ĈiQKJLiVӵ phát triӇn cӫa tôm tiên B.thailandensis WK{QJTXDNtFKWKѭӟc túi trӭng và tәng sӕ trӭng trên mӛi con cái trong suӕWYzQJÿӡi cӫa B.thailandensis.. VӅ mһWWKѭѫQJPҥi, tôm tiên Thái Lan
Trang 1ĈҤI HӐ&Ĉ¬1 ҸNG 75Ѭ Ӡ1*Ĉ ҤI HӐ&6Ѭ3+ ҤM KHOA SINH ± 0Ð,75Ѭ ӠNG
(TÔM TIÊN THÁI LAN)
KHÓA LUҰN TӔT NGHIӊP
Ĉj1 ҹQJQăP
Ĉj1 ҹQJQăP
Trang 2ĈҤI HӐ&Ĉ¬1 ҸNG 75Ѭ Ӡ1*Ĉ ҤI HӐ&6Ѭ3+ ҤM KHOA SINH ± 0Ð,75Ѭ ӠNG
(TÔM TIÊN THÁI LAN)
Chuyên ngành: Quҧ QOêWjLQJX\rQYj0{LWUѭ ӡng
Mã sӕ : 315032161106
1*Ѭ Ӡ,+Ѭ ӞNG DҮN:
ThS Trҫ n Ngӑ F6ѫQ
Ĉj1 ҹQJQăP
Trang 3MӨC LӨC
MӢ ĈҪU 1
1 Ĉһt vҩQÿӅ: 1
2 Mөc tiêu 3
2.1 Mөc tiêu tәng quát 3
2.2 Mөc tiêu cө thӇ 3
3 éQJKƭD 3
éQJKƭDNKRDKӑc 3
éQJKƭDWKӵc tiӉn 3
&+ѬѪ1*,7ӘNG QUAN TÀI LIӊU 4
1.1 Tәng quan vӅ Fairy shrimp Branchinella thailandensis: 4
1.1.1.Khái quát chung vӅ tôm tiên Thái Lan 4
ĈһFÿLӇm phân bӕ cӫa tôm tiên B.thailandensis 7
ѬXÿLӇm cӫa tôm tiên B.thailandensis 7
1.1.4 Vai trò cӫa tôm tiên B.thailandensis 8
ĈһFÿLӇm nuôi cҩy 8
1.1.6 Sӵ VLQKWUѭӣng và phát triӇn cӫa tôm tiên B.thailandensis 9
1.1.7 Khái quát vӅ nguӗn thӭFăQ 9
1.2 Tәng quan tài liӋu 10
1.2.1 Mӝt sӕ nghiên cӭu trên thӃ giӟi 10
1.2.2 Mӝt sӕ nghiên cӭXWURQJQѭӟc 11
&+ѬѪ1*,,ĈӔ,7ѬӦNG, NӜ,'81*9¬3+ѬѪ1*3+È31*+,Ç1&ӬU 12
ĈӕLWѭӧng và phҥm vi nghiên cӭu 12
ĈӕLWѭӧng nghiên cӭu 12
2.1.2 Phҥm vi nghiên cӭu 12
2.2 ThӡLJLDQYjÿӏDÿLӇm nghiên cӭu: 12
2.3 Nӝi dung nghiên cӭu 12
3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭu 12
2.4.1 Bӕ trí thí nghiӋm: 12
2.4.1.1 Bӕ trí thí nghiӋP[iFÿӏnh sӵ VLQKWUѭӣng và phát triӇn cӫa B.thailandensis NKLFKRăQFiFORҥi thӭFăQNKiFQKDX 13
2.4.1.2 Bӕ trí thí nghiӋP[iFÿӏnh tӹ lӋ sӕng chӃt cӫa B.thailandensis 13
3KѭѫQJSKiSFKXҭn bӏ giӕng 14
3KѭѫQJSKiSÿRFKӍ WLrXP{LWUѭӡQJQѭӟc 14
3KѭѫQJSKiS[iFÿӏnh sӵ WăQJWUѭӣng cӫa tôm tiên B.thailandensis 15
3KѭѫQJSKiS[iFÿӏnh sӵ phát triӇn cӫa tôm tiên B.thailandensis 15
3KѭѫQJSKiS[iFÿӏQKKjPOѭӧQJ&DURWHQRLGFyWURQJFѫWKӇ tôm tiên 15
3KѭѫQJSKiS[ӱ lý sӕ liӋu 15
&+ѬѪ1*,,,.ӂT QUҦ VÀ BIӊN LUҰN 16
ĈiQKJLiVӵ VLQKWUѭӣng và phát triӇn cӫa tôm tiên B.thailandensis NKLFKRăQ các loҥi thӭFăQNKiFQKDX 16
ĈiQKJLiVӵ VLQKWUѭӣng cӫDW{PWLrQNKLFKRăQWҧo Chorella vulgaris và tinh bӝt khoai tây thông qua chiӅu dài trung bình cӫa con cái 16
ĈiQKJLiVӵ VLQKWUѭӣng cӫDW{PWLrQNKLFKRăQWҧo Chorella vulgaris và tinh bӝt khoai tây thông qua chiӅu dài trung bình cӫDFRQÿӵc 16
ĈiQKJLiWӹ lӋ sӕng cӫa tôm tiên B.thailandensis ӣ mӛi lô thí nghiӋm 17
Trang 4ĈiQKJLiVӵ phát triӇn cӫa tôm tiên B.thailandensis WK{QJTXDNtFKWKѭӟc túi
trӭng và tәng sӕ trӭng (trên mӛi con cái trong suӕWYzQJÿӡi) cӫa B.thailandensis 18
3.3 ҦQKKѭӣng cӫa mӝt sӕ chӍ WLrXP{LWUѭӡQJÿӃn sӵ VLQKWUѭӣng và phát triӇn cӫa tôm tiên B.thailandensis 18
ĈiQKJLiKjPOѭӧng Carotenoid có trong tôm tiên B.thailandensis 20
.ӂ7/8Ұ19¬.,ӂ11*+ӎ 21
TÀI LIӊU THAM KHҦO 22
PHӨ LӨC HÌNH ҦNH 24
Trang 5LӠI CAM ÐOAN 7{L[LQFDPÿRDQÿӅ tài ³ Nghiên cӭu ҧ QKKѭ ӣng cӫa các loҥi thӭFăQ ÿӃ n sӵ sinh
WUѭӣng và phát triӇn cӫa Branchinella thailandensis W{PWLrQ7KiL/DQ ´ là công trình nghiên cӭu cӫa riêng tôi
Các sӕ liӋu, kӃt quҧ nêu trong khóa luұn là trung thӵFYjFKѭDWӯQJÿXӧc ai công bӕ
trong bҩt kǤ công trình nào khác Các sӕ liӋXOLrQTXDQÿXӧc trích dүn có ghi chú nguӗn
gӕc
Tác giҧ khóa luұ n
+XǤQK7Kӏ'XQJ
Trang 6LӠI CҦ0Ѫ1
Khóa luұn tӕt nghiӋp này là công trình nghiên cӭu khoa hӑc tӵ lӵFÿҫu tiên mà
W{LÿmKRjQWKjQKWURQJVӵ nghiӋp hӑc và làm khoa hӑc cӫa tôi Tuy nhiên, sӵ quan tâm,
tin Wѭӣng và giúp tӯ JLDÿuQKWKҫy cô, bҥn bè chính là nhӳng yӃu tӕ quan trӑng tҥo nên
sӵ hoàn thiӋn cӫa khóa luұn
ĈӇ KRjQWKjQKÿӅ tài nghiên cӭXQj\W{L[LQSKpSÿѭӧc chân thành cҧPѫQÿӃn
nhӳQJQJѭӡLOX{Qÿӗng hành cùng tôi vӯa qua:
Tôi xin gӱi lӡi cҧPѫn sâu sҳFÿӃn thҫy Trҫn NgӑF6ѫQ± QJѭӡLÿmOX{QWұn tình
chӍ dҥy tôi trong suӕt khoҧng thӡi gian chuҭn bӏ và thӵc hiӋQÿӅ tài Cho tôi nhӳng kiӃn
thӭc bә ích trong hӑc tұp, nghiên cӭXFNJQJQKѭWURQJFXӝc sӕng
Tôi xin gӱi lӡi cҧPѫQÿӃn nhӳQJQJѭӡi bҥn trong tұp thӇ lӟS&70ÿmQKLӋt
tình hӛ trӧ YjJL~Sÿӥ tôi trong quá trình nghiên cӭu
Tôi xin gӱi lӡi cҧPѫQFKkQWKjQKÿӃn các thҫ\F{NKRD6LQK0{LWUѭӡQJÿmWUDQJ
bӏ cho tôi kiӃn thӭc và tҥRÿLӅu kiӋn vӅ trang thiӃt bӏ, dөng cө thí nghiӋPÿӇ tôi thӵc
hiӋn tӕWÿӅ tài nghiên cӭu cӫa mình
Tôi xin chân thành cҧPѫQ
Sinh viên: HuǤnh Thӏ Dung
Trang 8DANH MӨC HÌNH ҦNH 6ӕKLӋX hình 7rQKuQKҧQK Trang
Hình 4 BiӇXÿӗ ÿiQKJLiKjPOѭӧng Carotenoid 21
Trang 9ÿRҥn sҧn xuҩt giӕQJѭѫPQX{LFNJQJQKѭWURQJQX{LWKѭѫQJSKҭm các loài thӫy sҧn, thӭc
ăQOX{QÿyQJYDLWUzUҩt quan trӑng và là yӃu tӕ quyӃWÿӏQKÿӃQQăQJVXҩt và hiӋu quҧ
kinh tӃ trong NTTS do thӭFăQFKLӃPKѫQWәng chi phí sҧn xuҩt [2]
HiӋn nay, viӋc lӵa chӑn nguӗn thӭFăQ WѭѫLSKKӧp cho nuôi trӗng thӫy sҧQÿһc
biӋWOjÿӕi vӟi con giӕQJQJj\FjQJÿѭӧc chú trӑng ThӭFăQWѭѫL ÿѭӧFѭDWKtFKFKRFҧ
trҥi sҧn xuҩt giӕng biӇQYjQѭӟc ngӑt bӣi vì nó dӉ ăQGӉ tiêu hóa và không ҧQKKѭӣng
ÿӃn chҩWOѭӧQJP{LWUѭӡQJQX{LYjÿҧm bҧo cho con giӕng phát triӇn tӕt (Munuswamy
et al., 1997) NhiӅu nghiên cӭXÿmWұp trung vào viӋc tìm các nguӗn cung cҩp thӭFăQ
WѭѫLdӵDWUrQFiFWLrXFKtQKѭ .tFKWKѭӟFFѫWKӇ phù hӧSYzQJÿӡi ngҳn, phát triӇn
nhanh và sinh sҧn sӟm là nhӳQJÿһFÿLӇm quan trӑng ThӭFăQVӕQJWK{QJWKѭӡQJÿѭӧc
sӱ dөng trong nuôi trӗng thӫy sҧn chӫ yӃu là luân trùng (Hagiwara et al., 2007) và
Artemia (Meade và Bulkowski-Cummings, 1987) [8]
Ĉӕi vӟi các loҥi thӭc ăQ trong nuôi trӗng thӫy sҧQQJѭӡLWDÿһc biӋWFK~êÿӃn
ÿһF ÿLӇm GLQK Gѭӥng cӫa chúng GҫQ ÿk\tôm tiên Thái Lan (Branchinella
WKDLODQGHQVLV ÿm ÿѭӧc coi là mӝt loҥi thӭF ăQWѭѫL mӟi trong nuôi trӗng thӫy sҧn
(Sriputhorn và Sanoamuang, 2011) Các nghiên cӭu gҫQÿk\FKRWKҩ\W{PWLrQÿmWKD\
thӃ Artemia sp là thӭFăQWѭѫL phә biӃn nhҩt cho trҥi giӕng thӫy sҧn vì tôm tiên có tӕc
ÿӝ WăQJWUѭӣQJQKDQKNtFKWKѭӟc lӟQ FRQÿӵc 26,2, con cái 27,8 mm), khҧ QăQJVLQK
sҧn cao, thӡLJLDQWUѭӣng thành sӟm và thành phҫQGLQKGѭӥng cao (Dararat et al 2011)
[8]
Tôm tiên Thái Lan (B.thailandensis) cung cҩp mӝt giá trӏ VLQKWKiLWKѭѫQJPҥi
và GLQKGѭӥng VӅ mһt sinh thái, cung cҩp thӭFăQFKR cá, tôm, là thӭFăQVҥch và không
gây ô nhiӉPP{LWUѭӡQJQѭӟc VӅ mһWWKѭѫQJPҥi, tôm tiên Thái Lan có tҫm quan trӑng
ÿһc biӋt, vӟi các trӭng nghӍ ÿѭӧc chӃ biӃn và bán làm thӭFăQFKRnuôi trӗng thӫy sҧn
[5] Ngoài ra, tôm tiên chӭDKjPOѭӧng carotenoids cao (Murugan et al., 1995; Velu et
DO 9HOXYj0XQXVZDP\ JL~SWăQJFѭӡng màu sҳFFѫWKӇWăQJKLӋu suҩt
sinh sҧn, miӉn dӏch cho ÿӝng vұt thӫy sinh (Nelis et al., 1988; Castillo và
Negre-Sadargues, 1995; Linan-Cabello và cӝng sӵ, 2002) B.thailandensis Fy KjP Oѭӧng
carotenoid FDRKѫQS sirindhornae và S siamensis (Dararat et al 2012) [3]+ѫQQӳa,
các axit béo thiӃt yӃu (Mura et al., 1997a) và axit amin (Velu và Munuswamy, 2003) tӯ
W{PWLrQÿmÿѭӧc chӭng minh là hӳXtFKÿӇ NtFKWKtFKVLQKWUѭӣng và phát triӇn ҩu trùng
cӫDÿӝng vұWNK{QJ[ѭѫQJVӕQJGѭӟLQѭӟc và cá, tôm (Velu và Munuswamy, 2007,
Trang 102008) [4] Ngoài ra vӟi lӧi thӃ là có thӇ sӱ dөng vӟi nhiӅu kích cӥ khác nhau tӯ ҩu trùng
mӟi nӣ FKRÿӃQFRQWUѭӣng thành phù hӧp vӟi tӯQJJLDLÿRҥn phát triӇn cӫa ҩu trùng
thӫy sҧQQJj\FjQJÿѭӧFѭDFKXӝng
Ӣ ViӋt Nam hiӋn nay FKѭDFyQJKLrQFӭu nào vӅ khҧ QăQJVLQKWUѭӣng và phát
triӇn cӫa tôm tiên (Branchinella thailandensis ÿһc biӋt là nghiên cӭu vӟi nguӗn thӭc
ăQOjWҧRWѭѫLChlorella vulgaris7UѭӟFÿk\ÿmFyQKӳng tài liӋu nghiên cӭu vӅ tôm tiên
(B.thailandensis) QKѭnghiên cӭu cӫa Wipavee Dararat, Peter L Starkweather, and
La-orsri Sanoamuang (2011) vӅ ³/ӏch sӱ sӕng cӫa ba loài tôm tiên thuӝc bӝ Anostraca cӫa
7KiL/DQ´ [4], nghiên cӭXÿmFKӍ ra rҵng, tôm tiên B.thailandensis FyNtFKWKѭӟc lӟn
nhҩt FRQÿӵc: 26.2mm, con cái: 27.8 mm) và tӹ lӋ nӣ cao nhҩt 87,67% Thӡi gian nӣ
ngҳn nhҩt, nó nӣ trong vòng 3 ngày, trong khi hai loài còn lҥi nӣ trong vòng bӕn ngày
Tôm tiên B.thailandensis cho thҩy sӵ WăQJWUѭӣQJQKDQKKѫQKDLORjLFzQOҥi và nó ÿҥt WUѭӣng thành trong vòng 6.5 ngày Tuy nhiên, nghiên cӭu này vүn còn hҥn chӃ bӣi tác
giҧ chӍ thӱ nghiӋm trên mӝt mұWÿӝ tҧo là 1x 106 tӃ bào tҧo Chlorella sp.YjFNJQJFKѭD
có sӵ so sánh giӳa các loҥi thӭFăQNKiFQKDX Vì vұ\ÿӅ tài này ÿmWLӃn hành nghiên
cӭu dӵa trên mұWÿӝ tҧRFKRăQWӕt nhҩt tӯ nghiên cӭXWUѭӟFÿy ÿӗng thӡi thӱ nghiӋm
thêm nguӗn thӭFăQPӟi là tinh bӝWNKRDLWk\ĈӇ tìm ra nguӗn thӭFăQgiúp cho tôm
tiên có tӕFÿӝ WăQJWUѭӣng nhanh, khҧ QăQJVLQKVҧn cao, rút ngҳn thӡLJLDQWUѭӣng thành
và WăQJthành phҫQGLQKGѭӥng WURQJFѫWKӇ chúng (Dararat et al 2011) [8] Tӯ ÿy thay
thӃ mӝt sӕ ORjLQKѭattemia, mona, cung cҩp nguӗn thӭFăQFKR cáW{PYjÿһc biӋt là
cung cҩp thӭFăQFKRQX{LW{PKPJLӕng ӣ ViӋt Nam
Xuҩt phát tӯ nhӳng tình hình thӵc tiӉn trên, tôi tiӃn hành thӵc hiӋQÿӅ tài ³Nghiên
cӭu ҧ QK Kѭ ӣng cӫa các loҥi thӭF ăQ ÿӃ n sӵ VLQK WUѭ ӣng và phát triӇ n cӫa
nhҩWÿӇ nuôi tôm tiên (B.thailandensis) hӛ trӧ cho viӋFÿѭDQJXӗn thӭFăQPӟi vào trong
nuôi trӗng thӫy sҧn ӣ ViӋt Nam KӃt quҧ ÿѭӧc thӵc nghiӋm tҥi phòng thí nghiӋm môi
WUѭӡng tҥL7UѭӡQJĈҥi hӑF6ѭ3Kҥm ± Ĉҥi hӑFĈj1ҹng
Trang 112 Mөc tiêu
2.1 Mөc tiêu tә ng quát
Tìm ra nguӗn thӭFăQSKKӧp nhҩWÿӇ nuôi tôm tiên B.thailandensis nhҵm hӛ trӧ
cho viӋFÿѭDtôm tiên Thái Lan vào trong nuôi trӗng thӫy sҧn ӣ ViӋt Nam
2.2 Mөc tiêu cө thӇ
x ĈiQKJLiÿѭӧc loҥi thӭFăQSKKӧSKѫQ cho sӵ VLQKWUѭӣng và phát triӇn cӫa
B.thailandensis: NKLFKRăQ tҧ o Chlorella vulgaris và tinh bӝt khoai tây
x ĈiQKJLiÿѭӧc ҧQKKѭӣng cӫa các yӃu tӕ (yӃu tӕ P{LWUѭӡng: pH, nhiӋWÿӝ, NO2
-, DO-, NH4+) ÿӃn sӵ VLQKWUѭӣng và phát triӇn cӫa tôm tiên B.thailandensis trong
ÿLӅu kiӋn phòng thí nghiӋm
x ĈiQKJLiKjPOѭӧng carotenoid có trong tôm tiên B.thailandensis ӣ hai khҭu phҫn
ăQOj Wҧo Chlorella vulgaris và tinh bӝt khoai tây
7KjQKF{QJFӫDNKyDOXұQVӁcung cҩp cái nhìn tәng quan vӅ thành phҫn thӭFăQ
và chӃ ÿӝ FKRăQÿӃQVLQKWUѭӣng và phát triӇn cӫa tôm tiên B.thailandensis ӣ tӯQJÿLӅu
nên FiFVҧQSKҭPWKѭѫQJPҥLSKөFYөWURQJQX{LWUӗQJWKӫ\VҧQPDQJOҥLKLӋXTXҧNLQK
WӃFDR
Trang 12&+ѬѪ1*,7Ә1*48$17¬,/,ӊ8 1.1 7әQJTXDQYӅFairy shrimp Branchinella thailandensis
1.1.1 .KiLTXiWFKXQJYӅ tôm tiên Thái Lan
QJKLrQFӭXFӫDLa-orsri Sanoamuang, Nukul Saengphan & Gopal Murugan ӣ khu vӵc
Thái Lan [7]
%ӝ $QRVWUDFD
+ӑ 7KDPQRFHSKDOLGDH3DFNDUG
Chi: Branchinella Sayce
Loài: Branchinella thailandensis
Ghi chú: aov: EXӗQJWUӭQJӣEөQJFyPjXYjQJcr: cercopods có màu cam, tov: nhánh
QJӵFFӫDEXӗQJWUӭQJWR ÿ{LFKkQDQ râu, ce: ÿ{LPҳt kép
DĈ һFÿLӇm hình thái
mPYjWӹOӋQӣFDRQKҩWOj87,67% B.thailandensis WKѭӡQJcó 6 phân khúc, dài 25 mm
(0,24 - LQ ÿһFELӋWOrQWӟLPPKRһFLQ &ѫWKӇFyWKӇÿѭӧFFKLDWKjQKEDSKҫQULrQJELӋW ÿҫXQJӵFYjEөQJ7{PWLrQ Thái Lan (B.thailandensis) có thân hình
Trang 13FKӭFQăQJÿѭӧFVӱGөQJÿӇEѫLOӝLFKRăQYjWKӣ&K~QJEѫLErQK{QJYӟL FһSFKkQ
WәQJFӝQJ YjFyKDLPҳWKDLEӝrâu 0ӝW Eӝrâu ӣWUrQ ÿҫX PӝW Eӝ NKiF ӣ JҫQ
PLӋQJ 7{PÿӵFFyrâu OӟQKѫQW{PFiLYjPӝWVӕORjL W{PÿӵF VӱGөQJrâu ÿӇEҳWW{P
giao SKӕL[8]
EĈ һFÿLӇm sinh sҧn
9zQJÿӡi cӫa tôm tiên khá ngҳn &RQFiLÿҿ trӭng cӭQJ WѭѫQJWӵ QKѭtrӭng nghӍ
Artemia) sӁ nҵm im trong chҩt nӅQNK{FKRÿӃn khi các hӗ chӭDÿҫ\Qѭӟc, tӯ các trӭng
nghӍ sӁ nӣ ra nauplii (ҩu trùng) Tôm "con" phát triӇn nhanh chóng, trҧi qua các giai
ÿRҥn lӝW[iFQyFyÿѭӧc mӝt bӝ vӓ mӟi trong mӛi lҫn lӝW[iFFKRÿӃn khi nó phát triӇn
thành mӝWFRQWUѭӣng thành và sinh sҧn Quá trình này diӉn ra nhanh chóng - tӯ mӝWÿӃn
ba tuҫQĈӃn cuӕLÿӡi, con cái tҥo ra các nang vӓ dày Các nang rҩt nhӓ, chúng không
thӇ nhìn thҩy bҵng mҳWWKѭӡng Vào cuӕi mùa xuân và mùa hè khi các hӗ Qѭӟc khô,
EăQJWURQJYjQҵm im trong bùn trong nhiӅu thұp kӹ và có thӇ hàng thӃ kӹ Cryptobiosis
(2004) mô tҧ tình trҥng bҩWWKѭӡng này: Mӝt trҥng thái sӕng cӫa mӝt sinh vұWÿӇ thích
nghi vӟLFiFÿLӅu kiӋQP{LWUѭӡng bҩt lӧLQKѭNK{KҥQÿyQJEăQJYjWKLӃu oxy, tҩt cҧ
FiFTXiWUuQKWUDRÿәi chҩWÿӅu dӯng lҥLQJăQFKһn sӵ sinh sҧn, phát triӇn Tuy nhiên,
trӭng nghӍ nӣ NKLPѭDWUӣ lҥLYjRPDÿ{QJKRһFÿҫXPD[XkQQăPVDX1Ӄu hҥn hán
xҧy ra, chúng có thӇ không nӣ WURQJYjLQăP7Uӭng cӫa mӝt sӕ loài có thӇ chìm xuӕng
ÿi\WURQJNKLWUӭng cӫa các loài khác có thӇ nәi lên mһWQѭӟc và trôi dҥt vào bӡ hӗ ÿӇ
lҳQJÿӑng (Dumont 2004) Mӝt con cái có thӇ ÿҿ tӟi bӕQPѭѫLPҿ trӭQJWURQJÿӡi, vӟi
mӛi mҿ chӭDYjLWUăPWUӭng, mang lҥi tәng khҧ QăQJVLQKVҧn lên tӟi 4.000 trӭng mӛi
con cái, trӭng nӣ trong vòng 3 ngày Trӭng chӏu nhiӋWÿӝ cao tӟi 99°C và thҩSÿӃn
-190°C và vүn tӗn tҥi TrӭQJPDÿ{QJWKѭӡng nӣ 30 giӡ sau khi tiӃp xúc vӟi Qѭӟc, và
QyÿҥWÿӃn sӵ WUѭӣng thành trong vòng 6.5 ngày Trӭng có thӇ tӗn tҥLÿӃn 3 tháng [8]
c ThӭFăQ
Tôm tiên Thái Lan (B.thailandensis) là mӝt loҥLW{PQѭӟc ngӑWFK~QJFzQÿѭӧc
gӑi là Artemia Qѭӟc ngӑt, tiӃng ViӋWWKѭӡng gӑi là tôm tiên Hҫu hӃWW{PWLrQOjORjLăQ
lӑFăQFiFKҥt nhӓ tӯ Qѭӟc, bao gӗm tҧo, vi khuҭQÿӝng vұt nguyên sinh, luân trùng và
mҧnh vөn và các chҩt hӳXFѫ&K~QJNK{QJSKkQELӋt lӵa chӑn con mӗi; thӭFăQ có kích
WKѭӟc phù hӧp thì ÿѭӧFÿѭDYjRFѫWKӇ Chúng rҩt nhҥy cҧm vӟi nhӳQJWKD\ÿәi bҩt lӧi
WURQJÿLӅu kiӋQQѭӟc và hóa chҩt
G3KkQELӋWFRQÿӵFYjFRQFiLtôm tiên B.thailandensis
&RQÿӵc và con cái ÿҥt WUѭӣng thành vào ngày 7 và 8 sau khi nӣ, vӟi chiӅu dài
tiêu chuҭn trung bình lҫQOѭӧt là 12.8 ± 0.9 mm và 15.2 ± 0.5 PP&RQÿӵFFyJDLÿӝc
nhҩt trên FiFFѫTXDQVLQKGөc hӛ trӧ cho quá trình thө tinh, tôm ÿӵc có 02 râu, râu thӭ
nhҩt nhô ra khӓLÿҫu, râu thӭ 2 ÿѭӧc sӱ dөQJÿӇ nҳm bҳt con cái trong quá trình giao
phӕi Con cái có buӗng trӭQJOѭӥng tính các tuyӃn vӓ ÿѭӧc tә chӭc thành hai cөm, hai
ErQWURQJÿyÿѫQYӏ tuyӃQÿѭӧc hình thành bӣi hai tӃ bào tuyӃn và mӝt ӕQJÿѫQ, tôm
cái có mӝt túi trӭng ӣ gӕFÿX{LSKtDVDXFiFFKkQ[9][23]
e 9zQJÿӡi cӫa tôm tiên B.thailandensis
Trong vòng 24h trӭng nӣ ra và mӝt ҩu trùng (nauplii) rҩt nhӓ xuҩt hiӋn và bҳt
ÿҫXEѫLYӟi nhӳng chuyӇQÿӝng giұt khi chúng tӵ ÿҭy mình qua cӝWQѭӟc, ҩu trùng cӫa
Trang 14B.thailandensis gҫQ QKѭ WURQJ VXӕt, màu trҳQJ ÿөc [8] Tôm "con" phát triӇn nhanh
chóng, trҧLTXDJLDLÿRҥn lӝt xác nghiêm trӑng, nyFyÿѭӧc mӝt bӝ [ѭѫQJPӟi trong mӛi
lҫn lӝW[iFFKRÿӃn khi nó phát triӇn thành mӝWFRQWUѭӣng thành và sinh sҧn Quá trình
này diӉn ra nhanh chóng - tӯ mӝWÿӃn ba tuҫQĈӃn cuӕLÿӡi, con cái tҥo ra các nang vӓ
dày Các nang rҩt nhӓ, chúng không thӇ nhìn thҩy bҵng mҳW WKѭӡng [10] Tôm tiên
B.thailandensis FyYzQJÿӡi ngҳn, mҩt khoҧng 6-8 tuҫn tùy thuӝc vào nhiӋWÿӝ và nguӗn
thӭFăQ&RQWUѭӣng thành cӫa nó có thӇ ÿҥWNtFKWKѭӟc tӯ ÿӃn 35mm trong khoҧng
thӡi gian này [8]
Hình 2 S phát tri͋ n phôi ͧ tôm tiên (ngu͛ n: Kasetsart University, Bangkok)
a Trӭng tôm tiên sau 1 giӡ QJkPWURQJQѭӟc, phôi vүn không phân biӋt và các hҥt
OzQJÿӓ WURQJSK{LÿDQJGҫn phát triӇQ 0NJLWrQ
b Sau 2 giӡ, phôi trong lӟp biӇu bì chia thành hai phҫn Mӝt nӱDÿӇ phân biӋt phҫn
SKtDWUѭӟc và phҫn phía sau, bӣi vì phҫQSKtDWUѭӟc rӝQJKѫQphҫn phía sau
c Sau 3 giӡ, phҫQSKtDWUѭӟc phát triӇQWKjQKÿҫu màu nâu và phҫn phía sau là vùng
ngӵc - bөng
d Sau 4 giӡ, phҫQSKtDWUѭӟc phát triӇn thành râu YjFiFFKkQEѫLcùng vӟi bҳWÿҫu
xuҩt hiӋn mҳt naupliar trung vӏ
e Sau 5 giӡ, phát triӇn hoàn chӍnh thành ҩu trùng (nauplius), râu thӭ nhҩt và thӭ
hai phát triӇQFNJQJQKѭOӛ chân lông hұu môn
f - h Sau 6-8 h, ҩu trùng (nauplius) nӣ ra tӯ lӟp biӇu bì phôi thành ҩXWUQJEѫLWӵ
do
I+uQKWKiLFҩXWU~FFӫDWUӭQJtôm tiên B.thailandensis
Trӭng cӫa tôm tiên Thái Lan có dҥng hình cҫu là mӝWP{KuQKÿDJLiFÿӅXÿһn
vӟi nhiӅu vӃt lõm sáu mһWNK{QJÿӅu Ngoài ra, Munuswamy et al (2009) cho rҵng phôi
cӫa tôm thҫQWLrQÿѭӧc bҧo vӋ bӣi sӵ hiӋn diӋn cӫa vӓ QJRjLGj\VDXÿyOjOӟp giӳa là
lӟp phӃ nang vӟi các hӕc nhӓ và lӟp biӇu bì phôi bên trong Hình thái cӫa vӓ ngoài là
duy nhҩt bҧo vӋ SK{LÿӇ chӏXÿѭӧc thӡi gian hút ҭPGjLĈѭӡng kính cӫa nang nҵm trong
khoҧng 180-200 µm [10]
Trang 15
Hình 3 4XpWFiFYLVyQJÿL ͏ n t͵ hình thái cҩu trúc cӫa trӭng (ngu͛ n: Kasetsart
University, Bangkok 10900)
Hình 1a: Cҩu tҥRErQQJRjLÿѭӧc tҥo thành tӯ các rһng núi vӟi các mһt dӕc
Hình 1b, c: Các vùng lõm lӛ chân lông và các hình chiӃu gai trên bӅ mһt cӫa vӓ
trӭng
Hình 1d: Hình thái cҩu trúc cӫa trӭng cҳt ngang cho thҩy ba lӟp vӓ trӭng
Ghi chú: a trӭng cӫa B.thailandensis cho thҩy hình dҥng hình cҫu vӟi mӝt hình
ÿDJLiFÿӅXÿһQ5Ĉѭӡng viӅn và D: Vùng lõm
E Ĉӏa hình bӅ mһt cӫa vӓ trӭng cho thҩy lӛ chân lông (P) và hình chiӃu gai (S)
c: Lӛ chân lông trên bӅ mһt cӫa vùng lõm nәi bұt (P)
d: Mһt cҳt ngang cӫa trӭng hút ҭm: EM Phôi, EC BiӇu bì phôi, AL Lӟp phӃ
nang và OC vӓ ngoài
Có thӇ thҩy rҵng phôi cӫa tôm tiên Thái Lan (B.thailandensis) ÿѭӧc bҧo vӋ khӓi
P{LWUѭӡng bên ngoài bӣi sӵ hiӋn diӋn cӫa lӟp vӓ ngoài dày, tiӃp theo là lӟp phӃ nang
giӳa và lӟp biӇu bì phôi trong cùng Theo Plodsomboon et al lӟp (~ 1 Netherm) Cҩu
trúc cӫa vӓ trӭng giúp hӛ trӧ ÿӇ chӕng lҥi thӡi gian hút ҭm dàiFNJQJQKѭÿLӅu kiӋn bҩt
lӧi tӯ P{LWUѭӡng sӕng [6][10]
ĈһFÿLӇPSKkQEӕFӫD tôm tiên B.thailandensis
Tôm tiên Thái Lan VӕQJӣ YQJÿҩWQJұSQѭӟFWҥPWKӡLFiQKÿӗQJ O~DPѭѫQJ
QѭӟF YHQ ÿѭӡQJ và YNJQJ QѭӟF ÿӑQJ WҥP WKӡL (Sanoamuang, Murugan, Weekers &
Dumont 2000; Rogers, Thaimuangphol, Saengphan & Sanoamuang 2013) tôm tiên
ra QKDQK EDRJӗPҩSWUӭQJVӟPWUѭӣQJWKjQKQKDQKYjEҳWÿҫXVҧQ [XҩWWUӭQJVӟP ÿӇ
1.1.3 ѬXÿLӇPFӫDtôm tiên B.thailandensis
Tôm tiên Thái Lan FyWLӅPQăQJWKѭѫQJPҥLFDRtrong QX{LWUӗQJWKӫ\VҧQ QKѭ
WKӡLJLDQWUѭӣQJWKjQKQKDQKNtFKWKѭӟFFѫWKӇOӟQWӹOӋVӕQJFDRNKҧQăQJVLQKVҧQnhanh Yj JLi WUӏ GLQK GѭӥQJ cao, B.thailandensis WѭѫQJ ÿѭѫQJ YӟL W{P QѭӟF PXӕL
Artemia (Saengphan et aO 'DUDUDWHWDO *ҫQÿk\WURQJPӝWQJKLrQFӭX
VRViQKYӅOӏFKVӱVӕQJÿһFÿLӇPFӫDEDORjLWӯ7KiL/DQ'DUDUDWHWDO ... 2011)
[8]
Tôm tiên Thái Lan (B .thailandensis) cung cҩp mӝt giá trӏ VLQKWKiLWKѭѫQJPҥi
và GLQKGѭӥng VӅ mһt sinh thái, cung cҩp thӭFăQFKR cá, tôm, thӭFăQVҥch không... sҧQQѭӟc ngӑt [12]
9DLWUzFӫDtôm tiên B .thailandensis
*ҫQÿk\tôm tiên Thái Lan (B .thailandensis) ÿm ÿѭӧF FRL Oj PӝW ORҥL WKӭF ăQ
VӕQJPӟLWURQJQX{LWUӗQJWKӫ\VҧQ 6ULSXWKRUQYj6DQRDPXDQJ ĈӕLYӟLFiFORҥLWKӵFSKҭPVӕQJWKD\WKӃPӟLQJѭӡLWDÿһFELӋWFK~êÿӃQÿһFÿLӇPGLQKGѭӥQJFӫD... 2013) tôm tiên
ra QKDQK EDRJӗPҩSWUӭQJVӟPWUѭӣQJWKjQKQKDQKYjEҳWÿҫXVҧQ [XҩWWUӭQJVӟP ÿӇ
1.1.3 ѬXÿLӇPFӫDtôm tiên B .thailandensis
Tôm tiên Thái