh trong lӟp, có thӇ sӱ dөQJÿѭӧc vӟi tҩt cҧ các lӟp hӑFFyWUuQKÿӝ

khác nhau

-C̭ u trúc mang tính khoa h͕ c

Khi thiӃt kӃ bài giҧQJÿLӋn tӱ cҫQFK~êÿӃn cҩu trúc cӫa bài giҧng Cҩu trúc bài

giҧng cҫn phҧLÿҧm bҧo tính trұt tӵ các kiӃn thӭFWUѭӟFVDXÿҧm bҧo mӕi liên hӋ giӳa

FiFÿѫQYӏ kiӃn thӭc

-Không yêu c̯ u cao v͉ kͿ Qă QJPi\WtQKÿ ͙i vͣLQJ˱ ͥi s͵ dͭng

Bài giҧQJ ÿLӋn tӱ cҫn phҧL ÿѫn giҧn, dӉ GjQJ FKR QJѭӡi sӱ dөQJ 'R ÿy Fҫn

chӑQFKѭѫQJWUuQKSKҫn mӅm vӯDÿҧm bҧo nӝi dung dҥy hӑFQKѭQJFNJQJNK{QJTXi

phӭc tҥp trong quá trình sӱ dөng Làm thӃ QjRÿӇ cho mӝWQJѭӡi giáo viên chӍ biӃt các

thao tác dùng chuӝWEjQSKtPFNJQJFyWKӇ sӱ dөQJÿѭӧc

Cҫn trang bӏ các thiӃt bӏ dҥy hӑFQKѭPi\FKLӃu, Pi\YLWtQK«ÿӇ ÿiSӭng cho

Gҥ\KӑFJySSKҫQÿәLPӟLSKѭѫQJ SKiS Gҥ\ YjKӑFWURQJQKjWUѭӡQJ ÿiSӭQJQKX

ӬQJGөQJ&177YjRWUѭӡQJKӑFJySSKҫQKLӋQÿҥLKyDWURQJQKjWUѭӡQJJL~S

Hs WLӃSFұQÿѭӧFF{QJQJKӋFNJQJQKѭSKѭѫQJSKiSKӑFWұSPӟLWLӃSFұQÿѭӧFYӟLVӵ

WLӃQEӝFӫDNKRDKӑFQJj\QD\

- Trình bà\ÿѭӧFFҩXWҥRFӫDOăQJNtQKWKҩXNtQKFҩXWҥRFӫDPҳWFҩXWҥRFӫDNtQKO~SNtQKKLӇQYLNtQKWKLrQYăQ

- 9ұQGөQJÿѭӧFFiFF{QJWKӭFOăQJNtQKF{QJWKӭFWKҩXNtQKFiFF{QJWKӭF

- TruQKEj\ÿѭӧFFiFWұWFӫDPҳWYjFiFKNKҳFSKөF

2.1.3 Chuҭ n kiӃ n thӭFNƭ QăQJ cӫa Bӝ Giáo DөFYjĈjR7 ҥo FKѭѫQJ³.K~F[ ҥ

iQKViQJYjFKӍUDVӵWKӇKLӋQWtQKFKҩWQj\ӣÿӏQKOXұWNK~F[ҥiQKViQJ

-'ӵQJ ÿѭӧF ҧQK FӫD PӝW YұW WKұW WҥR EӣL WKҩX

kính thiên YăQNK~F[ҥ

&KӍ \rX FҫX

JLҧL EjL WұS

YӅ NtQK KLӇQ

vi và kính tKLrQ YăQ NKL

QJҳP FKӯQJ

ӣ Y{ FӵF YӟL

QJѭӡL Fy PҳW

EuQKWKѭӡQJ

- 1rXÿѭӧc các khái niӋm: chiӃt suҩt tӍ ÿӕi, chiӃt suҩt tuyӋWÿӕi, hӋ thӭc giӳa chiӃt

suҩt tӍ ÿӕi và chiӃt suҩt tuyӋWÿӕi

- Chuҭn bӏ mӝt sӕ hình ҧnh minh hӑa, chҭn bӏ các flash và video có liên quan,

chuҭn bӏ các phҫn mӅm làm thí nghiӋm

- Bӝ dөng cө thí nghiӋPÿӇ khҧo sát hiӋQWѭӧng khúc xҥ ánh sáng

2 Hӑ c sinh:

-Ôn lҥi hiӋQWѭӧng truyӅn thҷng cӫa ánh sáng

-Ôn lҥi hiӋQWѭӧng khúc xҥ iQKViQJYjÿӏnh luұt khúc xҥ ÿmÿѭӧc hӑc ӣ lӟSGѭӟi

III TIӂN HÀNH HOҤ7Ĉ ӜNG DҤY HӐC

Hoҥ Wÿ ӝng 1: (2 phút) ӘQÿ ӏ nh lӟSÿ һt vҩQÿ Ӆ vào bài mӟi

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥWÿӝng cӫa hӑc sinh

-Giáo viên nhҳc nhӣ hӑFVLQKÿmÿӃn giӡ vào lӟp các em

nӳa không? Tҥi sao lҥLQKѭYұy, hiӋQWѭӧQJÿyOjJu"

Bài hӑc hôm nay chúng ta sӁ giҧi thích hiӋQWѭӧng trên

-LӟSWUѭӣQJEiRFiRVƭVӕ

cӫa lӟp

Hoҥ Wÿ ӝng 2 : (10 phút) Tìm hiӇu khái niӋm hiӋ QWѭ ӧng khúc xҥ ánh sáng

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥWÿӝng cӫa hӑc sinh Nӝi dung ghi bҧng

WU{QJQKѭEӏ Jm\QKѭYұy

- Giáo viên giҧi thtch hiӋn

Wѭӧng do tia sing bӏ ÿәi

SKѭѫQJ WUX\ӅQ NKL ÿL qua

mһt phân cich giӳa hai

-Hӑc sinh quan sát và trҧ

lӡi: ChiӃFE~WFKuGѭӡng bӏgãy

 ĈӏQK QJKƭD KLӋQ Wѭӧng khúc xҥ ánh sáng:

D Ĉӏnh nghƭa

- Kh~c xҥ lj hiӋQ Wѭӧng chm tia sing bӏ ÿәi SKѭѫQJ ÿӝt ngӝt khi qua

mһt phân cich hai môi WUѭӡng inh sing truyӅn qua

nghiӋm giúp cho hӑc sinh

hiӇXU}KѫQYҩQÿӅ này

so vӟi chùm tia 1 -/ѭӥng chҩt phҷng: hӋ hai P{L WUѭӡng truyӅn sáng phân cách bҵng mһt phҷng

- Mһt phân cách giӳa hai P{L WUѭӡng gӑi là mһt

- /ѭӥng chҩt phҷng: hӋKDL P{L WUѭӡng truyӅn sáng phân cách bҵng mһt phҷng

- Mһt phân cách giӳa hai P{L WUѭӡng gӑi là mһt

Oѭӥng chҩt

Hoҥ Wÿ ӝng 3 ( 12 phút): Tìm hiӇXÿ ӏ nh luұ t khúc xҥ ánh sáng:

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥWÿӝng cӫa hӑc sinh Nӝi dung ghi bҧng

Ĉӏnh luұt khúc xҥ ánh sáng:

a) Thí nghiӋm:

- MөF ÿtFK WuP Pӕi quan hӋ giӳa góc tӟi i và

+ NӃu n < 1 thì sini < sinr, i < r

Vӟi 00 ”LU0

- Lҳng nghe và ghi chép

6ѫ ÿӗ thí nghiӋm mô tҧhiӋQ Wѭӧng khúc xҥ ánh sáng

(1)

NӃu n > 1, i > r, môi WUѭӡng khúc xҥ chiӃt TXDQJKѫQ

NӃu n < 1, i < r, môi WUѭӡng khúc xҥ kém

Hoҥ Wÿ ӝng 4 : (10 phút) Tìm hiӇu các khái niӋm chiӃ t suҩ t tuyӋ Wÿ ӕi, tӍ ÿӕ i

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥWÿӝng cӫa hӑc sinh Nӝi dung ghi bҧng

-Trong biӇu thӭFÿӏnh luұt

khúc xҥ thì n là chiӃt suҩt

tӍ ÿӕi cӫD P{L WUѭӡng

khúc xҥ ÿӕi vӟi môi

-Hӑc sinh lҳng nghe và ghi chép

3 ChiӃt suҩt cӫa môi WUѭӡng:

a) ChiӃt suҩt tӍ ÿӕi:

WUѭӡng chӭa tia tӟi kí

- Trình bày vӅ chiӃt suҩt

tuyӋWÿӕi cӫDP{LWUѭӡng

- ChiӃt suҩt tuyӋWÿӕi lj chiӃt suҩt tӍ ÿӕi cӫa mӕLWUѭӡQJÿy ÿӕi vӟi chân không

v1, v2 tӕF ÿӝ ánh sáng TXDP{LWUѭӡng 1, 2

b) ChiӃt suҩt tuyӋWÿӕi:

- ĈӏQK QJKƭD FKLӃt suҩt tuyӋW ÿӕi lj chiӃt suҩt tӍ

ÿӕi cӫa mӕL WUѭӡQJ ÿy ÿӕi vӟi chân không

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥWÿӝng cӫa hӑc sinh Nӝi dung ghi bҧng

-*LiR YLrQ ÿһt vҩQÿӅ khi

QKuQ YjR ÿi\ EӇ Qѭӟc ta

4 Ҧnh cӫa mӝt vұt

ÿѭӧc tҥo bӣi sӵ khúc xҥánh sáng qua mһt phân

Hoҥ Wÿ ӝng 6: (3 phút) Tìm hiӇ u tính thuұ n nghӏ ch trong sӵ truyӅ n ánh sáng

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥWÿӝng cӫa hӑc sinh Nӝi dung ghi bҧng

5 Tính thuұn nghӏch trong sӵ truyӅn ánh sáng:

1.KiӃ n thӭc:

- 7UuQKEj\ÿѭӧc hiӋQWѭӧng khúc xҥ cӫDWLDViQJÿӏnh luұt khúc xҥ ánh sáng

- 1rXÿѭӧc các khái niӋm chiӃt suҩt tӍ ÿӕi, chiӃt suҩt tuyӋWÿӕi

- BiӃt cách vӁ ÿѭӡQJÿLFӫa tia sáng tӯ P{LWUѭӡQJQj\VDQJP{LWUѭӡng khác

- 1rXÿѭӧc tính chҩt cӫa sӵ phҧn xҥ toàn phҫn

- 1rX ÿѭӧc ӭng dөng cӫa hiӋQ Wѭӧng phҧn xҥ toàn phҫn: Sӧi quang và cáp

quang

.ƭ QăQJ

- Vұn dөQJÿӏnh luұt khúc xҥ iQKViQJÿӇ giҧi bài tұp

- Vұn dөng hiӋQWѭӧng phҧn xҥ toàn phҫQÿӇ giҧi thích các hiӋQWѭӧng liên quan

và làm bài tұp

II.CHUҬN Bӎ

1 Gii o viên:

-Phҫn mӅPÿӇ làm thí nghiӋm minh hӑa

-Chuҭn bӏ các flash vӅ góc khúc xҥ giӟi hҥn, hiӋQWѭӧng phҧn xҥ toàn phҫn và

ÿѭӡQJÿLFӫa tia sáng trong sӧi quang hӑc

2 Hӑ c sinh:

-Ôn lҥLÿӏnh luұt truyӅn thҷng cӫa ánh sáng

-Cҫn nҳm vӳng hiӋQWѭӧng kh~c xҥ inh sing vӟLKDLWUѭӡng hӧp: môi trѭӡng tӟi

chiӃWTXDQJKѫQP{LWUѭӡng kh~c xҥ vj QJѭӧc lҥi

III TIӂN TRÌNH DҤY HӐC

Hoҥ Wÿ ӝng 1:( 5 ph~t ) ӘQÿ ӏ nh lӟp kiӇ m tra bj i cNJ

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥWÿӝng cӫa

hӑc sinh -Giáo viên әQÿӏnh lӟp

-KiӇPWUDVƭVӕ coi có hӑc sinh nào vҳng hay không

-Nêu câu hӓi kiӇm tra bji cNJ

Câu 1

ChiӃt suҩt tӍ ÿӕi giӳDKDLP{LWUѭӡng

A.Cho biӃt tia khúc xҥ nhiӅXKD\tWNKLÿLWӯ P{LWUѭӡng này vào

P{LWUѭӡng kia

B.Càng lӟn khi góc tӟi cӫa tia sáng càng lӟn

C Càng lӟn thì góc khúc xҥ càng nhӓ

D.Bҵng tӍ sӕ giӳa góc khúc xҥ và góc tӟi

Câu 2: Chӑn kӃt luұQÿ~QJYӅ mӕi quan hӋ góc tӟi (i) và góc khúc

xҥ (r) khi ánh sáng truyӅQVDQJP{LWUѭӡng kém chiӃWTXDQJKѫQ

Mӝt tia sáng chiӃu tӯ thuӹ tinh có chiӃt suҩt n1 UDP{LWUѭӡng

không khí có chiӃt suҩt n2  ;iF ÿӏnh góc khúc xҥ trong các

WUѭӡng hӧp góc tӟi i là:

a) i = 30o

b) i = 60o

-Gӑi hӑc sinh nhұn xpt câu trҧ cӫa bҥn

-Giáo viên nhұn xpt câu trҧ lӡi cӫa hӑc sinh vj FKRÿLӇm

+ Giáo viên nêu vҩQÿӅ: TҥLVDRNKLWăQJJyFWӟi lên bҵng 600 thì ta

NK{QJWtQKÿѭӧc góc khúc xҥ? Tҥi sao lҥLQKѭYұy

Bài hӑc hôm nay chúng ta sӁ cùng tìm hiӇu vҩQÿӅ này

-6X\ QJKƭ Oӵa chӑn và giҧi

thích 2.D

Câu 3 a) r = 45o

b) sin r > 1 o không xác

ÿӏQK ÿѭӧc góc

r

Hoҥ Wÿ ӝng 2: (15 ph~t ) Tìm hiӇu hiӋ QWѭ ӧng phҧn xҥ toàn phҫn

Hoҥ Wÿ ӝng cӫa giáo viên HoҥWÿ ӝng cӫa hӑc sinh Nӝ i dung ghi bҧ ng

* Giáo viên tiӃp tөc làm

thí nghiӋPWăQJJyFWӟi i

n

Vұ\ WURQJ WUѭӡng hӧp

iQK ViQJ ÿL Wӯ môi

WUѭӡng có chiӃt suҩt nhӓ

-7D Fy P{L WUѭӡng 1 kém chiӃt TXDQJKѫQP{LWUѭӡQJGRÿy

2 1

nsini

= >1 i > r

-Quan sát và nêu nhұn xét:

.KLWăQJLWKu r cNJQJWăQJWKHRKhi i = 0o o r = 0o thì tia sáng

bҵng r = 0o

.KL JyF L WăQJ WKuJyFUFNJQJWăQJYjL!

r +Khi góc tӟi i = 90othì r = rmax = igh

igh gӑi là góc khúc xҥgiӟi hҥn

gh 1

2

n sini = (1)

n

n-TiӃp tөF WăQJ JyF Wӟi

i>igh thu hiӋQ Wѭӧng gì

= rmax=90o

-Hӑc sinh quan sát thí nghiӋm

và cho biӃt Khi i > igh thì toàn bӝ tia sáng

vӟi n1 < n2 thì i > r Nhұn xét:

+ khi góc tӟi i = 0o thì

r = 0o KLLWăQJWKuUWăQJYj

n

+khi i > igh thì sin r >

1 Lúc này không có tia khúc xҥ

Ĉk\ Oj  KLӋQ Wѭӧng phҧn xҥ toàn phҫn

KӃt luұn: Khi ánh

xҥ

Và góc tӟi lӟQ KѫQ KRһc bҵng góc tӟi giӟi hҥn:

i t igh

ViQJ ÿL Wӯ P{L WUѭӡng

có chiӃt suҩt lӟn sang P{L WUѭӡng có chiӃt suҩt nhӓ KѫQ Yӟi góc

tӟi lӟQ KѫQ JyF JLӟi

hҥn igh thì sӁ xҧy ra hiӋQ Wѭӧng phҧn xҥ

mӑL WLD ViQJ ÿӅu bӏphҧn xҥ, không có tia

khúc xҥ

- ĈLӅu kiӋQÿӇ có hiӋn

Wѭӧng phҧn xҥ toàn phҫn: n1 > n2 và i t igh

Hoҥ Wÿ ӝng 3 ( 15 ph~t ):Tìm hiӇu ӭng dөng cӫa hiӋ QWѭ ӧng phҧn xҥ toàn phҫn

Hoҥ Wÿ ӝng cӫa giáo viên HoҥWÿ ӝng cӫa hӑc sinh Nӝ i dung ghi bҧ ng

- Giӟi thiӋu cho hӑc sinh

-hiӋQWѭӧng phҧn xҥ toàn phҫn

ÿLӅu kiӋn n1 > n2

2 Ӭng dөng hiӋn

Wѭӧng phҧn xҥ toàn phҫn

a) Sӧi quang

Cҩu tҥo: Gӗm 2 phҫn chính

+ Phҫn lõi: bҵng thӫy tinh hoһc chҩt dҿo trong suӕt có chiӃt suҩt n1

phҧn xҥ toàn phҫn bên

trong lõi sӧi quang thì các

chiӃt suҩt n1 và n2 phҧi

WK}DPmQÿiӅu kiӋn gì?

-Giáo viên giҧi thích ánh

ViQJ ÿѭӧc truyӅn trong

-Em hãy nêu nhӳQJ ѭX

ÿLӇm nәi trӝi cӫa cáp

quang so vӟi cáp kim loҥi

WK{QJWKѭӡQJFQJÿѭӡng

kính

-Hӑc sinh chú ý lҳng nghe

-&iS TXDQJ ÿѭӧc sӱ dөng trong y hӑc và trong công nghӋthông tin

-Trong y hӑF FiS TXDQJ ÿѭӧc GQJ ÿӇ quan sát các bӝ phұn

ErQWURQJFѫWKӇĈyOjSKѭѫQJpháp nӝi soi

-Trong công nghӋ thông tin cáp TXDQJÿѭӧFGQJÿӇ truyӅn dүn các dӳ liӋu

-HS: cáp quang có nhӳQJ ѭX

ÿLӇm nәi trӝi TruyӅQ ÿѭӧF GXQJ Oѭӧng tín hiӋu rҩt lӟn ,it bӏ nhiӉu bӣi WUѭӡQJÿLӋn tӯ ngoài

Hoҥ Wÿ ӝng 4 ( 10 ph~t ) : Cӫng cӕ bài hӑc và giao nhiӋm vө vӅ nhà

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥW ÿӝng cӫa hӑc

sinh

Câu 1&kXQjRGѭӟLÿk\VDL"

A Ta luôn luôn có tia khúc xҥ NKLWLDViQJÿLWӯ P{LWUѭӡng

có chiӃt suҩt nhӓ VDQJP{LWUѭӡng có chiӃt suҩt lӟQKѫQ

B Ta luôn luôn có tia khúc xҥ NKLWLDViQJÿLWӯ P{LWUѭӡng

có chiӃt suҩt lӟQKѫQVDQJP{LWUѭӡng có chiӃt suҩt nhӓ KѫQ

C Khi chùm sáng phҧn xҥ toàn phҫn thì không có chùm

sáng khúc xҥ

- HS: thҧo luұn chӑn SKѭѫQJiQÿ~ng lj B

D Khi có sӵ phҧn xҥ toàn phҫQFѭӡQJÿӝ chùm sáng phҧn

xҥ gҫQQKѭEҵQJFѭӡQJÿӝ chùm sáng tӟi

Câu 2:

Mӝt chùm tia sáng hҽp truyӅn tӯ P{L WUѭӡng 1 sang môi

WUѭӡng 2, cho biӃt chiӃt suҩW P{L WUѭӡng 1 nhӓ KѫQ P{L

WUѭӡQJ  WUѭӡng hӧS QjR VDX ÿk\ Fy KLӋQ Wѭӧng phҧn xҥ

1 Giáo viên

0ӝWOăQJNtQKWKӫ\WLQKFyWLӃWGLӋQWKҷQJOjWDPJLiFÿӅX0ӝWOăQJNtQKWKӫ\WLQKFyWLӃWGLӋQWKҷQJOjWDPJLiFYX{QJ

sin

i n

+ BiӇu thӭc cӫD ÿӏnh luұt kh~c xҥ inh sing dҥQJ ÿӕi

xӭng: n1sini1=n2sini2

ĈLӅu kiӋn xҧy ra hiӋQWѭӧng phҧn xҥ tojn phҫn:

- Gyc tӟi i lӟQKѫQJyc tӟi giӟi hҥn: i>igh

,, ĈѬӠ1* Ĉ, &Ӫ$

TIA SÁNG QUA /Ă1*.Ë1+

1JX\rQ QKkQ &KLӃW VXҩW

FӫDOăQJNtQKWKD\ÿәLWKHRPjXVҳF

- ÈQK ViQJ ÿѫQ VҳFkhông EӏWiQVҳFTXDOăQJNtQK

Hs: Theo dõi và cùng giáo

viên thjQK OұS FiF F{QJ

WKӭFYӅOăQJNtQK

 6ӱ GөQJ F{QJ WKӭF ÿӏQKOXұW NK~F [ҥ iQK ViQJ JyFÿӕL  ÿӍQK JyF Fy FҥQKWѭѫQJ ӭQJ YX{QJ JyF JyFngoài tam giác?

KÍNH

  

'

'

sin sin sin ' sin '

i n r

Hoҥ Wÿ ӝng 5:( 5 phút) Tìm hiӇu sӵ biӃn thiên cӫa góc lӋ ch theo góc tӟi

VDX ÿy OҥL FKX\ӇQ ÿӝQJ UD [D

 /ăQJ NtQK SKҧQ [ҥ WRjQSKҫQ WURQJ FiF  GөQJ FөTXDQJ KӑFKRһFSKpS QӝLVRLWURQJ\KӑF

HoҥWÿӝng cӫa giáo viên HoҥWÿӝng cӫa hӑc sinh Nӝi dung ghi bҧng

5 Tính thuұn nghӏch sӵ truyӅn ánh sáng:

phҧn xҥ tồn phҫn bên

trong lõi sӧi quang

chiӃt suҩt n1 và n2 phҧi

WK}DPmQÿiӅu kiӋn gì?

-Giáo viên giҧi thích ánh

ViQJ ÿѭӧc truyӅn