Phân tích và đánh giá hàm lượng NO2 và NO3 trong bắp cải muối theo thời gian

Chúng ÿyQJYDLWUzWURQJTXiWUuQKSKiWWULӇn thӵc vұW1LWULWYj1LWUDWÿLYjRFѫWKӇ FRQQJѭӡi qXDKDLFRQÿѭӡng là nӝi sinh và ngoҥLVLQK&RQQJѭӡi tiӃp xúc vӟi Nitrat chӫ yӃu là ÿѭӡng ngoҥLVLQKWURQJÿy1LWU

75ѬӠ1*ĈҤ,+Ӑ&6Ѭ3+Ҥ0

KHOA HÓA

75ѬӠ1*ĈҤ,+Ӑ&6Ѭ3+Ҥ0

KHOA HÓA

/ӟS : 13CHP

ĈjQҹQJ - 2017

CӜNG HÒA XÃ HӜI CHӪ 1*+Ƭ$9, ӊT NAM

Ĉӝc lұp ± Tӵ do ± Hҥnh phúc

ĈҤI HӐ&Ĉ¬1 ҸNG 75Ѭ Ӡ1*Ĉ ҤI HӐ&6Ѭ3+ ҤM

- KҧRViWKjPOѭӧQJ1itrit, Nitrat trong EҳS FҧL WUҳQJ WUrQWKӏWUѭӡQJ

- 6RViQKKjPOѭӧQJ1LWULW1LWUDWWURQJPүXEҳSFҧL WUҳQJ WӵPXӕLYӟLPүXEҳS FҧLWUҳQJWUrQWKӏWUѭӡQJ

75ѬӠ1*ĈҤI HӐ&6Ѭ3+ҤM CӜNG HÒA XÃ HӜI CHӪ 1*+Ƭ$VIӊT NAM

LӠI CҦ0Ѫ1

Ĉѭӧc sӵ phân công cӫD.KRD+yD7UѭӡQJĈҥi hӑF6ѭSKҥPĈj1ҹng và sӵ

ÿӗng ý cӫa thҫ\JLiRKѭӟng dүn ĈLQK9ăQ7ҥcW{LÿmWKӵc hiӋQÿӅ WjL³Phân tích và

ÿiQKJLi KjPO˱ ͫng NO 2 - và NO 3 - trong b̷ p c̫ i mu͙ i theo thͥ i gian´

ĈӇ hoàn thành khóa luұn này, tôi xin chân thành cҧPѫQFiFWKҫ\F{JLiRÿmWұn

WuQKKѭӟng dүn, giҧng dҥy trong suӕt quá trình hӑc tұp, nghiên cӭu và rèn luyӋn ӣ

7Uѭӡng Ĉҥi hӑF6ѭSKҥPĈj1ҹng

Xin chân thành cҧPѫQ7Kҫ\JLiRĈLQK9ăQ7ҥc ÿmWұQWuQKFKXÿiRKѭӟng dүn

tôi thӵc hiӋn khóa luұn này

MһFGÿmFyQKLӅu cӕ gҳQJÿӇ thӵc hiӋQÿӅ tài mӝt cách hoàn chӍnh nhҩt song

do lҫQÿҫu mӟi làm quen vӟi công tác nghiên cӭu khoa hӑc, tiӃp cұn vӟi thӵc tӃ FNJQJ

QKѭKҥn chӃ vӅ kiӃn thӭc và kinh nghiӋm nên không thӇ tránh khӓi nhӳng thiӃu sót

nhҩWÿӏnh mà bҧQWKkQFKѭDWKҩ\ÿѭӧc Tôi rҩWPRQJÿѭӧc sӵ góp ý cӫa quý thҫy cô

giáo và các bҥQÿӇ khóa luұQÿѭӧc hoàn chӍQKKѫQ

Tôi xin chân thành cҧPѫQ

ĈjQҹQJQJj\WKiQJQăP Sinh viên

ĈLQK7Kӏ Hӗng Hҥnh

MӨC LӨC

1 Ĉһ t vҩ Qÿ Ӆ 5

2 MөFWLrXÿ Ӆ tài 6

Ĉ Ӕ,7Ѭ ӦNG VÀ PHҤM VI NGHIÊN CӬU 6

Ĉ ӕLWѭ ӧng nghiên cӭu 6

3.2 Phҥ m vi nghiên cӭu 6

é1*+Ƭ$.+2$+ ӐC VÀ THӴC TIӈN CӪ$Ĉ ӄ TÀI 6

éQJKƭDNKRDK ӑc 6

éQJKƭDWK ӵc tiӉ n 7

&KѭѫQJ7 әng quan 1.1 TӘNG QUAN Vӄ NITRIT VÀ NITRAT 8

1.1.1 Tính chҩ t cӫa Nitrit 8

1.1.1 Tính chҩ t vұ t lý 8

1.1.1.2 Tính chҩ t hóa hӑ c 8

1.1.2 Tính chҩ t cӫa Nitrat 9

1.1.2.1 Tính chҩ t vұ t lý 9

1.1.2.2 Tính chҩ t hóa hӑ c 10

1.1.3 Tác hҥ i cӫa Nitrit và Nitrat 10

1.1.4 Lӧi ích tӯ Nitrit và Nitrat 12

1.2 CÁC CHҨ7',1+'Ѭ ӤNG TRONG RAU QUҦ VÀ VҨ1Ĉ ӄ TӖ1'Ѭ NITRIT, NITRAT 13

1.2.1 Vai trò cӫD1ÿ ӕi vӟi sӵ VLQKWUѭ ӣng và phát triӇ n cӫa cây rau 13

1.2.2 Các yӃ u tӕ gây tӗ QGѭ1LWUDWWURQJUDX 14

1.2.2.1 ҦQKKѭ ӣng cӫa phân bón 14

1.2.2.2 ҦQKKѭ ӣng cӫa khí hұXÿ ҩt trӗQJQѭ ӟFWѭ ӟLiQKViQJÿ ӝ ҭm, thuӕc bҧo vӋ thӵc vұ t, thu hoҥ ch và bҧ o quҧ n 17

1.2.3 BiӋ n pháp hҥ n chӃ tӗ QGѭ1LWUDW 18

1.2.3.1 Sӱ dөng phân bón 18

1.2.3.2 0{LWUѭ ӡng canh tác và các biӋn pháp khác 19

&È&3+ѬѪ1*3+È3;È&Ĉ ӎ NH NITRIT VÀ NITRAT TRONG THӴC PHҬM 19

3KѭѫQJSKiS[iFÿ ӏ nh Nitrit 19

3KѭѫQJSKiSWU ҳc quang 19

1.3.1.2 3KѭѫQJSKiSWK Ӈ tích 20

3KѭѫQJSKiSF ӵc phә 21

3KѭѫQJSKiSV ҳc ký 22

3KѭѫQJSKiSSKkQWtFKNK ӕLOѭ ӧng 22

&iFSKѭѫQJSKiS[iFÿ ӏ nh Nitrat 22

1.3.2.1 Phҧ n ӭng vӟi Sulfat Sҳ t 22

3KѭѫQJSKiSNK ӱ bҵng KӁm hoһc Nhôm 23

1.3.2.3 Phҧ n ӭng vӟi thuӕ c thӱ axit phenoldisulfonic 23

1.3.2.4 Phҧ n ӭng vӟi thuӕ c thӱ natri salixylat 24

3KѭѫQJSKiSTXDQJV ӱ dөng cӝt khӱ Cadimi 24

3KѭѫQJSKiSD[LW&URPRWURSKLF 25

3+ѬѪ1*3+È3; Ӱ LÝ MҮU THӴC PHҬM 26

3KѭѫQJSKiS nghiӅ n 26

3KѭѫQJSKiSQJkP chiӃ t 26

&KѭѫQJ1 ӝLGXQJSKѭѫQJSKiSQJKLrQF ӭu 2.1 ĈӔ,7Ѭ ӦNG NGHIÊN CӬU 28

2.2 NӜI DUNG NGHIÊN CӬU 28

2.2.1 Khҧ o sát các yӃ u tӕ ҧ QKKѭ ӣQJWURQJTXiWUuQK[iFÿ ӏ nh nitrit 28

2.2.1.1 Ĉӝ pH 28

2.2.1.2 Nӗ ng ÿӝ nitrit 28

2.2.1.3 Tӹ lӋ nӗ QJÿ ӝ axit sunfanilic và D-naphthylamin 28

a Cӕ ÿӏ nh nӗ QJÿ ӝ D-QDSKWK\ODPLQWKD\ÿ әi nӗQJÿ ӝ axit sunfanilic 28

b Cӕ ÿӏ nh nӗ QJÿ ӝ D[LWVXQIDQLOLFWKD\ÿ әi nӗQJÿ ӝ D-naphthylamin 29

2.2.2 ;iFÿ ӏ nh nitrat, nitrit trong bҳ p cҧ i trҳ ng tӵ muӕ i theo tӯng ngày 29

2.3 3+ѬѪ1*3+È31*+,Ç1& ӬU 29

2.3.1 Xây dӵng quy trình thӵc nghiӋ m 29

3KѭѫQJSKiSQJKLrQF ӭu trong phòng thí nghiӋm 30

3KѭѫQJSKiS[ ӱ lý mүu 30

3KѭѫQJSKiSSKkQWtFK 32

2.3.3 3KѭѫQJSKiS[ ӱ lý sӕ liӋ u 38

&KѭѫQJ Ӄt quҧ và thҧo luұn 3.1 CÁC YӂU TӔ Ҧ1++Ѭ Ӣ1*Ĉ ӂ1;È&Ĉ ӎ NH NITRIT 39

Ĉ ӝ pH 39

3.2.1 Nӗ QJÿ ӝ nitrit 40

3.1.3 Tӹ lӋ nӗ QJÿ ӝ axit sunfanilic và D- naphthylamin 41

a Cӕ ÿӏ nh nӗ QJÿ ӝ D- QDSKWK\ODPLQWKD\ÿ әi nӗQJÿ ӝ axit sunfanilic 41

b Cӕ ÿӏ nh nӗ QJÿ ӝ D[LWVXQIDQLOLFWKD\ÿ әi nӗQJÿ ӝ D- naphthylamin 43

3.2 QUY TRÌNH MUӔ,'Ѭ$+, ӊN NAY 45

3.3 KӂT QUҦ LҰ3ĈѬ ӠNG CHUҬN NITRIT, NITRAT 45

Ĉѭ ӡng chuҭn Nitrit 46

Ĉѭ ӡng chuҭn Nitrat 47

3.4 KӂT QUҦ +¬0/Ѭ ӦNG NITRIT, NITRAT TRONG BҲP CҦI TRҲNG MUӔI QUA TӮNG NGÀY 48

ĈiQKJLiF ҧm quan bҳp cҧi trҳng qua tӯng ngày 48

+jPOѭ ӧng Nitrit trong bҳp cҧi trҳng muӕi qua tӯng ngày 51

+jPOѭ ӧng Nitrit trong bҳp cҧi trҳng WѭѫLEDQÿ ҫu 51

+jPOѭ ӧng Nitrit trong bҳp cҧi trҳng muӕLQJj\ÿ ҫu 51

+jPOѭ ӧng Nitrit trong bҳp cҧi trҳng muӕi tӯ ngày thӭ ÿ Ӄ n ngày thӭ 7 52

+jPOѭ ӧng Nitrat trong bҳp cҧi trҳng muӕi qua tӯng ngày 53

+jPOѭ ӧng Nitrat trong bҳp cҧi trҳng WѭѫLEDQÿ ҫu 53

+jPOѭ ӧng Nitrat trong bҳp cҧi trҳng muӕLQJj\ÿ ҫu 53

+jPOѭ ӧng Nitrat trong bҳp cҧi trҳng muӕi tӯ ngày thӭ ÿ Ӄ n ngày thӭ 7 54

3.4.4.Nӗ QJÿ ӝ 1LWULWWURQJQѭ ӟc ngâm bҳp cҧi trҳng qua tӯng ngày 55

3.4.4.1.Nӗ QJÿ ӝ 1LWULWWURQJQѭ ӟc ngâm bҳp cҧi trҳng QJj\ÿ ҫu 55

3.4.4.2.Nӗ QJÿ ӝ 1LWULWWURQJQѭ ӟc ngâm bҳp cҧi trҳng tӯ ngày thӭ ÿ Ӄ n ngày thӭ 7 56

3.4.5 Nӗ QJÿ ӝ 1LWUDWWURQJQѭ ӟc ngâm bҳp cҧi trҳng qua tӯng ngày 57

3.4.5.1 Nӗ QJÿ ӝ 1LWUDWWURQJQѭ ӟc ngâm bҳp cҧi trҳng QJj\ÿ ҫu 57

3.4.5.2 Nӗ QJÿ ӝ 1LWUDWWURQJQѭ ӟc ngâm bҳp cҧi trҳng tӯ ngày thӭ ÿ Ӄ n ngày thӭ 7 57

3.5 SO SÁNH VӞI MҮU BҲP CҦI TRҲNG TRÊN THӎ 75Ѭ ӠNG 58

+jPOѭ ӧng Nitrit 59

+jPOѭ ӧng Nitrat 60

KӃ t luұ n và kiӃ n nghӏ 1.KӂT LUҰN 63

2.KIӂN NGHӎ 64

1

DANH MӨC CÁC BҦNG

B̫ ng 3.1 S͹ phͭ thu͡ c m̵ Wÿ ͡ quang cͯa ph̫n ͱQJPjXGLD]RYjRÿ ͡ pH 39

B̫ ng 3.2 S͹ phͭ thu͡ c m̵ Wÿ ͡ quang cͯa ph̫n ͱng t̩o màu diazo vào n͛QJÿ ͡ dung d͓ ch NaNO 2 41

B̫ ng 3.3 S͹ phͭ thu͡ c m̵ Wÿ ͡ quang cͯa ph̫n ͱng t̩o màu diazo vͣi n͛QJÿ ͡ thu͙ c th͵ Griess A 42

B̫ ng 3.4 S͹ phͭ thu͡ c m̵ Wÿ ͡ quang cͯa ph̫n ͱng t̩o màu diazo vͣi n͛QJÿ ͡ thu͙ c th͵ Griess B 44

B̫ ng 3.5 Dãy chu̱ n Nitrit: 46

B̫ ng 3.6 Dãy chu̱ n Nitrat : 47

B̫ QJ+jPO˱ ͫng Nitrit trong b̷p c̫i tr̷QJW˱˯LTXDFiFO ̯QÿR 51

B̫ QJ+jPO˱ ͫng Nitrit trong b̷p c̫i tr̷ng mu͙LQJj\ÿ ̯u 52

B̫ QJ+jPO˱ ͫng Nitrit trong b̷p c̫i tr̷ng mu͙i tͳ ngày thͱ ÿ ͇ n ngày thͱ 7 52

B̫ ng 3.10 HjPO˱ ͫng nitrat trong b̷p c̫i tr̷QJW˱˯LEDQÿ ̯u 53

B̫ QJ+jPO˱ ͫng Nitrat trong b̷p c̫i tr̷QJQJj\ÿ ̯u sau khi mu͙i 54

B̫ QJ+jPO˱ ͫng Nitrat trong b̷p c̫i tr̷ng mu͙i tͳ ngày thͱ ÿ ͇ n ngày thͱ 7 sau khi mu͙ i 54

B̫ ng 3.13.N͛ QJÿ ͡ 1LWULWWURQJQ˱ ͣc ngâm b̷p c̫i tr̷QJQJj\ÿ ̯u sau khi mu͙i55 B̫ ng 3.14 N͛ QJÿ ͡ 1LWULWWURQJQ˱ ͣc ngâm b̷p c̫i tr̷ng tͳ ngày thͱ ÿ ͇ n ngày thͱ 7 56

B̫ ng 3.15 N͛ QJÿ ͡ 1LWUDWWURQJQ˱ ͣc ngâm b̷p c̫i tr̷QJQJj\ÿ ̯u 57

B̫ ng 3.16 N͛ QJÿ ͡ 1LWUDWWURQJQ˱ ͣc ngâm b̷p c̫i tr̷ng tͳ ngày thͱ ÿ ͇ n ngày thͱ 7 58

B̫ QJ+jPO˱ ͫng Nitrit trong b̷p c̫i tr̷ng cͯa m͡t chͫ trên thành ph͙ Ĉj N̽ ng 59

2

ngâm b̷ p c̫ i tr̷ ng mu͙ i cͯa m͡ t chͫ trên thành ph͙ Ĉj1 ̽ng 60

3

DANH MӨC CÁC HÌNH

Hình 2.1.B̷ p c̫ i tr̷ ng c̷ t nh͗ 30

Hình 2.2 B̷ p c̫ i tr̷ ng xay nh͗ 30

Hình 2.3 Dung d͓ FKSKkQWtFKVDXNKLÿmWKrPKyDFK ̭t 31

+uQKĈ ͓ nh mͱc lên 250ml 32

Hình 2.5 L͕ c ḽ y d͓ ch l͕ c 32

Hình 2.6 Dãy dung d͓ ch chu̱ n Nitrit 35

Hình 2.7 Dãy dung d͓ ch chu̱ n Nitrat 38

Hình 3.1 S͹ phͭ thu͡ c cͯa m̵ Wÿ ͡ quang cͯa ph̫n ͱng t̩RPjXGLD]RYjRÿ ͡ pH 40 Hình 3.2 S͹ phͭ thu͡ c m̵ Wÿ ͡ quang cͯa ph̫n ͱng màu diazo vào n͛QJÿ ͡ dung d͓ ch NaNO 2 41

Hình 3.3 S͹ phͭ thu͡ c m̵ Wÿ ͡ quang cͯa ph̫n ͱng t̩o màu diazo vͣi n͛QJÿ ͡ thu͙ c th͵ Griess A 43

Hình 3.4 S͹ phͭ thu͡ c m̵ Wÿ ͡ quang cͯa ph̫n ͱng t̩o màu diazo vͣi n͛QJÿ ͡ thu͙ c th͵ Griess B 45

+uQKĈ˱ ͥng chu̱n Nitrit 47

+uQKĈ˱ ͥng chu̱n Nitrat 48

Hình 3.7 B̷ p c̫ i tr̷ QJW˱˯LEDQÿ ̯u 49

Hình 3.8 B̷ p c̫ i tr̷ ng sau 2 ngày mu͙ i 50

Hình 3.9 B̷ p c̫ i sau 3 ngày mu͙ i trͧ ÿL 51

+uQKĈ ͛ th͓ bi͋ u di͍ QKjPO˱ ͫQJ1LWULWWKD\ÿ ͝i theo thͥi gian 53

+uQKĈ ͛ th͓ bi͋ u di͍ QKjPO˱ ͫQJ1LWUDWWKD\ÿ ͝i theo thͥi gian 55

+uQKĈ ͛ th͓ bi͋ u di͍ n n͛ QJÿ ͡ 1LWULWWURQJQ˱ ͣc ngâm b̷p c̫i tr̷QJWKD\ÿ ͝i theo thͥ i gian 56

+uQKĈ ͛ th͓ bi͋ u di͍ n n͛ QJÿ ͡ 1LWUDWWURQJQ˱ ͣc ngâm b̷p c̫i tr̷QJWKD\ÿ ͝i theo thͥ i gian 58

4

+uQKĈ ͛ th͓ bi͋ u di͍ QKjPO˱ ͫng NO 2 trong b̷ p c̫ i tr̷ ng mu͙ i cͯa m͡ t chͫ trên th͓ WU˱ ͥng 60 +uQKĈ ͛ th͓ bi͋ u di͍ QKjPO˱ ͫng NO 3 trong m̳ u b̷ p c̫ i tr̷ ng trên th͓ WU˱ ͥng

62

+uQKĈ ͛ th͓ bi͋ u di͍ n n͛ QJÿ ͡ NO 3 - WURQJQ˱ ͣc ngâm b̷p c̫i tr̷ng trên th͓ WU˱ ͥng 62

Nitrat (NO3-) có trong rau thành Nitrit (NO2-) NitULWNKLYjRFѫWKӇVӁWiFGөQJYӟLFiF

0өFWLrXFӫDÿӅWjLOjÿLWuP 1 VӕOLӋXFөWKӇYӅKjPOѭӧQJ1LWRFKX\ӇQKyDWKjQK

NO3- và NO2- WURQJTXiWUuQKPXӕLEҳSFҧL WUҳQJ7ӯÿyÿѭDUDÿѭӧFWLrXFKXҭQULrQJ

- KhҧRViWKjPOѭӧng Nitrit, Nitrat gây ҧQKKѭӡQJÿӃn sӭc khӓe con QJѭӡi

- Cung cҩp quá trình chuyӇn hóa Nito trong quá trình lên men trong bҳp cҧi trҳng muӕi

7

éQJKƭDWKӵFWLӉQ

- ĈѭDUDQKӳng sӕ liӋXFѫEҧn vӅ tình hình tӗQGѭ1LWUDWWURQJFiFORҥLGѭDPXӕi hiӋn nay

- So sánh và nhұQ[pWKjPOѭӧng Nitrit, Nitrat trong bҳp cҧi trҳng tӵ muӕi so vӟi bҳp

cҧi trҳng muӕi trên thӏ WUѭӡng

2HI + 2NO2- + 2H+ = 2NO + I2 + 2H2O

- 9ӟLQKӳQJFKҩWR[\KyDPҥQKQKѭ.0Q24, MnO2, PbO2 WKuD[LWQLWUѫEӏR[\

9

- 0XӕL1D122 FyWKӇÿѭӧFÿLӅXFKӃGӉGjQJEҵQJWѭѫQJWiFFӫD&DFERQFKuR[LW

&URPKD\VҳWYӟL1D123 QyQJFKҧ\NKRҧQJo& KRһFQKLӅXFiFKNKiF«

Pb + NaNO3 = PbO + NaNO23NaNO3 + 4NaOH + Cr2O3 = 2H2O + 3NaNO2 + 2Na2CrO4

10

7tQKFKҩWKyDKӑF

- Muӕi Nitrat khá bӅn nhiӋWÿӝ bӅn nhiӋt cӫa muӕi Nitrat phө thuӝc vào bҧn chҩt

cӫa cation kim loҥi

KRҥWÿӝQJWUѭӟF0DJLHӣWURQJGm\WKӃÿLӋQFӵFWăQJGҫQWKuWҥRUDPXӕL1LWULW FӫDNLP

ORҥLÿyYjR[\ 1KѭQJULrQJPXӕL1LWUDWFӫD%DULOҥLSKkQKӫ\UD%D2122 và O2

2NaNO3 toĺ1D122 + O2 Ba(NO3)2 toĺ BaO + 2NO2 + 12 O2

- Khi phân hӫy muӕi Nitrat cӫa kim loҥi hoҥWÿӝng trung bình tӯ 0JÿӃn Cu thì

tҥo ra oxy, Nitrit và oxit cӫa kim loҥLÿy

2Pb(NO3)2 to ĺ3E2122 + O2

- Khi phân hӫy muӕi Nitrat cӫa kim loҥi sau Cu kém hoҥWÿӝng thì tҥo ra kim

loҥi, NO2- và oxy

Hg(NO3)2toĺ+J122 + O2

- Muӕi Nitrat là chҩt oxi hóa mҥnh vì chúng phân hӫy ra oxy ӣ nhiӋWÿӝ cao, nӃu

bӓ WKDQQyQJÿӓ vào muӕi Kali Nitrat thì than sӁ bùng cháy

- 7URQJP{LWUѭӡng trung tính, muӕi Nitrat hҫXQKѭNK{QJFyNKҧ QăQJR[\KyD

QKѭQJWURQJP{LWUѭӡng kiӅm có thӇ bӏ Al, Zn khӱ ÿӃn NH3

4Zn + NO3- + 7OH- = 4ZnO2- + NH3 + 2H2O

1.1.3 7iFKҥLFӫD1LWULWYj1LWUDW

Nitrit và Nitrat là hai chҩt quan trӑng cӫa chu trình Nito trong tӵ nhiên Chúng

ÿyQJYDLWUzWURQJTXiWUuQKSKiWWULӇn thӵc vұW1LWULWYj1LWUDWÿLYjRFѫWKӇ FRQQJѭӡi

qXDKDLFRQÿѭӡng là nӝi sinh và ngoҥLVLQK&RQQJѭӡi tiӃp xúc vӟi Nitrat chӫ yӃu là

ÿѭӡng ngoҥLVLQKWURQJÿy1LWULWOjFKӫ yӃXTXDÿѭӡng nӝi sinh thông qua sӵ WUDRÿәi

chҩW1LWUDW1LWUDWWURQJÿҩWYjQѭӟFÿѭӧc tích tө trong quá trình khoáng hóa các chҩt

hӳXFѫKRһc tӯ TXiWUuQKEyQSKkQYu1LWUDWÿѭӧc tҥo ra tӯ D[LW1LWULFYjDPPRQLDFÿӇ

11

làm phân bón Vұy nên viӋc sӱ dөQJSKkQEyQ1LWUDWOjPWăQJNKҧ QăQJ{QKLӉm nguӗn

Qѭӟc

Nitrit và Nitrat là nhӳng là nhӳng tác nhân gây ҧQKKѭӣQJÿӃn sӭc khӓe cӝng

ÿӗng và là mӝt trong nhӳng nguyên nhân gây ra hai loҥi bӋnh là XQJWKѭGҥ dày ӣ

QJѭӡi lӟn và Methaemoglobinemia ( hӝi chӭng da xanh ӣ trҿ VѫVLQK) Các loҥi vi

khuҭQÿѭӡng ruӝt dӉ dàng chuyӇn hóa Nitrat thành Nitrit

Trong hӋ thӕng tiêu hóa, Nitrat bӏ khӱ thành Nitrit, Nitrit lҥi oxy hóa sҳt là thành

phҫn chính trong Hemoglobin ( chҩt vұn chuyӇn oxy trong máu ) tҥo thành chҩt không

hoҥWÿӝQJÿѭӧc là Methaemoglobin Ӣ mӭFÿӝ cao sӁ làm giҧm hô hҩp cӫa tӃ bào, ҧnh

Kѭӣng tӟi hoҥWÿӝng cӫa tuyӃQJLiSJk\ÿӝt biӃn và phát triӇn các khӕLXĈӝc Nitrit sӁ

gây ra nhiӅu biӇu hiӋn khó thӣ, ngӝt ngҥt, nӃXKjPOѭӧng cao thì gây nên ӭc chӃ oxy,

FѫWKӇ choáng váng, ngҩt hoһc nһQJKѫQOjWӱ vong :

2H+ Hĺ+2O

NO3- + 2e + 2H+ ĺ NO2- + NAD+ + H2O Hb(Fe2+) + NO2- + H+ ĺ+E)H3+ + OH- + NO

/ѭӧng Methaemoglobin trong máu :

7X\QKLrQ0HWKDHPRJORELQFNJQJFyWKӇ chuyӇQKyDQJѭӧc lҥi mӝt phҫn

Hemoglobin mӝt cách tӯ tӯ bҵng cách phҧn ӭQJVLQKKyDWURQJFѫWKӇ Ngoài ra Nitrit FNJQJFyWKӇ chuyӇQKyDQJѭӧc lҥi thành Nitrat rӗi chuyӇQÿӃn hҫu hӃt các chҩt dӏFKFѫ

thӇ QKѭQѭӟc tiӇXQѭӟc bӑt, dҥ dày, mӗ K{L«

12

Ngoài ra còn có quá trình Nitroso hóa Nitrit vӟi các amin hoһc amit Khi vi khuҭn

Jk\UDP{LWUѭӡng axit thì 1LWULWÿѭӧc chuyӇQWKjQKD[LW1LWUѫUӗi phҧn ӭng vӟi amin

hoһc amit tҥo thành các hӧp chҩW1LWURVRQKѭ1LWURVDPLQ1RWURVDPLWOjFiFFKҩt có khҧ QăQJJk\XQJWKѭTXiWUuQK1LWURVRKyDWKѭӡng xҧy ra ӣ dҥ dày hoһFEyQJÿiLÿm

bӏ nhiӉm khuҭQ&ѫFKӃ phҧn ӭng giӳDD[LW1LWUѫYjFiFDPLQEұc II :

Các amin bұc III phҧn ӭng vӟLLRQ1LWULWWURQJP{LWUѭӡQJD[LWWKuWKѭӡng bӏ phân

hӫy thành andehit và amin bұF,,6DXÿyDPLQEұc II tiӃp tөc chuyӇn thành Nitrosamin

WKHRFѫFKӃ sau :

1.1.4 /ӧLtFKWӯ1LWUL t và Nitrat

Bên cҥnh các tác hҥLÿmÿѭӧc nêu trên thì theo nghiên cӭu gҫQÿk\FKRWKҩy rҵng

Nitrit và Nitrat có thӇ bҧo vӋ tim Nitrit tҥo ra Oxit Nitric (NO) là mӝt phҫn tӱ hiӋn

diӋn trong hӋ thӕng tim mҥch và thҫn kinh cӫDFѫWKӇ, vӟi vai trò làm giãn nӣ các mҥch

13

máu, kiӇm soát sӵ OѭXWK{QJPiXÿӃn các bӝ phұQFѫWKӇ QrQQyQJăQFKһQÿѭӧc sӵ

hình thành các khӕLVѫYӳa trong lòng mҥch máu dүQÿӃQÿDXWLPYjÿӝt quӷ

1LWULWÿѭӧFÿLӅu chӃ làm thuӕc giҧLÿӝF&\DQLGGѭӟi dҥng thuӕc tiêm 150mg/5ml

vӟLFѫchӃ ³Oҩ\ÿӝc trӏ ÿӝF³QKѭVDX

Cyanid là chҩWÿӝc tác dөng rҩt nhanh làm ӭc chӃ hô hҩp tӃ bào do kӃt hӧp vӟi

Cytochrom oxytase Natri Nitrit chuyӇn Hemoglobin thành Methaemoglobin

Methaemoglobin kӃt hӧp vӟi Cyanid tҥo thành Cyanmethaemoglobin nên Cytochrom

oxytase không thӇ phҧn ӭng vӟi Cyanid nӳa nên không thӇ ӭc chӃ hô hҩp tӃ bào

Thiosulfate là giҧi phóng sulfur trong phҧn ӭng vӟi Rhodanase ( Cyanid sulfide

transferate ) chuyӇQ&\DQLGWKjQK7KLRF\DQDWWѭѫQJÿӕLtWÿӝFKѫQWDQWURQJQѭӟc và

ÿѭӧFÿjRthҧLUDQѭӟc tiӇu

1LWUDWÿѭӧc sӱ dөng rӝng rãi trong công nghiӋp chӃ biӃn thӏt Nitrit, Nitrat làm

WăQJNKҧ QăQJWҥo màu, tҥRPjXWăQJFҩu trúc sҧn phҭPQyÿѭӧc dùng làm chҩt bҧo

quҧn trong thӵc phҭPQKѭSKRPDWQѭӟc giҧi khát, thӫy sҧn chӃ biӃQ«

1.2 Các cKҩWGLQKGѭӥQJWURQJUDXTXҧ YjYҩQÿӅWӗQGѭ1LWULW1LWUDW

1.2.1 9DLWUzFӫD1ÿӕLYӟLVӵVLQKWUѭӣQJYjSKiWWULӇQFӫDFk\UDX

N là mӝt nguyên tӕ GLQKGѭӥng khoáng thiӃt yӃu cӫa thӵc vұt, quan trӑng hàng

ÿҫXÿӕi vӟLFѫWKӇ sӕng vì nó là thành phҫQFѫ bҧn cӫa các protein ± chҩWFѫEҧn biӇu

hiӋn sӵ sӕng Tӹ lӋ N trong cây biӃQÿӝng tӯ 1-6% trӑQJOѭӧng chҩt khô N có trong

thành phҫn cӫa axit nucleic (AND và ARN) ngoài chӭFQăQJGX\WUuYjWUX\Ӆn thông

tin di truyӅQD[LWQXFOHLFFzQÿyQJYDLWUzTXDQWUӑng trong quá trình sinh tәng hӧp

protein

1WKDPJLDÿLӅu tiӃWFiFTXiWUuQKWUDRÿәi chҩt và trҥng thái ngұPQѭӟc cӫa tӃ bào

nên ҧQKKѭӣQJÿӃn mӭFÿӝ hoҥWÿӝng cӫa tӃ bào và nó quyӃWÿӏQKÿӃn toàn bӝ các quá

trình sinh lí cӫa cây trӗng N tham gia vào thành phҫn ADP, ATP có vai trò quan trӑng

WURQJWUDRÿәLQăQJOѭӧng cӫa cây N là thành phҫn quan trӑng cӫa Chlorophyll, là mӝt

14

trong nhӳng yӃu tӕ quyӃWÿӏnh hoҥWÿӝng quang hӧp cӫa cây, cung cҩp chҩt hӳXFѫFKR

sӵ sӕng cӫa các sinh vұWWUrQ7UiLÿҩt

Cây trӗQJÿѭӧFEyQÿӫ ÿҥm lá có màu xanh thүPVLQKWUѭӣng khӓe mҥnh, chӗi

búp phát triӇQQKDQKQăQJVXҩt cao

Cây thiӃXÿҥPWKuFk\VLQKWUѭӣng kém, lá màu vàng, có khi bӏ thui chӝWÿҿ nhánh

và phân cành kém, sút giҧm hoҥWÿӝng quang hӧSYjWtFKONJ\JLҧPQăQg suҩt

Cây thӯDÿҥPFNJQJUҩt nguy hiӇPWKuFk\VLQKWUѭӣng quá mҥQKWKkQOiWăQJ

nhanh mà mô giӟi kém hình thành nên cây rҩt yӃu, dӉ ÿә, tӹ lӋ Qѭӟc cao, dӉ mҳc sâu

bӋnh, giҧPQăQJVXҩt Bón nhiӅXÿҥPYjNK{QJFkQÿӕi thì dүQÿӃQWtFKONJ\1LWUDW

trong cây và làm ô nhiӉP1LWUDWWURQJQѭӟc ngҫm

1.2.2 &iF\ӃXWӕJk\WӗQGѭ1LWUDWWURQJUDX

Theo nghiên cӭu cӫa các nhà khoa hӑFWKuFyÿӃn 20 yӃu tӕ gây tӗQGѭ1LWUDW

trong nông sҧQQKѭQKLӋWÿӝiQKViQJÿҩWQѭӟFWѭӟi, thuӕc bҧo vӋ thӵc vұWÿӝ ҭm,

biӋn SKiSFDQKWiF«QKѭQJQJX\rQQKkQFKӫ yӃXÿѭӧc khҷQJÿӏnh là do loҥi phân bón

ÿһc biӋWOjSKkQÿҥPGREyQGѭWKӯa các chҩWGLQKGѭӥQJEyQNK{QJÿ~QJFiFK3Kҫn

lӟn bà con sӱ dөQJSKkQÿҥm (ure) là chính vӟi sӕ Oѭӧng lӟQPjNK{QJFkQÿӕi vӟi

SKkQ.DOLOkQ«nên hiӋQWѭӧng lúa lӕp, cây dӉ sâu bӋnh, dӉ bӏ ÿә QJm«

1.2.2.1 ҦQKKѭӣQJFӫDSKkQEyQ

+ 3KkQÿ ҥm: Trong các loҥLSKkQEyQWKuSKkQÿҥm là loҥi phân chӫ yӃXÿѭӧc sӱ dөng

nhiӅu nhҩWYjFNJQJOj\Ӄu tӕ quyӃWÿӏQKÿӃQQăQJVXҩt cây trӗng

- Trong mӝt giӟi hҥn nhҩWÿӏnh WKuQăQJVXҩWUDXWăQJWӍ lӋ thuұn vӟLOѭӧng phân

ÿҥPWX\QKLrQKjPOѭӧQJ1LWUDWWURQJUDXFNJQJWăQJWKHROѭӧQJSKkQÿҥm bón hay nói

FiFKNKiFOjOѭӧQJSKkQÿҥm là nguyên nhân chӫ yӃXJk\WăQJKjPOѭӧng Nitrat trong

rau Còn nӃu bón quá nhiӅXÿҥPWURQJÿLӅu kiӋn quang hӧp, hô hҩSNpPNK{QJÿӫ

ezim khӱ ( reductaza) ÿӇ chuyӇn hóa NO3- thành NH4+ rӗi D[LW[HWRÿӗng hóa NH4+

thành axit amin, N sӁ WtFKONJ\WURQJFk\ӣ dҥng Nitrat hoһF&\DQRJHQ1Jѭӡi sҧn xuҩt

- Không tuân thӫ thӡi gian cách ly các loҥi phân bón vӟi nhau và thӡLÿLӇm

dӯQJEyQSKkQWUѭӟc khi thu hoҥFKFNJQJOjPӝt trong nhӳng nguyên nhân gây nên tӗn

Gѭ1LWUDW1{QJGkQWKѭӡng thu hoҥch sӟm sau khi bón phân hay nói cách khác là

ngӯng bón phân muӝn trѭӟc khi thu hoҥch, thӡi gian thu hoҥch rau do thӏ WUѭӡng quyӃt

ÿӏQKÿһc biӋt là vào mùa rau khan hiӃm

- ҦQKKѭӣng cӫa dҥQJÿҥPEyQÿӃn tӗQGѭ1LWUDWWURQJUDXEyQGҥQJÿҥm

NO3- OjPWtFKONJ\123- WURQJUDXFDRKѫQGҥQJÿҥm NH4+ và khi sӱ dөng phân bón

CaCN2 FDQ[L[LDQDPLW WKuKjPOѭӧng NO3- WURQJUDXÿҥt thҩp nhҩt

+ Phân lân, phân Kali: Trong cây tӍ lӋ P biӃQÿӝng tӯ 0,1-0,4% chҩWNK{WURQJÿy3

ӣ dҥng hӳXFѫOjFKtQKYjQyÿyQJYDLWUzTXDQWUӑQJWURQJTXiWUuQKWUDRÿәi chҩt, hút

chҩWGLQKGѭӥng, sӵ hình thành nên các bӝ phұn mӟi Cây thiӃu lân là lá bӏ nhӓ, bҧn lá

thu hҽSFy[XKѭӟng dӵQJÿӭng và quá trình chín bӏ kéo dài, cây thӯa lân thì bӏ chín

sӟm Phân Kali giúp әQÿӏnh các cҩu trúc vұt chҩt cҩu tҥo nên tӃ bào và giúp cây trӳ

Qѭӟc tӕWYjWăQJNKҧ QăQJFKӕng hҥQ3KkQ.DOLJL~SWăQJFѭӡng tәng hӧSYjWtFKONJ\

vitamin Cây thiӃu Kali thì lá già sӁ vàng sӟm, ӣ ÿҫu lá hoһc bìa lá có nhӳQJÿyPYjQJ

hoһc bҥc, lá bӏ chӃt và bӏ hӫy hoҥi ThӯD.DOLOjPQJăQFҧn sӵ K~WQѭӟc và chҩt dinh

Gѭӥng, ҧQKKѭӣQJÿӃn mùa màng Vì vұ\SKkQÿҥm phҧi bón kӃt hӧp vӟi phân lân,

SKkQ.DOLFkQÿӕi thì có thӇ OjPWăQJQăQJVXҩt cây trӗQJFNJQJQKѭOjPJLҧm hàm

Oѭӧng Nitrat trong rau

+ 3KkQYLOѭ ӧng: Sӵ WtFKONJ\123- gҳn liӅn vӟi quá trình khӱ NO3- YjTXiWUuQKÿӗng

KyDÿҥPWURQJFk\4XiWUuQKQj\OLrQTXDQÿӃQFiFTXiWUuQKNKiFQKѭTXDQJKӧp, hô

hҩp và chӏu ҧQKKѭӣng mҥnh mӁ cӫa các ezim và các hӧp chҩWFDRQăQJ+LӋn nay có

16

khoҧng 1000 hӋ H]LPWURQJÿyFyNKRҧng 1/3 sӕ hӋ H]LPQj\ÿѭӧc hoҥt hóa bҵng các

nguyên tӕ YLOѭӧng

Các yӃu tӕ GLQKGѭӥQJQKѭ&X=Q)H0Q0RUҩt cҫn thiӃt cho cây trӗng sinh

WUѭӣQJYjJL~SWăQJNKҧ QăQJFKӕng chӏu cӫa cây trӗng :

- Cu giúp tham gia vào thành phҫn cҩu tҥRHQ]LPJL~SWK~Fÿҭy chӭFQăQJK{Kҩp

và chuyӇQKyDGLQKGѭӥng

- Fe tәng hӧp các chҩt diӋp lөc và có vai trò quan trӑng trong quá trình quang hӧp

cӫa cây

- Zn giúp thúFÿҭ\TXiWUuQKKuQKWKjQKKRRFPRQWURQJFk\WăQJWtQKFKӏu nҳng, chӏu hҥn, chӕng lҥi sӵ xâm nhұp cӫa sâu bӋnh

- 0QWK~Fÿҭy cây nҧy mҫm sӟm, làm cho rӉ khӓHOjPWăQJKLӋu lӵc phân lân

- 0ROjPWăQJNKҧ QăQJTXDQJKӧp cӫa cây và tәng hӧp vitamin C cho cây Mo

giúp cây hҩp thө ÿѭӧc nhiӅu N và giúp cho quá trình cӕ ÿӏQKÿҥm

NӃu sӱ dөng phân bón vi OѭӧQJNK{QJÿ~QJFiFKFNJQJQKѭOҥm dөng các yӃu tӕ

trên thì lҥi trӣ thành nhӳng kim loҥi nһQJYѭӧt quá mӭc sӱ dөQJFKRSKpSYjJk\ÿӝc

hҥLFKRFk\FRQQJѭӡi, gia súc

+ Phân hӳXFѫ: ViӋc bón phân hóa hӑc chӍ là biӋQSKiSWUѭӟc mҳt, tӭc thӡi vì vӅ lâu

dài thì nó sӁ OjPÿҩt bӏ bҥc màu, sӭc sҧn xuҩt cӫDÿҩt giҧm Bón phân hӳXFѫJL~SWăQJ

ÿӝ SKuQKLrXWѫL[ӕp thoáng khí cӫDÿҩt, quyӃWÿӏnh tӟi khҧ QăQJKRҥWÿӝng cӫa vi sinh

vұWWURQJÿҩWĈӕi vӟLÿҩt trӗng rau nӃu thӡi gian canh tác lâu dài và liên tөc sӱ dөng

SKkQÿҥm hóa hӑc, chҩt bҧo vӋ thӵc vұt, không bón phân hӳXFѫVӁ OjPÿҩt chai cӭng,

giҧPÿӝ xӕp, thoáng khí, giҧm khҧ QăQJWKҩPWKRiWQѭӟc, khi sӵ phát triӇn cӫa hӋ rӉ bӏ

giӟi hҥn sӁ ҧQKKѭӣQJÿӃn hҩSWKXGLQKGѭӥng cӫa rau Phân hӳXFѫӣ mӝt thӡLÿLӇm

nhҩWÿӏnh có sӵ giҧLSKyQJÿҥm vì vұy ngoài chӭFQăQJFҧi tҥRÿҩt phân hӳXFѫFzQOj

nguӗn cung cҩSÿҥm cho cây, vì vұy nӃu bón phân hӳXFѫYӟLOѭӧQJTXiFDRÿҥPÿѭӧc

giҧi phóng nhiӅXYjRJLDLÿRҥn cuӕi sӁ gây tӗQGѭ1LWUDWFDRWURQJVҧn phҭm NӃu lҩy

17

trӵc tiӃp phân bò, phân trâu khô cho cây trӗQJOjVDLYuGLQKGѭӥng bӏ mҩWÿLYjWURQJ

ÿyFzQFyQJXӗn bӋQKQKѭYLNKXҭn tҧWKѭѫQJKjQWUӭng giun sán vүn còn ӣ lҥi

WKXӕFEҧRYӋWKӵFYұWWKXKR ҥFKYjEҧRTXҧQ

'ѭOѭӧng Nitrat trong rau chӏu ҧQKKѭӣng rҩt lӟn cӫa yӃu tӕ khí hұu thӡi tiӃt

NhiӋWÿӝ cӫDÿҩWGDRÿӝng quá lӟQFNJQJJk\WUӣ ngҥi cho quá trình khӱ Nitrat tҥi

hӋ rӉ dүQÿӃQKjPOѭӧQJ1LWUDWWURQJFk\WăQJOrQ7URQJJLDLÿRҥn cuӕi chuҭn bӏ thu

hoҥch, khi trӡLUkPYjÿӝ ҭPFDROѭӧQJ1LWUDWWtFKONJ\WURQJFk\Jҩp 3 lҫn bình

WKѭӡng Tuy nhiên khi trӡi nҳng và nhiӋWÿӝ FDRWKuKjPOѭӧQJ1LWUDWFNJQJFDRQKѭQJ

WURQJÿLӅu kiӋn trӡi nҳng và nhiӋWÿӝ thҩSWKuKjPOѭӧQJ1LWUDWWURQJFk\FNJQJJLҧPÿL

nhiӅu

Gieo trӗQJWUrQÿҩt thӏt nhҽÿҩWFiWSKDWKuGѭOѭӧng Nitrat sӁ giҧm

NӃu thӡi gian chiӃXViQJWURQJQJj\GjLWKuGѭOѭӧng Nitrat trong cây sӁ giҧm

1Jѭӧc lҥi nӃu thiӃu ánh sáng và thӡi gian chiӃu sáng ngҳQWKuGѭOѭӧng Nitrat trong rau

sӁ WăQJOên NӃu giҧm mӭc chiӃXViQJÿLWKuGѭOѭӧng Nitrat trong quҧ GѭDFKXӝt

WăQJJҩp 2,5 lҫn NӃu chiӃu sáng bә VXQJWUѭӟc thu hoҥch cho cây rau 12 giӡ WKuGѭ

Oѭӧng Nitrat giҧm 3 lҫQWURQJUDXEy[{L«

.KLWăQJGLӋQWtFKGLQKGѭӥQJWăQJNKRҧng cách cây, khoҧng cách hàng, và giҧm

mұWÿӝ gieo trӗng sӁ hҥn chӃ tích tө Nitrat trong cây

3KѭѫQJSKiSEҧo quҧn chӃ biӃQFNJQJҧQKKѭӣQJÿӃQOѭӧQJGѭ123- trong rau

Ĉӕi vӟi nguӗn rau cӫ quҧ QrQGQJWѭѫLFjQJVӟm càng tӕt, nӃu bҧo quҧn càng lâu

Ĉӝ ҭm thӯa hoһc thiӃXFNJQJҧQKKѭӣng không tӕWÿӃQTXiWUuQKWUDRÿәi chҩt làm

FKR1LWUDWWURQJFk\WăQJOrQ

Bên cҥnh nhӳng yӃu tӕ WUrQWKuFzQW\YjRÿһFÿLӇm sinh hӑc cӫa cây trӗng, kӻ

thuұt canh tác và nhiӅu yӃu tӕ P{LWUѭӡQJNKiFFNJQJWiFÿӝng không nhӓ ÿӃn sӵ tӗQGѭ

Nitrat trong cây trӗng

18

1.2.3 %LӋQSKiSKҥQFKӃWӗQGѭ1LWUDW

Khҳc phөc nhӳng yӃu tӕ Jk\ÿӝc cho cây trӗng là mӝt vҩQÿӅ quan trӑng mà

ngành nông nghiӋSÿmYjÿDQJUҩt phҧi quan tâm NO3- là mӝt trong nhӳng chӍ tiêu

quan trӑQJÿӇ phân biӋt raX³VҥFK´YjUDX³NK{QJVҥFK´&iFÿLӅu kiӋn sҧn xuҩt

NK{QJÿҧm bҧROjPWăQJWuQKWUҥng tӗQGѭ1LWUDWҧQKKѭӣQJÿӃn chҩWOѭӧng các loҥi

nông sҧn thu hoҥFKÿyOjPӝt trong nhӳng nguyên nhân chӫ yӃu gây mҩt an toàn vӋ

sinh thӵc phҭPÿӕi vӟi rau quҧ và là mӕi hiӇm hӑDWKѭӡng trӵFÿӕi vӟi cuӝc sӕng cӫa

chúng ta Mӝt trong nhӳng biӋn pháp chӫ yӃXÿӇ KjPOѭӧng NO3- trong rau trong

phҥm vi cho phép là cách sӱ dөng phân bón cho hӧp lí

1.2.3.1.6ӱGөQJSKkQEyQ

Theo tính toán cӫDFiFFKX\rQJLDWURQJOƭQKYӵc nông hóa hӑc ViӋt Nam, hiӋn

nay hiӋu suҩt sӱ dөQJSKkQÿҥm mӟi chӍ ÿҥt tӯ 30-45%, lân tӯ 40-45% và Kali tӯ

40-W\WKHRFKkQÿҩt, giӕng cây trӗng, thӡi vөSKѭѫQJSKiSEyQORҥLSKkQEyQ«QKѭ

vұy phҫn còn lҥLÿѭӧFEyQYjRÿҩWQKѭQJFKѭDÿѭӧc cây trӗng sӱ dөng

Ĉӕi vӟLSKkQY{FѫFҫQEyQÿӫ liӅXOѭӧQJSKkQÿҥPWKHRTX\WUuQKNƭWKXұt cho

mӛi loҥi rau, dӯQJEyQÿҥPWUѭӟc khi thu hoҥch ít nhҩWOjQJj\WUiQKEyQSKkQÿҥm quá mӭc

ChӍ bón phân hӳXFѫÿmÿѭӧc xӱ lí triӋWÿӇ và dӯQJEyQWUѭӟc thӡLÿLӇm thu hoҥch

tӕi thiӇu là 2 tuҫn Cҫn sӱ dөng các loҥi phân bón chұPWDQÿӇ cây trӗng sӱ dөng mӝt

cách tӯ tӯ WăQJKLӋu suҩt sӱ dөng chҩWGLQKGѭӥng, giҧm chi phí, giҧm ô nhiӉm môi

WUѭӡng

Không sӱ dөng phân bón và chҩt bә VXQJNKLÿLӅu kiӋQFKѭDWKtFKKӧp Ví dө bón

phân vào nhӳQJQJj\ÿҩWFzQTXiѭӟt hoһc trong nhӳQJQJj\PѭDWKuVDXTXiWUuQK

WѭӟLUDXWKuQѭӟc sӁ ÿѭӧc thҩm xuӕQJÿҩWPDQJWKHROѭӧQJSKkQEyQYjOjPFKRÿҩt,

nguӗQQѭӟc bӏ ô nhiӉm

Ngoài ra còn phҧi EyQSKkQFkQÿӕL%yQSKkQFkQÿӕL13FkQÿӕL1.FkQÿӕi

SKkQY{FѫYjSKkQKӳXFѫYLOѭӧQJOjÿѭӧFQăQJVXҩWFDRFNJQJQKѭFyKjPOѭӧng

19

NO3- trong rau thҩp Khi thu hoҥch nên cҳt cách gӕc nhiӅXWKuGѭOѭӧng NO3- sӁ giҧm

vì các muӕLÿӝc hҥi có nhiӅu ӣ gӕc cây

1.3.2.2.0{LWUѭӡQJFDQKWiFYjFiFELӋQSKiSNKiF

ĈҩWFNJQJOjWKjQKSKҫn quan trӑng trong dây chuyӅn sҧn xuҩt thӵc phҭm cho con

QJѭӡi, thành phҫn khoáng trong cây phҧn ҧnh tình hình khoáng chҩt cӫDÿҩt Do vұy,

ÿҩWÿӇ sҧn xuҩWUDXNK{QJÿѭӧc chӏu ҧQKKѭӣng xҩu trӵc tiӃp tӯ các loҥi chҩt thҧLÿҩt

phҧLWKRiQJNKtQѭӟFWѭӟi chӍ sӱ dөng khi không bӏ nhiӉm hóa chҩWÿӝc hҥi

Khi thu hoҥch nên cҳt cách gӕc nhiӅXWKuGѭOѭӧng NO3- sӁ giҧm vì các muӕLÿӝc

hҥi có nhiӅu ӣ gӕc cây Không lҥm dөng viӋc sӱ dөng phө gia, sӱ dөQJÿ~QJSKө gia

FKRSKpS[HPNƭQKmQWUѭӟc khi sӱ dөng Hàng phө gia ngoҥi nhұp phҧLÿѭӧFFѫTXDQ

QKjQѭӟc kiӇm tra, có kiӇm nghiӋm chҩWOѭӧQJNqPWKHR«

Ĉӕi vӟi nguӗn rau cӫ quҧ QrQGQJWѭѫLFjQJVӟm càng tӕt, nӃu bҧo quҧn càng

lâu OѭӧQJ1LWUDWFjQJWăQJ

&iFSKѭѫQJSKiS[iFÿӏQK1LWULWYj1LWUDWWURQJWKӵFSKҭP

3KѭѫQJSKiS[iFÿӏQK1LWULW

3KѭѫQJSKiSWUҳFTXDQJ

&ѫVӣ cӫDSKѭѫQJSKiSQj\OjNKLFKRQLWULWFҫQ[iFÿӏnh tác dөng vӟi hӛn hӧp

thuӕc thӱ axit sunfanilic và Į-QDSKW\ODPLQÿӇ hình thành hӧp chҩWGLD]RPjXÿӓ Sau

ÿyÿRÿӝ hҩp thө quang A cӫa dung dӏch ӣ EѭӟFVyQJȜ QPGӵDYjRFiFSKѭѫQJ

SKiSÿӏQKOѭӧQJÿѭӡng chuҭn, thêm chuҭQ ÿӇ [iFÿӏnh nӗQJÿӝ nitrit trong mүu

6ӱGөQJSKѭѫQJSKiSÿRTXDQJGӵDWUrQSKҧQӭQJFӫDD[LWQLWUѫ+122 YӟLWKXӕFWKӱ*ULHVV-,ORVYD\FKRKӧSFKҩWPjXKӗQJ

7UѭӟFKӃWNaNO2 ÿѭӧFKҩSWKөYjRGXQJGӏFKCH3COOH ÿӇFKX\ӇQWKjQK

HNO2:

NaNO2 + CH3COOH ĺ HNO2 + CH3COONa

20

$[LWQLWUѫWiFGөQJYӟLD[LWVXQIDQLOLFYjD-1DSWK\ODPLQFKRKӧSFKҩWPjXKӗQJ

Các yӃu tӕ ҧQKKѭӣQJÿӃQSKѭѫQJSKiSWUҳFTXDQJ[iFÿӏnh nitrit:

+ YӃu tӕ ÿҫu ҧQKKѭӣQJÿӃn phҧn ӭng diazo hóa là pH cӫDP{LWUѭӡng phҧn ӭng

WLӃSKD\FKXҭQÿӝQJѭӧF SKѭѫQJWUuQKFKXҭQÿӝ

2MnO4- + 5NO2- + 6H+ = 2Mn2+ + 5NO3- + 3H2O

MnO4- WURQJP{LWUѭӡQJD[LW 3KѭѫQJSKiSQj\Fyÿӝ nhҥy không cao và tính chӑn

lӑc kém vì trong dung dӏch có nhiӅu ion có khҧ QăQJEӏ MnO4- oxy hoá

Nguyên tҳc cӫDSKѭѫQJSKiS: oxi hoá NO2- thành NO3- bҵng KMnO4 ÿLӇm cuӕi

cӫa quá trình chuҭQÿӝ ÿѭӧc nhұn biӃt khi màu tím cӫa KMnO4 chuyӇn thành màu tím

rҩt nhҥt (gҫQQKѭPҩt màu)

3KѭѫQJSKiSFӵFSKә

1LWULWOjDQLRQFyKRҥWWtQKFӵFSKәNKL[iFÿӏQKQLWULWEҵQJSKѭѫQJSKiSFӵFSKәÿLӋQFӵFJLӑWWKXӹQJkQGXQJGӏFKQӅQ/D&O3 2 % và BaCl2 2 % WKuQLWULW[XҩW

Có thӇ [iFÿӏnh nitrit bҵng cách chuyӇn nó thành diphenyl nitrosamine phҧn ӭng

ÿѭӧc tiӃQKjQKWURQJP{LWUѭӡng axit .KL[iFÿӏnh NO2- trong mүXQJѭӡi ta thêm

5mL dung dӏch nӅn (gӗm 4,86 ml KSCN và 17,2 ml HClO4 WURQJOQѭӟc cҩt),

1,25 ml phenylamin và 20 ml mүXĈLӅu chӍnh pH tӯ 1 - 2 bҵng axit HClO4 nӃu cҫn

SөFNKtQLWѫÿӇ loҥLR[\NK{QJNKtVDXÿyJKLSKә xung vi phân tӯ - 0,2 ÷ - 0,8 V ThӃ

ÿӍnh pic xuҩt hiӋn ӣ - 0,52 V

22

3KѭѫQJSKiSVҳFNê

Nitrit phân tích bҵQJSKѭѫQJSKiS+3/&YӟLSKDÿӝng là axit p - hydrobenroic 8

mM và Bis - 7ULVP0+jPOѭӧng nitrit có thӇ [iFÿӏQKÿѭӧFÿӃn 10-8 M Ion

QLWULWFNJQJFyWKӇ [iFÿӏQKÿѭӧc cùng vӟi các ion khác bҵQJSKѭѫQJSKiSVҳc kí ion

Tuy nhiên giӟi hҥQSKѭѫQJSKiSQj\FKӍ [iFÿӏQKÿѭӧc 0,1 mg/l NO2- MүXÿѭӧFEѫP

vào cӝt tách bҵQJYDQEѫPPүu, nhӡ SKDÿӝng thích hӧSÿӇ qua cӝt tách TҥLÿk\các

cҩu tӱ trong hӛn hӧSÿѭӧc tách ra khӓLQKDXYj[iFÿӏnh nhӡ bӝ GHWHFWѫWKtFKKӧp

3KѭѫQJSKiSSKkQWtFKNKӕLOѭӧQJ

;iFÿӏnh nitrit bҵQJSKѭѫQJSKiSJLiQWLӃp dӵa trên phҧn ӭng:

3HNO2 + AgBrO3 = AgBr + 3HNO3

Lӑc lҩy kӃt tӫD$J%UÿHPUӱa bҵng dung dӏch H2SO4(1:4) và sҩy ӣ nhiӋWÿӝ 85

÷ 90oC rӗLÿHPFkQ7ӯ Oѭӧng AgBr kӃt tӫDWDWtQKÿѭӧc NO2- có trong dung dӏch

3KѭѫQJSKiSnày chӍ áp dөng vӟi nhӳng mүu có chӭDOѭӧng lӟn nitrit

- Dùng tinh thӇ FeSO4 hoһc dung dӏch FeSO4 ÿұPÿһc

- Hӧp chҩt phӭc tҥRWKjQKFNJQJNK{QJEӅn và dӉ bӏ phân hӫ\NKLÿXQQyQJYu

vұy cҫn tiӃn hành khi phҧn ӭng nguӝi

- Các ion ClO4-, CrO42- , I-, Br- và mӝt sӕ LRQNKiFFNJQJQJăQFҧn quá trình phҧn

ӭng

23

3KѭѫQJSKiSNKӱEҵQJ.ӁPKRһF1K{P

Bӝt Zn hay bӝWQK{PWURQJP{LWUѭӡng kiӅm sӁ khӱ 1LWUDWÿӃn ammoniac

4Zn + NO3- + 7OH- ĺ=Q22- + NH3 + 2H2O Ĉӕi vӟLP{LWUѭӡng kiӅm mҥnh thì dùng KӁm kim loҥi, còn bӝt Nhôm cҫn tiӃn

KjQKWURQJP{LWUѭӡng kiӅm yӃXYuWURQJP{LWUѭӡng kiӅm mҥnh phҧn ӭng xҧy ra rҩt

mãnh liӋt

Ammoniac sinh ra sӁ làm giҩy tҭm chӍ thӏ phenolphthalein có màu hӗng tuy

nhiên phҧn ӭng xҧ\UDWѭѫQJWӵ khi trong dung dӏch có ion amoni, Nitrit, các anion có

chӭD1QKѭ&1- , SCN- , [Fe(CN)6]3- Vì vұy cҫn phҧi loҥi bӓ FK~QJWUѭӟc khi tiӃn

hành khӱ Nitrat

1.3.2.3 3KҧQӭQJYӟL tKXӕFWKӱD[LWSKHQROGLVXOIRQLF

7URQJP{LWUѭӡQJD[LWVXQIXULFÿұPÿһc, nitrat tham gia phҧn ӭng vӟi axit

phenoldisulfonic tҥo thành phӭc chҩt không màu nitrophenoldisulfonic Ӣ P{LWUѭӡng

ED]ѫPҥnh phӭc này có màu vàng bӅn trong vòng 15-SK~WYjÿѭӧFÿREҵng quang

phә kӃ ӣ EѭӟFVyQJȜ QP

24

1.3.2.4 3KҧQӭQJYӟLW KXӕFWKӱQDWULVDOL[\ODW

Trong P{LWUѭӡQJD[LWVXOIXULFÿұPÿһc, nitrat tham gia phҧn ӭng vӟi natri

salixylat tҥo thành phӭc màu p-nitrosalixylat natri hoһc sҧn phҭm có thӇ là

o-nitrosalixylat natri Ӣ P{LWUѭӡQJED]ѫPҥnh phӭFQj\FyPjXYjQJYjÿѭӧFÿREҵng

Pi\ÿRTXDQJWҥLEѭӟc sóng Ȝ QP

3KѭѫQJWUuQKSKҧn ӭng

7URQJP{LWUѭӡng kiӅm, phӭc chҩt phân ly thành ion gӕc axit làm phân tӱ trӣ nên

phân cӵc Vì vұy, các electron hóa trӏ chuyӇQÿӝng hӛn loҥQKѫQQrQSKӭc chҩt có

FѭӡQJÿӝ PjXWăQJYjKҩp thө ánh sáng ӣ Eѭӟc sóng dài Dung dӏch phӭc màu bӅn

trong vòng 10 - 15 phút

3KѭѫQJSKiSNK{QJEӏ ҧQKKѭӣng bӣLQLWULW”PJO FORUXD”PJO VҳW”

5 mg/l)

3KѭѫQJSKiSTXDQJVӱGөQJFӝWNKӱ&DGLPL

4XiWUuQKSKkQWtFKÿѭӧc thӵc hiӋQTXDEѭӟFOjWUѭӟc tiên khӱ Nitra thành Nitrit

YjVDXÿyÿӏQKOѭӧng NO2- bҵQJFiFKÿRTXDQJKӧp chҩt diazo

ViӋc chuyӇn NO3- thành NO2- bҵng Cd kim loҥi hoһc hҥt Cadimi có phӫ Cu theo

FѫFKӃ sau :

25

NO3- + 2H+ Hĺ122- + H2O

&Gĺ&G2+

+ 2e /ѭӧng Nitrit tҥo thành sӁ phҧn ӭng vӟi thuӕc thӱ sulfanilic và Į-naphtylamin

7URQJP{LWUѭӡng axit pH = 2 ± D[LW1LWUѫNӃt hӧp vӟi muӕi diazonium :

6DXÿyPXӕi diazoni kӃt hӧp vӟLĮ-naphtylamin tҥo ra hӧp chҩWPjXÿӓ:

NӗQJÿӝ 1LWULWÿѭӧF[iFÿӏnh qua màu cӫa sҧn phҭm tҥo thành bҵQJFiFKÿR

quang ӣ Eѭӟc sóng 520nm

3KѭѫQJSKiSD[LW&URPRWURSKLF

3KѭѫQJSKiSQj\GӵDWUrQFѫVӣ phҧn ӭng kӃt hӧp giӳa hai phân tӱ NO3- vӟi mӝt

phân tӱ cӫa axit cromotrophic (C10H8O8S2) hình thành nên hӧp chҩt PjXYjQJ6DXÿy

ÿHPÿRÿӝ hҩp thө quang ӣ EѭӟFVyQJȜ QP

Màu cӫa phҧn ӭng tӕt nhҩt sau 10 phút và thӡi gian bӅn là 24 giӡ

NӃXOѭӧQJFORGѭOjFKҩt oxy hóa) và có mһWQLWULWFNJQJWҥo nên hӧp chҩt màu

vàng vӟi axit cromotrophic Tuy nhiên khi thêm muӕi sunfit có thӇ loҥi trӯ ÿѭӧc ҧnh

Kѭӣng tӯ OѭӧQJGѭFORWiFQKkQR[LKyD YjGQJXUrQKҵm chuyӇn hóa NO2- thành N2 ÿӇ loҥi ҧQKKѭӣng cӫa nitrit Giӟi hҥn phát hiӋn: 50 µg NO3- N/l

26

1.4 PKѭѫQJSKiS[ӱOtPүXWKӵFSKҭP

Xӱ lý mүu thӵc phҭm là mӝt trong nhӳng khâu hӃt sӭc quan trӑng, mӝt trong

nhӳng yӃu tӕ ҧQKKѭӣQJÿӃQÿӝ chính xác cӫa kӃt quҧ phân tích Tùy tӯQJÿӕLWѭӧng

mүu, tӯng chӍ tiêu phân tích mà có cách xӱ lý khác nhau Vì phân tích anion NO2- và

NO3- QrQWKѭӡQJGQJSKѭѫQJSKiSOjSKѭѫQJpháp nghiӅQYjSKѭѫQJSKiSQJkPchiӃt

3KѭѫQJSKiS QJKLӅQ

MүXSKkQWtFKÿѭӧc nghiӅn trong khoҧng thӡLJLDQÿmQJKLrQFӭXVDXÿyÿӏnh

mӭFÿӃn thӇ tích nhҩWÿӏnh, lҩy dӏch lӑFÿL[iFÿӏQKKjPOѭӧng cӫDFiFÿӕLWѭӧng cҫn

[iFÿӏnh bҵQJFiFSKѭѫQJSKiS(HPLC, IC, UV ± VIS )

1KѭӧFÿLӇm cӫDSKѭѫQJSKiSQj\OjQӃu nghiӅn mӏn quá làm cho dӏch nghiӅn có

màu, ҧQKKѭӣQJÿӃQSKpS[iFÿӏnh

3KѭѫQJSKiSQJkP FKLӃW

NghiӅQ[D\VDXÿyQJkPWURQJQѭӟc ҩm khoҧng 50 ± 60oC tӯ 30 - 60 phút Sau

ÿyÿHPOӑc qua phӉXWKXÿѭӧFOѭӧng nitrat, nitrit trong mүu

3KѭѫQJSKiSQj\tWҧQKKѭӣQJÿӃn màu dӏch chiӃt, tuy nhiên nӃu thӡi gian ngâm

lâu sӁ ҧQKKѭӣQJÿӃn kӃt quҧ phân tích vì có thӇ mҩt mүu

Rung siêu âm: NghiӅn mүu thұt nhӓVDXÿyWKrPQѭӟc cҩt vào mүu, tiӃn hành

rung siêu âm khoҧQJSK~W6DXÿyÿHPOӑFWKXÿѭӧc dung dӏch chӭa Nitrat, Nitrit có

trong mүu

Lò vi sóng: Sau khi xay mүXWKrPQѭӟc cҩt vào rӗi cho vào lò vi sóng vӟi tҫn sӕ

thích hӧp khoҧQJSK~WĈHPOӑFÿӇ WKXÿѭӧFOѭӧng Nitrat và Nitrit trong mүu

27

nhӳng yӃu tӕ ҧQKKѭӣQJÿӃQÿӝ xác cӫa kӃt quҧ phân tích Tùy tӯQJÿӕLWѭӧng

mүu, tӯng chӍ tiêu phân tích mà có cách xӱ lý khác Vì phân tích anion NO2-

NO3-... NH4+ và sӱ dөng phân bón

CaCN2 FDQ[L[LDQDPLWWKuKjPOѭӧng NO3- WURQJUDXÿҥt thҩp nhҩt

+ Phân lân, phân Kali: Trong tӍ lӋ... màu dӏch chiӃt, nhiên nӃu thӡi gian ngâm

lâu sӁ ҧQKKѭӣQJÿӃn kӃt quҧ phân tích có thӇ mҩt mүu

Rung siêu âm: NghiӅn mүu thұt nhӓVDXÿyWKrPQѭӟc cҩt vào mүu, tiӃn hành

rung