Năm 384-322 WUѭӟc công nguyên, nJѭӡLÿҫu tiên có công trình nghiên cӭu vӅ Fiÿѭӧc công bӕ Oj$ULVWRGH{QJÿmJLӟi thiӋXÿѭӧc 115 loài cá thông qua cuӕQViFK³/ӏch sӱ ÿӝng vұW´FӫDPuQKÿiQKGҩXEѭӟc n
Trang 1ĈҤ,+Ӑ&6Ѭ3+Ҥ0 KHOA SINH
KHÓA LUϯN TЁT NGHIϼ0 ϩI HϿC
Nghiên cӭu thành phҫ n loài cá ӣ vùng cӱa sông
Thu Bӗ n ± Quҧ ng Nam
Sinh viên thӵc hiӋ n : NguyӉ n Thӏ Tѭӡng Vi Chuyên ngành : Cӱ QKkQ6LQK0{L7Uѭ ӡng 1Jѭ ӡLKѭ ӟng dүn : Bùi Thӏ Ngӑ c Nӣ
Ĉj1 ҹng, tháng 5/ 2013
Trang 2MӢ ĈҪU
1 Tính cҩp thiӃt cӫDÿ Ӆ tài
Sông Thu Bӗn vӟi diӋQWtFKOѭXYӵc rӝng 10,350km2, là mӝt trong nhӳng OѭXYӵc sông nӝLÿӏa lӟn nhҩt ViӋt Nam, bҳt nguӗn tӯ khӕi núi Ngӑc Linh thuӝc
huyӋn Dak Glei, tӍnh Kon Tum vӟi hӋ thӕng các sông chҵng chӏt ӣ hҥ OѭX Yj
chҧy ra biӇn ӣ CӱDĈҥi (Hӝi An) 6{QJFyÿӝ dӕc lӟn, hҵQJQăPWKѭӡng xuyên
FyONJ[Xҩt hiӋn, gây ngұp lөt và xói lӥ ӣ nhiӅXQѫL, lѭXOѭӧng khá lӟQOѭXOѭӧng
dòng chҧ\WUXQJEuQKYjRPDPѭDFyWKӇ ÿӃn 850m3/s[8], do vұy phҫn hҥ OѭX
cӫDV{QJÿmWҥo nên khu vӵFÿҩt ngұSQѭӟc rӝng lӟn, quan trӑQJYjÿiQJFK~ê
nhҩt là khu vӵc các xã Cҭm Thanh, Cҭm Nam, Cҭm Kim, Cҭm Hà và vùng phө
cұn vӟLKѫQKD diӋn tích mһWQѭӟF&iFQKiQKV{QJ%D&KѭѫPV{QJ&ә
&zV{QJĈuQKV{QJĈzQӕi vӟi sông Thu BӗQÿmWҥRUDÿDGҥng các cӗQJzQKѭ
Thuұn Tình, cӗn TiӃn, cӗn 3 xã, gò Hí, gò Già
HӋ VLQK WKiL QѫLÿk\ UҩWÿDGҥng, tӯ nhӳQJYQJÿҫPSKiQѭӟc lӧ rӝng
lӟQÿӃn các vùng nuôi trӗng thӫy sҧQÿҫy tiӅPQăQJQѫLÿk\FzQVӣ hӳu các khu
vӵc bãi lҫy ngұp triӅXÿӗng bҵng ven sông, rӯng ngұp mһn, các thҧm thӵc vұt
và quҫn thӇ san hô VӅ SKѭѫQJGiӋn sinh vұt, các hӋ sinh thái nêu trên có sӵ ÿD
dҥng sinh hӑc rҩWFDROjQѫLFѭWU~VLQKVӕng cӫa nhiӅXORjLÿӝng vұt biӇn có
giá trӏ, nhҩt là các loài tôm, cua, ghҽ Yjÿӝng vұt thân mӅm Các thҧm cӓ biӇn là
QѫLVLQKVӕng và bҳt mӗi, ҭn nҩp cӫa ҩu thӇ nhiӅu loài hҧi sҧn[9] HӋ sinh thái
ÿһFWUѭQJOjKӋ sinh thái rӯng ngұp mһn vӟi các rҥn san hô và các thҧm cӓ biӇn,
vӟi 500ha diӋQWtFKÿҩWѭӟt thuӝc các xã Cҭm Thanh, Cҭm Kim và vùng quanh
thӏ xã HӝL$Qÿһc biӋt là rӯng dӯDQѭӟc Bҧy Mүu xã CҭP7KDQK1KѭQg hiӋn
nay, diӋn tích rӯng dӯD Qѭӟc ӣ ÿk\ÿmEӏ thu hҽSÿӃn 40% nӃu so vӟi thӵc tӃ
nhӳQJQăP Ĉk\OjKұu quҧ cӫa quá trình phát triӇn nuôi tôm ào ҥt, thiên
WDLONJOөt, xói lӣ bӡ V{QJYjTXiWUuQKÿ{WKӏ hóa, các hoҥWÿӝng kinh tӃ - xã hӝi
NKiF«*Lӕng QKѭGӯDQѭӟc, các thҧm cӓ biӇQFNJQJEӏ suy giҧm nghiêm trӑng,
Trang 3vӟLKѫQGLӋn tích phân bӕ HiӋn tҥi, khi thӫy triӅu xuӕng thҩSQJѭӡi dân
bҳt trùn biӇQÿmÿjR[ӟi cӓ biӇn làm hӫy diӋWP{LWUѭӡng sӕng cӫa các loài thӫy
sҧn[33]
Bên cҥQK ÿy FzQ Fy QKLӅu nguyên nhân gây suy giҧm nguӗn lӧi thӫy
sҧn, song nguyên nhân chӫ yӃu là do khai thác quá mӭc, ô nhiӉPP{LWUѭӡng và
sӵ tàn phá sinh cҧnh cӫa các loài thӫy sҧn Nguyên nhân sâu xa vүn là do trình
ÿӝ hiӇu biӃt cӫDQJѭGkQYӅ các kiӃn thӭc pháp luұt liên quaQÿӃn bҧo vӋ nguӗn
lӧi thuӹ sҧn và khai thác nguӗn lӧi hҧi sҧn bӅn vӳng còn hҥn chӃ YjFѫFKӃ quҧn
lý khai thác nguӗn lӧi này tӯ FiFFѫTXDQFKӭFQăQJFKѭDWKұt sӵ hiӋu quҧ Và
hұu quҧ là trong nhӳQJQăPJҫQÿk\QKLӅu loҥi cá kinh tӃ vӕQOjÿӕLWѭӧng khai
thác truyӅn thӕng là nguӗn thӵc phҭPTXêJLiÿmEӏ suy giҧm nghiêm trӑng và
hӋ sinh thái bӏ tәQWKѭѫQJĈLӅXQj\ÿmYjÿDQJJk\QKӳng ҧQKKѭӣng không tӕt
ÿӃQÿӡi sӕng cӫDQJѭGkQYjVӵ phát triӇn ngành khai thác thuӹ sҧn cӫa vùng
Xuҩt phát tӯ nhӳng lí do trên, tôi ÿm lӵa chӑQÿӅ tài: ³1JKLrQF ͱu thành ph̯ n loài cá ͧ vùng c͵a sông Thu B͛ n ± Qu̫ ng Nam´
KӃt quҧ cӫDÿӅ WjLOjFѫVӣ dӳ liӋXFKREDQFiFFѫTXDQEDQQJjQKOұp
kӃ hoҥch quҧn lý và phát triӇn bӅn vӳng nguӗn lӧi thӫy sҧn ӣ ÿk\YjOjWK{QJWLQ
bDQ ÿҫu cho nhӳng công trình nghiên cӭu tiӃp theo vӅ thành phҫn loài, nguӗn
lӧLFi«WURQJWѭѫQJODL
Trang 4&+ѬѪ1*7 ӘNG QUAN TÀI LIӊU
1.1 ĈҺ&Ĉ, ӆM TӴ NHIÊN KHU VӴC NGHIÊN CӬU 1.1.1 Vӏ WUtÿ ӏ a lý
Thành phӕ Hӝi An nҵm ӣ vùng hҥ OѭXQJmV{QJ7KX%ӗn thuӝc vùng ÿӗng bҵng ven biӇn tӍnh Quҧng Nam 3KҫQ ÿҩWOLӅQFӫDWKjQKSKӕFyKuQK WKӇ
Trang 5- 9QJWK̭SWUNJQJ JӗPFiFSKѭӡQJ&ҭP3K{0LQK$Q6ѫQ3KRQJ&ҭP
1DP&ҭP&KkXYj[m&ҭP.LPEӡ1DPV{QJ7KX%ӗQ
- 9QJP̿WQ˱ͣF V{QJQJzLJӗPSKҫQOӟQGLӋQWtFK[m&ҭP7KDQK>@
FҥQKӋVLQKWKiLGѭӟLQѭӟFKӋVLQKWKiLÿҫPSKiYjUӯQJQJұSPһQ
Phҫn hҥ OѭXFӱDV{QJ ÿăFWUѭQJOjKӋ sinh thái rӯng ngұp mһn vӟi các
rҥn san hô và các các thҧm cӓ biӇn, vӟi 500 ha diӋQWtFKÿҩWѭӟt thuӝc các xã
Cҭm Thanh, Cҭm Kim và vùng quanh thӏ xã Hӝi An - TӍnh Quҧng Nam[18]
1.1.3. ĈһFÿL Ӈm khí hұu
Hӝi An nҵm trong khu vӵc khí hұu nhiӋWÿӟLJLyPDÿLӇn hình, nóng ҭm PѭDQKLӅu, nhiӋWÿӝ cao và ít biӃQÿӝng, tuy nhiên do nҵm gҫn biӇn nên khí hұu
WѭѫQJÿӕi mát mӁ MӛLQăPFyPDU}UӋW PDPѭDNpRGjLWӯ WKiQJÿӃn
tháng 12 và mùa khô tӯ tháng ÿӃn tháng 7, thӍnh thoҧng có nhӳQJÿӧt rét mùa
ÿ{QJQKѭQJNK{QJÿұPYjNK{QJNpRGjL9jRPDPѭDWKuWKѭӡQJPѭDQKLӅu
và khí hұu rҩt ҭPѭӟt, do nҵm cҥnh biӇQQrQWKѭӡng hay bӏ ҧQKKѭӣng cӫa áp
thҩp nhiӋWÿӟi và bão vào các tháng cuӕLQăP>]
a Nhi͏ Wÿ ͡
7KHRVӕOLӋXFӫDÿjLNKtWѭӧQJWKӫ\YăQ4XҧQJ1DPNKXYӵFQJKLrQFӭXQҵPWURQJYQJFyQKLӋWÿӝ QKѭVDX
1KLӋWÿӝNK{QJNKtWUXQJEuQKWURQJQăP oC
1KLӋWÿӝFDRWX\ӋWÿӕL O
C (5 - 1975)
1KLӋWÿӝWKҩSWX\ӋWÿӕL 18,0oC (1 - 1975) + NhiӋWÿӝ cao nhҩt trung bình 29,8 0C
Trang 6*Ly 7k\ 1DP WKѭӡQJ [XҩW KLӋQ YjR FXӕL WKiQJ ÿӃQ FXӕL WUXQJ WXҫQ
WKiQJ WKѭӡQJPDQJOҥLWKӡLWLӃWNK{QyQJWKӏQKKjQKPҥQKQKҩWFӫDJLyQj\OjYjRWKiQJ
Trang 7x Bão Bão ӣ HӝL $Q WKѭӡng xuҩt hiӋQ YjR FiF WKiQJ &iF FѫQ EmRWKѭӡng kéo theo nhӳng trұQPѭDOӟQJk\UDONJOөt cho toàn khu vӵc, theo thӕng
kê nhiӅXQăPWKuVӕ FѫQEmRÿә bӝ YjRĈj1ҹng, Hӝi An chiӃm 24,4% tәng sӕ
FiFFѫQEmRÿә bӝ YjRÿҩt liӅn tӯ YƭWX\Ӄn 17 trӣ vào
1.1.4 ĈL Ӆ u kiӋ n thӫy hҧ LYăQ
Quá trình phát triӇQÿѭӡng bӡ khu vӵc cӱa Thu Bӗn chӏXWiFÿӝng tәng
hӧp cӫa yӃu tӕ sông - biӇn Nҵm trong vùng có chӃ ÿӝ PѭDYjGzQJFKҧy mang
tính cӵc hҥn rҩt lӟn vӟLPDPѭDQJҳn chӍ khoҧQJWKiQJQKѭQJOѭӧng dòng
chҧy chiӃm tӟi 80% tәQJOѭӧng dòng chҧ\QăP7KrPYjRÿyÿӏa chҩt bӅ mһt
YQJÿӗng bҵng thuӝc loҥi cát tӯ WUXQJEuQK ÿӃQWK{QrQPDONJEӏ mang theo
GzQJQѭӟc ra biӇn Trong khi 8 tháng mùa khô dòng chҧy trong sông rҩt nhӓ,
NKLÿy\Ӄu tӕ biӇn mҥQKKѫQUҩt nhiӅu lҫn yӃu tӕ sông Dòng bùn cát theo dòng
chҧy dӑc bӡ do sóng tҥo ra bӗi lҩp cӱa và diӉn biӃn phӭc tҥS Jk\ NKy NKăn
không nhӓ cho vұn tҧi khu vӵc cӱDV{QJYjWKRiWONJÿҫXPD«
a Ch͇ ÿ ͡ sóng
Bӡ biӇn vùng cӱa sông Thu BӗQFyKѭӟng Tây Bҳc - Ĉ{QJ1DPQrQGӉnhұn thҩy khҧ QăQJҧQKKѭӣng cӫDFiFKѭӟQJVyQJYjJLyYjRPDÿ{QJWKѭӡng
FDR KѫQUҩt nhiӅu so vӟLFiF KѭӟQJVyQJJLyPD Kq &iF Kѭӟng sóng và gió
thӏnh hành ӣ ÿk\YjRPDÿ{QJOj%ҳFĈ{Qg BҳFYjĈ{QJĈһc biӋt sóng gió
Kѭӟng BҳFYjKѭӟQJĈ{QJOjKDLWURQJVӕ EDKѭӟng sóng gió thӏnh hành nhҩt
trong khu vӵF 7LD VyQJ JLy Kѭӟng BҳF Yj Ĉ{QJ Wҥo vӟL ÿѭӡng bӡ mӝt góc
khoҧQJFyWiFÿӝng mҥnh tӟi quá trình chuyӇn dӏch bùn cát dӑc bӡ; tia sóng
KѭӟQJĈ{QJ%ҳFÿә gҫQQKѭWUӵc diӋQYjRÿӟi bӡ, có khҧ QăQJ Jk\ UD iS Oӵc
phá huӹ FDRNKLÿә vӥ YjOjWiFQKkQÿӝng lӵc chính trong quá trình di chuyӇn
bùn cát tӯ QJRjLNKѫLYjREӡ YjQJѭӧc lҥi
&iFKѭӟng sóng này có ҧQKKѭӣng mҥnh khi có bão hoҥWÿӝng trong thӡi JLDQPDKqYjJLyĈ{QJ%ҳc thәi mҥnh liên tөc theo tӯQJÿӧt dài trong mùa
Trang 8ÿ{QJ7KHRVӕ liӋu quan trҳFNKtWѭӧng - hҧLYăQWҥLEiQÿҧR6ѫQ7Uj Qҵm cách
cӱDĈҥi 25 km vӅ phía Bҳc), trong khu vӵc nghiên cӭXVyQJGRJLyKѭӟQJĈ{QJ
có tҫn suҩt xuҩt hiӋn chiӃm tӹ lӋ cao nhҩt (trên 30%)
.KLWLDVyQJKѭӟQJĈ{QJFKX\Ӈn vұn tӯ QJRjLNKѫLYjRYQJYHQEӡ bӏkhúc xҥ GRPDViWÿi\YjFKX\Ӈn dҫQVDQJKѭӟQJVyQJĈ{QJ%ҳc Mһt khác cӱa
sông Thu Bӗn nҵm khuҩWKѭӟQJVyQJQj\VDXÿҧo Cù Lao Chàm, nên mӭFÿӝ
WiFÿӝng cӫDVyQJKѭӟQJĈ{QJEӏ giҧPÿiQJNӇӣ ÿӟi ven bӡ thuӝc cӱDĈҥi
b Ch͇ ÿ ͡ thuͽ tri͉ u
Vùng ven biӇn CӱDĈҥi có chӃ ÿӝ thӫy triӅXWѭѫQJÿӕi phӭc tҥS ÿk\Oj
vùng chuyӇn tiӃp giӳa chӃ ÿӝ bán nhұt triӅXNK{QJÿӅu (ӣ phía Bҳc) và chӃ ÿӝ
nhұt triӅu không ÿӅu (ӣ phía Nam) Thuӹ triӅX Fy ÿӝ lӟn khoҧng 2,2m, trung
bình 0,8 ÷ 1,2m và thҩp nhҩt khoҧng 0,1m
1JRjLGDRÿӝng mӵFQѭӟc do thuӹ triӅu, khu vӵc ven biӇn CӱDĈҥi còn xuҩt hiӋQQѭӟFGkQJGRJLyPDÿ{QJEҳc, do bão và áp thҩp nhiӋWÿӟi vӟi trӏ sӕ
lên tӟi khoҧng 1.0 - 1.2m Dòng chҧy ven bӡ gӗm dòng chҧy do sóng, do chênh
lӋch mӵFQѭӟc triӅXYjGRV{QJÿә UD GzQJGѭ YY1KѭQJNKL[pWҧQKKѭӣng
cӫa chúng tӟi sӵ vұn chuyӇQEQFiWWKuQJѭӡLWDWKѭӡng chӍ [pWÿӃn dòng chҧy
do sóng Do tính thuұn nghӏch, dòng chҧy ven bӡ vào thӡi kǤJLyPDĈ{QJ%ҳc
WKѭӡQJFyKѭӟng tӯ Bҳc tӟi Nam, trong khi vào thӡi kǤ gió mùa Tây Nam, dòng
chҧy ven bӡ lҥLFyKѭӟng tӯ Nam lên Bҳc DiӉn biӃn mӛLÿRҥn bӡ phө thuӝc vào
cán cân bùn cát giӳa 2 mùa và sӵ WKD\ ÿәi cӫa cán cân bùn cát trong thӡi kǤ
nhiӅXQăPWҥo nên sӵ tiӃn triӇn cӫDÿѭӡng bӡ
c Ĉ͡ m̿n
Vùng Qѭӟc lӧ là vùng nѭӟc cӱa sông, ven biӇn và vùng rӯng ngұp
mһn, ÿҫm, phá 1ѫi ÿây có sӵ pha trӝn giӳa nѭӟc biӇn và nѭӟc ngӑt tӯ các
dòng sông ÿә ra Do ÿѭӧc hình thành tӯ hai nguӗn nѭӟc nên diӋn tích vùng
nѭӟc lӧ phө thuӝc vào mùa (mѭa hoһc khô) và thӫy triӅu Nӗng ÿӝ muӕi vùng
này luôn thay ÿәi 9ӅPDNK{GRQѭӟFV{QJ[XӕQJWKҩSQѭӟFELӇQWKkPQKұS
Trang 9VkXYjROөFÿӏDJk\QrQÿӝQKLӉPPһQ WUXQJEuQKÅ 7URQJWKӡLJLDQNKҧR
ViWÿӝPһQWKD\ÿәLWӯ3-ÅYjtWELӃQÿӝQJӣFiFNrQKUҥFKNKXYӵF[XQJTXDQK+ӝL$Q
1.2 TӘNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CӬU THÀNH PHҪN
xã hӝi nguyên thuӹ sӕng bҵng VăQ bҳt hái lѭӧm con QJѭӡi cNJng ÿã phân biӋt
và ÿһt tên cho các loài cá Năm 384-322 WUѭӟc công nguyên), nJѭӡLÿҫu tiên
có công trình nghiên cӭu vӅ Fiÿѭӧc công bӕ Oj$ULVWRGH{QJÿmJLӟi thiӋXÿѭӧc
115 loài cá thông qua cuӕQViFK³/ӏch sӱ ÿӝng vұW´FӫDPuQKÿiQKGҩXEѭӟc
ngoһc lӟn trong lӏch sӱ nghiên cӭu cá, ngѭ loҥi hӑc ÿѭӧc hình thành thӵc sӵ và
có nhà khoa hӑc ghi chép lҥi ÿӇ cùng hiӇu biӃt và sӱ dөng chung Tӯ ÿó ÿӃn
nay, nhiӅu công trình khoa hӑc vô cùng quí giá cӫa rҩt nhiӅu nhà khoa hӑc
nәi tiӃng nhѭ C Linnaeus (1707,1778); G Cuvier ; A Valenciennes
(1828-1848); P Bleeker (1819-1878); A Giinther (1830-1914); J Richardson
(1844-1845); Ds Jordan (1854-1931); L S Berg (1876-1950); Pravdin (1964),
BănăUHVFX>@1KuQFKXQJWuQKKuQKQJKLrQFӭu và phân loҥi cá trên thӃ giӟi
rҩt phát triӇn
Tuy nhiên trong thӡLJLDQVDXÿyUҩt ít công trình nghiên cӭu vӅ Fiÿѭӧc công bӕ PmLFKRÿӃn nӳa sau thӃ kӹ XVI, sau thӡi kì PhөF+ѭQJFӫa Châu Âu,
cùng vӟi sӵ phát triӇn cӫa các ngành khoa hӑc tӵ nhiên khác, các công trình
nghiên cӭu vӅ cá mӟi có nhӳQJEѭӟc phát triӇQÿiQJNӇ Do yêu cҫu cӫa nghӅ
cá và nhӡ các ngành khoa hӑc khác hӛ trӧ nên viӋc nghiên cӭXQJѭORҥi ngày
càng phát triӇn mӝt cách có hӋ thӕng cҧ chiӅu rӝng lүn chiӅu sâu.Nghiên cӭu vӅ
Trang 10phân loҥi cá phҧi kӇ ÿӃn các tác giҧ: P.Artedi, G.Cuvier và A.Valenciennes,
P.Bleeker, A.Gunther D.S.Jordan, L.C.Berg, Y.Taki, WalterJ.Rainboth,«
1ăPQKjWӵ nhiên hӑc Thө\ĈLӇn C Linnaeus (1705- ÿmFKR
xuҩt bҧn cuӕQViFK³6\VWHPDQDWXUH´WURQJFXӕQViFKQj\{QJÿmÿӅ UD³&iFK
gӑi tên các loài sinh vұt theo hai chӳ´YjÿmJLӟi thiӋXÿѭӧc 2.600 loài cá Ngoài
ra còn có các tác giҧ QKѭ *&XYLHUYj$9DOHQFLHQQHVYӟi cuӕQViFK³/ӏch sӱ
tӵ nhiên vӅ Fi´ Jӗm 21 tұp xuҩt bҧn liên tөF WURQJ QăP -1848); P
%OHHNHUQJѭӡi Hà Lan (1819-1874) vӟi cuӕn sáFK³$WODVLFKWK\RORJLTXHV,QGHU2ULHQWDOHV1HHUODQGDLVHV´ 6ѭXWұp nghiên cӭu cá ӣ SKtDĈ{QJ+j/DQ Jӗm 9
tұp; A Gunther (1830-1914) vӟi cuӕQ³7Kӕng kê vӅ cá ӣ viӋn bҧRWjQJ$QK´
gӗm 8 tұS«&KRÿӃn nay, nhiӅu tұp sách phân loҥi trên vүn có giá trӏ[32]
Trong thӃ kӹ XIX và XX các công trình nghiên cӭu vӅ Fiÿѭӧc công bӕ ngày càng nhiӅXYjOƭQKYӵc nghiên cӭXFNJQJÿѭӧc mӣ rӝQJQKѭYӅ phân loҥi
hӑc, sinh hӑc, sinh thái và phân bӕ cӫDFiFORjLFiYjÿyQJYDLWUzÿӇ phát triӇn
bӅn vӳng nghӅ cá sau này Thӡi kǤ này có các nhà khoa hӑc nәi tiӃQJ QKѭ
D.S.Jodan (1854-1931) giӟi thiӋu khu hӋ cá ӣ Bҳc và Trung Mӻ G.A.Boulenger
(1851) vӟi 15 tұp sách giӟi thiӋu 6.834 loài cá ӣ viӋn bҧo tàng Anh; L.C.Berg
(1876-1950) nhà khoa hӑc Nga nәi tiӃng vӟi viӋc công bӕ cuӕn sácK³3KkQORҥi
các dҥng cá hiӋQÿҥi và hoá thҥFK´Yj³&iQѭӟc ngӑt Liên Xô và các vùng lân
cұQ¶¶1ăP FQJYӟi sӵ UDÿӡi cӫa cuӕQViFK³1JX\rQWҳc phân loҥLÿӝng
vұW´FӫD(0D\HU ÿmÿiQKGҩu mӝWEѭӟc ngoһc lӟQWURQJOƭQKYӵc nghiên
cӭu và phân loҥi cá và giúp hình thành nên hӋ thӕng phân loҥLFiQKѭKLӋn nay
Ӣ khu vӵFĈ{QJ1DPÈOƭQKYӵc nghiên cӭu thành phҫn loài cá ӣ vùng
cӱa sông, ven biӇQFNJQJÿѭӧc các nhà khoa hӑc cӫDFiFQѭӟFTXDQWkPYjÿmFy
mӝt sӕ công trình nәi bұt
Ĉһc biӋt là ӣ Trung QuӕFÿmFyUҩt nhiӅu nghiên cӭu vӅ FiQKѭ9ѭѫQJ'ƭ
Khang biên soҥQ QăP 1JX\Ӊn Bá Mão dӏFK QăP Yӟi cuӕn sách
³1JѭORҥi phân loҥi hӑF´ÿmÿѭDUDNKRiSKkQORҥi và mô tҧ 1.800 loài cá phân
Trang 11bӕ ӣ khu vӵc ven bӡ và biӇn Nam Trung Quӕc[12] Walter J Rainboth (1996)
ÿmQJKLrQFӭu khu hӋ FiV{QJ0rN{QJYjÿmP{Wҧ ÿѭӧc 500 loài[46] HӋ thӕng
phân loҥLFiÿҫ\ÿӫ nhҩWÿѭӧc công bӕ trong thӡi gian này bӣi 2 tác giҧ Rass và
Lindberg (1971) Ngoài ra còn rҩt nhiӅu tác giҧ NKiFQKѭ.RWWHODW 2000,
2001, 2003) nghiên cӭu khu hӋ FiĈ{QJ'ѭѫQJ>@, [42]
Ӣ mӝt sӕ Qѭӟc khác trong khu vӵc trong thӡLJLDQQj\FNJQJÿmJySSKҫn
tҥo nên hӋ thӕng nghiên cӭu và phân loҥLFiÿDGҥQJQKѭQJj\QD\YjFyWKӇ kӇ
ÿӃn mӝt vài tác giҧ tiêu biӇXQKѭ *HRJHU+3GH%UXLQ, Bary.C.R và Andre.B
ÿmQJKLrQFӭu vӅ nguӗn lӧi hҧi sҧn ӣ 6UL/DQNDWURQJÿyÿmSKkQORҥi và mô tҧ
691 loài cá biӇn[39] GҫQÿk\QKҩt, Kimura.S và Keiichi M.(2003) trong cuӕn
ViFK³)LVKHVRI%LWXQJQRUWKHUQWLSRI6XODZHVL,QGRQHVLD´ÿmP{Wҧ bҵng hình
ҧQKORjLFiWKѭѫQJPҥi và cá rҥn san hô ӣ vùng ven biӇn thành phӕ Bitung,
phía Bҳc Sulawesi, Indonexia[47] và cuӕQViFK³)LVKHVRI/LERQJ,VODQGZHVW
FRDVW RI 6RXWKHUQ 7KDLODQG´ ÿm ÿѭD UD Eӝ Atlas hình ҧnh cӫa 128 loài cá thu
ÿѭӧc tӯ thҧm cӓ biӇn và rӯng ngұp mһn thuӝFÿҧo Libong phía Nam Thái lan
HiӋn nay viӋc nghiên cӭu và phân loҥLFiÿDQJÿѭӧc các nhà khoa hӑc trên thӃ giӟi quan tâm nhiӅXKѫQYjPӝt sӕ công trình nghiên cӭXÿӇ bә sung vӅ
thành phҫn loài và phân bӕ cá ӣ mӝt sӕ QѫL WUrQ WKӃ giӟi vүn ÿDQJ ÿѭӧc tiӃn
KjQKWK{QJTXDFiFSKѭѫQJWLӋn thông tin do mӝt sӕ tә chӭc có uy tín cung cҩp,
có thӇ kӇ ÿӃQQKѭ )LVKEDVH KWWS ILVKEDVHRUJ WUDQJZHEQj\GRWUXQJtâm ICLARM và FAO lұp ra vӟi danh mөc 25.000 loài cá và phân bӕ cӫa chúng
trên thӃ giӟi Công trình nghiên cӭu vӅ ÿDGҥng sinh hӑFÿҫ\ÿӫ nhҩt tӯ WUѭӟc
ÿӃQQD\ÿѭӧc tә chӭF/ѭѫQJ1{QJWKӃ giӟi (FAO) công bӕ vӅ danh mөc cӫa các
loài cá trên thӃ giӟi và nhӳng tra cӭu thӕng nhҩt cӫa chúng trong 2.500 trang
sách[36],[37],[38]
&KRÿӃn nay các nghiên cӭu mӟi nhҩWÿm[iFÿӏQKÿѭӧc 29.500 loài cá trên thӃ giӟi thuӝc 6 lӟp cá và 62 bӝ, 484 hӑ Yjÿѭӧc thӕng kê tӯ 21000 tài liӋu
tham khҧo vӟLWrQÿӝng vұt và 28000 ҧnh cá (Fishbase, 2006)[48]
Trang 121.2.2 Tình hình nghiên cӭu thành phҫ n loài cá vùng cӱa sông ӣ
ViӋ t Nam
a Thͥ i kǤ WU˱ ͣFQăP
Ngѭ loҥi ӣ nѭӟc ta bҳt ÿҫu phát triӇn tӯ nӱa cuӕi thӃ kӹ XVIII cùng vӟi
sӵ xâm nhұp cӫa các nhà khoa hӑc PhѭѫQJ Tây nhѭ: J Henry (1865); H E
Sauvage (1881-1884, 1887, 1878) Tӯ ÿó ÿӃn nay khoa hӑc Ngѭ loҥi nѭӟc
nhà có nhӳng bѭӟc phát triӇn mҥnh mӁ, có thӇ so sánh vӟi mӝt sӕ Qѭӟc ÿang
phát triӇn trên thӃ giӟi ĈLӇn hình có các nhà khoa hӑc ÿҫu ngành: phân loҥi
cá biӇn có: NguyӉn Nhұt Thi, Bùi ĈuQK Chung, Lê Trӑng Phҩn, NguyӉn khҳc
+ѭӡng ; phân loҥi cá Qѭӟc ngӑt có: Mai ĈuQK Yên, NguyӉn Thái Tӵ,
NguyӉn Hӳu Dӵc, Võ 9ăQ Phú, NguyӉn 9ăQ HҧR>@«
Theo Bӝ thӫy sҧQ F{QJWUuQKÿҫu tiên nghiên cӭu vӅ FiQѭӟc ngӑt
ӣ Qѭӟc ta là cӫa H.E Sauvage (1881) trong tác phҭP³Nghiên cͱ u v͉ khu h͏ cá
Á châu và mô t̫ m͡ t s͙ loài mͣ i ͧ Ĉ{QJ'˱˯QJ´WiFJLҧ ÿmWKӕng kê 139 loài
FiFKXQJFKRWRjQĈ{QJ'ѭѫQJP{Wҧ 2 loài mӟi ӣ miӅn BҳFQѭӟc ta và mӝt sӕ
loài mӟi ӣ Campuchia[5] Sau công trình nghiên cӭu này thì viӋc nghiên cӭu
thành phҫn loài cá ӣ ViӋt Nam mӟLÿѭӧc các nhà khoa hӑc quan tâm và nghiên
cӭu nhiӅXKѫQ
Mӣ ÿҫu cho nhiӅu công trình nghiên cӭu nәi tiӃQJÿyOjWLӃQVƭ*LOEHUW
Tirant vӟi công trình nghiên cӭu vӅ cá ӣ khu vӵFV{QJ+ѭѫQJYjRQăP(Tirant,1929)[44] Qua nghiên cӭX {QJ ÿm P{ Wҧ ÿѭӧF ORjL Fi Qѭӟc lӧ thu
ÿѭӧc tӯ khu hӋ V{QJ+ѭѫQJYj{QJÿmWuPUDÿѭӧc 8 loài mӟi trong sӕ này Và
KDLQăPVDXÿy{QJWLӃp tөc công bӕ mӝt công trình nghiên cӭu khác cӫa mình
Lҫn này công trình nghiên cӭu cӫa ông tұp trung ӣ phía Nam ViӋt Nam và
Campuchia (Tirant,1929)[45] Trong nghiên cӭu cӫDPuQK{QJÿmQJKLrQFӭu và
WuPUDÿѭӧFÿһFÿLӇm sinh hӑc và nghӅ cá cӫa 221 loài thuӝc bӝ cá Nhám, cá
ĈXӕi, cá Chép, cá Trích và mӝt sӕ loài khác
Trang 13NhӳQJQăPYӅ sau có nhiӅu công bӕ vӅ thành phҫn loài cá ӣ nhiӅu thӫy
vӵc khác nhau hoһc mô tҧ loài mӟi cӫa nhiӅu tác giҧ QKѭ+(6DXYDJH ... mөc cҩu trúc thành phҫn loài cá vùng cӱa sông Thu Bӗn 2.2.2 ĈһFWUѭQJYӅ ÿDGҥng sinh hӑc cӫa khu hӋ cá
2.2.3 Các loài cá kinh tӃ 2.2.4 Các loài cá quý hiӃm 2.3 P+ѬѪ1*3+È31*+,Ç1&... VÀ CҨU TRÚC THÀNH PHҪN LỒI CÁ VÙNG
CӰA SƠNG THU BӖN
3.1.1 Danh mөc thành phҫn loài cá vùng cӱa sông Thu Bӗn
Qua kӃt quҧ ÿӧt thu mүu cá trӵc tiӃp... WjL³Thành ph̯ n loài cá thu? ? c b͡ cá Nheo (Siluriformes) ͧ h͏ th͙ ng sông Thu
B͛ n - Vu Gia t͑ nh Qu̫ ng Nam? ?ÿmJKLQKұQÿѭӧc thành phҫn lồi cӫa lồi
cá thu? ?c bӝ