Trong PӛLFKӫ ÿӅ ÿѭӧF phân thành QKLӅX GҥQJ bài WұSFy bài WұS PүX và bài WұS WѭѫQJ Wӵ Lí WKX\ӃW ӣ PӛLFKӫ ÿӅ ÿѭӧF tóm WҳW GѭӟL GҥQJ các OӡL GһQ Ĉk\ là PӝW tài OLӋX có Eӕ FөF FKһW FKӁ trong
Trang 3ĈҤI HӐ&Ĉ¬1 ҸNG CӜNG HÒA XÃ HӜI CHӪ 1*+Ƭ$9, ӊT NAM
75Ѭ Ӡ1*Ĉ+63 Ĉӝc lұp ± Tӵ do ± Hҥnh phúc
KHOA HÓA
NHIӊM VӨ KHÓA LUҰN TӔT NGHIӊP
Hӑ và tên sinh viên : CAO NHҰT NAM
Lӟp : 11SHH
1 7rQÿӅ tài: ³+ ͏ th͙ ng hóa lý thuy͇ t và xây dng h͏ th͙ ng bài t̵ p Hóa h͕ c hͷu
F˯O ͣp 11 ph̯Q+LÿURFDFERQNK{QJQRYj+LÿURFDFERQWK˯PQK ̹m nâng cao ch̭ WO˱ ͫng d̩y h͕c cho h͕c sinh THPT´
2 Nguyên liӋu, dөng cө và thiӃt bӏ:
- Dӵa trên các yêu cҫu giúp cho hӑc sinh nҳm bҳWÿѭӧc bài hӑc mӝt cách dӉ
GjQJFNJQJQKѭJL~SFiFHPWLӃp thu bài hӑc mӝt cách tích cӵc bҵng hӋ thӕng lí
thuyӃt mӟLÿѭӧc xây dӵQJYjTXDÿy[k\GӵQJÿѭӧc hӋ thӕng bài tұp nhҵm
nâng cao kӃt quҧ hӑc tұSFKRFiFHPÿӕi vӟi hóa hӑc hӳXFѫÿһc biӋt là phҫn
+LÿURFDFERQNK{QJQRYj+LÿURFDFERQWKѫP
3 Nӝi dung nghiên cӭu:
- Nghiên cӭXFѫVӣ lí luұn và thӵc tiӉn vӅ chҩWOѭӧng dҥy hӑc hóa hӑc hӳXFѫ
lӟp 11 ӣ WUѭӡng THPT
- Nghiên cӭu, xây dӵng lҥi hӋ thӕng lí thuyӃt mӝt cách cө thӇ KѫQTXDÿyVRҥn
thҧo mӝt hӋ thӕng bài tұp nhҵm cӫng cӕ lҥi kiӃn thӭFÿmKӑc cӫa các em nhҵm
nâng cao chҩWOѭӧng dҥy hӑc hóa hӑc nói chung và hóa hӳXFѫQyLULrQJ
- ĈӅ xuҩt mӝt sӕ giáo án sӱ dөng hӋ thӕng lí thuyӃt vӯa mӟi xây dӵng và tiӃn
hành thӵc nghiӋm ӣ mӝt sӕ WUѭӡQJ7+37ÿӇ tiӃn hành kiêm chӭng
- Lӵa chӑQVѭXWҫm, xây dӵng mӝt hӋ thӕng bài tұSÿLӇn hình phҫn
+LÿURFDFERQNK{QJQRYj+LÿURFDFERQWKѫP
4 GiҧQJYLrQKѭӟng dүn: Th.S /ѭX7Kӏ Châu
5 1Jj\JLDRÿӅ tài: 27/05/2014
Trang 46 Ngày hoàn thành: 25/04/2015
Chӫ nhiӋ m khoa Giҧ QJYLrQKѭ ӟng dүn
(Kí và ghi rõ h͕ , tên) (Kí và ghi rõ h͕ , tên)
Trang 5LӠI CҦ0Ѫ1
Sau mӝt thӡi gian nghiên cӭXÿӃn nay luұQYăQÿmÿѭӧFKRjQWKjQKĈӇ hoàn
thành luұQ YăQ Qj\ QJRjL Vӵ cӕ gҳng cӫa bҧn thân, tôi còn nhұQ ÿѭӧc sӵ Kѭӟng
dүQJL~Sÿӥ nhiӋt tình cӫa các thҫy cô giáo, bҥQEqFQJJLDÿuQK
Tôi xin gӱi lӡi cҧPѫQVkXVҳFÿӃQF{/ѭX7Kӏ &KkX&{OjQJѭӡLÿmKѭӟng
dүn trӵc tiӃp, luôn tұQ WuQK JL~S ÿӥ ÿyQJ JyS QKLӅu ý kiӃn quan trӑng và bә ích
trong suӕt quá trình tôi thӵc hiӋn luұQYăQQj\
Tôi xin gӱi lӡi cҧP ѫQ VkX VҳF ÿӃn các thҫy cô giáo trong tә SKѭѫQJ SKiS
giҧng dҥy và toàn thӇ các thҫy cô giáo cӫa khoa Hóa hӑc ± 7UѭӡQJĈ+63Ĉj1ҹng
ÿmJySêWҥRÿLӅu kiӋn thuұn lӧi giúp tôi hoàn thành luұQYăQ
Tôi xin chân thành cҧPѫQFiFEҥn lӟS6++FQJJLDÿuQKÿmOX{QJL~Sÿӥ,
ÿӝng viên tôi trong suӕt quá trình tôi thӵc hiӋn luұQYăQ
Xin trân trӑng cҧPѫQ
Ĉj1 ̽QJQJj\WKiQJQăP
Cao Nhұt Nam
Trang 6DANH MӨC CÁC BҦNG
1 Bҧng 3.1: Danh sách các lӟp TN ± Ĉ& 102
2 Bҧng 3.2: Tәng hӧp kӃt quҧ kiӇm tra bài kiӇm tra ¶ 104
3 Bҧng 3.3: Thӕng kê ý kiӃQÿiQKJLiFӫa giáo viên vӅ hӋ thӕng lí
Trang 8DANH MӨC CÁC CHӲ VIӂT TҲT
CTCT : Công thӭc cҩu tҥo CTPT : Công thӭc phân tӱ CTTQ : Công thӭc tәng quát
HC : +LÿURFDFERQ3ѭ : phҧn ӭng
ThS : ThҥFVƭ
VD : Ví dө
HS : Hӑc sinh
GV : Giáo viên BTHH : Bài tұp hóa hӑc
%ÿ : %DQÿҫu
Trang 9MӨC LӨC
MӢ ĈҪU 1
1 /tGRFKӑQÿӅWjL 1
2 0өFÿtFKQJKLrQFӭX 1
3 NhLӋPYөFӫDÿӅWjL 2
4 ĈӕLWѭӧQJYjNKiFKWKӇQJKLrQFӭX 2
5 3KҥPYLQJKLrQFӭX 2
6 *LҧWKX\ӃWNKRDKӑF 2
7 3KѭѫQJSKiSYjFiFSKѭѫQJWLӋQQJKLrQFӭX 2
8 ĈyQJJySFӫDÿӅWjL 2
&+ѬѪ1*,&Ѫ6 Ӣ LÝ LUҰN VÀ THӴC TIӈN CӪ$Ĉ ӄ TÀI 4
1.1 7Ә1*48$19Ҩ1Ĉӄ1*+,Ç1&Ӭ8 4
1.1.1 0ӝWVӕViFKYLӃWYӅEjLWұSKyDKӑF 4
1.1.2 0ӝWVӕOXұQiQOXұQYăQQJKLrQFӭXNKRDKӑF 6
1.2 /é7+8<ӂ7 7
1.3 %¬,7Ұ3+Ï$+Ӑ& 7
1.3.1 .KiLQLӋPEjLWұSFkXKӓLEjLWRiQ 7
1.3.2 Tác GөQJFӫDEjLWұSKyDKӑF 8
1.3.3 3KkQORҥLEjLWұSKyDKӑF 9
1.3.4 9ӏWUtFӫDEjLWұS 10
1.3.5 ĈLӅXNLӋQÿӇKӑFVLQKJLҧLEjLWұSÿѭӧFWӕW 11
1.3.6 ;XKѭӟQJSKiWWULӇQFӫDEjLWұSKyDKӑF 11
1.3.7 0ӝWVӕSKѭѫQJSKiSJLҧLEjLWұSKyDKӑFKӳXFѫ 12
1.3.8 &iFELӋQSKiSQkQJFDRKLӋXTXҧGҥ\KӑF 12
1.4 1+Ӳ1*<ӂ87Ӕ&Ѫ%Ҧ1 Ҧ1+ +ѬӢ1*Ĉӂ1.ӂ748Ҧ+Ӑ& 7Ұ30Ð1+Ï$&Ӫ$+Ӑ&6,1+7+37 13
1.4.1 <ӃXWӕFKӫTXDQ 13
1.4.2 <ӃXWӕNKiFKTXDQ 14
Trang 10TÓM TҲ7&+ѬѪ1*, 15
&+ѬѪ1*+ ӊ THӔNG HÓA LÝ THUYӂT VÀ XÂY DӴNG Hӊ THӔNG BÀI TҰP HÓA HӐC HӲ8&Ѫ/ ӞP 11 PHҪN HIDROCACBON KHÔNG NO VÀ HIDROCACBON 7+Ѫ01+ ҴM NÂNG CAO CHҨ7/Ѭ ӦNG HӐC TҰP CHO HӐC SINH THPT 16
2.1 +ӊ7+Ӕ1*+Ï$/é7+8<ӂ7+Ï$+Ӑ&+Ӳ8&Ѫ/Ӟ33+Ҫ1 +,'52&$&%21.+Ð1*129¬+,'52&$&%217+Ѫ0 16
2.1.1 1JX\rQWҳF[k\GӵQJKӋWKӕQJKyDOêWKX\ӃW 16
2.1.2 4X\WUuQKKӋWKӕQJKyDOêWKX\ӃWKyDKӳXFѫOӟS 19
2.1.3 +ӋWKӕQJOêWKX\ӃWKyDKӑFKӳXFѫOӟSSKҫQKLGURFDFERQNK{QJQR YjKLGURFDFERQWKѫP 21
2.2 ;Æ<'Ӵ1*+ӊ7+Ӕ1*%¬,7Ұ3+Ï$+Ӑ&+Ӳ8&Ѫ/Ӟ3 3+Ҫ1+,'52&$&%21.+Ð1*129¬+ ,'52&$&%217+Ѫ0 1+Ҵ01Æ1*&$2&+Ҩ7/ѬӦ1*'Ҥ<+Ӑ&&+2+Ӑ&6,1+7+37 32 2.2.1 1JX\rQWҳF[k\GӵQJKӋWKӕQJEjLWұSKyDKӑFKӳXFѫOӟS 33
2.2.2 4X\WUuQK[k\GӵQJKӋWKӕQJEjLWұSKyDKӑFKӳXFѫOӟS 35
2.2.3 +ӋWKӕQJEjLWұSKӳXFѫOӟSSKҫQKLGURFDFERQNK{QJQRYj KLGURFDFERQWKѫP 38
2.3 6Ӱ'Ө1*+ӊ7+Ӕ1*/é7+8<ӂ79¬%¬,7Ұ36$8.+,Ĉ ;Æ<'Ӵ1*9¬+ӊ7+Ӕ1*+Ï$ 69
2.3.1 6ӱGөQJKӋWKӕQJOêWKX\ӃW 69
2.3.2 6ӱGөQJKӋWKӕQJEjLWұS 74
2.4 0Ӝ76Ӕ*,È2È16Ӱ'Ө1*+ӊ7+Ӕ1*/é7+8<ӂ79¬%¬, 7Ұ30Ӟ,;Æ<'Ӵ1* 76
2.4.1 *LiRiQEjL³$QNDÿLHQ´ 76
2.4.2 *LiRiQEjL³$QNLQ´ 82
2.4.3 *LiRiQEjL³%HQ]HQYj$QN\OEHQ]HQ´ 90
7Ï07Ҳ7&+ѬѪ1* 101
&+ѬѪ1*7+ ӴC NGHIӊ06Ѭ3+ ҤM 102
3.1 0Ө&ĈË&+7+Ӵ&1*+,ӊ0 102
3.2 1+,ӊ09Ө7+Ӵ&1*+,ӊ0 102
3.3 ĈӔ,7ѬӦ1*7+Ӵ&1*+,ӊ0 102
Trang 113.4 7,ӂ17 5Î1+7+Ӵ&1*+,ӊ0 103
3.4.1 &KXҭQEӏWKӵFQJKLӋP 103
3.4.2 7LӃQKjQKWKӵFQJKLӋP 103
3.4.3 ĈiQKJLiNӃWTXҧWKӵFQJKLӋP 103
3.5 ӂ748Ҧ7+Ӵ&1*+,ӊ0 103
3.5.1 .ӃWTXҧNLӇPWUDSK~WYӅ$QNDÿLHQ$nkin, Ankylbenzen 103
3.5.2 7KӕQJNrêNLӃQÿiQKJLiFӫDFiFJLiRYLrQYӅKӋWKӕQJOêWKX\ӃWYjKӋ WKӕQJEjLWұS 104
3.6 PHÂ17Ë&+.ӂ748Ҧ7+Ӵ&1*+,ӊ0 108
3.6.1 3KkQWtFKYӅPһWÿӏQKOѭӧQJ 108
3.6.2 3KkQWtFKNӃWTXҧYӅPһWÿӏQKWtQK 109
7Ï07Ҳ7&+ѬѪ1* 110
.ӂ7/8Ұ1 111
7¬,/,ӊ87+$0.+Ҧ2 113
3+Ө/Ө& 115
Trang 12YӳQJ ÿѭӧF SKѭѫQJ SKiS JLҧL WKu KӑF VLQK NKy QҳP EҳW ÿѭӧFNLӃQ WKӭF Ӣ WUѭӡQJ
WUXQJKӑF SKәWK{QJ KӑF VLQKÿѭӧFOjPTXHQ YӟLKyD KӳXFѫӣKӑF Nu,, OӟS
QKѭQJOѭӧQJNLӃQWKӭFTXiQKLӅXVӕGҥQJEjLWұSOҥLSKRQJSK~PӟLOҥQrQFiFHPNKy NKăQ WURQJ YLӋF ÿӏQK KѭӟQJ FiFK JLҧL Yj WUӣ QrQ WKө ÿӝQJ WURQJ FiF WLӃW hóa
Trang 137 3KѭѫQJSKiSYjFiFSKѭѫQJWL ӋQQJKLrQFӭX
- &iFSKѭѫQJSKiSQJKLrQFӭXOtWKX\ӃWÿӑFYjQJKLrQFӭXFiFWjLOLӋXOLrQTXDQ
ÿӃQÿӅWjLSKkQWtFKWәQJKӧSYjNKiLTXiWKyD
- &iFSKѭѫQJSKiSQJKLrQFӭXWKӵFWLӉQSKѭѫQJSKiSÿLӅXWUDYjWKXWKұSWK{QJWLQSKѭѫQJSKiSWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP
- 3KѭѫQJSKiSWKӕQJNrWRiQKӑF
8 ĈyQJJySFӫDÿӅWjL
Trang 14- +ӋWKӕQJKyDOtWKX\ӃWSKҫQKyDKӑFKӳXFѫOӟSJL~SKӑFVLQKGӉQKӟGӉYұQGөQJ
- ;k\GӵQJKӋWKӕQJEjLWұSSKKӧSYӟLWUuQKÿӝKӑFVLQKӣPӝWVӕWUѭӡQJ7+37
WURQJSKҥPYL73Ĉj1ҹQJQyLULrQJYjFҧQѭӟFQyLFKXQJ
- ĈӅ[XҩWFiFELӋQSKiSVӱGөQJKӋWKӕQJOtWKX\ӃWVӱGөQJKӋWKӕQJEjLWұSÿҥWKLӋXTXҧ
Trang 15&+ѬѪ1*,&Ѫ6 Ӣ LÝ LUҰN VÀ THӴC TIӈN CӪ$Ĉ ӄ TÀI
1.1 7Ә1*48$19Ҩ1Ĉӄ1*+,Ç1&Ӭ8
1.1.1 0ӝWVӕViFKYLӃWYӅEjLWұSKyDKӑF
+Ӌ WKӕQJ hóa lí WKX\ӃW và xây GӵQJ KӋ WKӕQJ bài WұS hóa KӑF KӳX Fѫ ÿm ÿѭӧF
WKӵF KLӋQ Wӯ UҩW lâu EӣL QKLӅX giáo viên và JLҧQJ viên Tuy nhiên, PӝWKӋ WKӕQJ lí
WKX\ӃW hóa KӑF KӳX FѫSK KӧS YӟL KӑF sinh trung bình \ӃX FKѭD ÿѭӧF QKLӅX tác
JLҧ quan tâm Bên FҥQK ÿy các ҩQ SKҭP và OXұQ YăQ KҫX QKѭ không ÿѭD ra ELӋQ
pháp Vӱ GөQJ KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW và KӋ WKӕQJ bài WұS ÿҥW KLӋX TXҧ 6DXÿk\HP xin JLӟL WKLӋX PӝWVӕViFKFNJQJQKѭcông trình QJKLrQFӭXcó liên quan và JҫQ YӟL ÿӅ
- &KѭѫQJ II: 1LWѫ ± Photpho
- &KѭѫQJ III: +LÿURFDFERQ
Ӣ PӛL FKѭѫQJ bao JӗP QKLӅX FKӫ ÿӅ các FKӫ ÿӅ là các Nƭ QăQJ FҫQ rèn
OX\ӋQ cho KӑF sinh Trong PӛLFKӫ ÿӅ ÿѭӧF phân thành QKLӅX GҥQJ bài WұSFy bài
WұS PүX và bài WұS WѭѫQJ Wӵ Lí WKX\ӃW ӣ PӛLFKӫ ÿӅ ÿѭӧF tóm WҳW GѭӟL GҥQJ các
OӡL GһQ
Ĉk\ là PӝW tài OLӋX có Eӕ FөF FKһW FKӁ trong YLӋF phân ORҥL bài WұS hóa KӑF
Tuy nhiên do chú WUӑQJ phân ORҥL bài WұS nên lí WKX\ӃW ÿѭӧF YLӃW UӡL UҥF không có
KӋ WKӕQJ ÿLӅX này gây khó NKăQ cho KӑF sinh trong YLӋF KӋ WKӕQJ hóa lí WKX\ӃW
x ³3KkQ ORҥL và SKѭѫQJ pháp JLҧL toán hóa KӳX Fѫ´ FӫD tác JLҧ Quan
Trang 16Hán Thành, NXB Giáo GөF (2000)
ҨQSKҭP có 2 SKҫQ
- 3KҫQ 1: Các GҥQJ toán hóa KӳX Fѫ WKѭӡQJ JһS và PӝW Vӕ SKѭѫQJ pháp JLҧLthông GөQJ
- 3KҫQ 2: 3KѭѫQJ pháp JLҧL bài toán hóa KӑF theo WӯQJ ORҥL KӧS FKҩW KӳX FѫÿLӇQ hình
ҨQ SKҭP trình bày các SKѭѫQJ pháp JLҧL bài toán hóa KӑF WѭѫQJ ÿӕL ÿҫ\
ÿӫ và có KӋ WKӕQJ Các SKѭѫQJ pháp JLҧL bài toán hóa KӑF KӳX Fѫ ÿѭӧF OLӋW kê chi WLӃW và phân thành các GҥQJ bài WұS Fө WKӇ có bài WұS ÿLӇQ hình và bài WұSWѭѫQJ Wӵ Ĉk\ là PӝW tài OLӋX tham NKҧR Eә ích cho giáo viên và KӑF sinh Tuy
nhiên do ÿѭӧF YLӃW Wӯ QăP 2000 nên tài OLӋX FKӍ gói JӑQ trong phҫQ bài WұS WӵOXұQ FKѭD có Pӣ UӝQJ các SKѭѫQJ pháp JLҧL bài WұS WUҳF QJKLӋP
x ³&iF SKѭѫQJ pháp JLҧL nhanh bài WұS WUҳF QJKLӋP hóa KӑF´ FӫD tác
JLҧ Ngô 1JӑF An, NXB Giáo GөF (2010)
ҨQSKҭPFyFKѭѫQJ
- &KѭѫQJ 1: Các SKѭѫQJ pháp JLҧL nhanh bài WұS WUҳF QJKLӋm hóa KӑF
- &KѭѫQJ 2: Bài WұS WUҳF QJKLӋP khách quan
1ӝL dung ҩQ SKҭP WұS trung vào các SKѭѫQJ pháp JLҧL nhanh bài WұS WUҳFQJKLӋP khách quan Các SKѭѫQJ pháp JLҧL nhanh ÿѭӧF tác JLҧ tóm WҳW chi WLӃW QӝLdung và SKѭѫQJ pháp Vӱ GөQJ Ӣ PӛL QӝL dung tác JLҧÿӅX có Oҩ\ ví Gө bài WұSÿLӇQ hình và bài WұS áp GөQJ Ĉk\ là PӝWtài OLӋX Eә ích cho giáo viên và KӑF sinh
QKҵP ôn thi WӕW QJKLӋS và OX\ӋQ thi ÿҥL KӑF Tuy nhiên do chú WUӑQJ vào các
SKѭѫQJ pháp JLҧL nhanh nên các bài WұS hóa KӑF Pӣ UӝQJ xuyên VXӕW FKѭѫQJtrình hóa KӑF ӣ SKә thông ĈLӅX này gây khó NKăQ cho KӑF sinh trung bình và \ӃXtrong YLӋF tham NKҧR và áp GөQJ
Ngoài các ҩQ SKҭP NӇtrên thì trên WKӏ WUѭӡQJ sách tham NKҧRcòn UҩW QKLӅX ҩQ SKҭPQKѭ
Trang 17- Ngô 1JӑF An (2002), Bài W̵S WU̷F QJKL͏P hoá K͕F THPT NXB Giáo GөF
Hà 1ӝL
- Ngô 1JӑF An (2005), Bài W̵S hóa K͕F FK͕Q O͕F THPT SK̯Q KLÿURFDFERQ
NXB Giáo GөF
- 1JX\ӉQ 7Kӏ 1JӑF Ánh- Hoàng Kim Ngân (2007), 7X\͋Q W̵S 900 bài W̵S
WU̷F QJKL͏P hoá K͕F NXB Thanh Hoá, Thanh Hóa
- 3KҥP ĈӭF Bình (2002), 7X\͋Q W̵S 117 bài toán hóa KͷX F˯ NXB ĈӗQJ
Nai
- 3KҥP ĈӭF Bình- Lê 7Kӏ Tam(2006), 800 câu K͗L và bài W̵S WU̷F QJKL͏P
hóa K͕F NXB ĈҥL KӑF 6ѭ SKҥP
1.1.2 0ӝWVӕOXұQiQOXұQYăQQJKLrQFӭXNKRDKӑF
Bên FҥQK ÿy FNJQJ có các OXұQ YăQ OXұQ án khóa OXұQ WӕW QJKLӋS JҫQ YӟL
công trình nghiên FӭX FӫD chúng tôi QKѭ
- 1JX\ӉQ 7Kӏ +ӗQJ Châu (2004), 6͵ GͭQJ SK˱˯QJ pháp WU̷F QJKL͏P
khách quan QKL͉X OD FK͕Q vào NL͋P tra và ÿiQK giá N͇W TX̫ K͕F W̵S FͯD K͕F
sinh SK̯Q +LÿURFDFERQ P̩FK Kͧ, Khóa OXұQ WӕW QJKLӋS 7UѭӡQJ ĈҥL KӑF 6ѭ
SKҥP TPHCM
- Phan 7Kӏ Thùy (2005), Phân OR̩L và SK˱˯QJ pháp JL̫L bài W̵S
+LÿURFDFERQ, Khóa OXұQ WӕW QJKLӋS 7UѭӡQJ ĈҥL KӑF 6ѭ SKҥP TPHCM
- 1JX\ӉQ Tân 4XӕF (2008), 3K˱˯QJ pháp JL̫L bài W̵S WU̷F QJKL͏P hóa
KͷX F˯ OͣS 11, Khóa OXұQ WӕW QJKLӋS 7UѭӡQJ ĈҥL KӑF 6ѭ SKҥP TPHCM
- Hoàng 7Kӏ LӅX Dung (2007), Xây GQJ K͏ WK͙QJ câu K͗L WU̷F QJKL͏P ÿ͋
NL͋P tra ÿiQK giá NL͇Q WKͱF K͕F sinh OͣS 11 và 12 PTTH, /XұQ YăQ 7KҥF Vƭ
Giáo GөF KӑF 7UѭӡQJ ĈҥL KӑF 6ѭ SKҥP +XӃ
- 9ăQ 7Kӏ 1JӑF Linh (2008), Xây GQJ câu K͗L WU̷F QJKL͏P khách quan
QKL͉X OD FK͕Q SK̯Q KͫS FK̭W KͷX F˯ có nhóm FKͱF OͣS 11 - FK˱˯QJ trình
F˯ E̫Q, /XұQ YăQ 7KҥF Vƭ Giáo GөF KӑF Trѭӡng ĈҥL KӑF 6ѭ phҥm TPHCM
- 9NJ Anh 7XҩQ (2006), Xây GQJ K͏ WK͙QJ bài W̵S hóa K͕F QK̹P rèn
Trang 18OX\͏Q W˱ duy trong YL͏F E͛L G˱ͩQJ K͕F sinh JL͗L hóa K͕F ͧ WU˱ͥQ g THPT,
/XұQ án 7LӃQ 6ƭ 7UѭӡQJ ĈҥL KӑF 6ѭ SKҥP Hà 1ӝL
1.2 /é7+8<ӂ7
/ê WKX\ӃW ÿѭӧF KLӇX Oj WRjQ WKӇ QKӳQJ NKiL QLӋP WUӯX WѭӧQJ KӧS WKjQK KӋ
WKӕQJ GQJ OjP Fѫ Vӣ FKR YLӋF KLӇX ELӃW PӝW NKRD KӑF PӝW Nӻ WKXұW PӝW QJKӋ
Trang 19OӡLJLҧLÿiSPjOӡLJLҧLÿiSQj\YӅWRjQEӝKRһFWӯQJSKҫQNK{QJӣWUҥQJWKiLFyVҹQFӫDQJѭӡLJLҧLWҥLWKӡLÿLӇPPjEjLWұSÿѭӧFÿһWUD´
1.3.2 7iFGөQJFӫDEjLWұSKyDKӑF
a 7iFGͭQJWUtGͭF
- Giúp cho KӑF sinh KLӇX ÿѭӧF PӝW cách chính xác các khái QLӋP hóa KӑF QҳP
ÿѭӧF EҧQ cKҩW FӫD WӯQJ khái QLӋP ÿm KӑF
- Có ÿLӅX NLӋQ ÿӇ rèn OX\ӋQ FӫQJ Fӕ và NKҳF sâu các NLӃQ WKӭF hóa KӑF Fѫ EҧQ
KLӇX ÿѭӧF PӕL quan KӋ JLӳD các QӝL dung NLӃQ WKӭF Fѫ EҧQ
- Góp SKҫQ hình thành ÿѭӧF QKӳQJ Nƭ QăQJ Nƭ [ҧR FҫQ WKLӃW YӅ Eӝ môn hóa KӑF
ӣ HS, giúp Kӑ sӱ GөQJ ngôn QJӳ hóa KӑF ÿ~QJ FKXҭQ xác
- BTHH còn ÿѭӧF Vӱ GөQJ QKLӅX trong quá trình FKXҭQ Eӏ nghiên FӭX các NLӃQ
BT hóa KӑF có tác GөQJ giáo GөF ÿҥR ÿӭF Wѭ WѭӣQJ vì khi JLҧL bài WұS HS VӁ
Wӵ rèn OX\ӋQ cho mình QKӳQJ SKҭP FKҩW WӕW FӫD con QJѭӡL QKѭ tính kiên QKүQ
Trang 20FKӏX khó, FҭQ WKұQ chính xác, khoa KӑF tính trung WKӵF tính sáng WҥR lòng yêu thích Eӝ môn
c 7iFGͭQJJLiRGͭFNƭWKX̵WW͝QJKͫS
Có NKҧ QăQJ ÿӇ JҳQ NӃW các QӝL dung KӑF WұS ӣ WUѭӡQJ YӟL WKӵF WLӉQ ÿD GҥQJphong phú FӫD ÿӡL VӕQJ xã KӝL KRһF trong VҧQ [XҩW hóa KӑF WKӇ KLӋQ trong QӝLdung BTHH các nguyên WҳF Nƭ thuұW WәQJ KӧS QKѭ nguyên WҳF QJѭӧF dòng, WұQGөQJ QKLӋW SKҧQ ӭQJ
1.3.3 3KkQORҥLEjLWұSKyDKӑF
Tùy vào Fѫ Vӣ phân ORҥL mà có QKLӅX cách phân ORҥL EjL WұS hóa KӑF khác
nhau Sau ÿk\ là các cách phân ORҥL bài WұS hóa KӑF
a 'D vào Q͡L dung toán K͕F FͯD bài W̵S hóa K͕F
- Bài WұS ÿӏQK tính (không có tính toán)
- Bài WұS ÿӏQK OѭӧQJ (có tính toán)
b 'D vào Q͡L dung FKͯ ÿ̩R FͯD bài W̵S hóa K͕F
d 'D vào FKͱF QăQJ FͯD bài W̵S
- Bài WұS tái KLӋQ NLӃQ WKӭF KLӇX ELӃW YұQGөQJ
- Bài WұS rèn OX\ӋQ Wѭ duy ÿӝF OұS sáng WҥR (phân WtFKWәQJ KӧS ÿiQK giá)
Trang 21e 'D vào NL͋X hay G̩QJ bài W̵S
- Bài WұS xác ÿӏQK công WKӭF phân Wӱ FӫD KӧS FKҩW
- Bài WұS WUҳF QJKLӋP khách quan
- Bài WұS WUҳF QJKLӋP Wӵ OXұQ
h 'D vào SK˱˯QJ pháp JL̫L bài W̵S
- Bài WұS tính theo công WKӭF và SKѭѫQJ trình
- Bài WұS ELӋQ OXұQ
- Bài WұS dùng các giá WUӏ trung bình
Trang 22kiӇm tra kiӃn thӭc Quan niӋm ÿy FKѭD thұt ÿ~QJ làm giҧm tác dөng cӫa BT khi
dҥy hӑc
GV có thӇ sӱ dөng BT ӣ bҩt cӭ lúc nào, bҩt cӭ QѫL nào khi thҩy nó có thӇ
giúp mình thӓa mãn nhiӋm vө dҥy hӑc và mөc ÿtFK dҥy hӑc 1Jѭӧc lҥi, GV hoàn
toàn có thӇ không sӱ dөng BT khi ÿLӅu ÿy không cҫn thiӃt cho công viӋc giҧng
dҥy cӫa mình
BTHH không phҧi là nӝi dөng QKѭQJ nó chӭa ÿӵng nӝi dung dҥy hӑc BT
phҧi phù hӧp vӟi nӝi dung dҥy hӑc, vӟi QăQJ lӵc nhұn thӭc cӫa hӑc sinh và phҧi
phөc vө ÿѭӧc ý ÿӗ cӫa GV Khi ra mӝt bài tұp phҧi xác ÿӏnh ÿ~QJ vӏ trí cӫa nó
ÿӇ BT trӣ thành mӝt bӝ phұn hӳu Fѫ cӫa hӋ thӕng kiӃn thӭc cҫn truyӅn thө
1.3.5 ĈLӅXNLӋQÿӇKӑFVLQKJLҧLEjLWұSÿѭӧFWӕW
- 1ҳPFKҳFOêWKX\ӃWFiFÿӏQKOXұWTXLWҳFFiFTXiWUuQKKyDKӑFWtQKFKҩWOêKyDKӑFFӫDFiFFKҩW
- 1ҳP ÿѭӧF FiF GҥQJ EjL WұS Fѫ EҧQ QKDQK FKyQJ [iF ÿӏQK EjL WұS FҫQ JLҧL
1.3.6 ;XKѭӟQJSKiWWULӇQFӫDEjLWұSKyDKӑF
7KHRÿiQKJLiFӫDQKLӅXQKjNKRDKӑF[XKѭӟQJ[k\GӵQJ%7KyDKӑFKLӋQ
nay là:
- /RҥL Eӓ QKӳQJ EjL WұS Fy QӝL GXQJ KyD KӑF QJKqR QjQ QKѭQJ OҥL FҫQ ÿӃQ
QKӳQJ WKXұW WRiQ SKӭF WҥS ÿӇ JLҧL KӋ QKLӅX ҭQ QKLӅX SKѭѫQJ WUuQK EҩW SKѭѫQJWUuQKSKѭѫQJWUuQKEұFFҩSVӕFӝQJFҩSVӕQKkQ«
Trang 23- /RҥLEӓQKӳQJEjLWұSFyQӝLGXQJOpROҳWJLҧÿӏQKUҳFUӕLSKӭFWҥS[DUӡLKRһFSKLWKӵFWLӉQKyDKӑF
Trang 24- 7ҥRNK{QJNKtOӟSKӑF
1.4 1+Ӳ1* <ӂ8 7Ӕ &Ѫ %Ҧ1 Ҧ1+ +ѬӢ1* Ĉӂ1 ӂ7 48Ҧ +Ӑ& 7Ұ3 0Ð1+Ï$&Ӫ$+Ӑ&6,1+7+37
Tâm lí FӫD KӑF sinh ҧQK KѭӣQJ khá OӟQ ÿӃn NӃW TXҧ KӑF WұS Eӝ môn hóa KӑF
- +ӑF sinh có tâm WUҥQJ vui Yҿ không FKӍ WLӃS thu ÿѭӧF QKLӅX NLӃQ WKӭF YӅ
Vӕ OѭӧQJ mà còn giúp KӑF sinh QKӟ lâu KѫQ YӅ FKҩW OѭӧQJ 1JѭӧF OҥL QӃX KӑF
sinh Eӏ stress, EXӗQ SKLӅQ lo âu thì KLӋX TXҧ FӫD YLӋFWLӃS thu bài Kӑc là UҩW WKҩS
do ÿy ҧQK KѭӣQJ [ҩX ÿӃQ NӃWTXҧ KӑF WұS
- Lòng ham mê KӑF KӓL là PӝW \ӃX Wӕ tâm lí quan WUӑQJ giúp KӑF sinh có
ÿӝQJ OӵF Wӵ tìm tòi NLӃQ WKӭFWӵ FKLӃP OƭQK tri WKӭF +ӑF sinh có lòng ham mê KӑF
KӓL FҧP WKҩ\ KӭQJ thú YӟL NLӃQ WKӭF NKLӃQ cho quá trình WLӃS thu NLӃQ WKӭF WUӣ
nên nhanh KѫQ và có KLӋX TXҧ KѫQ GүQ ÿӃQ ÿҥW ÿѭӧF NӃW TXҧ KӑF WұS WӕW KѫQ
1JѭӧF OҥL YӟL lòng ham mê KӑF KӓL là không có PөF ÿtFK KӑF (không WKҩ\
ÿѭӧF ý QJKƭD FӫD YLӋF KӑF <ӃX Wӕ tâm lí này VӁ làm KӑF sinh PҩW ÿӏQK KѭӟQJ,
không WKҩ\ ÿѭӧF ý QJKƭD FӫD YLӋF WLӃS thu NLӃQWKӭF do ÿy NӃWTXҧ KӑF WұS FӫD
QKӳQJ KӑF sinh này VӁ không cao
b <͇XW͙W˱GX\
Bên FҥQK \ӃX Wӕ tâm lí thì \ӃX Wӕ Wѭ duy FNJQJ là PӝW trong QKӳQJ \ӃX Wӕ
quan WUӑQJ góp SKҫQ nâng cao NӃW TXҧ KӑF WұS cho KӑF siQK1KӳQJ KӑF sinh có
Wѭ duy WӕW VӁ có QKӳQJ thao tác Wѭ duy WӕW (phân tích, so ViQKWәQJ KӧS khái quát
hóa, WUӯX WѭӧQJ KyD« 7ѭ duy WӕW VӁ giúp KӑF sinh liên NӃW ÿѭӧF các NLӃQ WKӭF
OҥL YӟL nhau thành PӝW KӋ WKӕQJ ÿLӅX này VӁ giúp KӑF sinh QKӟ lâu KѫQ và JLҧL
TX\ӃW các bài WұS hóa KӑF PӝW cách nhanh chóng và chính xác KѫQ1JѭӧF OҥL
QKӳQJ KӑF sinh có tuy duy kém VӁ không WKҩ\ ÿѭӧF tính KӋ WKӕQJ FӫD NLӃQ WKӭF
Trang 25ÿӕL YӟL KӑF sinh ÿy NLӃQ WKӭF là QKӳQJ mãng UӡL UҥF Do ÿy YLӋF WLӃS thu NLӃQWKӭF WUӣ nên khó NKăQ GүQ ÿӃQ NӃW TXҧ KӑF WұS FNJQJ Eӏ ҧQK KѭӣQJ theo
1.4.2 <ӃXWӕNKiFKTXDQ
a Ĉ̿F thù E͡ môn hóa K͕F
%ӝ môn hóa KӑF là PӝW môn WKӵF QJKLӋP nên YLӋF Gҥ\ và KӑF Hóa KӑFJҳQ OLӅQ YӟL WKӵF QJKLӋP Do ÿy PӝW Vӕ NLӃQ WKӭF hóa KӑF ÿѭӧF xây GӵQJ hoàn toàn trên WKӵF nghiӋP FKӭ không WKӇ nào Gӵ ÿRiQ ÿѭӧF Ví Gө QKѭ WKX\ӃW lai hóa, các công WKӭF FҩX WҥR ÿӝ dài liên NӃW momen OѭӥQJ FӵF« YӟL ÿLӅX NLӋQ FӫDQѭӟF ta thì KӑF sinh FKӍ ÿѭӧF KӑF trên lí WKX\ӃW FKӭ ít ÿѭӧF WKӵF hành thí QJKLӋP do ÿy ҧQK KѭӣQJ không QKӓ ÿӃQ YLӋF tLӃS thu NLӃQ WKӭF Eӝ môn hóa KӑF1KӳQJ bài WұS YӅ QKұQ ELӃW FKҩW luôn là bài WұS gây khó NKăQ cho KӑF sinh SKәthông, vì WҩW Fҧ bài WұS QKұQ ELӃW ÿӅX FKӍ ÿѭӧF WKӵF hành trên JLҩ\ FKӭ không ÿѭӧF WKӵF hành trong phòng thí QJKLӋP Bên FҥQK ÿy các công WKӭF FҩX WҥR phân
Wӱ KӧS FKҩW KӳX Fѫ ÿӅX ÿѭӧF KӑF sinh FKҩS QKұQ PӝW cách máy móc, FKӭ không ÿѭӧF nghiên FӭX WUӵF WLӃS và Fө WKӇ« Chính QKӳQJ \ӃX Wӕ ÿһF thù FӫD Eӝ môn hóa KӑF ÿm ҧQK KѭӣQJ khá QKLӅX ÿӃQ NӃW TXҧ KӑF WұS FӫD KӑFsinh
b 3K˱˯QJWL͏QK͕FW̵S
+ҫX KӃW các WUѭӡQJ SKә thông trong Fҧ QѭӟF ÿӅX ÿѭӧF trang Eӏ phòng thí QJKLӋP hóa KӑFTuy nhiên ÿD Vӕ các phòng thí QJKLӋP ӣ WUѭӡQJ SKә thông thì FKѭD ÿҥW yêu FҫX ĈһF ELӋW là các WUѭӡQJ ӣFiF KX\ӋQ vùng sâu vùng xa KҫX QKѭkhông có phòng thí QJKLӋP hóa KӑF KRһF có mà không Vӱ GөQJ ÿѭӧF Hóa FKҩWÿѭӧF giao YӅ WUѭӡQJ không FKӍ WKLӃX YӅ Vӕ OѭӧQJ mà còn không ÿҧP EҧR YӅ FKҩWOѭӧQJ không WKӵF KLӋQ ÿѭӧF ÿҫ\ ÿӫ các bài WKӵF hành thí QJKLӋP trong sách giáo khoa Ӣ PӝW Vӕ WUѭӡQJphòng thí QJKLӋP ÿѭӧF Vӱ GөQJ chung QKLӅu môn QKѭ hóa,
lí, sinh
1KӳQJ tác ÿӝQJ FӫD SKѭѫQJ WLӋQ KӑF WұS KӑF sinh có WKӇ NKҳF SKөF ÿѭӧFQKѭQJ FNJQJ ҧQK KѭӣQJ không QKӓ ÿӃQ NӃW TXҧ KӑF WұS FӫD KӑF sinh
Trang 26c ̪QKK˱ͧQJFͯDJLiRYLrQÿͱQJOͣS
Giáo viên là QJѭӡL WUX\ӅQ WKөKRһF là QJѭӡL KѭӟQJ GүQ cho hӑF sinh FKLӃP
OƭQK NLӃQ WKӭF Do ÿy PӝW giáo viên có QăQJ OӵF chuyên môn YӳQJ vàng, có
SKѭѫQJ pháp Gҥ\ KӑF WӕW VӁ gây KӭQJ thú KӑF WұS cho KӑF sinh, ÿӗQJ WKӡL giúp
KӑF sinh phát WULӇQ QăQJ OӵF QKұQ WKӭF QăQJ OӵF sáng WҥR và phát WULӇQ Wѭ duy FӫD
KӑF sinh 1JѭӧF OҥL PӝW QJѭӡL giáo viên có QăQJ OӵF chuyên môn kém VӁ làm cho
KӑF sinh PҩW lòng tin, không giúp ÿѭӧF KӑF sinh hoàn WKLӋQ các Nƭ QăQJ FNJQJ QKѭ
QăQJ OӵF QKұQ WKӭF QăQJOӵF sáng WҥR 0ӝW QJѭӡL giáo viên có QăQJ OӵF chuyên
môn WӕW QKѭQJ SKѭѫQJ pháp Gҥ\ KӑF không WӕW thì VӁ không gây KӭQJ thú cho KӑF
sinh KӑF WұS FNJQJ QKѭ không kích thích ÿѭӧF lòng ÿDP mê KӑF WұS ӣ KӑF sinh Do
ÿy QJѭӡL giáo viên ÿӭQJ OӟS có PӝW WҫP ҧQK KѭӣQJ quan WUӑQJ ÿӃQ NӃW TXҧ KӑF
WұS FӫD KӑF sinh
TÓM TҲ7&+ѬѪ1*,
Trong FKѭѫQJ I chúng tôi trình bày FѫVӣ lí WKX\ӃW và WKӵF WLӉQ FӫD ÿӅ tài bao JӗP
- 7әQJ quan YҩQ ÿӅ nghiên FӭX
- 1KӳQJ ELӋQ pháp QKҵP nâng cao FKҩW OѭӧQJ KӑF WұS cho KӑF sinh
Trang 27&+ѬѪ1*+ ӊ THӔNG HÓA LÝ THUYӂT VÀ XÂY DӴNG Hӊ THӔNG
BÀI TҰP HÓA HӐC HӲ8 &Ѫ / ӞP 11 PHҪN HIDROCACBON KHÔNG
129¬+,'52&$&%217+Ѫ01+ ҴM NÂNG CAO CHҨ7/Ѭ ӦNG DҤY
HӐC CHO HӐC SINH THPT
2.1 +ӊ7+Ӕ1*+Ï$/é7+8<ӂ7+Ï$+Ӑ&+Ӳ8&Ѫ/Ӟ33+Ҫ1 +,'52&$&%21.+Ð1*129¬+,'52&$&%217+Ѫ0
2.1.1 1JX\rQWҳF[k \GӵQJKӋWKӕQJKyDOêWKX\ӃW
a Ĉ̫P E̫R tính chính xác, khoa K͕F
Ĉk\ là nguyên WҳF chung FӫD WҩW Fҧ các môn khoa KӑF WKӵF QJKLӋP trong ÿy
có hóa KӑF Theo nguyên WҳF này KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW SKҧL WKӇ KLӋQ ÿ~QJ ÿҳQ
QKӳQJ quan ÿLӇP FӫD NLӃQ WKӭF hóa KӑF KLӋQ ÿҥL QKѭ
- Ngôn QJӳ hóa KӑF các dãy ÿӗQJ ÿҷQJ các danh pháp KӧSFKҩW KӳX Fѫ
- Các công WKӭF phân Wӱcông WKӭF FҩX WҥR
+Ӌ WKӕQJ lí WKX\ӃW ÿѭӧF xây GӵQJ GӵD trên Vӵ phân ORҥL KӧS FKҩW KӳX Fѫ thành
2 ORҥL chính ÿy là: KLÿURFDFERQ và GүQ [XҩW KLÿURFDFERQ7URQJÿy
- +LÿURFDFERQ không no: JӗP 3 dãy ÿӗQJ ÿҷQg
+ Anken: KLÿURFDFERQ trong FҩX WҥR có 1 liên NӃW ÿ{L
+ $QNDÿLHQ KLÿURFDFERQ trong FҩX WҥR có 2 liên NӃW ÿ{L
+ Ankin: KLÿURFDFERQ trong FҩX WҥR có 1 liên NӃW ba
- +LGURFDFERQWKѫP
+ Dãy ÿӗQJ ÿҷQJ FӫD benzen: KLÿURFDFERQ trong FҩX WҥR có vòng benzen
Trang 28WLӃS thu và ghi QKӟ NLӃQ WKӭF thì KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW FҫQ QKҩQ PҥQK ÿѭӧF WUӑQJ tâm
Theo nguyên WҳF này thì các dãy ÿӗQJ ÿҷQJ WURQJ SKҥP YL ÿӅ WjL ÿѭӧF WKLӃW NӃ
QKѭ sau:
- Dãy ÿӗQJ ÿҷQJ anken: là dãy ÿӗQJ ÿҷQJ ÿѭӧF KӑF WLӃS theo sau dãy ÿӗQJ
ÿҷQJ ankan nên SKҫQ ÿӗQJ ÿҷQJ ÿӗQJ phân, danh pháp giúp KӑF sinh so sánh
ÿLӇP JLӕQJ và ÿLӇP khác nhau JLӳD ankan và anken YӅ công WKӭF WәQJ quát,
SKѭѫQJ pháp YLӃW ÿӗQJ phân, danh pháp FӫD anken 3KҫQ tính FKҩW hóa KӑF
WUӑQJ tâm là giúp KӑF sinh QKұQ rõ ÿѭӧF vai trò TX\ӃW ÿӏQK FӫD liên NӃW ʌÿӃQ tính
FKҩW hóa KӑF FӫD anken và KѭӟQJ SKҧQ ӭQJ FӝQJ HCl và H2O các phân Wӱ anken
theo quy WҳF FӝQJ Mac-cop-nhi-cop Trong SKҫQ ÿLӅX FKӃ JLӟL WKLӋX KӑF sinh
SKѭѫQJ pháp ÿLӅX FKӃ etylen trong phòng thì QJKLӋP
- Dãy ÿӗQJ ÿҷQJ DQNDÿLHQ 1KҩQ PҥQK cho KӑF sinh FKӍ nghiên FӭX các
DQNDÿLHQ liên KӧS ÿһF ELӋW là buta-1,3-ÿLHQ và isopren (2-metyl-buta-1,3-ÿLHQ
Phân tích ÿLӇP khác nhau JLӳD SKҧQ ӭQJ FӝQJ FӫD ankaÿLHQ liên KӧS và anken
- Dãy ÿӗQJ ÿҷQJ ankin: 7UӑQJ tâm quan WUӑQJ QKҩW FӫD bài KӑF ÿy là giúp
KӑF sinh so sánh ÿѭӧF Vӵ JLӕQJ nhau và khác nhau YӅ tính FKҩW hóa KӑF JLӳD
ankin và anken 3KҫQ ÿLӅX FKӃ JLӟL WKLӋX SKѭѫQJ pháp ÿLӅX FKӃ axetylen trong
phòng thí QJKLӋP
- Dãy ÿӗQJ ÿҷQJankyl benzen: 7UӑQJ WkPFӫD bài KӑF là phân tích tính FKҩW
WKѫPFӫD vòng benzen ³G͍ WK͇ khó F͡QJ và khó E͓ oxi hóa EͧL KMnO 4´ 1KҩQ
Trang 29PҥQK KѭӟQJ WKӃ FӫD halogen vào phân Wӱ ankylbenzen
d 7UuQKEj\QJ̷QJ͕QV~FWtFK
Ĉk\ là nguyên WҳF WKLӃW \ӃX và quan WUӑQJ trong YLӋF xây GӵQJ các YăQ
EҧQ khoa KӑF Theo nguyên WҳF này, KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW SKҧL ÿѭӧF YLӃW PҥFK OҥF
GӉ KLӇX và SKҧL có ví Gө minh KӑD Fө WKӇ 3KҫQ Pӣ ÿҫX FӫD KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW có
JLӟL WKLӋX WәQJ quan các dãy ÿӗQJ ÿҷQJ ÿѭӧF KӋ WKӕQJ hóa, ӣ PӛL dãy ÿӗQJ ÿҷQJ
ÿӅX ÿѭӧF xây GӵQJ thành 3 PөF chính (I ĈӗQJ ÿҷQJ ÿӗQJ phân, danh pháp; II
Tính FKҩW hóa KӑF III ĈLӅX FKӃ Ӣ PӛL PөF FKӍ WұS trung QKӳQJ tính FKҩW quan
WUӑQJ FӫD PӛL dãy ÿӗQJ ÿҷQJ 1KӳQJ tính FKҩW này ÿѭӧF YLӃW EҵQJ nKӳQJ JҥFK
ÿҫX dòng QJҳQ JӑQ QKѭQJ WKӇ KLӋQ ÿҫ\ ÿӫ QӝL dung FҫQ WUX\ӅQ WҧL Các SKѭѫQJ
trình SKҧQ ӭQJ ÿѭӧF YLӃWEҵQJ công WKӭF WәQJ quát và có ví Gө PӝW Vӕ FKҩW ÿLӇQ
hình
e *L~SK͕FVLQKG͍WUDFͱX
+Ӌ WKӕQJ lí WKX\ӃW ÿѭӧF xây GӵQJ GӵD trên Vӵ phân ORҥL KӧS cKҩW KӳX Fѫ
ĈLӅX này giúp KӑF sinh tra FӭX PӝW cách nhanh chóng tính FKҩW hóa KӑF FӫD PӝW
FKҩW KӳX Fѫ EҩW kì trong FKѭѫQJ trình hóa KӑF OӟS 11 Các SKѭѫQJ trình SKҧQ
ӭQJ ÿѭӧF YLӃW GѭӟL GҥQJ WәQJ quát WKӇ KLӋQ tính FKҩW FӫDWӯQJ ORҥL nhóm FKӭF
giúp KӑF sinh GӉ dàng QҳP ÿѭӧF các SKҧQ ӭQJ FӫD WӯQJ KӧS FKҩW KӳX Fѫ Fө WKӇ
f *L~SK͕FVLQKFͯQJF͙YjNK̷FVkXNL͇QWKͱF
+Ӌ WKӕQJ lí WKX\ӃW ÿѭӧF cô ÿӑQJ PӝW cách logic VӁ giúp KӑF sinh GӉ KӑF GӉ
QKӟ Giúp KӑF sinh có PӝW cách nhìn WәQJ quát và có KӋ WKӕQJ YӅ NLӃQ thӭF hóa
KӑF KӳX Fѫ OӟS 11 Bên FҥQK ÿy trong KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW còn tóm WҳW OҥL tên PӝW
Vӕ KӧS FKҩW KӳX Fѫ WKѭӡQJ JһS ĈLӅX này góp SKҫQ giúp KӑF sinh FӫQJ Fӕ và NKҳF
sâu NLӃQWKӭF KѫQ
g *L~SK͕FVLQKUqQOX\͏QFiFWKDRWiFW˱GX\
Rèn OX\ӋQ các thao tác Wѭ duy là PөF ÿtFK chính FӫD KҫX KӃW các Eӝ môn
khoa KӑF trong ÿy có hóa KӑF'ӵD trên nguyên WҳF này KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW ÿѭӧF xây
Trang 30GӵQJ giúp KӑF sinh rèn OX\ӋQ các thao tác Wѭ duy QKѭ so sánh, phân tích, WәQJ KӧS
khái quát hóa, WUӯX WѭӧQJ KyD«
- Thao tác so sánh là kim FKӍ nam xuyên VXӕW KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW Bài KӑF
sau ÿѭӧF xây GӵQJ EҵQJ cách so sánh vӟi bài KӑF trѭӟc
Vd: 3KѭѫQJ pháp YLӃW ÿӗQJ phân FӫD anken GӵD trên Vӵ so sánh YӟL SKѭѫQJ
pháp YLӃW ÿӗQJ phân FӫD ankan Tính FKҩW hóa KӑF FӫD ankin ÿѭӧF xây GӵQJ
trên Vӵ so sánh tính FKҩW hóa KӑF FӫD DQNHQ«
- &ҩX WҥR FӫD PӝWFKҩW KӳX FѫVӁ TX\ӃW ÿӏQK tính FKҩW hóa KӑF FӫD FKҩW
ÿy Nên thao tác phân tích luôn ÿѭӧF WKӵF KLӋQ trong SKҫQ tính FKҩW hóa KӑF FӫD
PӛL dãy ÿӗQJ ÿҷQJ
Vd: Xét tính FKҩW hóa KӑF FӫD propilen (CH2=CH-CH3), qua phân tích FҩX
WҥR giáo viên giúp KӑF sinh QKұQ WKҩ\ propilen có tính FKҩW hóa KӑF FӫD ankan
và có tính FKҩW hóa KӑF FӫD anken Thông qua thao tác phân tích FҩX WҥR FӫD
các FKҩW KӳX Fѫ giáo viên KѭӟQJ GүQ KӑF sinh WәQJ KӧS OҥL ÿӇ xây GӵQJ EҧQJ
QKұQ ELӃW các FKҩW KӳX Fѫ
- Thao tác khái quát hóa, WUӯX WѭӧQJ hóa ÿѭӧF hình thành qua YLӋF hình
thành các SKѭѫQJ pháp YLӃW ÿӗQJ phân, SKѭѫQJ pháp xác ÿӏQK ÿӗQJ phân hình
KӑF OұS công WKӭF WәQJ quát FӫD các dãy ÿӗQJ ÿҷQJ YLӃW các SKѭѫQJ trình SKҧQ
ӭQJ GѭӟL GҥQJ WәQJ TXiW«
2.1.2 4X\WUuQKKӋWKӕQJKyDOêWKX\ӃWKyDKӳXFѫOӟS
a %˱ͣF 1: Xác ÿ͓QK PͭF ÿtFK FͯD K͏ WK͙QJ lí WKX\͇W
0өF ÿtFK FӫD KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW QKҵP giúp KӑF sinh GӉ QKӟGӉ NKҳF sâu NLӃQ
WKӭF và góp SKҫQ nâng cao NӃWTXҧ KӑF WұS cho KӑF sinh THPT
b B˱ͣF;iFÿ͓QKSK̩PYLNL͇QWKͱFF̯QK͏WK͙QJ
3KҥP vi lí WKX\ӃW KӋ WKӕQJ hóa là SKҫQ Hóa KӑF +ӳX Fѫ OӟS 11 Bao JӗP
SKҫQ KLÿURFDFERQ không no và KLGURFDFERQWKѫP
c %˱ͣF;iFÿ͓QKWU͕QJWkPFͯDP͟LFK˱˯QJYjP͟LEjL
3KҫQKyDKӑFKӳXFѫOӟSÿѭӧFWUuQKEj\JӗPFKѭѫQJYjEjLWURQJÿy
Trang 31- &KѭѫQJ 6: +LÿURFDFERQ không no
- &KѭѫQJ+LÿURFDFERQWKѫP± NguӗQKLÿURFDFERQWKLrQQKLrQ
Ӣ PӛL FKѭѫQJ FҫQ xác ÿӏQK ÿѭӧF
- Nӝi dung kiӃn thӭc trӑng tâm cӫDFKѭѫQJOjJu"
- KiӃn thӭc nào là biӃt, kiӃn thӭc nào là hiӇu?
- Các kӻ QăQJFҫn rèn luyӋn cho hӑc sinh là gì?
- Thông qua nӝi dung cӫDFKѭѫQJJLiRGөc cho hӑc sinh nhӳng phҭm chҩt
gì? TiӃQKjQKFiFEѭӟFQKѭYұy ӣ mӛi bài
d 7KXWK̵SWK{QJWLQÿ͋K͏WK͙QJOtWKX\͇W
Thu WKұS thông tin ÿӇ KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW ÿѭӧF WLӃQ hành qua các EѭӟF Fө WKӇ sau:
- Thu WKұS các sách giáo khoa, sách tham NKҧR các tài OLӋX liên quan ÿӃQ
KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW hóa KӑF KӳX FѫOӟS 11
- Tham NKҧR sách, báo, WҥS FKt« có liên quan
- Tìm KLӇX QKӳQJ QӝL dung WUӑQJ tâm nào mà KӑF sinh FҫQ SKҧL QҳP YӳQJ
ÿӇ WLӃQ hành VRҥQ WKҧR giúp KӑF sinh FӫQJ Fӕ và NKҳF sâu NLӃQWKӭF ÿy
- Tìm KLӇX SKѭѫQJ pháp trình bày giúp KӑF sinh GӉ KӑF GӉ QKӟ qua các tài
OLӋX tham NKҧR
e 7L͇QKjQKK͏WK͙QJKyDOtWKX\͇W
ĈӇ WLӃQ hành KӋ WKӕQJ hóa lí WKX\ӃW ta có WKӇ WKӵFKLӋQ theo các EѭӟF sau:
- ;k\GӵQJGjQêFӫDKӋWKӕQJOtWKX\ӃWWK{QJTXDYLӋF[iFÿӏQKWUӑQJWkPFӫDPӛLFKѭѫQJPӛLEjL
+ +Ӌ WKӕQJ lí WKX\ӃW ÿѭӧF WLӃQ hành JӗP bao nhiêu SKҫQ"
+ 0ӛL SKҫQ ÿѭӧF trình bày JӗP bao nhiêu PөF"
- ӃW KӧS ViFK JLiR NKRD Yj FiF ViFK WKDP NKҧR WLӃQ KjQK Fө WKӇ KyD QӝL
Trang 32- 6RҥQWKҧRFKLWLӃWQӝLGXQJFӫDGjQêFyVҳS[ӃSYjFKӑQOӑF
f %˱ͣF7KDPNK̫RêNL͇Qÿ͛QJQJKL͏S
Ӣ PӛL FKѭѫQJ PӛL QӝL dung lí WKX\ӃW Fө WKӇ ta có WKӇ tham NKҧR và trao
ÿәL YӟL ÿӗQJ QJKLӋS +ӑF KӓL kinh QJKLӋP WUX\ӅQ ÿҥW QӝL dung NLӃQ WKӭF ÿy ӣ
các giáo viên có kinh QJKLӋP +ӑF KӓLSKѭѫQJ pháp tóm WҳW cách cô ÿӑQJ NLӃQ
WKӭF và cách QKҩQ PҥQK QӝL dung lí WKX\ӃW ӣ các giáo viên, ÿӗQJ QJKLӋS
g %˱ͣF&K͑QKV͵DYjE͝VXQJ
Sau khi WLӃS thu ý NLӃQ FӫD các ÿӗQJ QJKLӋS ta WLӃQ hành FKӍQK VӱD và Eә
sung QKҵP KRjQ WKLӋQ KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW Xem xét và ORҥL Eӓ các QӝL dung
không FҫQ WKLӃW không ÿҥW yêu FҫX %ә sung thêm các NLӃQ WKӭF kinh QJKLӋP
QKҵP giúp KӑF sinh WLӃS thu KӋ WKӕQg lí WKX\ӃW PӝW cách GӉ dàng
- +Ӌ WKӕQJ lí WKX\ӃW bài Ankyl Benzen
Trong KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW PӛL dãy ÿӗQJ ÿҷQJ ÿѭӧF xây GӵQJ JӗP 3 PөF chính:
- ĈӗQJÿҷQJÿӗQJSKkQGDQKSKiS
- 7tQKFKҩWKyDKӑF
- ĈLӅXFKӃ
A +͏ WK͙QJ lí WKX\͇W bài ³$QNHQ´
Trang 33- 7ӯ C4H8 WUӣ ÿL có ÿӗQJ phân FҩX WҥR và ÿӗQJ phân OұS WKӇ ĈӗQJ phân
FҩX WҥR JӗP ÿӗQJ phân PҥFK cacbon và ÿӗQJ phân Yӏ trí QӕL ÿ{L
- 3KѭѫQJ pháp viӃt ÿӗng phân cҩu tҥo:
+ ViӃt mҥch cacbon dài nhҩt, cho nӕi ÿ{L ӣ vӏ trí thӭ nhҩt
+ Di chuyӇn nӕi ÿ{L ÿӇ tҥo ÿӗng phân vӏ trí nӕi ÿ{L
+ NӃu mҥch chính cùng phía cӫa liên kӃt C = C là ÿӗng phân cis
+ 1ӃX PҥFK chính ӣkhác phía nhau FӫD liên NӃW C=C là ÿӗQJ phân trans
Vd: ĈӗQJ phân C5H10
ĈӗQJSKkQPҥFKFDFERQ
Trang 34ĈӗQJSKkQKuQKKӑFFKӍFySHQW-2-HQWKӓDPmQÿLӅXNLӋQQrQWDFyÿӗQJSKkQOұSWKӇ:
- &KӍ áp GөQJ cho PӝW Vӕ anken PҥFK WKҷQJ
- Quy WҳF Tên P̩FK chính + ilen
- 0ӝW Vӕ anken và JӕFKLÿURFDFERQ không no WKѭӡQJ JһS
CH2=CH2 etilen CH2=CH-CH3 propilen
CH2=CH± vinyl CH2=CH-CH2± allyl
II 7tQKFKҩWKyDKӑF
Liên N͇W ʌ ӣQӕL ÿ{L C=C kém E͉Q YͷQJ nên gây ra tính FKҩW hóa KӑF ÿһF WUѭQJ cho
anken là SKҧQ ӭQJ FӝQJ SKҧQ ӭQJ trùng KӧS SKҧQ ӭQJ oxi hóa
1 3K̫QͱQJF͡QJ
- Quy WҳFFӝQJ Mac-cop-nhi-cop: Trong SK̫Q ͱQJ F͡QJ axit KR̿F Q˱ͣF vào
liên N͇W C=C SK̯Q mang ÿL͏Q tích G˱˯QJ W̭Q công vào cacbon FKͱD QKL͉X
H, SK̯Q mang ÿL͏Q tích âm vào cacbon FKͱD ít H
a 9ӟL H2 3KҧQ ӭQJ KLÿUR hóa)
Trang 35- Oxi hóa không hoàn toàn ( làm mҩt màu thuӕc tím)
- Oxi hóa hoàn toàn ( phҧn ӭng cháy )
Trang 36¾ /˱Xê7URQJSKҧQӭQJÿӕWFKi\DQNHQ+ Vӕ mol CO2 = Vӕ mol H2O
+ Khi bài toán cho Vӕ mol CO2 = Vӕ mol H2O thì có WӟL 2 dãy ÿӗQJ
ÿҷQJ phù KӧS ÿy là xicloankan và anken Do ÿy FҫQ chú ý ÿӃQPҥFK cacbon, QӃX PҥFK Kӣ là anken còn PҥFK vòng là xicloankan
4 ĈL Ӆ u chӃ
- 7iFKQѭӟc ancol etylic
- ĈӅhidro hóa etan hoһc hidro hóa axetilen:
Trang 37- 7ӯ C4H6 WUӣÿL có ÿӗQJ phân Yӏ trí liên NӃW ÿ{L
- 3KѭѫQJ pháp YLӃW ÿӗQJ phân WѭѫQJ Wӵ QKѭ anken
3 Danh pháp
a Tên thay WKӃ
- &KӑQ PҥFK chính và ÿiQK Vӕ WKӭ Wӵ Wѭѫng Wӵ QKѭ anken
- Quy WҳF Y͓ trí nhánh-tên nhánh anka-Y͓ trí Q͙L ÿ{L -en
9tGө CH2=CH±CH=CH2 buta-1,3-dien
b Tên thông WKѭӡQJ
CH2=C(CH3)±CH=CH2 isopren CH2=CCl±CH=CH2 cloropren
Trang 38c Vӟi H22Yj+;FNJQJWѭѫQJWӵ QKѭFӝng Brom, ӣ nhiӋWÿӝ thҩSѭXWLrQ
sҧn phҭm cӝng theo 1:2, ӣ nhiӋWÿӝ FDRWKuѭXWLrQVҧn phҭm cӝng 1:4
Ví dөWѭѫQJWӵ QKѭSѭYӟi Br2)
2 Phҧn ӭng trùng hӧp
Ví dө:
3 Phҧn ӭng oxi hóa
- 2[LKyDNK{QJKRjQWRjQDQNDGLHQFNJQJOjPPҩt màu dd thuӕc tím
- Oxi hóa hoàn toàn:
/˱Xê Trong ph̫ n ͱ QJÿ ͙WFKi\DQNDÿLHQYjFiFKLGURFDFERQNK{QJQRFy nhi͉ u liên k͇ WʌWKuV ͙ mol CO 2 < s͙ mol H 2 O và n ankadien = n CO2 -n H2O
- 7ӯ C4H6 WUӣ ÿL có ÿӗQJ phân Yӏ trí liên NӃW ba
- 3KѭѫQJ pháp YLӃW ÿӗQJ phân FӫD ankin WѭѫQJ Wӵ QKѭ anken
3 Danh pháp
a Tên thay WKӃ
- &KӑQ PҥFK chính và ÿiQK Vӕ WKӭ Wӵ WѭѫQJ Wӵ QKѭ anken
Trang 39- Quy WҳF Y͓ trí nhánh-tên nhánh tên P̩FK chính-Y͓ trí Q͙L ba-in
Trang 40Cách viӃt khác:
CHŁCH + 2[Ag(NH3)2]OH Æ CAgŁCAgĻ vàng + 4NH3 + 2H2O
- Khi cho EҥF axetylua tác GөQJ YӟL axit HCl ta VӁ thu OҥL ÿѭӧF axetylen SKҧQ
ӭQJ này dùng ÿӇ tinh FKӃ axetylen)
CAgŁCAg + 2HCl Æ C+ŁCH + 2AgClĻ
Q͙LEDͧÿ̯XP̩FK
4 Ph̫ n ͱ ng oxi hóa
- Oxi hóa không hoàn toàn ( làm mҩt màu dd thuӕc tím )
3C+ŁCH + 8KMnO4 Æ 3KOOC-COOK + 8MnO2 + 2KOH + 2H2O
- Oxi hóa hoàn toàn
¾ /˱XêFNJQJJLӕQJQKѭDQNDÿLHQQankin = nCO2 ± nH2O
... data-page="27">&+ѬѪ1*+ ӊ THӔNG HÓA LÝ THUYӂT VÀ XÂY DӴNG Hӊ THӔNG
BÀI TҰP HÓA HӐC HӲ8 &Ѫ / ӞP 11 PHҪN HIDROCACBON KHƠNG
129¬+,''52&$&%217+Ѫ01+ ҴM NÂNG CAO CHҨ7/Ѭ ӦNG... ÿtFK FͯD K͏ WK͙QJ lí WKX\͇W
0өF ÿtFK FӫD KӋ WKӕQJ lí WKX\ӃW QKҵP giúp KӑF sinh GӉ QKӟGӉ NKҳF sâu NLӃQ
WKӭF góp SKҫQ nâng cao NӃWTXҧ KӑF WұS cho KӑF sinh THPT
b...
QKӳQJ KӑF sinh VӁ không cao
b <͇XW͙W˱GX\
Bên FҥQK \ӃX Wӕ tâm lí \ӃX Wӕ Wѭ FNJQJ PӝW QKӳQJ \ӃX Wӕ
quan WUӑQJ góp SKҫQ nâng cao NӃW TXҧ KӑF WұS cho KӑF siQK1KӳQJ