Nghiên cứu tuyển chọn các chủng vi nấm trichoderma có khả năng kháng nấm gây bệnh trên cây cải bẹ xanh brassica juncea tại thành phố đà nẵng

Sӕ hiӋ u 2.1 Thành phҫn m{LWUѭӡng lên men xӕp 20 3.1 ĈһFÿLӇm biӇu hiӋn bӋnh, hình thái KL, bào tӱ và cuӕng sinh bào tӱ cӫa chӫng nҩm Fusarium ± TL1 gây bӋnh thӕi cә rӉ trên cây cҧi bҽ

KHOA SINH - 0Ð,75Ѭ ӠNG

75ѬѪ1*7+ ӎ HUYӄN

NGHIÊN CӬU TUYӆN CHӐN CÁC CHӪNG VI NҨM

TRICHODERMA CÓ KHҦ 1Ă1*.+È1*1 ҨM GÂY BӊNH

TRÊN CÂY CҦI BҼ XANH (BRASSICA JUNCEA)

TҤI THÀNH PHӔ Ĉ¬1 ҸNG

KHÓA LUҰN TӔT NGHIӊP

Ĉ¬1Ҹ1*

KHOA SINH - 0Ð,75Ѭ ӠNG

75ѬѪ1*7+ ӎ HUYӄN

NGHIÊN CӬU TUYӆN CHӐN CÁC CHӪNG VI NҨM

TRICHODERMA CÓ KHҦ 1Ă1*.+È1*1 ҨM GÂY BӊNH

TRÊN CÂY CҦI BҼ XANH (BRASSICA JUNCEA)

TҤI THÀNH PHӔ Ĉ¬ NҸNG

1Jѭ ӡLKѭ ӟng dүQ76Ĉ Ӛ THU HÀ

NIÊN KHÓA 2012 ± 2016

0ӢĈҪ8 1

7Ë1+&Ҩ37+,ӂ7&Ӫ$Ĉӄ7¬, 1

0Ө&7,Ç8Ĉӄ7¬, 2

é1*+Ƭ$&Ӫ$Ĉӄ7¬, 2

3.1 Ý NGHƬ$.+2$+Ӑ& 2

é1*+Ƭ$7+Ӵ&7,ӈ1 2

&+ѬѪ1*7Ә1*48$17¬,/,ӊ8 3

.+È,48È79ӄ1Ҩ0TRICHODERMA 3

9ӏWUtFӫDFKLTrichoderma WURQJKӋWKӕQJSKkQORҥL 3

ĈһFÿLӇPKuQKWKiL VLQKWUѭӣQJFӫDQҩPTrichoderma 3

&ѫFKӃÿӕLNKiQJFӫDQҩPTrichoderma 4

7uQKKuQKQJKLrQFӭXYӅQҩPTrichoderma WUrQWKӃJLӟLYjӣ9LӋW1DP 6

ӬQJGөQJFӫDQҩPTrichoderma WURQJOƭQKYӵFEҧRYӋWKӵFYұWYjFҧL WKLӋQQăQJVXҩWFk\WUӗQJ 9

 +È, 48È7 9ӄ %ӊ1+ 7+Ӕ, &Ә 5ӈ 75Ç1 &Æ< &Ҧ, %Ҽ ;$1+ (BRASSICA JUNCEA) '21Ҩ0 FUSARIUM 11

7Ә1*48$19ӄ&Æ<&Ҧ,%Ҽ;$1+BRASSICA JUNCEA) 12

6Ѫ/ѬӦ&9ӄ9ӎ75ËĈӎ$/é9¬Ĉ,ӄ8.,ӊ17Ӵ1+,Ç1.,1+7ӂ ;­+Ӝ,;­+Ñ$3+21*+8<ӊ1+Ñ$9$1*73Ĉ¬1Ҹ1* 13

9ӏWUtÿӏDOêÿLӅXNLӋQWӵQKLrQ 13

ĈLӅXNLӋQNLQKWӃ[mKӝL 13

&+ѬѪ1*ĈӔ,7ѬӦ1*1Ӝ,'81*9¬3+ѬѪ1*3+È31*+,Ç1 &Ӭ8 14

ĈӔ,7ѬӦ1*1*+,Ç1&Ӭ8 14

1Ӝ,'81*1*+,Ç1&Ӭ8 14

Ĉӎ$Ĉ,ӆ03+Ҥ09,9¬7+Ӡ,*,$11*+,Ç1&Ӭ8 14

ĈӏDÿLӇPWKXPүXQJRjLWKӵFÿӏD 14

ĈӏDÿLӇPQJKLrQFӭXWURQJSKzQJWKtQJKLӋP 15

3KҥPYLQJKLrQFӭX 15

3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭXWURQJSKzQJWKtQJKLӋP 16

3KѭѫQJSKiSOk\EӋQKQKkQWҥR[iFÿӏQKFKӫQJQҩPJk\EӋQK 21

 ĈiQK JLi KLӋX TXҧ SKzQJ WUӯ QҩPFusarium FӫD FKӃ SKҭP QҩP Trichoderma WKXÿѭӧF 22

3KѭѫQJSKiS[ӱOtVӕOLӋX 24

&+ѬѪ1*.ӂ748Ҧ9¬%,ӊ1/8Ұ1 25

3+Æ1/Ұ39¬;È&Ĉӎ1+&+Ӫ1*9,1Ҩ0*Æ<%ӊ1+7+Ӕ,&Ә 5ӈ75Ç1&Æ<&Ҧ,%Ҽ;$1+BRASSICA JUNCEA) 25

3KkQOұSFKӫQJYLQҩPJk\EӋQKWUrQ Fk\FҧLEҽ[DQK 25

3.2.2 Tu\ӇQFKӑQFiFFKӫQJQҩPTrichoderma FyNKҧQăQJÿӕLNKiQJPҥQK YӟLFKӫQJQҩPEӋQKFusarium ± 7/Jk\EӋQKWKӕLFәUӉ 34

.ӂ748Ҧ/Ç10(1;Ӕ3&È&&+Ӫ1*1Ҩ0TRICHODERMA CÓ +Ҧ1Ă1*ĈӔ,.+È1*0Ҥ1+9Ӟ,&+Ӫ1*1Ҩ0%ӊ1+FUSARIUM ± TL1 39

.ӂ748Ҧ.,ӆ075$.+Ҧ1Ă1*ĈӔ,.+È1*&Ӫ$&+ӂ3+Ҭ0 1Ҩ0TRICHODERMA ĈӔ,9Ӟ,&+Ӫ1*1Ҩ0%ӊ1+ FUSARIUM ± TL1 41

.ӃWTXҧNLӇPWUDNKҧQăQJÿӕLNKiQJFӫDFKӃSKҭPQҩPTrichoderma ÿӕLYӟLQҩPEӋQK Fusarium ± 7/WUrQÿƭDSHWUL 41

.ӃWTXҧNLӇPWUDNKҧQăQJÿӕLNKiQJFӫDFKӃSKҭPQҩPTrichoderma YӟL FKӫQJ QҩPFusarium ± 7/ Jk\ EӋQK WKӕL Fә UӉ WUrQ Fk\ FҧL Eҽ [DQK (Brassica juncea) 43

.ӂ7/8Ұ19¬.,ӂ11*+ӎ 50

.ӂ7/8Ұ1 50

.,ӂ11*+ӎ 50

'$1+0Ө&7¬,/,ӊ87+$0.+Ҧ2 1

&iFV͙OL͏XN͇WTX̫QrXWURQJNKyDOX̵QOjWUXQJWK͹FYjFK˱DWͳQJÿ˱ͫF DLF{QJE͙WURQJḘWNǤF{QJWUuQKQjRNKiF

7iFJLҧOXұQYăQ

75ѬѪ1*7+ӎ+8 <ӄ1

Em xin trân tr͕ ng bày t͗ lòng bi͇ W˯QVkXV ̷Fÿ ͇ QF{JLiRK˱ ͣng d̳n TS

ÿ͡ng viên em trong su͙t thͥi gian làm khóa lu̵n

Xin chân thành cҧPѫQ

7UѭѫQJ7K ӏ HuyӅ n

CFU &RORQ\)RPLQJ8QLWĈѫQ vӏ hình thành khuҭn lҥc)

CT : Công thӭc

Ĉ%6&/ : Ĉӗng bҵng sông Cӱu Long

Ĉ+4*± HCM : Ĉҥi hӑc Quӕc Gia ± Hӗ Chí Minh

Sӕ hiӋ u

2.1 Thành phҫn m{LWUѭӡng lên men xӕp 20

3.1

ĈһFÿLӇm biӇu hiӋn bӋnh, hình thái KL, bào tӱ và

cuӕng sinh bào tӱ cӫa chӫng nҩm Fusarium ± TL1

gây bӋnh thӕi cә rӉ trên cây cҧi bҽ xanh

25

3.2 Ĉѭӡng kính cӫa nҩm bӋnh Fusarium ± TL1 trên

P{LWUѭӡng MT Czapeck, MT PDA và MT JLiÿӛ 27

3.3 Lây nhiӉm chӫng nҩm bӋnh Fusarium ± TL1 phân

lұp lên rau cҧi 28

3.4

Sӵ hiӋn diӋn cӫa các chӫng nҩm Trichoderma trong

các mүu trӗng rau tҥi thôn Túy Loan, xã Hòa Phong,

huyӋQ+zD9DQJ73Ĉj1ҹng

30

3.5 Sӵ phát triӇn cӫa các chӫng nҩm Trichoerma sau 5

ngày nuôi cҩ\WUrQP{LWUѭӡQJJLiÿӛ 30

3.6 KӃt quҧ theo dõi mӭFÿӕi kháng cӫa các chӫng nҩm

3.7 KӃt quҧ ÿӕi kháng cӫa các chӫng nҩm Trichoderma

ÿӕi vӟi nҩm bӋnh Fusarium ± TL1 34

3.8 So sánh sӕ Oѭӧng bào tӱ WKXÿѭӧc trong 3 công thӭc

lên men tҥo chӃ phҭm nҩm Trichoderma 40

3.9 Ĉѭӡng kính khuҭn lҥc nҩm bӋnh Fusarium ± TL1

sau khi rҳc chӃ phҭm nҩm Trichoderma 41

3.10 Sӕ Oѭӧng cây con mҳc bӋnh và chӃt ӣ 5 công thӭc

sau khi lây nhiӉm nҩm bӋnh 45

Hình ҧnh khuҭn lҥc, cuӕng bào tӱ và bào tӱ chӫng

nҩm bӋnh Fusarium ± TL1 sau 6 ngày nuôi cҩy trên

môi WUѭӡng PDA

27

3.3 Các triӋu chӭng bӋnh khi lây nhiӉm nҩm Fusarium ±

TL1 ӣ rau cҧi sau 5 ngày 29

3.4 Sinh khӕi và dӏch bào tӱ nҩm Fusarium ± 7/ÿӇ lây

bӋnh nhân tҥo sau 6 ngày nuôi cҩy 29

3.5 Hình ҧnh KL các chӫng nҩm Trichoderma thuӝc

nhóm 1 sau 5 ngày nuôi cҩ\WUrQP{LWUѭӡQJJLiÿӛ 33

3.6 Hình ҧnh KL mӝt sӕ chӫng nҩm Trichoderma thuӝc

nhóm 2 sau 5 ngày nuôi cҩ\WUrQP{LWUѭӡQJJLiÿӛ 33

3.7 BiӇX ÿӗ mӭF ÿӝ ÿӕi kháng cӫa các chӫng nҩm

SKѭѫQJSKiSOrQPHQ[ӕp theo công thӭc 2 40

3.12 Khҧ QăQJÿӕi kháng cӫa chӃ phҭm nҩm Trichoderma

ÿӕi vӟi nҩm bӋnh Fusarium ± TL1 43

3.13 Rau cҧi sau 20 ngày trӗng trong thùng xӕp ӣ 5 công

thӭc thí nghiӋm tҥL73Ĉj1ҹng 44

3.14 Hình ҧnh lá cây cҧi bҽ xanh ӣ CT3 bӏ thӕi do nҩm

3.15 Hình ҧnh thân cây cҧi bҽ xanh ӣ CT3 bӏ thӕi do nҩm

3.16 Cây cҧi bҽ xanh sau 10 ngày chӫng nҩm bӋnh ӣ 5

công thӭc thí nghiӋm 47

7Ë1+&Ҩ37+,ӂ7&Ӫ$Ĉӄ7¬,

Khi xã hӝi ngày càng phát triӇn thì nhu cҫu cӫD FRQ QJѭӡi vӅ OѭѫQJ

thӵc, thӵc phҭPÿҧm bҧo chҩWOѭӧQJFjQJÿѭӧFQkQJFDRÿһc biӋt là nhu cҫu

rau xanh sҥch và an toàn trӣ nên rҩt cҩp thiӃt Sӵ WăQJ WUѭӣng cӫa hóa hӑc

nông nghiӋp và thâm canh sҧn xuҩWÿDQJWKD\ÿәi rҩt nhiӅXÿӃQÿLӅu kiӋn môi

WUѭӡng sinh thái tӵ nhiên Vì vұ\ SKѭѫQJ SKiS ÿҩu tranh sinh hӑF ÿDQJ Oj

Kѭӟng mӣ tích cӵc cho nӅn nông nghiӋSÿӇ bҧo vӋ cây trӗQJQkQJFDRQăQJsuҩt và phòng chӕng ô nhiӉm P{L WUѭӡng, tҥRÿLӅu kiӋn phát triӇn mӝt nӅn

nông nghiӋp sҥch và bӅn vӳng [9]

Nҩm Trichoderma hiӋn diӋQWURQJÿҩt, phát triӇn nhanh ӣ nhӳQJQѫLFy

nhiӅXGLQKGѭӥng, chҩt hӳXFѫYjQJD\ӣ nhӳng vùng rӉ cây Ngoài khҧ QăQJ

phân giҧi các chҩt hӳXFѫFXQJFҩSGLQKGѭӥng cho cây trӗng, chúng còn là

mӝW WiF QKkQ ÿӕi kháng lҥi nhiӅu loài nҩm gây bӋnh trên cây trӗng tӗn tҥi

trong ÿҩt thông qua tác ÿӝng cӫa các hoҥt chҩt kháng sinh Chính vì vұy, viӋc

khai thác tiӅPQăQJFӫa nҩm Trichoderma QKѭPӝt tác nhân sinh hӑc phòng

trӯ bӋnh hҥi cây trӗQJ Oj NKX\QK Kѭӟng hӭa hҽQ ÿm Yj ÿDQJ ÿѭӧc các nhà

khoa hӑc trên thӃ giӟi và ViӋt Nam quan tâm

Ĉj 1ҹng là thành phӕ trӵc thuӝF 7UXQJ ѭѫQJ SKiW WULӇQ WKHR Kѭӟng

công nghiӋp và dӏch vө, sҧn xuҩt nông nghiӋp ngày càng thu hҽp do quá trình

ÿ{WKӏ hóa Tuy nhiên, không thӇ phӫ nhұn vai trò cӫa sҧn xuҩt nông nghiӋp

trong phát triӇn chung cӫa nӅn kinh tӃ ViӋc phát triӇQ YjQK ÿDL [DQK Yӟi nhӳng vùng rau an toàn theo công nghӋ hiӋQÿҥi là cҫn thiӃt nhҵm cung cҩp

nhu cҫu rau xanh cho ngѭӡi dân thành phӕ YjKѭӟQJÿӃn sӵ phát triӇn nӅn

nông nghiӋp bӅn vӳQJFkQÿӕi

Tӯ nhӳng vҩQ ÿӅ WUrQ ÿӇ góp phҫn phát huy lӧi ích cӫa nҩm

ÿyJySSKҫQQkQJFDRQăQJVXҩt và chҩt Oѭӧng cây trӗQJWăQJVҧQOѭӧng nông

sҧn, chúng tôi tiӃn hành nghiên cӭX ÿӅ tài: ³ Nghiên cͱu tuy͋ n ch͕ n các

chͯng vi ṋ m Trichoderma có kh̫ QăQJ kháng ṋ m gây b͏ nh trên cây c̫ i

b́ xanh (Brassica juncea) t̩ i thành ph͙ Ĉj1 ̽ng´

0Ө&7,Ç8Ĉӄ7¬,

;iF ÿӏnh các chӫng nҩm Trichoderma có khҧ QăQJ NKiQJ Qҩm gây

bӋnh trên cây cҧi bҽ xanh (Brassica juncea) OjPFѫVӣ khoa hӑc cho viӋc tҥo

chӃ phҭPÿӇ ӭng dөng vào thӵc tiӉn sҧn xuҩt rau sҥch an toàn tҥLÿӏDSKѭѫQJ

mӝt cách hӧp lí

é1*+Ƭ$&Ӫ$Ĉӄ7¬,

- Ĉk\OjQJXӗn gen cӫa các chӫng nҩm Trichoderma có khҧ QăQJNKiQJ

nҩm cao YjOjFѫVӣ khoa hӑFÿӇ ӭng dөng nҩPÿӕi kháng vào thӵc tiӉn sҧn

xuҩt rau sҥch an toàn có hiӋu quҧ

- ĈѭDUD P{LWUѭӡng thích hӧSÿӇ lên men tҥo chӃ phҭm góp phҫn tҥo

sҧn phҭm cҧi tҥRÿҩt, chӕng bӋnh cho rau ӭng dөng tҥLÿӏDSKѭѫQJQKҵm nâng

FDRQăQJVXҩt thu hoҥch và phát triӇn nông nghiӋp bӅn vӳng

Sӱ dөng các chӫng nҩm Trichoderma ÿӇ sҧn xuҩt các chӃ phҭm kháng

nҩm trên rau, góp phҫQQkQJFDRQăQJVuҩt cây trӗng và xây dӵng hӋ thӕng

rau sҥch trên toàn thành phӕ dӵDWUrQTXDQÿLӇm sinh thái bӅn vӳng ĈiSӭng

mӝt cách chӫ ÿӝng nhu cҫu sӱ dөng rau sҥch và an toàn cӫDQJѭӡi dân

nhӳng nhóm vi nҩm có nhiӅu hӋ thӕng phân loҥi khác nhau do có nhiӅXÿһc

ÿLӇm cҫn thiӃt cho viӋc phân loҥi vүQFKѭDÿѭӧc viӃWÿҫ\ÿӫ

HiӋn nay, ӣ ViӋt Nam nҩm Trichoderma ÿѭӧc phân loҥi thuӝc ngành

nҩm Mycota, lӟp nҩm bҩt toàn Deuteromycetes, bӝ nҩm bông Moniliales, hӑ

Moniliaceae, chi Trichoderma HӋ thӕng phân loҥLQj\ÿѭӧc chҩp nhұn và sӱ

dөng phә biӃn [15]

ĈһFÿL ӇPKuQKWKiLVLQK WUѭӣQJFӫDQҩm Trichoderma

a Ĉ̿ FÿL ͋ m c̭ u t̩ o và hình thái

FyYiFKQJăQWKӫng lӛ ÿѫQJLҧn, phân nhánh phӭc tҥp Nҩm Trichoderma sinh

sҧn vô tính bҵng bào tӱ ÿtQKFRQLGL Qҵm trӵc tiӃp trên sӧi nҩm, cuӕng conidi

nhô lên trên bӅ mһt hӋ sӧi nҩm, phân nhánh nhiӅu, các nhánh mӑFÿӕi xӭng

nhau Ӣ cuӕi nhánh phát triӇn thành mӝt khӕi trong mang các bào tӱ trҫn liên

kӃt vӟi nhau thành chùm nhӓ ӣ ÿҫu cành Bҧo tӱ hình cҫu, hình elip hoһc hình

vuôQJNtFKWKѭӟc khoҧng (3 - 5µm) x (2 ± 4µm), trong suӕt hoһc có màu lөc

Khuҭn lҥc nҩm có màu trҳng hoһc tӯ lөc trҳQJ ÿӃn lөF YjQJ [DQK ÿӃn lөc

ÿұm [34]

.XELFHN Yj +DUPDQ ÿm P{ Wҧ chi tiӃt 33 loài nҩm thuӝc chi

WKѭӟFNKiFQKDX7URQJÿyPӝt sӕ loài Trichoderma ÿmÿѭӧc ӭng dөng trong

phòng trӯ sinh hӑc [44]

b S͹ VLQKWU˱ ͧng cͯa ṋm Trichoderma

NguӗQFDFERQYjQăQJOѭӧng Trichoderma sӱ dөQJÿѭӧc là monosaccharit và

disaccharit, cùng vӟi hӛn hӧp polysaccharit, purin, axít amin, tanmin,

andehit,và axít hӳXFѫĈһc biӋt là axít béo, methanol methylamine và NH3 là

nguӗQÿҥm bҳt buӝc phҧLFyWURQJQX{LWUѭӡng nuôi cҩy Trichoderma [23]

- CҥQKWUDQKGLQKGѭӥng, không gian sӕng vӟi nҩm bӋnh

- TK~Fÿҭy sӵ phát triӇQYjJLDWăQJVӭFÿӅ kháng cӫa cây trӗng

&ѫFKӃ ÿӕi kháng có thӇ là mӝt trong nhӳQJFѫFKӃ này hoһc bao gӗm tҩt

7KHR&KHW FѫFKӃ ÿӕi kháng ký sinh gӗm 4 giaLÿRҥn

*LDLÿRҥn 1: sӵ WăQJWUѭӣQJFyWtQKKѭӟQJKyDWURQJJLDLÿRҥn này tác nhân kích thích hóa hӑc tӯ nҩm gây bӋnh hҩp dүn nҩPÿӕi kháng

*LDLÿRҥn 2: sӵ nhұn dҥQJÿһc hiӋu cӫa nҩPÿӕi kháng lên bӅ mһt tӃ

bào nҩm gây bӋnh

*LDLÿRҥn 3: sӵ tҩn công và xoҳn vòng cӫa sӧi nҩm Trichoderma

xung quanh vұt chӫ

*LDLÿRҥn 4: sӵ bài tiӃt các enzim phân giҧi vách tӃ bào chҩt HӋ

enzim phân giҧi vách tӃ bào bao gӗm chitinaza, glucanaza, proteaza [36]

Ӄ tiӃ t chҩ t kháng sinh

Các chӫng Trichoderma sҧn xuҩWÿDGҥng các chҩt chuyӇn hóa thӭ cҩp

dӉ ED\ KѫL Yj NK{QJ ED\ KѫL Pӝt vài chҩt loҥi này ӭc chӃ VSV khác mà

không có sӵ WѭѫQJ WiF Yұt lí Chҩt ӭc chӃ ÿѭӧc coi là chҩt kháng sinh Các

chӫng Trichoderma sҧn xuҩt nhiӅu loҥL NKiQJ VLQK NKiF QKDX P{L WUѭӡng

FNJQJ WiF ÿӝng vào sӵ sҧn xuҩt cҧ vӅ chҩW Oѭӧng và sӕ OѭӧQJ +ѫQ Qӳa các

NKiQJVLQKÿһc hiӋXWiFÿӝng vào các tác nhân gây bӋnh khác nhau thì khác

nhau [45]

Nҩm Trichoderma FKR Oѭӧng enzim chitanaza cao, chitinaza có chӭc

QăQJFKtQKOjNKҧ QăQJSKkQKӫy FKLWLQÿk\Oj\Ӄu tӕ quan trӑng trong hoҥt

ÿӝng ký sinh nhҵPÿӕi kháng các loài nҩm gây bӋnh thӵc vұt [45] HoҥWÿӝng

kháng nҩm cӫD FKLWLQD]D ÿѭӧF WăQJ Fѭӡng bӣi sӵ trӧ lӵc cӫa kháng sinh

Enzim chitinaza cӫa nҩm Trichoderma ÿѭӧc xem là enzim có hoҥt tính kháng

khuҭn mҥnh nhҩt HoҥW ÿӝng cӫa chitinaza phӕi hӧp mҥnh mӁ vӟi các hӧp

chҩWFyOLrQTXDQÿӃn viӋc kiӇm soát sinh hӑc Sӵ phӕi hӧSQj\ÿmGүQÿӃn sӵ

WăQJ Fѭӡng hoҥW ÿӝng thӫy phân và ӭc chӃ ngay cҧ WURQJ WUѭӡng hӧp các

enzim này có hoҥt tính thҩp hay không có hoҥWWtQKNKLFK~QJÿѭӧc sӱ dөng

riêng [52], [53]

Bên cҥnh sӵ WiF ÿӝng qua lҥi trong quҫn thӇ giӳa nҩP ÿӕi kháng và

nҩm bӋnh, trong hoҥWÿӝng sӕng nҩm Trichoderma sinh sҧn ra các enzim phân

hӫy glucoza, xenluloza làm chҩt hӳX FѫFyWURQJ ÿҩWÿѭӧc phân hӫy nhanh

KѫQWҥRÿLӇu kiӋn cho cây trӗQJVLQKWUѭӣng và phát triӇn tӕt [4]

Ӄ cҥ QKWUDQKGLQKGѭ ӥng và không gian sӕng

Sӵ cҥQKWUDQKGLQK GѭӥQJ FNJQJ ÿѭӧF [HP Oj Fѫ FKӃ hӳu hiӋu khi sӱ

dөng nҩm Trichoderma trong kiӇm soát nҩm bӋnh

Lockwood (1 Yj:LFNORZ ÿmÿѭDUDNKiLQLӋm cҥnh tranh khai thác và cҥnh tranh cҧn trӣ YjR WѭѫQJ WiF JLӳa quҫn thӇ nҩm Sӵ

cҥnh tranh cҧn trӣ OLrQTXDQÿӃQFѫFKӃ hóa hӑc và tұp tính bӣi VSV này giӟi

hҥn VSV khác do sӵ WѭѫQJWiFJLӳa hӋ sӧi nҩm trong cùng loài hoһc khác loài

[45]

Nҩm Trichoderma có thӇ ӭc chӃ hoһc làm giҧm sӵ phát triӇn cӫa mҫm

bӋnh cây trӗng thông qua viӋc cҥnh tranh vӟLNK{QJJLDQFѫFKҩt enzim, chҩt

GLQK Gѭӥng và oxi [31] Vӟi bҧn chҩt phát triӇn nhanh và khҧ QăQJ VLQK

WUѭӣng tӕt trên nhiӅu loҥLFѫFKҩt khác nhau nҩm Trichoderma chính là nhӳng

VSV chiӃPOƭQKP{LWUѭӡng sӕQJWURQJÿҩt rҩt hiӋu quҧ và có khҧ QăQJWKD\

thӃ cho các VSV có khҧ QăQJ[kPFKLӃPNpPKѫQ>] Sӵ cҥnh tranh dinh

GѭӥQJ FNJQJ ÿѭӧF [HP QKѭ Fѫ FKӃ hӳu hiӋu khi sӱ dөng nҩm Trichoderma

trong kiӇm soát nҩm bӋnh Tuy nhiên, khҧ QăQJ[kP chiӃm cӫa chúng bӏ ҧnh

Kѭӣng rҩt lӟn bӣi nhӳng nhân tӕ P{LWUѭӡQJÿҩWQKѭS+, nhiӋWÿӝ«>]

ҭy sӵ phát triӇ QYjJLDWăQJV ӭFÿ Ӆ kháng cӫa cây trӗ ng

Nҩm Trichoderma WK~Fÿҭy sӵ phát triӇn cӫa cây trӗng thông qua viӋc

kích thích trӵc tiӃp sӵ hҩp thu các chҩWGLQKGѭӥng cӫa chúng hoһc tiӃt các

chҩt chuyӇn hóa có khҧ QăQJÿҭy nhanh sӵ phát triӇn cӫa cây trӗQJQKѭFiF

KRRFPRQWăQJWUѭӣng [37] Vӟi bҧn chҩWÿӕi kháng nҩm bӋnh trên cây trӗng

cӫa hҫu hӃt các loài Trichoderma, nhұn thҩy có thӇ WK~Fÿҭy sӵ phát triӇn cӫa

cây trӗng mӝt cách dán tiӃp thông qua viӋc ӭc chӃ các mҫm bӋQKYjOjPWăQJ

sӵ biӃQGѭӥng cӫa cây trӗng [43]

Nam

a Tình hình nghiên cͱu trên th͇ giͣ i

Nҩm Trichoderma ÿѭӧc quan sát và mô tҧ ÿҫu tiên bӣi Person ex Gray

QăP  6DX ÿy Kҫu hӃt các nghiên cӭu vӅ sӵ phân bӕ cӫa nҩm

1ăP84, Hardar và cs công bӕ nҩm Trichoderma sSÿѭӧc sӱ dөng

rӝng rãi trong phòng trӯ sinh hӑF ÿӇ quҧn lý bӋnh hҥi do R solani gây ra

Nҩm Trichoderma sp tҩn công trӵc tiӃp và tiӃt ra enzim phân hӫy chitin cӫa

nҩm gây hҥi, giúp cây trӗng kháng lҥi bӋnh Khi dung dӏch huyӅn phù nҩm

KRDWăQJVLQKNKӕi và chiӅu cao cây bҳp, ӟt, hoa cúc, cà chua, thuӕc lá Nòi

T1290 cӫa nҩm T.hazianum FzQ OjP WăQJ  Vӕ chӗi và rӉ cây bҳp ngӑt

trong nhà lѭӟi so vӟLÿӕi chӭng [46], [51]

1ăP2NLJERYj,NHGLXJZFKRELӃt nhӳng loài Trichoderma sp

có hӋ sӧi nҩm nhӓ, mҧnh là mӝt nhân tӕ có triӇn vӑng trong phòng trӯ sinh

hӑc chӕng bӋnh thӕi hҥt, thӕi rӉ và quҧn lí bӋnh hҥi sau thu hoҥch [19]

1ăP$yed và cs [8] cho thҩy T.harzianum, T.virens, T.viride có

thӇ làm giҧPKѫQNKҧ QăQJVLQKWUѭӣng cӫa nҩm Fusarium f.sp.tuberose

gây bӋnh héo vàng trên khoai tây

1ăP09, Cicero Jayalakshmi và cs [48] nghiên cӭu ҧQKKѭӣng cӫa

enzim thӫy phân nҩm T.hazianum /ÿӕi vӟLFѫFKӃ tӵ bҧo vӋ ӣ Fk\ÿұu xanh

chӕng lҥi bӋnh héo vàng do nҩm Fusarium oxysporum f.sp gây nên, thҩy rҵng

hoҥW ÿӝng cӫa enzim trong dӏch chiӃt rӉ WăQJ Pҥnh, các chҩt ӭc chӃ QKѭ

FK\PRWU\SVLQYjWU\SVLQÿѭӧc sҧn sinh

1ăP  ,ULQD 6 'UX]hinina cho biӃt nhӳng tiӃn bӝ gҫQ ÿk\trong

sinh thái hӑc phân tӱ và gen vӅ nҩP7ULFKRGHUPDÿmFKӍ ra rҵng sӵ WѭѫQJWiF

cӫa Trichoderma sp vӟLÿӝng vұt và thӵc vұWÿmFyQKLӅu tiӃQKyDKѫQYӟi các

hình thӭc khác nhau kí sinh trên nҩm [59]

b, Tình hình nghiên cͱu ͧ Vi͏ t Nam

Ӣ ViӋt Nam, nҩm Trichoderma bҳWÿҫXÿѭӧc nghiên cӭu tӯ nhӳQJQăP

1987 [7]

1ăP7ҥ Kim Chi ӣ viӋn công nghӋ sinh hӑc cӫa trung tâm khoa

hӑc tӵ nhiên và công nghӋ quӕc gia Hà NӝL ÿm P{ Wҧ vai trò cӫa nҩm

côn trùng gây hҥi ӣ ViӋt Nam và khҧ QăQJӭng dөQJ´[3]

1ăP1JX\Ӊn Ngӑc Tú và NguyӉn Thӏ +ѭѫQJ*LDQJYjRÿmP{

tҧ vai trò cӫa nҩm Trichoderma trong tác phҭP³%ҧo vӋ cây trӗng bҵng các

chӃ phҭm vi nҩP´>3]

1ăPWUrQWҥp chí bҧo vӋ thӵc vұt, tác giҧ NguyӉn Thӏ ThuҫQÿm

công bӕ hiӋu quҧ ÿӕi kháng cӫa nҩm Trichoderma ÿӕi vӟi nҩm gây bӋnh hҥi

cây trӗng [25]

1ăPĈӛ TҩQ'NJQJYjFiFFӝng tác viên ÿmWLӃn hành mô tҧ ÿһc

tính sinh hӑc và khҧ QăQJSKzQg chӕng mӝt sӕ bӋnh nҩm hҥi rӉ cây trӗng cҥn

cӫa nҩPÿӕi kháng Trichoderma viride trên Tҥp chí Bҧo vӋ thӵc vұt [4]

1ăPĈjR7Kӏ Hӗng XuyӃQ7UѭѫQJ7UӑQJ1J{Q'ѭѫQJ0LQKEiRFiRÿӅ WjL³NKҧo sát sӵ ÿDGҥng di truyӅn và khҧ QăQJWLӃWHP]\PHȕ-1,3-

glucanase cӫa các chӫng nҩm Trichoderma có triӇn vӑQJWUrQÿҩt trӗng cam

quýt và dӭD´ӣ Hӝi thҧo Quӕc gia vӅ BӋnh hҥi thӵc vұt ViӋt Nam lҫn 10, Hà

Nӝi, 20 ± 22/7/11 [3]

1ăP%L9ăQ&{QJ1JX\ӉQ9ăQ7LrQ1JX\Ӊn Thӏ 7~ ÿm WLӃn

hành nghiên cӭu sӱ dөng nҩPÿӕi kháng Trichoderma viride phòng trӯ nҩm

mӕc trҳng vùng rӉ cây khoai tây, lҥFÿұXWѭѫQJWҥi khu vӵc Gia Lâm, Hà Nӝi

cho thҩy dӏch nuôi cҩy có hiӋu quҧ tӕt trong phòng trӯ bӋnh FNJQJQKѭQăQJ

suҩWNKRDLWk\WăQJÿұXWѭѫQJWăQJOҥFWăQJVRYӟi ruӝng

không xӱ lý chӃ phҭm [28]

Tҥi khu vӵc miӅQ7UXQJFNJQJÿmFyQJKLrQFӭu vӅ ÿһFÿLӇm phân bӕ

FNJQJQKѭNKҧ QăQJÿӕi kháng cӫa nҩm Trichoderma Phҥm Thanh Hòa (2012)

nghiên cӭu thành phҫn cӫa nҩm Trichoderma trên các loҥLÿҩt khác nhau tҥi

Thӯa Thiên HuӃ và Quҧng Trӏ [10] NguyӉn Thӏ Thiên Hҵng (2012) nghiên

cӭu sӵ phân bӕ Yjÿӝng thái cӫa nҩm Trichoderma WURQJÿҩt trӗng rau, màu

tҥi thành phӕ Ĉj1ҹng, tiӃn hành thӱ nghiӋm khҧ QăQJNKiQJQҩm Fusarium

gây bӋnh héo vàng và colletotrichum gây bӋQKWKiQWKѭWUrQFk\FjFKXDFKR

kӃt quҧ tӕt [9]

1ăP3Kҥm Thӏ Lӏch, Phҥm Thanh Thӫ\ÿmWLӃn hành nghiên cӭu

FiFÿLӅu kiӋn nuôi cҩ\ÿӇ thu nhұn chӃ phҭm enzyme chitinase thô tӯ chӫng

Trichoderma.sp [14]

1ăPTrӏnh Thӏ Bé Tiên nghiên cӭu phân lұp, tuyӇn chӑn và ӭng

dөng mӝt sӕ chӫng nҩm Trichoderma có khҧ QăQJÿӕi kháng vӟi vi nҩm gây

bӋnh héo vàng trên cây chuӕi (Musa Paradislacal.) [22]

YjFҧLWKLӋQQăQJVXҩWFk\WUӗQJ

a 7URQJOƭQKY ͹c b̫o v͏ th͹c v̵ t

Mӝt trong nhӳng nghiên cӭu ӭng dөng cӫa nҩm Trichoderma sSÿѭӧc

quan tâm nhiӅu nhҩt là khҧ QăQJNLӇm soát sinh hӑFFNJQJQKѭNKҧ QăQJÿӕi

kháng vӟi mӝt sӕ nҩm bӋnh ӣ thӵc vұt [32], [33] Các nhà nghiên cӭXÿmVӱ

dөng nhiӅu loҥi Trichoderma sSNKiFQKDXÿӇ kiӇm soát nhiӅu loҥi nҩm gây

bӋnh sau:

- Armillaria mellea: mөc rӉ ӣ cao su, cây rӯng, thông [58]

- Colletotrichum: gây thán thѭWUrQFk\FjFKXDFk\Wiêu [49], [50]

- Phytophthora sp.: mөc rӉ, hӓng trái ӣ cây ca cao [31]

- Pythium sp.: gây úng thӕi ӣ thuӕFOiÿұu [57]

- Rhizoctonia sp.: gây mөc rӉ, thân và hҥt [20]

HiӋn nay, các chӫng nҩm Trichoderma sS ÿm ÿѭӧc sӱ dөng rӝng rãi

trong các chӃ phҭm sinh hӑF WKѭѫQJ Pҥi, vӟi thành phҫn chính là

MӻQJѭӡi ta rҳc bӝt bào tӱ hay phӫ gel bào tӱ lên các hҥt giӕQJÿӇ WăQJWtQK

kháng bӋnh cӫa cây trӗng [53], [55] Ngoài ra, ӣ New Zealand áp dөng phun

bào tӱ nҩm Trichoderma lên khҳSFiQKÿӗQJWUѭӟc khi sҧn xuҩt nhҵPWăQJ

khҧ QăQJÿӅ kháng cӫa cây trӗQJÿӕi vӟi các loҥi nҩm bӋnh gây hҥi [41]

7URQJQѭӟFÿmFyQKLӅu công trình nghiên cӭu sӱ dөng các chӫng nҩm

chuӗng hoai mөFWUѭӟc khi bón ruӝng 5 ± 10 ngày có tác dөng hҥn chӃ bӋnh

khô vҵn hҥi bҳp, hҥi lúa [9]

trong 24 giӡ có thӇ phân giҧi 60% thuӕc diӋt cӓ 'XULRQ WURQJ ÿҩW«

hӫ\UѫPUҥ [17]

Ngoài ra, có rҩt nhiӅu nghiên cӭu vӅ nҩm Trichoderma vӟi khҧ QăQg

NtFKWKtFKVLQKWUѭӣng, sҧn xuҩt enzim, ӭng dөng trong công nghӋ chuyӇn gen

tҥo giӕng cây trӗng có khҧ QăQJNKiQJEӋQK«>@>], [37]

b 7URQJOƭQKY ͹c c̫i thi͏ QQăQJVX ̭t cây tr͛ng

HiӋQQD\FiFQѭӟc có nӅn nông nghiӋp phát triӇn trên thӃ giӟi có xu

Kѭӟng sӱ dөng phân bón hӳXFѫVLQKKӑc thӃ hӋ mӟi ± thӵc chҩt là sӵ kӃt hӧp

giӳa phân bón vi sinh và thuӕc trӯ sâu sinh hӑc, dӵDWUrQFѫVӣ ÿҩu tranh sinh

hӑc Các loҥi phân bón hӳXFѫYLVLQKQj\FyWiFGөng phòng ngӯa các nҩm gây bӋnh thӕi mӕc, bӋnh héo UNJEӋnh nҩPVѭѫQJPDLEӋQKÿӕPQkX«Kҥn

chӃ các tác hҥi nguy hiӇm do các nҩm mөc gӛ nhӡ khҧ QăQJEҩt hoҥt enzim

cӫa các nҩm gây bӋQKQj\ÿӗng thӡLÿҭy mҥnh tӕFÿӝ WăQJWUѭӣng cӫa cây

trӗng nhӡ khҧ QăQJJL~SFk\Wҥo ra hӋ rӉ cӭQJFiSKѫQ [24]

Mӝt sӕ nghiên cӭu gҫQ ÿk\ FzQ FKR WKҩy nӃu ngô có Trichoderma

T-22 Vài loài Trichoderma có khҧ QăQJNtFKWKtFKVӵ nҧy mҫm và sӵ ra hoa

ĈmFyQKLӅu công trình khoa hӑc chӭng minh rҵng Trichoderma harzianum và

FiFKRDÿѭӧc trӗng trong nhà kính, Trichoderma harzianum ÿҭy nhanh sӵ ra

hoa bҵng cách rút ngҳQQJj\UDKRDKD\WăQJVӕ Oѭӧng hoa; cҧi thiӋn cҩu trúc

và thành phҫn cӫDÿҩWÿҭy mҥnh sӵ phát triӇn cӫa VSV nӕt sҫn cӕ ÿӏQKÿҥm

WURQJ ÿҩt, duy trì sӵ cân bҵng cӫa các VSV hӳX tFK WURQJ ÿҩt; bҧo toàn và

WăQJÿӝ phì nhiӅXGLQKGѭӥng cho cây trӗng Trichoderma harzianum phân

giҧi tӯ xenluloza có trong phân hӳX Fѫ Yà ÿҩt trӗQJ QrQ WăQJ Fѭӡng dinh

GѭӥQJYjNtFKWKtFKVLQKWUѭӣng cӫDFk\1JRjLUDÿӇ WăQJÿӅ kháng cӫa cây

trӗng, mӝt sӕ chӫng Trichoderma harzianum còn có thӇ xâm nhұp vào mô tӃ

EjRFk\OjPWăQJWtQKFKӕng chӏu bӋnh trên cây trӗng [9]

1Kѭ Yұy, các chӫng nҩm Trichoderma sp trong các chӃ phҭm phân

hӳXFѫYLVLQKNK{QJQKӳng cung cҩp mӝt nguӗn phân bón an toàn, hiӋu quҧ

mà còn giúp kiӅm chӃ các bӋnh gây hҥi cây trӗng và tҥRÿѭӧc nhӳng ә sinh

thái phòng bӋnh lâu dài trong tӵ nhiên

7ѭѫQJWӵ, có nhiӅXJHQÿѭӧc tҥo dòng tӯ Trichoderma sp., mӣ ra mӝt

KѭӟQJÿLPӟi trong công tác bҧo vӋ mùa màng, sҧn xuҩWFiFFk\OѭѫQJWKӵc

an toàn và gҫQJNJLYӟi thiên nhiên, tҥo ra các cây chuyӇn gen có khҧ QăQJ

chӕng chӏu bӋnh tӕt [58]

Nҩm Fusarium thuӝc hӑ Tuberculariceae, bӝ Moniliales, lӟp Nҩm bҩt

toàn (Deuteromycetes) [30@Ĉk\OjORҥi nҩm có thành phҫn loài rҩt phong phú

YjÿDGҥng Loài nҩm này gây hҥi nhiӅu loҥi cây trӗng trên tҩt cҧ các bӝ phұn

ÿһc biӋt bӝ phұn gӕc và rӉ cӫa cây

Tҧn nҩm có màu trҳng phӟt hӗng, sӧi nҩPÿDEjRNK{QJPjX6LQKVҧn

vô tính hình thành ra hai loҥi bào tӱ lӟn và bào tӱ nhӓ Bào tӱ lӟQÿDEjR

WKѭӡQJFyQJăQQJDQJKѫLFRQJPӝWÿҫu thon nhӑn, mӝWÿҫu có hình bàn

chân nhӓ NtFK WKѭӟc tӯ 30 ± 50 x 3,5 ± 5,5µm Bào tӱ nhӓ ÿѫQ EjRKuQK

trӭng hoһc hình bҫu dөc hình thành trên bӑc giҧ ÿtQKWUrQFjQKEjRWӱ phân

sinh trên sӧi nҩm, bào tӱ lӟn hình thành tӯ cành bào tӱ phân sinh nhiӅu nhánh

xӃp thành tҫng Nҩm có thӇ sinh ra bào tӱ hұu hình cҫu, vӓ dày, màu nâu

nhҥWNtFKWKѭӟc 9 - 10µm

Nҩm phát triӇn mҥQKWURQJÿLӅu kiӋn nhiӋWÿӝ tӯ 25 ± 300

C BӋnh phát triӇn mҥQKWURQJÿLӅu kiӋn ҩm và ҭm Nguӗn bӋnh có thӇ tӗn tҥLWURQJÿҩt,

WURQJWjQGѭFk\EӋnh

Các biӋn pháp hóa hӑc, luân canh rҩt khó có hiӋu quҧ diӋt nҩm gây

bӋnh BiӋn pháp hiӋu quҧ nhҩt là chӑn giӕng chӕng bӋQK1JѭӡLWDÿmWuPUD

mӝt loҥi protein dùng trong viӋc chӑn giӕng mӝt sӕ nҩm gây bӋQKWURQJÿyFy

nҩm Fusarium sSYjÿmWK{QJEiRYӅ viӋc sӱ dөng axiWIXVDULFÿӇ chӑn giӕng

chӫng 1 cӫa nҩm gây bӋnh

Cây cҧi bҽ xanh (Brassica juncea) là mӝt loài thӵc vұt thuӝc hӑ Cҧi

(Brassicaceae) Loài cӫa miӅn nhiӋWÿӟi và cұn nhiӋWÿӟi châu Á, có nhiӅu ӣ

vùng Trung Á Ӣ QѭӟFWDFk\ÿѭӧc trӗng phә biӃn khҳp cҧ Qѭӟc [18]

Cây FҧLEҽ[DQKOjFk\WKkQWKҧRFDR- FPKD\KѫQUӉWUөtWSKkQ

QKiQK/iPӑFWӯJӕFKuQKWUiL[RDQWFyFXӕQJOiFyFiQKYӟL- FһSWDL

OiSKLӃQGjLWӟLPUӝQJFPKѫLKD\FyUăQJNK{QJÿӅXFiFOiӣWKkQWLrXJLҧPKѫQFiFOiSKtDWUrQKuQKGҧL- QJӑQJLiRGjLFPUӝQJ-10mm [18]

ĈӕL YӟL QKӳQJ WKӵF SKҭP Fy PjX [DQK ÿұP QKѭcây FҧL Eҽ [DQK

(Brassica juncea  WKu KjP OѭӧQJ YLWDPLQ FDR FXQJ FҩS QKLӅX D[LW IROLF FҫQ

14 JWX\ӃQÿѭӡQJ$'%FKҥ\TXD, ÿҩW ÿDL ӣ xã Hòa Phong JӗP các ORҥL ÿҩW

cát, ÿҩW phù sa, ÿҩW xám EҥF màu Xã có ÿӏD hình WѭѫQJ ÿӕL EҵQJ SKҷQJ ít chia

FҳW Nhìn chung, xã QҵP trong khu YӵF có khí KұX QKLӋW ÿӟL gió mùa, có hai

mùa Uӛ UӋW 9ӟL khí KұX này VӁ WKXұQ OӧL cho YLӋF phát WULӇQ QKLӅX ORҥL cây

WUӗQJ

ĈLӅXNLӋQNLQKWӃ[mKӝL

Tәng dân sӕ 16.259 khҭu, 4.140 hӝWURQJÿyFyKѫQKӝ sҧn xuҩt

nông nghiӋp Kinh tӃ chӫ yӃu dӵDYjRFk\O~DQѭӟc, cây công nghiӋp ngҳn

ngày và cây hoa màu Trong nhӳQJQăPJҫQÿk\KRjQORҥt diӋQWtFKÿҩt canh

tác không hiӋu quҧ chuyӇn sang trӗng rau, màu Các sҧn phҭm nông sҧQÿѭӧc

ÿѭDÿӃn các chӧ ÿҫu mӕi trong trung tâm thành phӕ ÿӇ tiêu thө, mang lҥi thu

nhұp kinh tӃ NKiFDRFKRQJѭӡi dân

&+ѬѪ1*ĈӔ,7ѬӦ1*1Ӝ ,'81*9¬3+ѬѪ1*3+È3

1*+,Ç1&Ӭ8

ĈӔ,7ѬӦ1*1*+,Ç1&Ӭ8

- Nҩm Fusarium gây bӋnh thӕi cә rӉ trên cây cҧi bҽ xanh (Brassica juncea)

phân lұSÿѭӧc tҥi thôn Túy Loan, xã Hòa Phong, huyӋQ+zD9DQJ73Ĉj1ҹng

- Các chӫng nҩm Trichoderma phân lұSÿѭӧc tӯ các mүXÿҩWWUrQÿҩt

trӗng rau tҥi thôn Túy Loan, xã Hòa Phong, huyӋQ+zD9DQJ73Ĉj1ҹng

1Ӝ,'81*1*+,Ç1&Ӭ8

- Phân lұp và [iFÿӏnh chӫng vi nҩm Fusarium gây bӋnh thӕi cә rӉ trên

cây cҧi bҽ xanh (Brassica juncea) tҥi thôn Túy Loan, xã Hòa Phong, huyӋn

+zD9DQJ73Ĉj1ҹng

- Phân lұp và tuyӇn chӑn mӝt sӕ chӫng nҩm Trichoderma có khҧ QăQJ

ÿӕi kháng vӟi vi nҩm Fusarium gây bӋnh thӕi cә rӉ trên cây cҧi bҽ xanh

(Brassica juncea) tҥi thôn Túy Loan, xã Hòa Phong, huyӋQ+zD9DQJ73Ĉj

Nҹng

- TiӃn hành lên men xӕp và ӭng dөng chӃ phҭm tӯ nҩm Trichoderma

tuyӇn chӑn có khҧ QăQJÿӕi kháng mҥnh vӟi chӫng nҩm bӋnh Fusarium gây

bӋnh thӕi cә rӉ trên cây cҧi bҽ xanh (Brassica juncea)

ĈӏDÿLӇPWKXPүXQJRjLWKӵFÿӏD

- 30 mүX ÿҩt các loҥi (thӏt trung bình, thӏt nhҽ, cát pha) ÿѭӧc lҩy tҥi

vùng trӗng rau cӫa thôn Túy Loan, xã Hòa Phong, huyӋQ+zD9DQJ73Ĉj

Nҹng

- Chӫng vi nҩm gây bӋQKÿѭӧc phân lұp tӯ 15 mүu ÿҩt và 15 mүu thân, lá ,

rӉ cây cҧi bҽ xanh tҥi thôn Túy Loan, xã Hòa Phong, huyӋQ+zD9DQJ73Ĉj

Nҹng

- ;iFÿӏnh sӵ hiӋn diӋn cӫa chӫng vi nҩm Fusarium gây bӋnh thӕi cә rӉ

trên cây cҧi bҽ xanh (Brassica juncea) tҥi thôn Túy Loan, xã Hòa Phong,

huyӋQ+zD9DQJ73Ĉj1ҹng

- Phân lұp các chӫng nҩm Trichoderma trong các loҥLÿҩt trӗng rau tҥi

thôn Túy Loan, xã Hòa Phong, huyӋQ+zD9DQJ73Ĉj1ҹng

- TuyӇn chӑn các chӫng nҩm Trichoderma có khҧ QăQJ ÿӕi kháng

mҥnh vӟi vi nҩm Fusarium gây bӋnh thӕi cә trên cây cҧi bҽ xanh (Brassica

- Ӭng dөng thӱ nghiӋm chӃ phҭm tӯ nҩm Trichoderma ÿӃn khҧ QăQJ

ÿӕi kháng nҩm Fusarium gây bӋnh thӕi cә rӉ trên cây cҧi bҽ xanh (Brassica

juncea)

Do thӡi gian có hҥn nên chӍ tiӃn hành ӭng dөng thӱ nghiӋm vӟi 5 công

thӭc sau:

x CT1: Cây cҧi bҽ xanh ĈҩW0{LWUѭӡng lên men xӕp

x CT2: Cây cҧi bҽ xanh Ĉҩt + ChӃ phҭm Trichoderma

x CT3: Cây cҧi bҽ xanh ĈҩW0{LWUѭӡng lên men xӕp + Nҩm bӋnh

x CT4: Cây cҧi bҽ xanh Ĉҩt + ChӃ phҭm Trichoderma + Nҩm bӋnh

x CT5: Cây cҧi bҽ xanh  Ĉҩt + ChӃ phҭm Trichoderma thӏ WUѭӡng +

Nҩm bӋnh

2.3.4 Thӡ i gian nghiên cӭu

Thӡi gian thӵc hiӋn: tӯ WKiQJÿӃn tháng 5/2016

- Yêu cҫu chung: tuân thӫ các nguyên tҳc chung cӫDSKѭѫQJSKiSOҩy

mүu vӅ WtQKÿLӇn hình, tính ngүu nhiên và tính chҩt cӫa mүu không bӏ WKD\ÿәi

WUѭӟFNKLÿӃn phòng thí nghiӋm

- Thu mүu:

ĈӇ ÿҧm bҧo mүXÿҥi diӋQFiFÿLӇm lҩy mүu phҧLÿѭӧc phân bӕ ngүu

nhiên trong diӋQ WtFK ÿҩW ÿLӅX WUD WKHR SKѭѫQJ SKiS Oҩ\ ÿLӇP WKHR ÿѭӡng

chép [8]

MүXÿҩWÿѭӧc lҩ\[DÿѭӡQJÿLOҩy tӯ tҫng canh tác bӅ mһt tӯ 5 ± 20cm

ӣ các vӏ trí khác nhau ( 4 ± 5 vӏ trí ) Chӑn 1 ô vuông diӋn tích 1 m2 [iFÿӏnh

ÿLӇm ӣ các góc vuông cӫa ô và tâm cӫa ô vuông

ĈiQKGҩXÿӏDÿLӇPÿӇ tháng sau lҩy tҥi nhӳQJÿӏDÿLӇm này

MүX ÿҩW ÿѭӧc lҩy trrQ FiF YQJ ÿҩW ÿm FKӑn trong 6 tháng, tӯ tháng

ÿӃn tháng 12/2015, mӛi tháng lҩy mүu 1 lҫn MүXÿҩWÿѭӧc bӓ trong

túi nilon cӝt chһW ÿӇ hҥn chӃ sӵ WKRiW KѫL Qѭӟc làm giҧP ÿӝ ҭm Các mүu

ÿѭӧc phân lұp ngay hay bҧo quҧn trong tӫ lҥnh ӣ 40&VDXÿySKkn tích càng

- 0{LWUѭӡng phân lұSP{LWUѭӡng PDA

- Cách tiӃn hành: Lҩy 0,1 ml dӏch mүu cho vào các hӝp lӗng có chӭa

môi WUѭӡng phân lұSY{WUQJ6DXÿyFQJTXHWUDQJGjQÿӅu giӑt dӏch trên

mһt thҥch TiӃp tөc sӱ dөng que gҥt này gҥt mүXFKRÿӅu khҳp mһt thҥFKÿƭD

petri còn lҥL ĈһW FiF ÿƭD petri trên ӣ nhiӋW ÿӝ phòng, sau 3 ± 5 ngày nhұn

ÿѭӧc các khuҭn lҥc riêng rӁ Chӑn các khuҭn lҥc riêng rӁ ÿһFWUѭQJFӫa nҩm

* Phân l̵ p m̳ u cây b͏ nh

Rӱa mүu lá, thân, rӉ WURQJQѭӟc, khӱ trùng bӅ mһt mô lá hoһc thân, rӉ

bҵng cách nhúng nhanh mүu vào cӗn 70% trong 5 giây, rӱa lҥLWURQJQѭӟc cҩt

vô trùng và ÿӇ khô trên giҩy thҩPY{WUQJ6DXÿyGQJNpRFҳt thành tӯng

ÿRҥn nhӓ 2 x 2 mm tӯ phҫn ranh giӟi giӳa mô khӓe và mô bӋnh, tiӃn hành cҩy

mүXWUrQP{LWUѭӡQJ:$ĈһWFiFÿƭDSHWULÿmFҩy mүu bӋnh trong tӫ ҩm ӣ

nhiӋW ÿӝ 280

C trong 2 ±  QJj\ ÿӇ sӧi nҩm phát triӇQ WUrQ P{L WUѭӡng Khi

nҩm bӋQKÿmPӑc, cҩy chuyӅQVDQJP{LWUѭӡng PDA [1], [16]

- Phân l̵ p ṋ m b͏ nh tͳ ÿ ̭t

7ѭѫng tӵ QKѭSKkQOұp nҩm Trichoderma

b 3K˱˯QJSKiS[iFÿ ͓ nh s͙ O˱ ͫng t͇ bào vi sinh v̵ t

Sӕ Oѭӧng tӃ bào sӕQJWURQJFiFFѫFKҩt phân lұSWUrQP{LWUѭӡng sinh

GѭӥQJ ÿһF ÿѭӧc biӇu thӏ bҵQJ ÿѫQ Yӏ CFU (Colony Forming Unit), 1 UFU

WѭѫQJӭng vӟi 1 khuҭn lҥc phát triӇn tӯ 1 tӃ EjREDQÿҫu cӫa 1 loҥi vi sinh vұt

WUrQP{LWUѭӡQJGLQKGѭӥQJWURQJÿƭDWKҥch [15] Tính sӕ Oѭӧng tӃ bào vi sinh

vұWWURQJJFѫFKҩt theo công thӭc:

N: tәng sӕ CFU/g mүu

A: sӕ Oѭӧng khuҭn lҥc trung bình trên 1 hӝp petri ӣ tӯQJÿӝ pha loãng

n: sӕ giӑt dung dӏch trung bình trong 1ml dӏch pha loãng

'IĈӝ pha loãng

W: TrӑQJOѭӧng khô cӫa 1g mүu

c 3K˱˯QJSKiSJL ͷ gi͙ng

Sӱ dөQJSKѭѫQJSKiSJLӳ giӕng cӫD(JRURYÿӇ bҧo quҧn giӕng cho

nhӳng nghiên cӭu tiӃp theo, tiӃn hành cҩy truyӅQÿӏnh kǤ 1 tháng 1 lҫn trên

P{WWUѭӡng thҥch nghiên Nuôi cҩy ӣ tӫ ҩm 28 ± 300C trong 2 ± 7 ngày, sau

ÿyÿӇ trong tӫ lҥnh ӣ 40&7Uѭӟc khi mang ra sӱ dөng cҫn cҩy truyӅn qua ӕng

nghiӋm mӟLÿmFyVҹQP{LWUѭӡng [8]

d 3K˱˯QJSKiSWK ͵ WtQKÿ ͙i kháng cͯa ṋP7ULFKRGHUPDÿ ͙i vͣi ṋ m Fusarium gây b͏ nh th͙ i c͝ r͍ trên cây c̫ i b́ xanh

- 0{LWUѭӡng thӱ ÿӕLNKiQJP{LWUѭӡQJJLiÿӛ)

- Cách tiӃn hành: các chӫng nҩm Trichoderma sӱ dөQJÿӇ thӱ nghiӋm

khҧ QăQJÿӕLNKiQJÿѭӧc nuôi thuҫn chӫQJWUrQP{LWUѭӡnJJLiÿӛ sau 5 ± 7

- ChӍ tiêu theo dõi: bán kính khuҭn lҥc theo thӡi gian

- 4X\ѭӟc vӅ khҧ QăQJÿӕi kháng cӫa Trichoderma ÿӕi vӟi các chӫng

nҩm bӋnh [19]: sau khi tiӃn hành thӱ ÿӕLNKiQJWKHRG}LFiFÿƭDÿmFҩy cho

ÿӃn khi hai khuҭn lҥc cӫa Trichoderma và nҩm bӋnh tiӃp xúc nhau Ghi nhұn

kӃt quҧ ÿӕLNKiQJWKHRTX\ѭӟc sau:

2+: bào tӱ nҩm Trichoderma mӑc lҩn sang khuҭn lҥc cӫa nҩm bӋnh

HӋ sӧi cӫa nҩm bӋQKÿӗng thӡi bӏ ӭc chӃ và tàn lөi dҫn HiӋu quҧ ӭc chӃ tӯ

7URQJÿyH: hiӋu quҧ ӭc chӃ

G ÿѭӡng kính cӫa khuҭn lҥc nҩm bӋQK VDX NKL ÿҥt hiӋu quҧ ÿӕi kháng ӣ mӭc tӕLÿD

G%ÿѭӡng kính khuҭn lҥc nҩm bӋQKÿӕi chӭng

e 3K˱˯QJSKiSOrQPHQWUrQP{LWU˱ ͥng x͙p

Chӑn mӝt sӕ chӫng nҩm Trichoderma có khҧ QăQJÿӕi kháng mҥQKÿӕi

vӟi nҩm Fusarium WUrQP{LWUѭӡQJJLiÿӛ GQJÿӇ lên men xӕp tҥo chӃ phҭm

WURQJÿLӅu kiӋn phòng thí nghiӋm [13]

- 0{L WUѭӡng lên men xӕp có thành phҫn là cám và trҩu theo 3 công

thӭFÿѭӧc trình bày trên bҧng 2.1:

B̫ ng 2.1 Thành ph̯ QP{LWU˱ ͥng lên men x͙p

Công thӭc 1 Công thӭc 2 Công thӭc 3

20g cám gҥo 15g cám gҥo 10g cám gҥo

10g trҩu 15g trҩu 20g trҩu

Mӛi công thӭc thí nghiӋPÿѭӧc thӵc hiӋn 3 lҫn Sau khi lên men xong,

ÿӃm sӕ Oѭӧng bào tӱ nҩm Trichoderma bҵQJSKѭѫQJ pháp Koch [9]

- Cách tiӃn hành: cân thành phҫQFѫFKҩWWKHRÿ~QJWӍ lӋ, cho thêm vào

PO Qѭӟc cҩt, khӱ trùng các loҥL Fѫ FKҩt ӣ nhiӋW ÿӝ 1200

C, áp suҩt 1atm, trong thӡi gian 30 phút Sӱ dөng các hӝp xӕp kích thӭFFP[FPÿӇ chӭa

sҧn phҭm lên men Cҳt 10 khoanh thҥFK ÿѭӡng kính 0.5cm) nҩm

hӝp xӕSWURQJSKzQJNtQFKRÿӃn khi bào tӱ nҩm mӑF[DQKÿҫy mһt hӝSÿHPÿLVҩy khô ӣ nhiӋWÿӝ 250

C - 300C FKR ÿӃQNKLÿӝ ҭm còn khoҧng 12% cho vào máy xay nhuyӉQYjÿӇ vào bao ni lông giӳ ӣ nhiӋWÿӝ phòng (250

C)

+uQK6˯ÿ ͛ quy trình lên men x͙p t̩o ch͇ pẖ m Trichoderma

3K˱˯QJSKiSOk\E͏QKQKkQW̩R[iFÿ͓QKFKͯQJQ̭PJk\E͏QK

Chúng tôi sӱ dөQJ SKѭѫQJ SKiS Ok\bӋnh nhân tҥo theo Lester

W.Burgess, Timothy E.Knight, Len Tesoriero và Phan Thúy HiӅn (2009) [2]

͏ QKYjRÿ ̭t

- Chuҭn bӏ sinh khӕi nҩm:

+ Ngâm hҥWWKyFWURQJQѭӟc sҥch 12 ± 14 giӡ ÿӇ hҥt thóc ngҩPQѭӟc

Chҳt bӓ phҫQQѭӟc, vӟt thóc ra SDXÿyOXӝFFKtQVDRFKRÿӝ nӣ cӫa hҥt thóc

khoҧng 1/3, kiӇm tra không còn lõi trҳng ӣ giӳDOjÿҥt yêu cҫXĈӇ thóc nguӝi

và cho vào bình tam giác, làm nút bông và hҩp thanh trùng ӣ chӃ ÿӝ

1210C/1,5 ± 2 giӡ

+ Cҩy nҩm bӋQKYjRP{LWUѭӡng hҥWÿmFKXҭn bӏ

+ Nuôi sinh khӕi nҩm bӋnh ӣ 25 ± 300C trong 7 ngày

- Trӝn sinh khӕi nҩm bӋQKYjRÿҩWÿӇ trӗng cây cҧi bҽ xanh

- Chuҭn bӏ O{ÿӕi chӭng: không trӝn sinh khӕi nҩm bӋQKYjRÿҩt

- KiӇm tra và so sánh nhӳng thùng cây cҧi bҽ xanh ÿѭӧc lây bӋnh vӟi

nhӳQJWKQJÿӕi chӭng Quan sát, ghi nhұn các triӋu chӭng và so sánh nhӳng

triӋu chӭng này vӟi các triӋu chӭQJTXDQViWÿѭӧFWUrQYѭӡn rau

͏ nh trên cây và lá

Chuҭn bӏ dӏch bào tӱ bҵng cách cҥo các bào tӱ và sӧi nҩm ra khӓLÿƭD

cҩ\YjFKRYjRP{LWUѭӡng PDA dҥng lӓng TiӃn hành nuôi cҩy lҳc trong 72

ChӃ phҭm

nҩm

Trichoderma

dҥng bӝt

- 3KXQQѭӟc vô trùng lên lá và thân cây cҧi bҽ xanh ÿӕi chӭng

6DXÿyNiӇm tra, so sánh cây cҧi bҽ xanh ÿѭӧc lây bӋnh vӟi cây cҧi bҽ

xanh ÿӕi chӭng

ĈiQKJLiKL͏XTX̫SKzQJWUͳQ̭P)XVDULXPFͯDFK͇SḴPQ̭P 7ULFKRGHUPDWKXÿ˱ͫF

- Trong phòng thí nghiӋPWUrQÿƭDSHWUL

+ Nguyên tҳc: lên men xӕp thu nhұn chӃ phҭm dҥng bào tӱ ÿtQK Fy

khҧ QăQJFKӕng lҥi các loҥi nҩm gây bӋnh hҥi cây trӗQJ6DXÿyWKӱ nghiӋm

khҧ QăQJFKӕng lҥi các loҥi nҩm bӋQKWUrQP{LWUѭӡng tӕt nhҩt

+ Cách tiӃn hành: chuҭn bӏ P{L WUѭӡQJÿӕL NKiQJ JLiÿӛ), hҩp khӱ

WUQJWURQJSK~WÿӇ nguӝi 50 ± 600C rӗLÿә POYjRÿƭDSHWULY{WUQJFy

kíFK WKѭӟc bҵQJ QKDX FP  &iF ÿƭD ÿӕi chӭng: nҩm bӋQK ÿѭӧc cҩy mӝt

chҩm ӣ giӳDÿƭDSHWUL&iFÿƭDWKtQJKLӋm: nҩm bӋQKÿѭӧc cây mӝt chҩm ӣ

giӳDÿƭDSHWUL6DXÿyQJj\Oҩy chӃ phүm Trichoderma rҳFÿӅu xung quanh

và cách nҩm bӋnh khoҧng 0.5cm Mӛi công thӭc lһp lҥi 3 lҫQ &iF ÿƭD ÿӕi

chӭng và thí nghiӋPÿѭӧc nuôi ӣ nhiӋWÿӝ 25 ± 300&4XDQViWÿѭӡng kính

khuҭn lҥc nҩm bӋnh sau 24, 48, 72, 96, 120 giӡ sau khi rҳc chӃ phҭm

+ Nguyên tҳc: thí nghiӋPÿѭӧc bӕ trí hoàn toàn ngүu nhiên vӟi 5 công

thӭc và lһp lҥi 3 lҫn Do thӡi gian có hҥn nên chӍ tiӃn hành vӟi 5 công thӭc

sau:

CT1: Cây cҧi bҽ xanh ĈҩW0{LWUѭӡng lên men xӕp

CT2: Cây cҧi bҽ xanh Ĉҩt + ChӃ phҭm Trichoderma

CT3: Cây cҧi bҽ xanh ĈҩW0{LWUѭӡng lên men xӕp + Nҩm bӋnh

CT4: Cây cҧi bҽ xanh Ĉҩt + ChӃ phҭm Trichoderma + Nҩm bӋnh

CT5: Cây cҧi bҽ xanh  Ĉҩt + ChӃ phҭm Trichoderma thӏ WUѭӡng +

Nҩm bӋnh

3KѭѫQJSKiSWLӃn hành:

5DXÿѭӧc trӗng trong các thùng xӕp: xӱ Oêÿҩt, loҥi bӓ tҥp chҩWFKRÿҩt vào thùng xӕSNJWKQJ ÿұp nhӓ, trӑQÿӅu chӃ phҭm nҩm Trichoderma

(2kg/thùng) vào các thùng thuӝc CT2, CT4 cung cҩS ÿӝ ҭm cho nҩm phát

triӇn, sau 24 giӡ quan sát thҩy nҩm Trichoderma phát triӇn trên bӅ mһt thùng,

tiӃn hành gieo hҥt, hҥt cây cҧi bҽ xanh giӕQJÿѭӧc gieo thành hàng trên thùng

xӕp (15 hҥt/chұu) Sau khi gieo 15 ngày ( rau cҧi xuҩt hiӋn 5 ± 6 lá thұt), tiӃn

KjQKÿѭDFKӫng nҩm Fusarium (gây bӋnh thӕi cә rӉ ÿmÿѭӧc nhân sinh khӕi

WUrQ P{L WUѭӡng PDA (200ml/thùng) vào các thùng CT3, CT4, vӏ trí chӫng

bӋnh cách gӕF FP Yj VkX FP Gѭӟi mһW ÿҩt, cung cҩS ÿӝ ҭP WKѭӡng

xuyên cho nҩm bӋnh phát triӇn, quan sát mӭFÿӝ gây hҥi trên rau tҥi thӡLÿLӇm

5 và 10 ngày sau khi lây nhiӉm nҩm bӋnh

6ѫÿ ӗ thí nghiӋ m:

*LDLÿR ҥn 1: NKLFKѭDFKӫng nҩm bӋnh)

chͯng vi ṋ m Trichoderma có kh̫ QăQJ kháng ṋ m gây b͏ nh c̫ i

b́ xanh (Brassica juncea) ... lұp tuyӇn chӑn mӝt sӕ chӫng nҩm Trichoderma có khҧ QăQJ

ÿӕi kháng vӟi vi nҩm Fusarium gây bӋnh thӕi cә rӉ cҧi bҽ xanh

(Brassica juncea) tҥi thôn Túy Loan, xã... chӫng nҩm Trichoderma có khҧ QăQJ ÿӕi kháng

mҥnh vӟi vi nҩm Fusarium gây bӋnh thӕi cә cҧi bҽ xanh (Brassica

- Ӭng dөng thӱ nghiӋm chӃ phҭm tӯ nҩm Trichoderma