Thiết kế đồ dùng đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 6 tuổi ở trường mầm non

Ý nghĩa của việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi... THỰC TRẠNG VIỆC THIẾT ĐỒ DÙNG – ĐỒ CHƠI NHẰM PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG TINH CHO TR

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

TÊN ĐỀ TÀI: THIẾT KẾ ĐỒ DÙNG – ĐỒ CHƠI NHẰM

PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG TINH CHO TRẺ 5-6

TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON

Người hướng dẫn khoa học : Th.S Phan Thị Nga Sinh viên thực hiện : Lê Thị Ngọc Hậu

Lớp : 12SMN2

Đà nẵng, tháng 05 năm 2017

LỜI CẢM ƠN

Bằng tấm lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, Em xin chân thành cảm ơn Th.S Phan Thị Nga, Giảng viên khoa giáo dục mầm non, trường Đại học Sư pham – Đại học Đà Nẵng đã tận tình hướng dẫn và tạo điều kiện cho em trong quá trình học tập

và thực hiện đề tài: Thiết kế đồ dùng, đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

Em cũng xin chân thành cảm ơn tập thể các Thầy cô trong khoa Giáo dục Mầm non, Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng đã tạo điều kiện thuận lợi cho em trong suốt 4 năm học tập rèn luyện và hoàn thành khóa luận

Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu và tập thể giáo viên Trường mầm non Tuổi Thơ, Trường mầm non Hoa Phượng Đỏ, Trường mầm non Dạ Lan Hương thuộc quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng đã tạo điều kiện và giúp đỡ em trong suốt thời gian tiến hành thực nghiệm đề tài

Xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, các anh, các chị đồng nghiệp và bạn bè đã hết lòng giúp đỡ, động viên em trong suốt thời gian vừa qua

Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện đề tài một cách hoàn chỉnh nhất Song do buổi đầu mới làm quen với việc làm khóa luận nên cũng không thể trách khỏi những thiếu sót về kiến thực cũng như kinh nghiệm mà bản thân chưa thể nhận thấy được Em rất mong nhận được sự góp ý của các Thầy cô và các bạn học để đề tài khóa luận được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Đà Nẵng, ngày 12 tháng 05 năm 2017 Tác giả

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 5

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC THIẾT KẾ ĐỒ DÙNG - ĐỒ CHƠI NHẰM PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG TINH CHO TRẺ 5-6 TUỔI 5

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 5

1.1.2 Lịch sử nghiên c ứu vấn đề trong nước 8

1.2 Các khái niệm chính 11

1.2.1 Khái niệm kỹ năng 11

1.2.2 Khái niệm kỹ năng vận động tinh 12

1.2.3 Khái niệm kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 – 6 tuổi 12

1.2.4 Khái niệm đồ dùng – đồ chơi 13

1.2.5 Khái niệm thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 14

1.3 Cơ sở lý luận về việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 14

1.3.1 Ý nghĩa của kỹ năng vận động tinh đối với sự phát triển cho trẻ 5-6 tuổi 15

1.3.2 Cơ chế sinh lí hình thành kỹ năng vận động tinh 16

1.3.3 Đặc điểm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 – 6 tuổi 19

1.3.4 Yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển kỹ năng vân động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 20 1.4 Lí luận về thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 21

1.4.1 Ý nghĩa của việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 21 1.4.2 Phân loại và đặc trưng của đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh dành cho trẻ 5-6 tuổi 23

1.4.3 Quy trình thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 25

TIỂU KẾT CHƯƠNG I 27

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VIỆC THIẾT ĐỒ DÙNG – ĐỒ CHƠI NHẰM PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG TINH CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG

MẦM NON QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 28

2.1 Khái quát về quá trình điều tra thực trạng 28

2.1.1 Đối tượng điều tra 28

2.1.2 Mục đích điều tra 28

2.1.3 Nội dung điều tra 28

2.1.4 Phương pháp tiến hành 28

2.2 Xây dựng tiêu chí và thang đánh giá 29

2.2.1 Mức độ phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 31

2.3 Kết quả điều tra 34

2.3.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên về phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 34

2.3.2 Thực trạng về việc thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi của giáo viên mầm non 36

2.3.3 Thực trạng về hiệu quả phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi thông qua việc sử dụng các đồ dùng- đồ chơi ở một số trường mầm non 41

2.3.4 Nguyên nhân thực trạng 45

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 47

CHƯƠNG III: THIẾT KẾ ĐỒ DÙNG – ĐỒ CHƠI NHẰM PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG TINH CHO TRẺ 5-6 TUỔI VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 48

3.1.Yêu cầu thiết kế ĐD-ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 48

3.1.1 Đảm bảo tính mục đích 48

3.1.2 Đảm bảo tính chất của ho ạt động chơi 48

3.1.3.Đảm bảo sự phù hợp với những đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 5-6 tuổi 49

3.1.4 Đảm bảo tính hệ thống 50

3.1.5 Đảm bảo tính đa dạng, phong phú 50

3.2 Thiết kế ĐD – ĐC nhằm phát triển KNVĐTcho trẻ 5-6 tuổi 51

3.2.1 Thiết kế ĐD- ĐC nhằm phát triển kĩ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi 51

3.3 Thực nghiệm sư phạm 57

3.3.1 Mục đích thực nghiệm 57

3.3.2 Nội dung thực nghiệm 57

3.3.3 Thời gian thực nghiệm 58

3.3.4 Đối tượng thực nghiệm 58

3.3.5 Cách tiến hành thực nghiệm 58

3.3.6 Tiêu chí đánh giá thực nghiệm 59

3.3.7 Phương pháp đánh giá kết quả thực nghiệm 59

3.3.8 Phân tích kết quả thực nghiệm 60

TIỂU KẾT CHƯƠNG III 76

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ SƯ PHẠM 77

1 Kết luận 77

2 Kiến nghị sư phạm 78

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT

Kỹ năng vận động tinh : KNVĐT

Đồ dùng – đồ chơi : ĐD – ĐC

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Kí

Nguồn ĐD – ĐC nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở

trường mầm non

Bảng

3.3

Kỹ năng thực hiện KNVĐT khi sử dụng và thao tác với

ĐD - ĐC vận động tinh của nhóm ĐC và nhóm TN trước TN

Biết cách thực hiện KNVĐT khi tham gia chơi với các ĐD-

ĐC của nhóm ĐC và nhóm TN sau TN

69

Bảng

3.7

Kỹ năng thực hiện KNVĐT khi sử dụng và thao tác với

ĐD-ĐC của nhóm ĐD-ĐC và nhóm TN sau TN

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Kết quả đánh giá KNVĐT của trẻ MG 5 - 6 tuổi ở

trường MN qua từng tiêu chí

TN

61

8 Biểu

đồ 3.2

Biểu đồ biểu thị mức độ thực hiện KNVĐT khi sử

dụng và thao tác với các ĐD-ĐC vận động tinh của nhóm ĐC và nhóm TN trước TN

63

9 Biểu

đồ 3.3

Biểu đồ biểu thị kỹ năng thực hiện KNVĐT khi sử

dụng và thao tác với ĐD-ĐC vận động tinh của

nhóm ĐC và nhóm TN trước TN

65

10 Biểu

đồ 3.4

Biểu đồ thể hiện thái độ biểu hiện tham gia phát triển KNVĐT trong việc sử dụng và thao tác với ĐD-ĐC vận động tinh mới được thiết kế của nhóm

MỞ ĐẦU

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Có một câu danh ngôn nói rằng “Nếu trước hết bạn không thể giáo dục cho đứa trẻ trở nên hoạt bát, bạn tuyệt đối không thể dạy cho đứa trẻ thành người thông minh” (Lữ Tuấn)

Giáo dục mầm non là một trong những bậc học trong hệ thống giáo dục quốc dân Nó có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc giáo dục con người Là bậc học đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách con người, giúp con người phát triển một cách toàn diện Chăm sóc – giáo dục trẻ em ngay từ những tháng năm đầu tiên của cuộc sống là một việc làm hết sức cần thiết và có ý nghĩa để bồi dưỡng thế hệ trẻ thành những chủ nhân tương lai của đất nước Chính vì vậy chúng ta cần chăm sóc giáo dục trẻ chu đáo

Trong chương trình giáo dục mầm non, ngoài việc giúp cho trẻ phát triển các mặt trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ thì việc phát triển thể chất cho trẻ cũng hết sức quan trọng Giáo dục thể chất là một mắt xích quan trọng trong hệ thống giáo dục

mà mỗi con người đều cần đến ngay từ lứa tuổi mầm non Chỉ khi có sức khỏe tốt người ta mới có đủ khả năng để tham gia học tập, vui chơi và lao động sản xuất Với trẻ mầm non, giáo dục thể chất còn giúp trẻ phát triển đồng đều và hoàn thiện về các hệ cơ quan trong cơ thể giúp trẻ phát triển và lĩnh hội các tri thức một cách hiệu quả nhất

Phát triển vận động tinh cho trẻ là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà giáo viên cần phải thực hiện Vì việc phát triển vận động tinh của trẻ sẽ giúp trẻ rất nhiều trong cả quá trình phát triển của trẻ Bên cạnh đó, việc phát triển vận động tinh còn giúp trẻ phát triển tốt hơn về trí tuệ Giúp trẻ trở nên thông minh và hoạt bát

Việc sử dụng đồ dùng- đồ chơi để phát triển vận động tinh của trẻ là một phương thức tốt và mang lại hiểu quả rất cao Tuy nhiên thực tế ở các trường mầm non hiện nay vẫn chưa chú trọng lắm đến việc thiết kế đồ dùng- đồ chơi để phát triển vận động tinh cho trẻ

Sở dĩ tôi chọn lứa tuổi 5-6 tuổi làm đề tài khóa luận của mình bởi vì đây là lứa tuổi cuối cùng của bậc học mẫu giáo và trẻ chuẩn bị chuyển sang một bậc học khác

Ở bậc học này trẻ phải bắt đầu làm quen với việc cần bút, viết chữ và phải làm quen với việc tự lập, tự làm mọi việc và không được phụ thuộc vào người khác Khi trẻ được hoạt động vào thao tác với các đồ dùng – đồ chơi, được phát triển các kỹ năng vận động tinh thì các hoạt động của trẻ sẽ trở nên linh hoạt và dễ dàng hơn Chính

vì vậy việc hình thành cho trẻ các kỹ năng vận động tinh là rất cần thiết

Trên thực tế, các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa vận động với trí tuệ bắt đầu từ lúc mới sinh và chúng ảnh hưởng đến quá trình phát triển sau này của trẻ Đặc biệt, kỹ năng vận động tinh có liên quan chặt chẽ với quá trình giáo dục phát triển thể chất, khả năng tư duy logic, phát triển sự khéo léo của bản thân,… Đây là kỹ năng đặt nền tảng cho các kỹ năng vận động khác

Xuất phát từ những yêu cầu lý luận và thực tiễn nên chúng tôi muốn đi vào nghiên cứu đề tài: “ Thiết kế đồ dùng - đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động

tinh cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non ” nhằm mục đích tạo ra những đồ dùng –

đồ chơi chất lượng và gây hứng thú cho trẻ góp phần giúp trẻ phát triển vận động tinh một cách tốt nhất

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu cách thiết kế đồ dùng – đồ chơi đẹp mắt, phong phú, gây hứng thú

và phù hợp với khả năng và đặc điểm vận động tinh của trẻ, nhằm hình thành và phát triển các kỹ năng vận động tinh cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi một cho trẻ vào lớp

1, tạo tiền đề giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở một số trường mầm non: Tuổi Thơ, Hoa Phượng Đỏ, Dạ Lan Hương của quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Hiện nay, hiệu quả của việc phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN còn chưa cao Nếu thiết kế đồ dùng – đồ chơi một cách sáng tạo, đẹp và phù hợp với đặc điểm phát triển kỹ năng vận động tinh của trẻ thì sẽ tạo điều kiện cho trẻ tham gia vào nhiều hoạt động hơn Từ đó sẽ giúp trẻ hình thành và phát triển những kỹ năng vận động tinh, góp phần phát triển toàn diện cho trẻ

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu những vấn đề lí luận về việc thiết kế đồ dùng - đồ chơi nhằm phát triển vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

5.2 Khảo sát thực trạng việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi

5.3 Thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở trường

MN và thực nghiệm sư phạm

6 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đề tài tập trung nghiên cứu về việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở một số trường MN trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 10/ 2016 đến tháng 4/ 2017

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

Thu thập tài liệu, nghiên cứu, so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hoá, hệ thống hoá những tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu, cụ thể hoá lí thuyết nhằm xây dựng cơ sở lí luận của đề tài

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát

- Phương pháp này được sử dụng để tìm hiểu hiệu quả và cách thức tổ chức việc phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN

- Quan sát hành động, thao tác của trẻ trong quá trình hoạt động để xác định mức độ thực hiện KNVĐT ở trẻ

7.2.2.Phương pháp điều tra

Điều tra bằng phiếu Ankét để tìm hiểu về nhận thức, thái độ, cách thức tổ chức phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN

7.2.3.Phương pháp đàm thoại

Đàm thoại với GV để điều tra những khó khăn, hạn chế mà GV gặp phải, cũng như cách thức tổ chức phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN

7.2.4.Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp này dùng kiểm nghiệm tính hiệu quả, tính khả thi của việc thiết kế ĐD-ĐC nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi

7.2.5.Phương pháp thống kê toán học

Nhằm thu thập, xử lí các số liệu và phân tích kết quả nghiên cứu

8 CẤU TRÚC KHÓA LUẬN

Cấu trúc khóa luận có 3 phần

 Phần mở đầu

 Phần nội dung: Bao gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lí luận của việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

Chương 2: Thực trạng việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Quận Hải Châu, TP Đà Nẵng Chương 3: Thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh

cho trẻ 5-6 tuổi và Thực nghiệm sư phạm

 Phần kết luận và kiến nghị sư phạm

NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC THIẾT KẾ ĐỒ DÙNG - ĐỒ CHƠI

NHẰM PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG TINH CHO TRẺ 5-6 TUỔI

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Gần đây, vấn đề vận động tinh xuất hiện khá nhiều trong các công trình nghiên cứu về tâm vận động của các tác giả ngoài nước Năm 1977, Jean – Claude Coste,

trong cuốn Tâm vận động đã đưa ra những lĩnh vực chủ yếu trong sự phát triển tâm

vận động của trẻ em trong đó có cầm nắm và phối hợp mắt – tay [27] Loise Doyon trong tài liệu chuẩn bị cho trẻ đến trường cũng đã đề cập đến những lĩnh vực cơ bản của tâm vận động trước tuổi học và vận động tinh là một trong lĩnh vực cơ bản đó Reno (1995) đã tìm ra một số tương quan đáng kể giữa kỹ năng vận động tinh và việc viết sớm Share, Jorm, Maclean và Matthews (1984) đã phát hiện ra rằng sự khéo léo sẽ là tiên tri cho những thành tựu của sự hiểu biết

Nhằm thiết lập quan hệ tiếp xúc và trao đổi với người khác, trẻ em bắt đầu sử dụng cơ thể hay là thân thể của mình Trẻ em cảm nghiệm, trước khi có khả năng vận dụng một cách có ý thức những khả năng và sinh hoạt khác

Nói khác đi, trẻ em lớn lên, phát triển, xuyên qua mọi phương tiện và hình thức sinh hoạt của xác thân Nhờ những kinh nghiệm cụ thể này, trẻ em từ từ có khả năng phát triển trí tuệ, ngôn ngữ và toàn diện nhân cách của mình.Tác giả CARELS đã khẳng định : “Trẻ em cử động, vùng vẫy, chạy nhảy, để có cảm giác là mình đang sống thực sự, và đồng thời cảm nhận trong xác thân của mình những nỗi niềm vui thích, hứng thú, hăng say và hồ hởi ” Thực vậy, nếu không đi qua giai đoạn vận động, không tìm cách thay đổi những tư thế của xác thân, hay là không thực thi nhiều cử chỉ khác biệt nhau, làm sao một trẻ em có thể cảm nghiệm, thừa hưởng hay

là làm phát sinh trong con người của mình những cảm xúc sung sướng, hạnh phúc

và hân hoan

Nhà tâm lý người Pháp, Henri WALLON ( 1968 ) cũng đã trình bày một quan điểm tương tự : “Bằng phương tiện vận động, trẻ em bộc lộ ra bên ngoài chính cuộc

sống tâm linh của mình, cho đến khi ngôn ngữ xuất hiện, để đảm nhận công việc diễn tả những nhu cầu và ý thích có mặt trong nội tâm”.Trong tinh thần và đường hướng ấy, nếu chúng ta tác động trên địa hạt cơ thể và nhờ những phương tiện thể

lý, chúng ta có thể tạo nên những điều kiện thuận lợi, để ngôn ngữ, tư duy và toàn diện con người của trẻ em có cơ may xuất hiện và phát triển một cách dễ dàng Đồng thời chính đời sống xúc động và tình cảm của các em cũng được khai phóng, một cách hài hòa, thư thái, cởi mở và trung thực Qua lăng kính vừa được trình bày như vậy, giữa bốn thành tố khác nhau của sinh hoạt tâm lý là : trí tuệ, quan hệ tiếp xúc, tình cảm và vận động, có những liên hệ chặt chẽ, tác động qua lại hai chiều, tạo ảnh hưởng giao thoa, chằng chịt và chồng chéo lên nhau Khi một yếu tố đang vươn lên và tăng trưởng, tự khắc nó kéo theo ba yếu tố khác cũng đồng thời phát huy và tiến bộ

Joanne M Landy và Keith R Burridge năm 1999 đã cho ra đời cuốn sách Ready – to – use Fine Motor Skills & Handwriting Activitives for Children (Sẵn sang hướng dẫn sử dụng kỹ năng vận động tinh và hoạt động viết cho trẻ em) Trong cuốn sách này, ngoài sự hiểu biết sâu sắc về lĩnh vực vận động tinh, nó còn bao hàm ba lĩnh vực quan trọng khác: Sự phát triển hoạt động với bút chì và giấy, sự phát triển việc viết bằng tay, các hoạt động vận động tinh thú vị và hấp dẫn Đây

có lẽ là một tài liệu vô cùng quý báu đối với giáo viên, các chuyên gia và phụ huynh trong việc hỗ trợ và giúp đỡ những trẻ gặp khó khăn về kỹ năng vận động tinh cũng như việc viết bằng tay của trẻ Đối với những trẻ có kỹ năng vận động tinh một cách bình thường thì tài liệu này sẵn sàng thúc đẩy và hướng trẻ đến những kỹ năng đúng cũng như cung cấp các trò chơi, các hoạt động thú vị và có giá trị hoạt động ấy là hoạt động tạo hình có nhiều hình thức: vẽ, chơi với bột nặn, cắt, xé, thủ công, xâu chuỗi hay hoạt động trò chơi như xây dựng lắp ghép, … [29]

Năm 2002, Audrey C Rule và Roger A Stewart – hai nhà khoa học người Mĩ đã nghiên cứu ảnh hưởng của việc luyện tập với dụng cụ gia đình đến phát triển kỹ năng vận động tinh của trẻ Hơn 50 hoạt động khác nhau đã được tiến hành với nhóm thực nghiệm Giáo viên đã dạy trẻ trong nhóm này sử dụng nhíp, kẹp, thìa để

thao tác các hoạt động khác nhau Kết quả đã cho thấy rằng, vận động tinh là quan trọng và việc luyện tập với các vật liệu từ cuộc sống thực tế có tác dụng đáng kể đến sự phát triển kỹ năng ấy của trẻ

Năm 2004, Mojgan Farahbod Asghar Dadkhah trong bài The Impact of educational play on fine motor skills of children ( sự ảnh hưởng của trò chơi học tập đến kỹ năng vận động tinh của trẻ em) đã tiến hành: so sánh mức độ trò chơi của học tập đến kỹ năng vận động tinh ở trẻ trai và gái; xác định mức độ ảnh hưởng của trò chơi học tập đến sự phối hợp mắt – tay ở 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng Nhóm thực nghiệm được chơi trò chơi học tập còn nhóm đối chứng thì không; xác định mức độ ảnh hưởng của trò chơi học tập đến sự phối hợp khéo léo tay – tay ở 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng; xác định mức độ ảnh hưởng của trò chơi học tập đến tốc độ của các kỹ năng bàn tay ở 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng Kết quả đã chỉ ra rằng: có sự gia tăng về khả năng phối hợp tay – mắt, tay – tay của nhóm thực nghiệm so với nhóm đối chứng; có sự khác nhau đáng kể giữa tốc độ trung bình của kỹ năng bàn tay ở 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng; không có quan hệ đáng kể nào giữa chiều cao, cân nặng với sự tiến bộ về kỹ năng vận động tinh; sự tăng lên về các kỹ năng vận động tinh của 2 giới là giống nhau Tác giả cũng đã viết rằng: “ Chơi đã tạo điều kiện cho sự phát triển khả năng phối hợp tay – mắt, tay – tay và tốc độ của các kỹ năng bàn tay Chơi đẩy mạnh được sự tập trung, thúc đẩy tính tích cực và niềm đam mê thích thú, và có ảnh hưởng đặc biệt đến hệ thống chi – yếu tố

có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu vận động”

Như vậy, việc thực hành với các vật liệu từ cuộc sống thực tế cũng như chơi với các đồ dùng – đồ chơi mang tính chất giáo dục sẽ giúp trẻ rèn luyện và phát triển kỹ năng vận động tinh

Năm 2007, Roger A Stewart, Audrey C Rule và Debra A Giordano đã nghiên cứu tác động của các hoạt động vận động tinh đến sự tập trung chú ý ở trẻ Dưới lăng kính của thuyết Montesseri về sự tập trung chú ý, nhóm tác giả này chứng minh sự tập trung chú ý của trẻ đã tăng lên nhờ trẻ tham gia vào các hoạt động vận động tinh Tuy nhiên, nhìn một cách sâu xa, ở đây, kỹ năng vận động tinh

mới có vai trò quan trọng trong việc tác động lên sự tập trung chú ý của trẻ, bởi lẽ kỹ năng vận động tinh chính là yếu tố duy trì sự hứng thú, niềm đam mê của trẻ trong các hoạt động bằng tay Theo Montesseri, sự hứng thú, niềm đam mê chính là chìa khóa dành cho sự tập trung chú ý của trẻ Như vậy, Roger A stewart và cộng sự cũng đã quan tâm đến vai trò của vận động tinh đối với trẻ

Nghiên cứu lịch sử phát triển hệ thống giáo dục thể chất cho con người trên thế giới nói chung và phương pháp hình thành kỹ năng vận động cho trẻ mầm non nói riêng, từ trước công nguyên đến thời hiện đại, mặc dù có rất nhiều quan điểm khác nhau về nội dung và phương pháp dạy học bài tập vận động qua các chế độ xã hội, nhưng nó đã phản ánh hiện thực xã hội của từng thời kì

1.1.2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề trong nước

Ở Việt Nam có trung tâm nghiên cứu giáo dục mầm non thuộc Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, đã nghiên cứu ứng dụng những thành tựu khoa học của các nhà khoa học Liên Xô, Mĩ, Pháp vào thực tiễn giáo dục thể chất cho trẻ mầm non của

3 – 6 tuổi đã được nêu một cách khái quát Đồng thời, các tác giả cũng đã tìm hiểu

sự giống và khác nhau trong các kỹ năng vận động tinh đối với trẻ gái và trẻ trai

Trong cuốn Đặc điểm giải phẫu tâm lí trẻ em các tác giả Phan Thị Ngọc Yến,

Trần Minh Kỳ, Nguyễn Thị Dung (2006) đã đưa ra một số trò chơi giúp trẻ phát triển các cơ nhỏ như xâu hạt, so hình, so màu, lô tô…[23]

Trong cuốn Đánh giá và kích thích sự phát triển của trẻ 3 – 6 tuổi, tác giả Tạ Ngọc Thanh (2009) đã đưa ra các chỉ số, cách đánh giá và các biện pháp kích thích sự phát triển về tâm vận động trong đó có vận động tinh.[17] Năm 2009, tác giả

Nguyễn Thị Hà Lương đã tiến hành đề tài khóa luận tốt nghiệp: Một số biện pháp

rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua trò chơi dân

gian Trên cơ sở lí luận và thực tiễn, tác giả đã đề xuất một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua trò chơi dân gian

Năm 2010, tác giả Nguyễn Thị Phương Nam đã tiến hành luận văn tốt nghiệp:

Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình Trên cơ sở lí luận và thực tiễn, tác giả đã đề xuất một số biện pháp rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua trò chơi dân gian Từ việc nghiên cứu lí luận và thực tiễn, tác giả đã đề xuất các

biện pháp: Lập kế hoạch chi tiết cho việc rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình; bắt đầu việc rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi với những hoạt động tạo hình đơn giản; hướng dẫn cụ thể, thể hiện rõ ràng cách cầm nắm, thao tác với các dụng cụ và nguyên vật liệu tạo hình; thường xuyên theo dõi và sửa sai cho trẻ; tăng cường tổ chức các hoạt động tạo ra các sản phẩm tạo hình có ý nghĩa thực tiễn đối với trẻ; tăng cường sử dụng các yếu tố chơi và trò chơi trong quá trình tổ chức hoạt động tạo hình mọi lúc mọi nơi

Theo PGS.TS Nguyễn Ánh Tuyết thì “Hoạt động tạo hình chủ yếu là hoạt

động của đôi tay để tạo ra những sản phẩm cụ thể Tất nhiên đằng sau đôi tay là hoạt động của cả bộ não, nhưng đối với trẻ em thì trước hết là sự hoạt động của đôi bàn tay Trẻ em vốn hiếu động hễ nhìn thấy gì thích thú muốn thể hiện được lại bằng đôi tay của mình và mỗi lần vẽ hay nặn được một cái gì đó trông giống hiện thực thì nó rất vui sướng” [12; tr 299]

Nhận định các tác giả hết sức quan trọng giúp chúng ta quan tâm hơn tới việc đánh giá kết quả hoạt động của trẻ đặc biệt trẻ MG nhỡ Trong quá trình đánh giá nhận xét kết quả chơi, bản thân các giáo viên cũng cần tăng cường nhiều tình huống, hình thức, lời nói, cách trưng bày sản phẩm đa dạng, phong phú để phát huy

và duy trì được hứng thú bền vững cho trẻ

Trong cuốn sách “10 phương pháp giáo dục tính sáng tạo cho trẻ”, Tri thức Việt (Biên dịch) nghiên cứu về năng lực vận động của đôi bàn tay của trẻ cho rằng:

“năng lực vận động của đôi bàn tay trẻ kém và yếu ớt, họ đã tìm ra được một số

nguyên nhân bên cạnh đó họ đã đưa ra biện pháp bồi dưỡng năng lực vận động đôi bàn tay cho trẻ”

Như vậy với các công trình nghiên cứu trên đây, các tác giả đã tập trung rất nhiều vào việc nghiên cứu hứng thú cũng như kỹ năng điều khiển thao tác tay của trẻ mầm non Để từ đó giúp tôi có được những định hướng quan trọng trong việc nghiên cứu cũng như sưu tầm thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

Đặc biệt hiện nay ở nước ta, vấn đề rèn luyện KNVĐT đã được đặt ra từ những năm 60 của thế kỉ XX chủ yếu dưới góc độ triết học và tâm lý học dựa trên

cơ sở lý thuyết hoạt động Do đó, thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi cũng được quan tâm đến theo nhiều hướng:

Trên cơ sở nghiên cứu các đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, T.S Nguyễn Thị Mỹ Trinh cũng đi tới nhận định: trò chơi là một phương tiện hữu hiệu để phát triển vận động và tính tích cực vận động cho trẻ mẫu giáo ( trong đó có vận động tinh)

Hiện nay, việc phát triển vận động tinh cho trẻ cũng được chú trọng cụ thể như: Có rất nhiều nhà sách trên nước ta bán rất nhiều đồ dùng- đồ chơi phát triển vận động tinh cho trẻ Bên cạnh đó còn có rất nhiều người nghiên cứu về vấn đề này như: Nguyễn Thị Minh nghiên cứu về vấn đề “Một số biện pháp phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ có hội chứng down” Cô Ngô Võ Thùy Linh với các đồ dùng- đồ chơi vận động tinh tự thiết kế Thạc sĩ Phan Đông Phương với nghiên cứu cải tiến thiết kế một số đồ dùng- đồ chơi…

Nhìn chung, những nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước đã có đóng góp đáng kể cho việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5 - 6 tuổi Tuy nhiên, để có định hướng cụ thể và nhất quán về việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5 - 6 tuổi, cần phải có công trình nghiên cứu vấn đề này, đồ dùng – đồ chơi thiết kế phải đảm bảo tính sáng tạo, luôn mới mẻ và kích thích trẻ nhiều hơn Trên thực tế, chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5 - 6 tuổi

1.2 Các khái niệm chính

1.2.1 Khái niệm kỹ năng

Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về kỹ năng Những định nghĩa này thường bắt nguồn từ góc nhìn chuyên môn và quan niệm cá nhân của người viết Tuy nhiên hầu hết chúng ta đều thừa nhận rằng kỹ năng được hình thành khi chúng

ta lí giải được kỹ năng là sự thông hiểu mối liên hệ giữa mục đích hành động, các điều kiện và phương pháp áp dụng kiến thức vào thực tiễn Kỹ năng học được do quá trình lặp đi lặp lại một hoặc một nhóm hành động nhất định nào đó Kỹ năng luôn có chủ đích và định hướng rõ ràng

Xem xét các công trình nghiên cứu từ trước đến nay, thông qua các khái niệm chúng tôi thấy vẫn còn tồn tại hai quan niệm khác nhau đôi chút về kỹ năng

Quan niệm 1: Coi kỹ năng là mặt kỹ thuật của một thao tác hành động hay

hoạt động nào đó Muốn thực hiện được một hành động, cá nhân phải hiều mục đích, phương thức và điều kiện để thực hiện nó Vì vậy nếu ta nắm được các tri thức về hành động, thực hiện nó trong thực tiễn theo các yêu cầu khác nhau tức ta đã có kỹ năng về hành động Theo V.A Kruchexki thì: “kỹ năng là các phương thức thực hiện hoạt động những cái mà con người đã nắm vững” Ông cho rằng: Chỉ cần nắm vững phương thức của hành động là con người có kỹ năng, không cần đến kết quả

hoạt động của cá nhân Trong cuốn Tâm lí học cá nhân Côvaliôp.A.G cũng xem:

“kỹ năng là phương thức hành động phù hợp với mục đích và điều kiện của hành động”

Khi bàn về kỹ năng, Trần Trọng Thủy cũng cho rằng: “kỹ năng là mặt kỹ thuật của hành động con người nắm được cách thức hành động-tức kỹ thuật của hành động là có kỹ năng”

Quan niệm 2: Coi kỹ năng không đơn thuần là mặt kỹ thuật hành động mà còn

là một biểu hiện năng lực của con người Kỹ năng theo quan niệm này vừa có tính ổn định, lại vừa có tính mềm dẻo, linh hoạt sáng tạo lại vừa có tính mục đích Chẳng hạn, theo N.D.Lêvitôp: “Kỹ năng là sự thực hiện có kết quả một động tác

nào đó hay một hoạt động phức tạp hơn bằng cách lựa chọn và áp dụng những cách thức đúng đắn có tình đến những điều kiện nhất định”

K.K.Platơnôp, nhà tâm lí học Liên Xô khẳng định: “Cơ cở tâm thức hành động” Pêtrôpxki cũng định nghĩa: “kỹ năng là sự vận dụng tri thức, kỹ xảo đã có để lựa chọn và thực hiện những phương thức hành động tương ứng với mục đích đặt

ra

Trong từ điển Tâm lí học do Vũ Dũng chủ biên đã định nghĩa: “Kỹ năng là năng lực vận dụng có kết quả tri thức về phương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội để thực hiện những nhiệm vụ tương ứng

Như vậy ta thấy, các nhà tâm lí học theo khuynh hướng thứ hai này khi bàn về kỹ năng lại rất chú ý tới mặt kết quả của hành động Xét về mặt bản chất hai quan niệm trên không phủ định lẫn nhau Sự khác biệt là ở chỗ mở rộng hay thu hẹp thành phần cấu trúc của kỹ năng mà thôi

Có thế hiểu: Kỹ năng là khả năng thực hiện có kết quả một hành động hay một hoạt động nào đó trong những điều kiện nhất định, bằng cách vận dụng và lựa chọn những tri thức, kinh nghiệm đã có

1.2.2 Khái niệm kỹ năng vận động tinh

Vận động tinh là những vận động được thực hiện bởi các cơ nhỏ, chủ yếu là

cơ của các ngón tay trong những hoạt động đòi hỏi sự tỉ mỉ, tinh tế, khéo léo

Kỹ năng vận động tinh là khả năng điều khiển, phối hợp các cơ nhỏ của bàn tay và ngón tay để thực hiện các hoạt động đòi hỏi sự tỉ mỉ, tinh tế và khéo léo Kỹ năng vận động tinh của trẻ: là kỹ năng sử dụng những phần cơ của bàn tay, ngón tay để thực hiện những chuyển động nhỏ, chính xác như là: viết, vẽ, may hoặc tháo nút áo Kỹ năng vận động tinh kết hợp chặt chẽ với những kỹ năng cần sự kết hợp thị giác và vận động (sự phối hợp tay – mắt), là khả năng cùng sử dụng mắt, tay

và ngón tay để thực hiện các động tác

1.2.3 Khái niệm kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 – 6 tuổi

Kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi là sự rèn luyện củng cố, nâng cao, phát

triển khả năng điều khiển, kiểm soát cơ nhỏ của bàn tay, ngón tay để trẻ thực hiện vận động một cách khéo léo, tinh tế và chính xác

1.2.4 Khái niệm đồ dùng – đồ chơi

Trong lý luận dạy học, ĐD- ĐC và ảnh hưởng của nó tới kết quả dạy học luôn

là vấn đề lôi cuốn sự chú ý của nhà giáo dục Bởi vì nội dung, phương pháp và phương tiện là ba phạm trù luôn gắn bó chặt chẽ với nhau trong mọi hoạt động của con người, trong đó có hoạt động dạy học

Đồ dùng là những hình ảnh, dụng cụ, đồ vật phục vụ cho việc dạy và học mà học sinh có thể nhìn thấy được đặc biệt là được sử dụng trong công tác giảng dạy là các phương tiện giúp cho các em lĩnh hội tri thức và rèn luyện các kĩ năng, kĩ xảo Đồ chơi là nguồn vui, là người bạn gần gũi, thân thiết và không thể thiếu trong cuộc sống của trẻ Đồ chơi có khi là đối tượng để trẻ khám phá thế giới xung quanh,

có khi lại là công cụ để trẻ thao tác các hoạt động, là chỗ dựa cho các trò chơi tưởng tượng của trẻ

Đồ chơi là những đồ vật được tạo bởi trẻ em và thú cưng trong các hoạt động giải trí Chúng thường là những đồ vật, thú vật thu nhỏ, được tạo dáng đơn giản và

có màu sắc hấp dẫn Đồ chơi có những nét tiêu biểu dưới dạng khái quát, bảo đảm tái tạo các hoạt động tương ứng của đồ vật, thú vật Ví dụ đồ chơi xe ô tô có thể chạy, đồ chơi búp bê có hình dạng giống con người Những dân tộc, những nền văn hóa hay các thời kỳ khác nhau hình thành các đồ chơi khác nhau Trong việc khảo cổ, người ta tìm thấy từ thời tiền sử con người đã làm ra các đồ chơi, đơn giản như

mô hình nhà, thú vật bằng đất nung, búp bê trẻ sơ sinh, chiến binh cũng như các công cụ được sử dụng bởi người lớn Những đồ chơi này được tìm thấy ở các khu vực nghiên cứu khảo cổ học Nguồn gốc của từ "đồ chơi" chưa được khám phá, nhưng người ta cho rằng từ này có từ thế kỷ XIV

Đồ chơi không chỉ là thứ để trẻ em giải trí Nó còn mang tính giáo dục và do đó ảnh hưởng tới sự hình thành tính cách của trẻ nhỏ Những đồ chơi ngày nay rất

đa dạng Nhiều công ty đồ chơi lớn còn có những phòng thí nghiệm riêng, nghiên

cứu sở thích của trẻ em, sự ảnh hưởng của đồ chơi với trẻ em Khoa học giáo dục coi đồ chơi là một phương tiện quan trọng trong việc giáo dục trẻ em

1.2.5 Khái niệm thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

Khái niệm về thiết kế được hiểu là:

- Thiết kế là sáng tạo ra cái có giá trị tinh thần và có ý nghĩa trừu tượng

- Thiết kế là làm một công trình kiến thúc theo một kế hoạch nhất định

- Thiết kế là làm cho hoạt động của một tổ chức, hay một chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa theo phương hướng nhất định

Từ đó có thể khái niệm rằng: Thiết kế là tạo ra, sáng tạo ra cái có giá trị vật chất hay tinh thần dựa theo những định hướng nhất định

Thiết kế đồ dùng- đồ chơi là tạo ra, sáng tạo ra đồ dùng- đồ chơi theo những định hướng nhất định

Vậy, khái niệm về việc thiết kế ĐD- ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh như sau: Thiết kế ĐD-ĐC nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi là tạo ra, sáng tạo ra hệ thống đồ dùng- đồ chơi theo mục tiêu, quan điểm, nguyên tắc, nội dung, yêu cầu, các bước nhất định, phù hợp với việc phát triển kỹ năng vận dộng tinh của trẻ 5-6 tuổi

1.3 Cơ sở lý luận về việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

Một trong những bước phát triển vượt trội ở giai đoạn này là trẻ đã phối hợp khéo léo cử động giữa các ngón, bàn tay và cổ tay để để giữ bút, cầm nắm đồ vật giống như người lớn Thay vì cầm bằng cả bàn tay, trẻ dùng các ngón tay giữ cố định bút để có thể kiểm soát được tốt nhất Một khi thuần thục được kỹ năng này, trẻ đã dùng hai tay đón bóng rất chính xác và có thể dùng các ngón tay để nặn các đồ vật nhỏ hay tháo lắp đồ vật đồ chơi một cách thành thạo Cũng như trẻ đã dùng bút vẽ một rất nhiều hình sống động và hiện thực, thích tô màu, xé dán, biết dùng kéo cắt một số hình chi tiết nhỏ Trẻ cũng đã bắt đầu đi học và viết chữ

1.3.1 Ý nghĩa của kỹ năng vận động tinh đối với sự phát triển cho trẻ 5-6 tuổi

Trẻ độ tuổi 5-6 tuổi đã thực hiện các cử động bàn tay, ngón tay một cách khéo léo, biết phối hợp thị giác, thính giác với vận động; đặc biệt trẻ ở cuối độ tuổi này đã gần như thành thạo trong một số công việc đơn giản như tự phục vụ trong ăn ngủ

và vệ sinh cá nhân Hình thành và phát triển ở trẻ khả năng thích nghi với chế độ sinh hoạt; một số thói quen tốt trong ăn uống, vệ sinh cá nhân, giữ gìn sức khỏe và

an toàn Hình thành ở trẻ khả năng thích nghi với chế độ sinh hoạt, nề nếp, hình thành kỹ năng làm một số việc từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp theo từng lứa tuổi, giúp trẻ có kỹ năng tự bảo vệ và chăm sóc bản thân, hiểu biết ích lợi của việc luyện tập vận động đối với sự phát triển toàn diện của cơ thể Ở độ tuổi này trẻ đã phát triển gần như hoàn toàn các hệ cơ và xương, sẽ luôn chân luôn ta, chạy nhảy, chui lủi vào mọi nơi, tháo lắp liên tục những đồ vật trong tay Những hoạt động liên tục này ngoài việc có tác dụng tốt trong phát triển cơ bắp, tăng độ linh hoạt, khéo léo cho cơ thể, còn giúp bé có được những trải nghiệm về thế giới vật chất xung quanh và tích lũy thành kinh nghiệm cho chính bản thân mình

Giai đoạn 5 -6 tuổi đôi tay của các Bé đã khéo léo hơn nhiều so với các độ tuổi khác Bạn sẽ thấy Bé vẽ, viết bằng tay phải khá là thuần thục nhưng bên cạnh đó vẫn có một số Bé cầm bút còn chưa đúng cách.Các Bé thích dùng các loại bút như: bút lông, bút dạ, bút màu và cả màu nước… Các Bé thích vẽ với những đứa trẻ khác trên một tờ giấy to Các bé đã bưng cái ghế đến chỗ đồ vật được giấu trên cao Bé đã chơi với bộ xếp hình nhỏ, tháo lắp các vật dụng đồ chơi với các kích thước khác nhau … Bé thích leo trèo, chạy, nhảy… cũng như bé thích mang vác, kéo đẩy

- Cho trẻ tự do chọn đồ dùng – đồ chơi mà trẻ thích và hấp dẫn được trẻ từ đó

sẽ tăng tính tích cực hoạt động và sự tò mò, muốn khám phá của trẻ

- Nên thường xuyên thay đổi đồ dùng – đồ chơi, lúc đó trẻ mới có cơ hội được thao tác với nhiều đồ chơi Lúc này những ngón tay và cả bàn tay của trẻ được phát triển một cách tích cực nhất Trẻ đã biết sử dụng từng ngón riêng lẻ hay phối hợp nhau và có thể cân nhắc sử dụng bàn tay như thế nào để làm điều mình muốn

- Tích cực cho trẻ vẽ, tô màu, xé dán, cắt dán, lắp rắp và cả viết: Vì đã thuần thục trong sử dụng bút chì, bút màu và giấy từ giai đoạn trước nên lúc này bé đã viết, vẽ, cắt, xé, lắp rắp thành thạo Kỹ năng của trẻ lứa tuổi này của trẻ đã phát triển hơn trong từng sản phẩm của mình ngày càng đẹp hơn, sáng tạo hơn, hợp lí hơn

- Cho trẻ được tham gia chơi các trò chơi lắp ghép xây dựng và sử dụng nhiều đồ dùng - đồ chơi đa dạng, sáng tạo, đồ chơi mở và có thể thao tác nhiều lần nhằm phát triển vận động tinh cho trẻ

Như vậy, sự khéo léo đôi bàn tay của trẻ phát triển cùng với sự phát triển lứa tuổi của trẻ, vì vậy để sự đôi bàn tay của trẻ phát triển tốt nhất cha mẹ cần tạo môi trường và dụng cụ cho trẻ vận động và luyện đôi bàn tay, khuyến khích trẻ và chú ý đến sự an toàn của trẻ khi vận động Các hoạt động nói chung và việc cho trẻ chơi

và sử dụng đồ dùng- đồ chơi nói riêng có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển vận động, đặc biệt là vận động khéo léo, linh hoạt của bàn tay, ngón tay của trẻ Từ chỗ trẻ đã biết sử dụng thành thạo đồ dùng, đồ chơi bằng cả bàn tay đến chỗ trẻ phát triển các thao tác với đồ vật một cách khéo léo, linh hoạt hơn hết Có thể nói, tích cực sử dụng đồ dùng- đồ chơi là mảnh đất cho sự phát triển KNVĐT cho trẻ

1.3.2 Cơ chế sinh lí hình thành kỹ năng vận động tinh

Học thuyết của I.P Pavlov về hoạt động phản xạ đã khẳng định được rằng mọi hoạt động của con người đều phụ thuộc vào hệ thần kinh cao cấp Việc nắm vững các chi tiết vận động được xác định bởi sự hình thành một hệ thống mới của sự hoạt động của não Cho nên có thể nói rằng cơ sở sinh lí của VĐT chính là sự hoạt động của hệ thần kinh cấp cao

Về bản chất, KNVĐT là một phản xạ vận động có điều kiện phức tạp, chúng được hình thành theo cơ chế của đường liên hệ tạm thời Tuy nhiên, trong các KNVĐT, đường liên hệ tạm thời chỉ được hình thành không chỉ đối với phần hướng tâm (cảm giác) mà cả với phần li tâm (vận động) của bộ máy vận động

Kỹ năng VĐT có đặc điểm khác với phản xạ có điều kiện là có sự phối hợp của hai đường liên hệ tạm thời Một mặt, thông qua hệ thống tín hiệu thứ nhất và thứ hai, cần phải hình thành đường liên hệ giữa kích thích vô quan và động tác cần phải thực hiện (ở đây là các động tác VĐT) Mặt khác, cần phải xây dựng các phản ứng vận động trả lời mới, tương ứng không chỉ với nhiệm vụ vận động mà cả với nhứng biến đổi dinh dưỡng, thành phần dinh dưỡng và thành phần vận động là rất quan trọng trong việc hình thành các KNVĐT, thành phần dinh dưỡng tạo năng lượng để duy trì phối hợp tay – mắt, để con người có thể phối hợp các VĐT một cách kiên trì, cần mẫn, dẻo dai, linh hoạt, tỉ mỉ và khéo léo

Kỹ năng VĐT không phải là những cử động đơn lẻ mà là một tổ hợp nhiều cử động, nhiều động tác của bàn tay, ngón tay Chúng phối hợp cử động một cách khéo léo, linh hoạt, mềm dẻo với nhau theo một trình tự nhất định để tạo nên hoạt động vận động chính xác và thông nhất giữa các ngón tay, bàn tay và sự phối hợp với mắt

Kỹ năng VĐT là một phản xạ vận động có điều kiện phức tạp, chúng được hình thành theo cơ chế của đường liên hệ tạm thời Cơ chế này được hình thành theo 3 giai đoạn:

- Giai đoạn lan tỏa các quá trình thần kinh: đây là giai đoạn lựa chọn và phối hợp các cử động đơn lẻ thành các động tác thống nhất, hưng phấn dễ khuyếch tán sang các vùng thần kinh khác, cơ thể chưa phân biệt được các kích thích có điều kiện khác nhau

- Giai đoạn tập trung hưng phấn: sau nhiều lần lặp lại, hưng phấn chỉ tập trung vào những vình nhất định, động tác được phối hợp tốt hơn, các động tác thừa bị ức chế dần Động tác được định hình nhưng chưa vững chắc dễ bị thay đổi

- Giai đoạn ổn định: động tác đã trở nên ổn định, được củng cố và trở thành kỹ năng vận động, được thực hiện ngày càng tự động hóa, không có các động tác thừa Lúc này trên vỏ não đã hình thành đường liên hệ tạm thời giữa các trung tâm thần kinh

Các giai đoạn nêu trên chỉ có tính chất tương đối, không phải VĐT nào cũng biểu hiện rõ rệt ba giai đoạn trên Một số vận động có thể được hình thành thông qua giai đoạn một thậm chí cả giai đoạn hai

Các kỹ năng VĐT mới bao giờ cũng được hình thành dựa trên cơ sở của những động tác cũ đã được xây dựng từ trước Ngoại suy là khả năng của hệ thần kinh giải quyết các nhiệm vụ vận động phát sinh bất ngờ một cách hợp lí trên cơ sở các kinh nghiệm sẵn có Dự trữ các kỹ năng vận động càng lớn thì kỹ năng thực hiện các động tác mới lạ sẽ càng cao Ví dụ: Vận động phối hợp giữa ngón tay cái

và ngón tay trỏ với nhau trong thao tác rải rác các quân trong trò chơi “Ô ăn quan” được hình thành dễ dàng hơn khi đã từng cầm, nắm các quân bằng cả bàn tay Các kỹ năng sẵn có như: cầm, nắm, co gập bàn tay và ngón tay là kỹ năng dự trữ cho các kỹ năng vận động mới như: xoay cổ tay, búng bật ngón tay với các hình thức, tốc độ

và mức độ khác nhau

Các kỹ năng VĐT thường không ổn định khi mới hình thành, kỹ năng càng đơn giản càng kém bền vững Các kỹ năng VĐT phải được tập luyện thường xuyên thì tính ổn định sẽ luôn được củng cố

Thông tin của các đường liên hệ ngược là yếu tố cực kì quan trọng để điều chỉnh và hoàn thiện kỹ năng VĐT Các thông tin hướng tâm cùng với thông tin ngược chiều và yếu tố khác được tổng hợp lại ở hệ thần kinh trung ương để xây dựng các chương trình vận động Việc xây dựng chương trình vận động là một trong những đặc tính quan trọng của việc hình thành và thực hiện kỹ năng VĐT làm cho kỹ năng VĐT trở thành hoạt động vận động hoàn chỉnh

Trí nhớ vận động và tự động hóa động tác cũng là 2 yếu tố cơ bản hình thành, củng cố các kỹ năng VĐT Là cơ sở cho việc hình thành kỹ xảo VĐT

Tóm lại, hoạt động của hệ thần kinh cấp cao đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các kỹ năng VĐT Một khi cơ thể con người mạnh khỏe, đầy đủ dinh dưỡng, não bộ tỉnh táo và hoạt động bình thường thì việc hình thành các kỹ năng VĐT sẽ được thực hiện một cách hiệu quả và ngày càng mang tính ổn định cao

Các hệ cơ quan trong cơ thể trẻ đang trong giai đoạn phát triển còn yếu đặc biệt là hệ cơ và hệ xương Xương của trẻ đang phát triển, hầu hết là xương sụn, bộ xương của trẻ không cân đối, xương tay ngắn Thần kinh của trẻ ở giai đoạn này đạt được trương lực của một số nhóm cơ cho phép thực hiện những động tác xác định Nên trong lúc này việc rèn luyện KNVĐT là rất thích hợp và cần thiết để tạo cho trẻ thói quen của các cơ nhỏ của ngón tay và bàn tay

1.3.3 Đặc điểm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 – 6 tuổi

Ở giai đoạn này trẻ tiếp tục trở nên tinh khéo hơn về kỹ năng vận động tinh Trẻ thường xuyên sử dụng những kỹ năng này để thăm dò, khảo sát, khám phá thế giới xung quanh và dần đạt tới sự độc lập Trong thời gian này, trẻ đã thuần thục tự

ăn bằng các dụng cụ ăn uống, xếp chồng các khối lên nhau, nối dài hơn các nguyên vật liệu xây dựng với nhau Những chiếc tàu ngộ nghĩnh, những hàng rào đẹp mắt… được trẻ tạo ra từ các khối gỗ hay những viên gạch đã chứng tỏ sự phát triển đáng kể về kỹ năng vận động tinh của các bé trong thời kì này Chúng bắt đầu chú ý đến dụng cụ vẽ, viết mặc dù sự cầm nắm bút màu của trẻ ban đầu có thể đang còn vụng về Cụ thể:

- Vận động của trẻ giai đoạn này đã hoàn thiện Trẻ từ 5 tuổi trở đi đã có thể vận động toàn thân, hoặc làm các động tác phức tạp hơn như chơi đá cầu, nhảy dây, leo trèo, lộn xà đơn… Các ngón tay của trẻ 5 tuổi không những có thể hoạt động tự

do, mà động tác còn nhanh nhẹn và hoàn chỉnh hơn, nên có thể cầm bút để viết hoặc

vẽ, đồng thời còn thực hiện nhiều động tác mới và tinh tế hơn

- Các kỹ năng vận động nặng và nhẹ của bé đang tiến bộ rõ rệt, tạo ra khoảng thời gian tuyệt vời để bé bộc lộ mình thông qua các hoạt động yêu cầu sự phối hợp

cơ thể phức tạp hơn, như bơi lội, nhào lộn, chạy vượt chướng ngại vật, đạp xe hoặc trượt ván

- Bạn có thể thấy sự bồn chồn của bé tăng lên Trẻ 5 tuổi đang trong trạng thái vận động liên tục và chúng có vẻ như không thể ngồi một chỗ Chúng có sức chịu đựng tốt hơn và hiếm khi thừa nhận mình mệt mỏi ngay cả khi chúng mệt thật sự

- Hoạt động thể chất giải phóng một lượng lớn năng lượng Nghiên cứu chỉ ra rằng, hoạt động thể chất giúp giảm căng thẳng và cải thiện khả năng chú ý ở trẻ Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo: mỗi ngày trẻ em cần hoạt động đa dạng ít nhất 30 phút với cường độ vừa phải

- Bạn cố gắng dành thời gian cho trẻ hoạt động thể chất dù trời có mưa hay nắng Trẻ em không sợ thời tiết xấu, chúng thích nghịch dưới nắng cũng như vầy nước mưa

Phát triển cơ bắp nhỏ: Ở giai đoạn này, các cơ bắp nhỏ tiếp tục phát triển, và việc phối hợp các hoạt động của tay – mắt là rất tốt, trẻ 5 tuổi có thể dành thời gian để vẽ, tô màu và làm những câu đố đơn giản Hầu hết tay thuận của trẻ thường được xác định khi trẻ đủ 18 tháng tuổi, đây chính là thời điểm thích hợp để chúng có thể

vẽ hoặc tô màu bằng tay thuận Có nhiều trẻ cảm thấy khó khăn trong việc buộc dây giày, vì vậy hướng dẫn trẻ buộc dây giày là việc đang rất được khuyến khích

Trẻ 5-6 tuổi có tính tự chủ rất mạnh mẽ, có thể tự khống chế được cân bằng thân thể và những động tác nhảy nhót Có thể nắm vững được các kỹ năng, kỹ xảo tinh tế có mục đích của tay như dùng bút, dao, kéo, cốc, học được cách gấp giấy, nhào bột, nặn … Kỹ năng vận động của trẻ ngày càng phát triển Điều này được thể hiện rõ qua những cử động của đôi tay và các ngón tay Thời kì này bé có thể sử dụng đôi tay hết sức khéo léo, thuần thục kết hợp quan sát Đặc biệt, bé có thể sử dụng đũa để ăn, lật khéo léo từng trang sách, cầm bút chì đúng cách và biết mở nắp hộp Một trong những đặc điểm vận động nữa trong giai đoạn này là trẻ đã tháo lắp các đồ dùng đồ chơi rất tốt Các kỹ năng vận động tinh tế ngày càng phát triển

1.3.4 Yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển kỹ năng vân động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

a Yếu tố chủ quan

Đặc điểm tâm lý vận động: Ở lứa tuổi này, cảm giác phát triển mạnh, phân tích quan của cảm giác vận động đã hoàn thiện Vì vậy, việc thực hiện các thao tác vận động như cầm, nắm đã hầu như rất linh hoạt với trẻ Khi tri giác của trẻ hoàn thiện hơn, giúp cho việc tri giác vận động “hình dáng , màu sắc, ” của các đồ dùng, đồ chơi một cách chính xác Các cơ quan và hệ cơ quan của cơ thể trẻ phát

triển đến đâu thì vận động phát triển đến đó, đó chính là đặc trưng của trẻ lứa tuổi này

Đặc điểm sinh lý vận động: Trẻ 5-6 tuổi là thời điểm thuận lợi để trẻ phát triển các kỹ năng hơn hết Các cơ quan và hệ cơ quan của cơ thể trẻ phát triển đến đâu thì vận động phát triển đến đó Đặc trưng của trẻ em ở lứa tuổi này là khả năng vận động cực kì tinh nhạy Ở trẻ đã diễn ra hoàn thiện các quá trình hình thành những kỹ năng vận động

b Yếu tố khách quan

- Kỹ năng vận động tinh của trẻ 5-6 tuổi chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố: sự phong phú và mức độ thành thạo của các kỹ năng, kỹ xảo vận động được trang bị theo độ tuổi, nhu cầu và hứng thú vận động, đặc điểm thể lực của trẻ

- Kỹ năng, kỹ xảo vận động chính là cơ sở để trẻ thể hiện kỹ năng vận động tinh Nếu các kỹ năng vận động tinh được trang bị không phong phú, trẻ sẽ gặp khó khăn trong quá trình chơi

- Đối với trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng, nhu cầu và hứng thú đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển kỹ năng vận động tinh Trẻ ở tuổi này tính chủ định trong các quá trình tâm lý chưa cao, khả năng hành động theo ý chí còn kém, do đó nếu không có hứng thú trẻ sẽ hành động một cách thụ động, quá trình vận động sẽ không duy trì được lâu và kết quả sẽ không cao

- Bên cạnh đó cần tính đến đặc điểm thể lực của trẻ Đặc điểm thể lực là điều kiện để trẻ phát triển kỹ năng vận động tinh nói riêng và thể hiện tính tích cực vận động nói chung Không thể có được sự tích cực vận động ở một đứa trẻ có thể lực kém

Như vậy, sự phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 - 6 tuổi chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, giữa chúng có mối liên hệ chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau

1.4 Lí luận về thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

1.4.1 Ý nghĩa của việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 5-6 tuổi là luôn hiếu động, ham chơi thích cái mới lạ nhưng lại chóng chán Vì vậy tôi nghĩ rằng việc thiết kế đồ dùng – đồ chơi cho trẻ là rất quan trọng vì khi có đồ dùng – đồ chơi đẹp thì trẻ sẽ tích cực tham gia các hoạt động và tham gia thao tác với các đồ vật, thông qua đó sẽ giúp cho khả năng vận động các ngón tay của trẻ sẽ trở nên linh hoạt hơn từ đó trẻ sẽ dễ dàng thực hiện các hoạt động khác Việc thiết kế đồ dùng- đồ chơi có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ Điều đó được thể hiện như sau:

Thứ nhất: Thông qua việc trẻ hoạt động với các ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ đã hình thành cho trẻ kỹ năng vận động bàn tay và các ngón tay trở nên linh hoạt Việc vận động linh hoạt các ngón tay và bàn tay có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hiện các hoạt động chơi và học của trẻ Đặc biệt trẻ lứa tuổi 5-6 tuổi đang bắt đầu làm quen với việc viết chữ nên việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ là rất cần thiết và nó có ảnh hưởng rất lớn đến con đường học tập của trẻ sau này Việc thiết kế ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ giúp trẻ cảm thấy hứng thú hơn, tạo cho trẻ cảm giác thích thú và mong muốn được thao tác với đồ vật đó, từ đó trẻ sẽ tích cực thực hiện các vận động và kỹ năng vận động tinh của trẻ sẽ trở nên linh hoạt hơn

Thứ hai: Việc thiết kế ĐD – ĐC giúp phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ đã biến các bài tập nhàm chán để phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ trở thành những trò chơi vô cùng hấp dẫn Đặc điểm của trẻ ở lứa tuổi này là trẻ thích cái mới lạ nhưng lại nhanh nhàm chán, Vì vậy việc thiết kế ĐD – ĐC vận động tinh phong phú sẽ giúp cho trẻ không bị nhàm chán khi vận động mà còn đem lại hiệu quả tốt hơn trong việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ

Thứ ba: Ngoài việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ, ĐD – ĐC vận động tinh còn cung cấp cho trẻ một nguồn kiến thức vô cùng phong phú Thông qua việc thao tác với các ĐD – ĐC trẻ được tham gia trãi nghiệm và học thêm nhiều kiến thức mới như: Kiến thức về toán học, tạo hình, khám phá khoa học, phát triển thẩm mỹ cho trẻ…

Thứ tư: Ngoài việc cung cấp các kiến thức mới ĐD – ĐC vận động tinh còn giúp trẻ cũng cố những kiến thức cũ Thông qua việc sử dụng ĐD – ĐC vận động tinh trẻ sẽ sử dụng những kiến thức mà mình đã học được để thao tác với các món đồ chơi đó Việc sử dụng các kiến thức đó khi sử dụng các trò chơi sẽ giúp trẻ nắm các kiến thức đó một cách sâu sắc hơn và để lại ấn tượng cho trẻ lâu hơn Bên cạnh đó việc sử dụng các đồ dùng, đồ chơi sẽ biến những kiến thức trừu tượng, khó hiểu thành những trò chơi vô cùng hấp dẫn từ dó giúp trẻ dễ dàng nắm bắt những kiến thức trừu tượng đó

Tóm lại, để giúp trẻ phát triển kỹ năng vận động tinh tốt nhất và đạt hiệu quả nhất thì cần phải thiết kế các ĐD – ĐC vận động tinh một các sáng tạo, đẹp mắt, cung cấp cho trẻ nhiều kiến thức đồng thời ĐD – ĐC vận động tinh phải mang tính mở, phù hợp với đặc điểm của trẻ

1.4.2 Phân loại và đặc trưng của đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh dành cho trẻ 5-6 tuổi

a Phân loại đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh dành cho trẻ 5-6 tuổi

 Căn cứ vào cấu trúc chức năng của đồ dùng- đồ chơi được phân thành các loại:

- Đồ dùng dạy học: là đồ dùng của giáo viên sử dụng trong việc hướng dẫn trẻ thực hiện các vận động tinh Đồ dùng của cô làm mẫu phải giống với đồ dùng thực hành của trẻ nhưng có kích thước to hơn Không được dùng đồ dùng của trẻ làm đồ dùng mẫu của cô

- Đồ chơi cho trẻ chơi: là những đồ chơi có kích thước nhỏ và phù hợp với đặc điểm vận động của trẻ Đồ chơi có màu sắc đẹp và hấp dẫn trẻ

 Căn cứ vào chất liệu làm đồ dùng- đồ chơi có thể phân thành các loại:

- ĐD – ĐC bằng gỗ, bằng xốp đặc, bằng bìa mô hình, giấy bìa gồm:

+ Các khối to, khối nhỏ

+ Các thẻ, ngôi nhà các mảnh ghép…

+ Các bảng, mô hình

+ Các hộp quà

- ĐD – ĐC bằng nhựa:

- ĐD – ĐC bằng vải nỉ, vải vụn

- ĐD – ĐC được làm từ phế liệu

- ĐD – ĐC bằng bột mì, đất sét

- ĐD – ĐC từ vật liệu thiên nhiên (hạt, hột, que, vỏ sò, sỏi)

b Đặc trưng của ĐD – ĐC vận động tinh dành cho trẻ 5-6 tuổi

- Là loại ĐD – ĐC mà sau khi được thao tác với chúng có thể phát triển kỹ năng vận động tinh của trẻ đồng thời cung cấp và ôn luyện cho trẻ những kiến thức về các lĩnh vực khác như : toán học, khám phá khoa hoc, tạo hình…

Sau khi chơi bao giờ trẻ cũng hoàn thành một nhiệm vụ cụ thể mà đồ chơi đưa

ra Chẳng hạn như trò chơi gắp đá bỏ vào chai, để hoàn thành được trò chơi trẻ phải gắp đá bỏ vào chai và lấy được bông hoa trong chai Qua việc thao tác với đồ chơi này trẻ sẽ biết được tính chất của nước là đối với các vật nặng sẽ bị chìm còn các vật nhẹ sẽ nổi trên nước

+ Trước khi chơi, trẻ phải hình dung trẻ sẽ làm gì và phải sử dụng những kiến thức mình đã biết và suy nghĩ các để thực hiện trò chơi đó Chẳng hạn như khi chơi đồ chơi domino trẻ phải nhớ lại kiến thức toán học số lượng đồ vật tương ứng với chữ số tương ứng VD: với chữ số 10 trẻ phải chọn 10 vòng gắn vào cột tương ứng +Trong quá trình chơi trẻ phải ghi nhớ và biến những kiến thức đã có thành những hoạt động cụ thể và phải tập trung chú ý để hoàn thành tốt nhiệm vụ mà trò chơi đưa ra

Do vậy muốn thiết kế ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ một cách hiệu quả nhất thì cần phải dựa vào đặc điểm của trẻ và dựa vào những kiến thức mà trẻ đã học được

- Là ĐD – ĐC kích thích kỹ năng vận động tinh cho trẻ và rèn luyện khả năng vận động của bàn tay và các ngón tay trở nên linh hoạt, kéo léo

- ĐD – ĐC có màu sắc đẹp, phong phú và an toàn cho trẻ khi sử dụng

- ĐD – ĐC kích thích khả năng sáng tạo và trí tuệ cho trẻ

1.4.3 Quy trình thiết kế đồ dùng- đồ chơi nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi

Các bước thiết kế ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi là:

Bước 1: Lập kế hoạch, lựa chọn nội dung, nguyên vật liệu

Để lên kế hoạch làm ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi, giáo viên cần căn cứ theo chương trình giáo dục mầm non của bộ giáo dục

và đạo như thông tư 02/2010/TT – BDG ĐT ngày 11 tháng 2 năm 2010 ban hành danh mục đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy học tối thiểu đối chiếu với danh mục trên thực tế hiện trạng cơ sở vật chất và độ tuổi 5-6 tuổi, việc lựa chọn nội dung, chủ đề tổ chức hoạt động cho trẻ 5-6 tuổi nhằm phát triển khả năng vận động tinh cho trẻ phải được thực hiện phù hợp, từ đó lập kế hoạch sưu tầm, tận dụng những nguồn vật liệu có sẵn, phong phú của địa phương để phát huy khả năng sáng tạo của mình trong việc làm ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi thích hợp với nội dung đã lựa chọn ĐD – ĐC phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ phải có cấu trúc đơn gian, màu sắc đẹp để cuốn hút trẻ ĐD – ĐC phải bền và có thể sử dụng nhiều lần, rẻ, an toàn cho trẻ khi sử dụng, tránh những ĐD – ĐC chỉ mang tính trưng bày Các ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi cần thể hiện tính mở, dễ dàng thay đổi các thức thực hiện các vận động và phát huy tối đa khả năng vận động, tư duy, tích tích cực hoạt động của trẻ với ĐD –

ĐC đó để phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ

Bước 2: Hình thành ý tưởng

Lên ý tưởng cho bộ ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi cần phải phù hợp với độ tuổi, phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý của lứa tuổi đồng thời phải dựa vào nội dung chương trình giáo dục của bộ giáo dục và đào tạo và điều quan trọng nhất là phải giúp phát triển kỹ năng vận động động tinh cho trẻ 5-6 tuổi Cần phải nêu ra được mục đích sử dụng, đưa ra cách chơi, luật chơi với

ĐD – ĐC vận động tinh đó

Bước 3: Tiến hành thiết kế

 Vẽ mẫu và tạo hình các bộ phận

Sau khi lựa chọn vật liệu, cần tiến hành vẽ hình và nghiên cứu các chi tiết, cấu trú đồ chơi sao cho phù hợp, khoa học và đảm bảo yếu tố thẩm mỹ Vẽ phát hình tổng quát, sau đó vẽ chi tiết các bộ phận, tiếp đến canh hình và thực hiện

 Thực hiện và lắp ráp

Tạo hình các bộ phận chính, tạo các chi tiết nhỏ, dán màu và sau đó lắp ráp đến từng bộ phận chính với các chi tiết nhỏ riêng lẻ

 Trang trí

Trang trí thêm các chi tiết màu sắc vào đối tượng để tô phần sinh động

Bước 4: Dùng thử, kiểm tra, đối chiếu

Đưa các ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ vào hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi sử dụng, sau đó kiểm tra mức độ vận động khéo léo của bàn tay, các ngón tay và khả năng hoàn thành các nhiệm vụ được giao trong các trò chơi của trẻ Kiểm tra tính tích cực hoạt động, sự hứng thú, tập trung chú ý của trẻ 5-6 tuổi khi tham gia vào các trò chơi có sử dụng ĐD – ĐC vận động tinh vừa thiết kế Đối chiếu kết quả, so sánh mức độ và kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi giữa 2 nhóm trước và sau khi sử dụng ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh, tự đánh giá và rút kinh nghiệm trong việc thiết kế ĐD– ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi để đạt hiệu quả tốt hơn

Bước 5: Chỉnh sửa

Dựa vào kết quả của việc cho trẻ dùng thử và kiểm tra đối chiếu để xem thử hiệu quả của đồ dùng- đồ chơi đã đạt yêu cầu chưa, xem thử điểm nào tốt và điểu nào chưa hiệu quả Từ đó, chỉnh sửa cho phù hợp với mục đích, yêu cầu đạt ra

có thể phát triển các kỹ năng như vận động khéo léo bàn tay và các ngón tay vào các hoạt động hằng ngày của trẻ, biết phối hợp nhịp nhàng giữa vận động của đôi bàn tay với mắt để thực hiện các bài tập Trẻ thao tác với đồ vật, đồ chơi đồng thời hấp thụ các tính chất, cấu trúc của đồ vật, đồ chơi đó Trẻ học hỏi được nhiều quy luật tự nhiên trong các thao tác lắp ghép thao tác thử đi thử lại nhiều lần với đồ vật, đồ chơi làm hình thành và phát triển một hệ thống kỹ năng vận động tinh cho trẻ Đây cũng là một nhiệm vụ rất quan trọng trong hàng loạt nhiệm vụ phát triển thể chất cho trẻ mầm non Thế nên quá trình phát triển kỹ năng vận động tinh thông qua việc thao tác với các ĐD- ĐC được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu Họ đều thừa nhận quá trình rèn luyện kỹ năng vận động tinh chỉ đạt hiệu quả tốt khi chúng được tiến hành mọi lúc, mọi nơi và dưới nhiều hình thức khác nhau Và họ cho rằng việc thiết kế ĐD- ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi là một trong những phương tiện mang lại hiệu quả cao trong quá trình phát triển kỹ năng vận động tinh

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VIỆC THIẾT ĐỒ DÙNG – ĐỒ CHƠI NHẰM PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG VẬN ĐỘNG TINH CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 2.1 Khái quát về quá trình điều tra thực trạng

2.1.1 Đối tượng điều tra

a Địa bàn điều tra:

Để tìm hiểu về thực trạng việc thiết kế ĐD- ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 - 6 tuổi, em tiến hành khảo sát trên 3 trường mầm non Quận Hải Châu, TP Đà Nẵng: Trường Mầm non Hoa Phượng Đỏ, Trường Mầm non Tuổi

Thơ, Trường Mầm non Dạ Lan Hương

b Khách thể điều tra: Quá trình phát triển KNVĐT cho trẻ 5-6 tuổi ở một số trường

MN

2.1.2 Mục đích điều tra

Khảo sát thực trạng để tìm hiểu việc giáo viên tự thiết kế ĐD- ĐC để phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 - 6 tuổi và thực trạng mức độ phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ 5 - 6 tuổi khi sử dụng các ĐD- ĐC được thiết kế ở trường mầm non

2.1.3 Nội dung điều tra

- Nhận thức của giáo viên mầm non về việc thiết kế ĐD- ĐC nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5 - 6 tuổi

- Thực trạng thiết kế ĐD- ĐC nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5 - 6 tuổi

- Thực trạng mức độ phát triển KNVĐT của trẻ 5 - 6 tuổi khi sử dụng các ĐD-

ĐC đã được thiết kế ở trường mầm non

2.1.4 Phương pháp tiến hành

Phương pháp điều tra (Anket)

Sử dụng 30 phiếu Anket để tìm hiểu nhận thức của giáo viên về vai trò của ĐD-ĐC nhằm phát triển khả năng vận động tinh cho trẻ 5-6 tuổi, việc sử dụng ĐD-

ĐC của giáo viên trong công tác giảng dạy và thiết kế ĐD-ĐC nhằm phát triển KNVĐT cho trẻ 5 - 6 tuổi

Phương pháp đàm thoại

Tiếp xúc trò chuyện với 30 giáo viên trực tiếp chăm sóc – giáo dục trẻ 5 - 6 tuổi nhằm thu thập những thông tin có liên quan, thực trạng, nhận thức của giáo viên về vai trò của việc thiết kế ĐD-ĐC nhằm phát triển khả năng vận động tinh cho trẻ

Phương pháp quan sát

Sử dụng phương pháp quan sát để nghiên cứu thực trạng mức độ phát triển KNVĐT của trẻ 5 - 6 tuổi thông qua việc sử dụng các ĐD-ĐC ở trường mầm non

và ĐD-ĐC mới được thiết kế

Xử lí số liệu bằng phương pháp thống kê: tính tỉ lệ phần trăm

Xử lý các dữ liệu thu thâp được qua điều tra quan sát

2.2 Xây dựng tiêu chí và thang đánh giá

2.2.1 Thực trạng việc thiết kế ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận động tinh

cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

Kết quả về thực trạng của việc thiết kế ĐD – ĐC nhằm phát triển kỹ năng vận

động tinh cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Tôi đánh giá qua 4 tiêu chí:

- Tiêu chí 1: Đảm bảo tính mục đích sư phạm (4 điểm)

Đồ dùng- đồ chơi vận động tinh có nhiệm vụ rèn luyện và phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ đồng thời cung cấp các kiến thức khác phù hợp với lứa tuổi

- Tiêu chí 2: Đảm bảo tính mở, đa dạng (3 điểm)

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh phải linh hoạt, dễ dàng thay đổi được các đối tượng phù hợp với nội dung, chủ đề nhằm hướng tới việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ một cách tốt và hiệu quả nhất

- Tiêu chí 3: Đảm bảo tính ưu việt (2 điểm)

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh dễ làm, dễ tìm các nguyên liệu có sẵn, mang tính phổ biến, rẻ và bền, an toàn cho trẻ khi sử dụng

- Tiêu chí 4: Đảm bảo tính thẩm mỹ (1 điểm)

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh đảm bảo được sự mới lạ, đẹp, hấp dẫn, kích thích trí tò mò và tính tích cực hoạt động của trẻ

 Thang đánh giá: Dựa vào các tiêu chí đánh giá để phân loại thang điểm + Mức độ cao: (9- 10 điểm)

ĐD- ĐC vận động tinh có nhiệm vụ rèn luyện và phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ đồng thời cung cấp các kiến thức khác phù hợp với lứa tuổi

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh phải linh hoạt, dễ dàng thay đổi được các đối tượng phù hợp với nội dung, chủ đề nhằm hướng tới việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ một cách tốt và hiệu quả nhất

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh dễ làm, dễ tìm các nguyên liệu có sẵn, mang tính phổ biến, rẻ và bền, an toàn cho trẻ khi sử dụng

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh đảm bảo được sự mới lạ, đẹp, hấp dẫn, kích thích trí tò mò và tính tích cực hoạt động của trẻ

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh dễ làm, dễ tìm các nguyên liệu có sẵn, mang tính phổ biến, rẻ, an toàn cho trẻ khi sử dụng

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh đảm bảo, đẹp, hấp dẫn, kích thích trí tò mò

và tính tích cực hoạt động của trẻ

+ Mức độ trung bình (5-6 điểm)

ĐD- ĐC vận động tinh có nhiệm vụ rèn luyện kỹ năng vận động tinh cho trẻ đồng thời cung cấp các kiến thức khác phù hợp với lứa tuổi

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh chưa linh hoạt, khó thay đổi được các đối tượng phù hợp với nội dung, chủ đề nhằm hướng tới việc phát triển kỹ năng vận động tinh cho trẻ một cách tốt và hiệu quả nhất

Đồ dùng – đồ chơi vận động tinh dễ làm, dễ tìm các nguyên liệu có sẵn, mang tính phổ biến, an toàn cho trẻ khi sử dụng