Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty Xây Dựng và Phát Triển Nông Thôn 9

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty Xây Dựng và Phát Triển Nông Thôn 9

lời mở đầu

Trong những năm gần đây, hoà mình cùng với quátrình đổi mới đi lên của đất nớc, các doanh nghiệp sảnxuất, kinh doanh, dịch vụ xây dựng cũng có nhiều sự đổimới tơng ứng với yêu cầu của nền kinh tế thị trờng Trongnhững thay đổi đó, công tác kế toán là một lĩnh vực dành

đợc nhiều quan tâm ở tất cả các doanh nghiệp Bởi vì làmtốt công tác hạch toán kế toán đồng nghĩa với việc quản lýtốt đồng vốn, đảm bảo mỗi đồng vốn bỏ ra luôn vì lợinhuận của công ty

Trong công tác kế toán ở doanh nghiệp, hạch toán chi phísản xuất và tính giá thành sản phẩm là khâu quan trọng vàphức tạp nhất Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm liênquan đến hầu hết các yếu tố đầu vào và đầu ra trong quátrình sản xuất kinh doanh Đảm bảo việc hạch toán giá thànhchính xác, kịp thời, phù hợp với đặc điểm hình thành vàphát sinh chi phí ở doanh nghiệp là yêu cầu có tính xuyênsuốt trong quá trình hạch toán Có thể nói rằng, chi phí sảnxuất và tính giá thành sản phẩm là tấm gơng phản chiếutoàn bộ các biện pháp kinh tế tổ chức quản lý và kỹ thuật

mà doanh nghiệp đã và đang thực hiện trong quá trình sảnxuất kinh doanh Thông qua những thông tin về chi phí sảnxuất và giá thành sản phẩm do kế toán cung cấp, nhà quản lýdoanh nghiệp sẽ đánh giá đợc thực trạng doanh nghiệp mình

từ đó tìm cách đổi mới, cải tiến phơng thức quản lý kinhdoanh, tiết kiệm chi phí, hạ giá thành, tăng lợi nhuận.

Nhận thức đợc tầm quan trọng của vấn đề này, khi đợcthực tập ở Công ty Xây Dựng và Phát Triển Nông Thôn 9, em

đã chọn đề tài "Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty Xây Dựng và Phát Triển Nông Thôn 9 " Mục tiêu của chuyên đề là vận dụng lý luận

về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đãhọc đợc ở trờng vào nghiên cứu thực tiễn tại Công ty XâyDựng và Phát Triển Nông Thôn 9 từ đó phân tích và đa racác kiến nghị nhằm hoàn thiện thêm công tác kế toán

Nội dung chuyên đề gồm 3 phần:

Phần I: Một số vấn đề lý luận về kế toán chi phí sảnxuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệpxây lắp

Phần II:Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm xây lắp ở Công ty Xây Dựng và Phát TriểnNông Thôn 9

Phần III:Một số ý kiến góp phần hoàn thiện kế toán chiphí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty XâyDựng và Phát Triển Nông Thôn 9

Phần I một số vấn đề lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh

nghiệp xây lắp.

1.1 Đặc điểm của ngành xây dựng cơ bản ảnh hởng đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

là khâu phức tạp nhất trong toàn bộ công tác kế toán chi phísản xuất và tính giá thành sản phẩm ở hầu hết các doanhnghiệp.Hơn thế nữa, doanh nghiệp xây dựng cơ bản vớinhững đặc thù về mặt kinh tế, kỹ thuật, tổ chức đã ảnhhởng không nhỏ tới việc tổ chức công tác kế toán nói chung

và tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sảnphẩm nói riêng Sự chi phối này đợc thể hiện nh sau:

- Sản phẩm của ngành xây lắp là các công trình, hạngmục công trình hoặc các vật kiến trúc có quy mô lớn, kếtcấu phức tạp, mang tính chất đơn chiếc.

Nh vậy, mỗi đối tợng xây lắp đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật,kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng riêng, thích hợp,

đợc xác định cụ thể trên từng thiết kế dự toán của từng đốitợng xây lắp riêng biệt Khi thi công xây lắp lại luôn phảithay đổi phơng thức thi công, biện pháp thi công sao chophù hợp với đặc điểm của từng loại sản phẩm xây lắp Mặtkhác, do tính chất đơn chiếc riêng lẻ nên chi phí bỏ ra đểthi công xây lắp các công trình có nội dung, cơ cấu khôngthống nhất nh các loại sản phẩm công nghiệp khác

Đặc điểm này yêu cầu kế toán phải tính đến việc hạchtoán chi phhí sản xuất, tính giá sản phẩm và xác định kếtquả thi công cho từng loại sản phẩm xây dựng riêng biệt từnghạng mục công trình trong một công trình sau đó sẽ tínhgiá thành cho tổng thể công trình

- Sản phẩm của ngành xây dựng cơ bản thờng có khối ợng lớn, giá trị lớn, thời gian sản xuất lâu dài

l-Kỳ tính giá trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệpthờng là tháng, quý hoặc năm theo đơn vị thời gian cụ thể

Do sản phẩm xây lắp đợc sản xuất trong một thời gian dài

có thể là nhiều năm nên kỳ tính giá tuỳ thuộc vào đặc

điểm kỹ thuật từng loại công trình Điều này thể hiện quaphơng pháp lập dự toán và phơng thức thanh toán giữa haibên giao thầu và nhận thầu

Nh vậy, đối tợng tính giá trong xây dựng cơ bản đợc kếtoán xác định có thể là sản phẩm hoàn chỉnh, cũng có thể

là sản phẩm xây lắp hoàn thành đến giai đoạn quy ớc (có

dự toán riêng) việc xác định đối tợng và kỳ tính giá đúng

đắn, kịp thời sẽ đánh giá đợc chất lợng quản lý và thi công

đồng thời tránh tình trạng căng thẳng vốn do doang nghiệpxây lắp

- Sản phẩm xây lắp thờng cố định ở nơi sản xuất còntất cả các điều kiện khác nh vật t, xe máy, lao động đềuphải di chuyển đến nơi sản xuất sản phẩm

- Đặc điểm này làm phát sinh hàng loạt các chi phí không

có trong sản xuất công nghiệp nhng cần thiết, khách quan,

đó là những chi phí nh: chi phí điều động công nhân,

điều động máy thi công, chi phí xây dựng các công trìnhtạm phục vụ công nhân và thi công, chi phí chuẩn bị mặtbằng trớc khi thi công và thu dọn mặt bằng sau khi thi côngxong.Kế toán phải phản ánh chính xác các chi phí này và tổchức phân bổ hợp lý

- Sản xuất xây dựng thờng diễn ra ngoài trời, chịu tác

động trực tiếp của các yếu tố thuộc về điều kiện tự nhiên

và do vậy việc thi công xây lắp mang tính thời vụ

Đặc điểm này làm phát sinh chi phí bảo quản vật liệu, bảo quản máy thi công trong suốt khoảng thời gian xây dựngthờng là rất dài.Thời tiết làm ảnh hởng tới tốc độ thi công

đồng thời cũng tạo nên nhiều rủi ro tai nạn bất ngờ gây ra những thiệt hại do ngừng sản xuất hoặc bị phá

hỏng Những khoản thiệt hại này đòi hỏi đợc bộ phận kế toán chi phí tính giá theo dõi và có phơng pháp hạch toán phùhợp

- Khi tiến hành xây dựng cơ bản phải theo một trình tự nhất định có dự án, có thiết kế thi công, khi hoàn thành cho chủ đầu t thì phải tính theo giá dự toán đã đợc thoả thuận trớc.

Đặc điểm này làm cho sản phẩm xây lắp không thểhiện đợc tính chất hàng hoá một cách rõ ràng, yếu tố thị tr-ờng tác động bị hạn chế

Đặc điểm này cũng đòi hỏi sản phẩm xây lắp đợc tínhchi phí dự phòng và chi phí bảo hành (do có quá nhiều yếu

1.2 Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.

1.2.1 Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp.

a Lý luận chung về chi phí sản xuất.

Chi phí sản xuất đợc đầu t trong bất kỳ một loại doanhnghiệp nào cũng có chung một mục đích là tạo ra đợc khối l-ợng sản phẩm, lao vụ , dịch vụ hoặc khối lợng công việc phùhợp với nhiệm vụ sản xuất đã xác định và thực hiện Các loạichi phí này phát sinh và thờng xuyên vận động thay đổitrong quá trình tái sản xuất Tính đa dạng của nó luôn đợcbiểu hiện cụ thể gắn liền với sự đa dạng, phức tạp của cácloại hình sản xuất khác nhau, của các giai đoạn công nghệsản xuất khác nhau

Nh vậy, chi phí sản xuất là toàn bộ các khoản chi màdoanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuấtsản phẩm và đạt đợc mục đích là tạo ra đợc sản phẩm ở mọidạng thể có thể có đợc của nó Nói cách khác, chi phí sảnxuất là tổng số các hao phí lao động sống và lao động vậthoá đợc biểu hiện bằng tiền, phát sinh trong quá trình sảnxuất kinh doanh

Các chi phí này đợc biểu hiện trên hai mặt là định tính

và định lợng

Mặt định tính: Là bản thân các yếu tố về vật phát sinh

và tiêu hao tạo nên quá trình sản xuất, đạt đợc mục đích vàtạo nên sản phẩm

Mặt định lợng : Là mức tiêu hao cụ thể của các yếu tố vậtchất tham gia vào quá trình sản xuất và đợc biểu hiện quacác thớc đo khác nhau mà thớc đo chủ yếu là thớc đo tiền tệ.Cả hai mặt định tính và định lợng của chi phí sản xuấtchịu sự chi phối thờng xuyên của quá trình tái sản xuất và

Chi phí ngoài xây lắp là toàn bộ các chi phí sản xuấtphát sinh trong lĩnh vực ngoài xây lắp nh hoạt động sảnxuất công nghiệp phụ trợ, hoạt động sản xuất nông nghiệpphụ trợ

Để quản lý và hạch toán chi phí sản xuất theo từng nộidung cụ thể, theo từng đối tợng tập hợp chi phí sản xuất, đốitợng tính giá thành phải tiến hành phân loại chi phí một cáchkhoa học và hợp lý Đây là một yêu cầu quan trọng trong côngtác kế hoạch, công tác hạch toán và tính giá thành sản phẩm

c) Phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp

* Phân loại chi phí theo tính chất kinh tế

Phân loại chi phí theo tính chất kinh tế là xắp xếpnhững chi phí có chung tính chất kinh tế vào một yếu tố,

không kể chi phí đó phát sinh ở đâu, dùng vào mục đíchgì trong sản xuất sản phẩm.

Theo cách phân loại này chi phí đợc chia làm bẩy yếu tố

- Chi phí nguyên vật liệu bao gồm : Các loại nguyên liệu,vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vậtliệu thiết bị xây dựng cơ bản mà doanh nghiệp đã sử dụngcho các hoạt động sản xuất trong kỳ

- Chi phí nhiên liệu động lực: Bao gồm toàn bộ các chiphí về nhiên liệu, động lực mà doanh nghiệp đã sử dụngcho các hoạt động sản xuất trong kỳ

- Chi phí tiền lơng và các khoản phụ cấp : Bao gồm toàn

bộ số tiền công phải trả cho công nhân và nhân viên hoạt

động sản xuất trong doanh nghiệp

- Chi phí bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh phí công

đoàn bao gồm toàn bộ số tiền trích bảo hiểm xã hội, bảohiểm y tế, kinh phí công đoàn của công nhân và nhân viênhoạt động trong sản xuất doanh nghiệp

- Chi phí khấu hao tài sản cố định: Bao gồm toàn bộ sốtiền trích khấu hao tài sản cố định cho sản xuất của doanhnghiệp

- Chi phí dịch vụ mua ngoài : Bao gồm toàn bộ số tiềndoanh nghiệp đã chi trả về các loại dịch vụ đã mua từ bênngoài nh tiền điện, tiền nớc, tiền bu phí phục vụ cho hoạt

động sản xuất của doanh nghiệp

- Chi phí bằng tiền khác : Bao gồm toàn bộ chi phí khácdùng cho hoạt động sản xuất ngoài các yếu tố chi phí ở trên Phân loại chi phí theo tính chất kinh tế giúp ta biết đợcnhững chi phí gì đã dùng vào sản xuất và tỷ trọng của từng

chi phí đó là bao nhiêu để phân tích, đánh giá tình hìnhthực hiện dự toán và chi phí sản xuất từ đó cung cấp tài liệu

- Chi phí vật liệu trực tiếp : Là chi phí của các vật liệuchính, vật kết, vật liệu phụ, vật luân chuyển (ván, khuôn,

đà giáo ) bán thành phẩm cần thiết để tạo nên sản phẩmxây lắp

- Chi phí nhân công trực tiếp : Bao gồm chi phí về tiềncông, tiền trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phícông đoàn của công nhân trực tiếp xây lắp Không tínhvào khoản mục này số tiền công và trích bảo hiểm y tế, bảohiểm xã hội và kinh phí công đoàn của công nhân sử dụngmáy thi công, nhân viên sản xuất chung, nhân viên bán hàng

và nhân viên quản lý

- Chi phí sử dụng máy thi công : Là toàn bộ các khoản chiphí trực tiếp liên quan đến sử dụng máy để xây dựng côngtrình bao gồm : Chi phí nhân công sử dụng máy ; Chi phívật liệu dùng để chạy và sửa chữa máy ; Chi phí dụng cụ sảnxuất dùng cho nhu cầu sử dụng máy ; Chi phí khấu hao máythi công ; Chi phí dịch vụ mua ngoài để sử dụng máy thicông và các chi phí bằng tiền khác

- Chi phí sản xuất chung : Là những chi phí dùng cho hoạt

động sản xuất chung ở các đội, phân xởng sản xuất ngoài

ba khoản mục đã nêu, bao gồm : Chi phí nhân viên phân ởng, đội sản xuất, chi phí vật liệu sử dụng chung, chi phídụng cụ, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụmua ngoài và các chi phí bằng tiền khác

x-Phân loại chi phí theo cách này phục vụ yêu cầu quản lýchi phí theo định mức, cung cấp cho số liệu tính giá thànhsản phẩm xây lắp, phân tích tình hình thực hiện kếhoạch giá thành

* Phân loại chi phí theo phơng pháp tập hợp chi phí sảnxuất và mối quan hệ với đối tợng chịu chi phí

Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất có hai loại

- Chi phí trực tiếp : Là các chi phí sản xuất có quan hệtrực tiếp với việc sản xuất ra một loại sản phẩm, một côngviệc nhất định căn cứ vào số liệu chứng từ kế toán để ghicho từng đối tợng chịu phí

- Chi phí gián tiếp : Là những chi phí sản xuất có liênquan đến việc sản xuất nhiều loại sản phẩm, nhiều côngviệc Những chi phí này phải thông qua phân bổ cho các

đối tợng liên quan theo tiêu chuẩn thích hợp

Phân loại theo cách này có ý nghĩa trong việc xác địnhphơng pháp kế toán tập hợp và phân bổ chi phí cho các đốitợng một cách đúng đắn, hợp lý

* Phân loại chi phí theo nội dung cấu thành của chi phí.Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất đợc chia thànhchi phí đơn nhất và chi phí tổng hợp

- Chi phí đơn nhất : Là chi phí do một yếu tố duy nhấtcấu thành nh vật liệu chính dùng trong sản xuất, tiền lơngcông nhân sản xuất

- Chi phí tổng hợp : Là những chi phí do nhiều yếu tốkhác nhau tập hợp lại theo cùng một công dụng nh chi phí sửdụng máy thi công, chi phí sản xuất chung

Cách phân loại này có ích cho việc đánh giá vai trò củatừng loại chi phí trong việc hình thành sản phẩm để tổchức công tác tập hợp chi phí sản xuất, thích hợp với từng loạichi phí

1.2.2 Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp

a Lý luận chung về giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là chỉ tiêu chất lợng có ý nghĩa rấtquan trọng trong công tác quản lý của các doanh nghiệp vàcủa nền kinh tế

Tính chất lợng của chỉ tiêu này đợc thể hiện ở chỗ thôngqua nó, ngời ta có thể đánh giá đợc toàn bộ các biện phápkinh doanh, tổ chức, kỹ thuật mà các doanh nghiệp đã đầu

t trong quá trình sản xuất kinh doanh bởi mọi biện pháp đầu

t đều tác động đến việc sử dụng các yếu tố vật chất đểthực hiện quá trình sản xuất sản phẩm và xét cho cùng thì

đều đợc biểu hiện tổng hợp trong nội dung của chỉ tiêu giáthành

b Khái niệm giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp

Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ các chi phí tínhbằng tiền để hoàn tất khối lợng sản phẩm xây lắp theo quy

định Sản phẩm xây lắp có thể là kết cấu công việc hoặcgiao lại công việc có thiết kế dự toán riêng, có thể là hạngmục công trình hoặc công trình hoàn thành toàn bộ

Giá thành hạng mục công trình hoặc công trình hoànthành toàn bộ là giá thành cuối cùng của sản xuất xây lắp.Chỉ tiêu giá thành luôn đợc xem là một chỉ tiêu quantrọng cần đợc xác định một cách chính xác, trung thực đểgiúp cho các doanh nghiệp, nhà nớc có căn cứ xem xét, đánhgiá, kiểm tra và đề xuất các biện pháp thích ứng với hoạt

động kinh doanh trong từng giai đoạn cụ thể bởi bản thângiá thành có ba chức năng : Chức năng thớc đo bù đắp chiphí, chức năng lập giá và chức năng đòn bẩy kinh doanh

c Phân loại giá thành trong doanh nghiệp xây lắp

* Trong doanh nghiệp xây lắp, giá thành đợc phân thành

ba loại : Giá thành dự toán, giá thành kế hoạch và giá thànhthực tế

- Giá thành dự toán là tổng các chi phí dự toán để hoànthành khối lơng xây lắp công trình đợc xác định dựa trêncơ sở các định mức quy định của nhà nớc và khung giá quy

- Giá thành thực tế : Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộcác chi phí thực tế để hoàn thành, bàn giao khối lợng xâylắp mà doanh nghiệp đã nhận thầu Giá thành thực tế baogồm các chi phí theo định mức, vợt định mức và không

định mức (Nh các khoản thiệt hại trong sản xuất, các khoảnbội chi, lãng phí về vật t, lao động, tiền vốn trong quátrình sản xuất và quản lý của doanh nghiệp)

Giá thành thực tế đợc xác định theo số liệu của kếtoán

* Theo phạm vi tính toán, giá thành sản phẩm xây lắp

đợc chia thành hai loại : Giá thành sản xuất và giá thành toànbộ

- Giá thành sản xuất (còn gọi là giá thành công xởng)bao gồm các chi phí sản xuất nh chi phí nguyên vật liệu trựctiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thicông và chi phí sản xuất chung tính cho từng công trình,hạng mục công trình hoặc lao vụ đã hoàn thành

Giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp đợc sử dụng

để ghi sổ cho sản phẩm hoàn thành nhập kho hoặc giaocho khách hàng gía thành sản xuất của sản phẩm xây lắpcũng là căn cứ để tính toán giá vốn bán hàng và lợi nhuậngộp

- Giá thành toàn bộ (còn gọi là giá thành tiêu thụ) là chỉtiêu phản ánh toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan

đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

Giá thành toàn bộ của sản phẩm xây lắp chỉ đợc tínhtoán xác định khi sản phẩm xây lắp hoặc lao vụ đợc tiêuthụ Nó là căn cứ để tính toán xác định lợi nhuận trớc thuếcủa doanh nghiệp

Mối quan hệ giữa giá thành sản xuất và giá thành toàn

đầu kỳ

Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

= phát sinh Chi phí 

trong kỳ+

Chi phí quản lý doanh nghiệp phân bổ cho sản phẩm đó

= Chi phí bán sản +

phẩm đó+

1.2.3 Phân biệt giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm ; Mối quan giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

a Phân biệt giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

- Chi phí sản xuất là tổng hợp những khoản hao phí lao

động sống và lao động vật hoá biểu hiện bằng tiền trongmột kỳ nhất định Còn giá thành sản phẩm lại là tổng hợpcác hao phí có gắn liền sản xuất sản phẩm hoàn thành trongkỳ

- Chi phí sản xuất trong kỳ bao gồm tất cả những chiphí phát sinh trong kỳ này, không bao gồm chi phí trả trớccủa kỳ trớc phân bổ cho kỳ này và những khoản chi phíphải trả trong kỳ nhng thực tế cha phát sinh Giá thành sảnphẩm thì ngợc lại, chỉ liên quan đến những chi phí phải trảtrong kỳ và chi phí trả trớc đợc phân bổ trong kỳ này

- Chi phí sản xuất trong kỳ không chỉ liên quan đếnsản phẩm đã hoàn thành trong kỳ mà còn liên quan đến cảsản phẩm dở dang cuối kỳ, sản phẩm hỏng

Chi phí

NVL trực

tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí sản xuất chung

Giá thành sảnxuất

Chi phí bán hàng Chi phíQLDN

Giá thành toàn bộ

Giá thành sản phẩm không liên quan đến phần chi phícủa sản phẩm dở dang cuối kỳ và sản phẩm hỏng nhng lại liênquan đến sản phẩm dở dang kỳ trớc chuyển sang.

- Chi phí sản xuất không gắn liền với khối lợng, chủngloại sản phẩm hoàn thành trong kỳ đó

Giá thành sản phẩm lại liên quan đến khối lợng, chủngloại sản phẩm hoàn thành dẫn đến đối tợng tập hợp chi phíkhác đối tợng tính giá thành

b Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Mặc dù chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là haikhái niệm khác nhau nhng lại có mối quan hệ mật thiết vớinhau

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai chỉ tiêu

có mối liên quan chặt chẽ với nhau trong quá trình sản xuấttạo ra sản phẩm Chi phí biểu hiện hao phí còn giá thànhbiểu hiện kết quả

Đây là hai mặt thống nhất của một quá trình vì vậychúng giống nhau về chất Tuy nhiên, do bộ phận chi phí sảnxuất giữa các kỳ không đồng đều nhau nên giá thành và chiphí sản xuất khác nhau về lợng

Biểu hiện qua sơ đồ sau :

ĐKCK

Khi chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ bằng chi phí sảnxuất dở dang cuối kỳ hoặc nghành sản xuất không có sảnphẩm dở dang thì giá thành sản phẩm trùng với chi phí sảnxuất.

Mỗi một loại hình doanh nghiệp với một lĩnh vực kinhdoanh khác nhau thì sẽ lựa chọn phơng pháp xác định sảnphẩm dở dang cũng nh phơng pháp tập hợp chi phí tính giáthành khác nhau Điều đó phụ thuộc vào đặc điểm kinhdoanh của doanh nghiệp và trình độ tổ chức quản lý, hạchtoán của doanh nghiệp

1.2.4 Đối tợng và phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Quá trình hạch toán sản xuất bao gồm hai giai đoạn kếtiếp nhau và làm tiền đề cho nhau

Giai đoạn 1 : Hạch toán chi phí sản xuất theo nơi phátsinh chi phí và theo đối tợng chịu chi phí

Giai đoạn 2 : Tính giá thành thực tế sản phẩm hoànthành trên cơ sở số liệu hạch toán chi phí sản xuất

Việc phân chia quá trình hạch toán sản xuất ra làm haigiai đoạn là do có sự khác nhau về mục tiêu Từ sự khác nhaunày dẫn đến sự khác nhau về đối tợng và phơng pháp hạchtoán chi phí sản xuất với đối tợng tính giá thành sản phẩm

dở dang

đầu kỳ

Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

sinh trong kỳ+

1 Đối tợng và phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp

a) Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp

Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là các loại chi phí đợctập hợp trong một giới hạn nhất định nhằm phục vụ cho việckiểm tra, phân tích chi phí và giá thành sản phẩm Giới hạntập hợp chi phí sản xuất có thể là nơi phát sinh chi phí nhphân xởng, đội sản xuất, giai đoạn công nghệ hoặc có thể

là đối tợng chịu chi phí (nh công trình, hạng mục côngtrình )

Việc xác định đối tợng hạch toán chi phí sản xuất thựcchất là việc xác định nơi gây ra chi phí và đối tợng chịuchi phí

Căn cứ để xác định đối tợng hạch toán chi phí sản xuất:

- Tổ chức sản xuất và quy trình công nghệ sản xuất :Sản xuất đơn giản, sản xuất phức tạp

- Loại hình sản xuất : Sản xuất đơn chiếc, sản xuấthàng loạt

- Đặc điểm tổ chức sản xuất : Có phân xởng, đội sảnxuất, không có phân xởng, đội sản xuất

- Yêu cầu và trình độ quản lý của doanh nghiệp

- Đơn vị tính giá thành và áp dụng trong doanh nghiệp

b Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp

Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất là phơng pháphoặc hệ thống các phơng pháp đợc sử dụng để tập hợp vàphân loại các chi phí sản xuất theo yếu tố và khoản mụctrong phạm vi giới hạn của đối tợng hạch toán chi phí sản xuất

Có năm phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất :

- Hạch toán chi phí sản xuất theo chi tiết hoặc bộ phậnsản phẩm

Theo phơng pháp này, các chi phí sản xuất phát sinh

đ-ợc tập hợp và phân loại theo từng chi tiết hoặc bộ phận sảnphẩm

Giá thành sản phẩm đợc xác định bằng tổng cộng sốchi phí của các chi tiết bộ phận cấu thành sản phẩm

- Hạch toán chi phí sản xuất theo sản phẩm

Theo phơng pháp này, chi phí sản xuất phát sinh đợctập hợp và phân loại theo từng sản phẩm riêng biệt, khôngphụ thuộc vào tính chất phức tạp của sản phẩm và quy trìnhcông nghệ sản xuất sản phẩm Trong trờng hợp quá trìnhchế biến sản phẩm trải qua nhiều giai đoạn trong đó có cácchi phí trực tiếp đợc phân loại theo từng sản phẩm còn cácchi phí phục vụ sản xuất đợc phân bổ cho từng sản phẩmtheo các tiêu chuẩn phù hợp Giá thành sản phẩm đợc xác

định bằng phơng pháp trực tiếp hoặc phơng pháp tổngcộng chi phí

- Hạch toán chi phí sản xuất theo nhóm sản phẩm

Theo phơng pháp này, chi phí phát sinh đợc tập hợpphân loại theo nhóm sản phẩm cùng loại, giá thành sản phẩm

đợc xác định bằng phơng pháp liên hợp tức là sử dụng đồngthời một số phơng pháp: phơng pháp trực tiếp, phơng pháp

hệ số, phơng pháp tỉ lệ

- Hạch toán chi phí sản xuất theo đơn vị đặt hàng.Theo phơng pháp này, chi phí sản xuất phát sinh đợctập hợp và phân loại theo đơn đặt hàng riêng biệt Khi đơn

đặt hàng hoàn thành thì tổng số chi phí tập hợp theo đơn

đặt hàng đó là giá thành thực tế của sản phẩm

- Hạch toán chi phí sản xuất theo đơn vị sản xuất

Theo phơng pháp này, các chi phí phát sinh đợc tập hợptheo từng đơn vị sản xuất( phân xơng, tổ đội ) Giáthành sản phẩm có thể xác định bằng phơng pháp: tínhtrực tiếp, tổng cộng chi phí, hệ số hoặc tỉ lệ

2 Đối tợng và phơng pháp tính giá thành sản phẩm.

a Đối tợng tính giá thành sản phẩm xây lắp

Đối tợng tính giá thành là các sản phẩm, bán thành phẩm,công việc hoặc lao vụ hoàn thành đòi hỏi phải xác định giáthành đơn vị

Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành

có nội dung khác nhau nhng có mối quan hệ mật thiết vớinhau và trong nhiều trờng hợp có thể phù hợp với nhau

b Phơng pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp

Phơng pháp tính giá thành là phơng pháp hoặc hệ thốngcác phơng pháp đợc sử dụng để tính toán hoặc xác định

giá thành đơn vị của từng loại sản phẩm, công việc hoànthành.

Có năm phơng pháp tính giá

- Phơng pháp tính trực tiếp

- Phơng pháp tổng cộng chi phí

áp dụng cho trờng hợp đối tợng hạch toán chi phí là giai

đoạn công việc, đối tợng hạch toán giá thành là sản phẩmhoàn thành

Giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ

sinh trong kỳ+

Hệ số của từng hạng mục công trình

Tổng hệ số các hạng mục công trình

Giá

thành

từng hạng mục

Tổng chi phí thực tế của cả

nhóm hạng mục công trình

Chi phí

dự toán của hạng mục công

Tổng chi phí

dự toán của cả

- Phơng pháp liên hợp

Để tính đợc giá thành sản phẩm phải áp dụng đồng thờinhiều phơng pháp giá thành khác nhau

- Có thể kết hợp phơng pháp tính trực tiếp với phơngpháp hệ số và tỷ lệ trong trờng hợp đối tợng hạch toán chi phísản xuất là nhóm sản phẩm nhng đơn vị tính giá thành làsản phẩm

- Có thể kết hợp phơng pháp tính trực tiếp và phơngpháp tổng cộng chi phí khi đối tợng hạch toán chi phí sảnxuất là bộ phận sản phẩm nhng đơn vị tinhs giá thành làsản phẩm hoàn chỉnh

1.2.5 Trình tự hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất

Việc tập hợp chi phí sản xuất phải đợc tiến hành theomột trình tự hợp lý thì mới có thể tính giá thành chính xác,kịp thời đợc

Trình tự này phụ thuộc vào đặc điểm sản xuất kinhdoanh của từng nghành nghề từng doanh nghiệp khác nhau.Tuy nhiên có thể khái quát bằng các bớc sau :

Bớc 1 : Tập hợp các chi phí cơ bản có liên quan trực tiếpcho từng đối tợng sử dụng

Bớc 2 : Tính toán và phân bố lao vụ của các nghành sảnxuất kinh doanh phụ cho từng đối tợng sử dụng

Bớc 3 : Tập hợp và phân bố chi phí sản xuất chung chocác loại sản phẩm, dịch vụ có liên quan

Bớc 4 : Xác định chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ, tính

ra tổng giá thành và giá thành đơn vị sản phẩm

Tuỳ theo phơng pháp hạch toán hàng tồn kho áp dụngtrong doanh nghiệp mà nội dung, cách thức hạch toán chi phísản xuất có những điểm khác nhau

I.3 Hạch toán chi phí sản xuất và tính tổng sản phẩm doanh nghiệp xây lắp theo phơng pháp QLXD cơ bản truyền thống.

1.3.1 Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong doanh nghiệp áp dụng phơng pháp kê khai thờng xuyên

a) Tài khoản sử dụng

Tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩmxây lắp theo phơng pháp kê khai thờng xuyên, kế toán sửdụng các tài khoản chủ yếu sau :

- TK 621 - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Tài khoản này dùng để phản ánh các chi phí nguyên vậtliệu phát sinh thực tế để sản xuất sản phẩm xây dựng haylắp đặt các công trình Tài khoản này đợc mở chi tiết chotừng công trình xây dựng, lắp đặt (theo công trình, hạngmục công trình, khối lợng xây lắp , các giai đoạn công việc

có dự toán riêng) Đối với công trình lắp đặt máy các thiết bịcho chủ đầu t bàn giao đa vào lắp đặt không phản ánh ởtài khoản này mà phản ánh ở tài khoản 1526

- Tài khoản 622 Chi phí công nhân trực tiếp

Tài khoản này phản ánh các khoản tiền lơng phải trảcho công nhân trực tiếp xây lắp các công trình Côngnhân phục xây dựng và lắp đặt gồm cả tiền lơng vậnchuyển, bốc dỡ vật liệu trong phạm vi mặt bằng xây lắp vàtiền lơng của công nhân chuẩn bị thi công và thu dọn hiệntrờng Tài khoản 622 đợc mở chi tiết theo từng công trình,giai đoạn công việc.

Trong hoạt động xây lắp, các khoản trích bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế và chi phí công đoàn tính tiền quỹ lơngcủa công nhân trực tiếp hoạt động xây lắp không đợc hạchtoán vào tài khoản

- TK 623 Chi phí sử dụng máy thi công

Tài khoản này dùng để tập hợp và phân bố sử dụng máythi công phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây lắp côngtrình và chỉ thực hiện đối với doanh nghiệp xây lắp thựchiện xây lắp công trình theo phơng thức hỗn hợp : Vừa thủcông, vừa kết hợp bằng máy, đồng thời , chế độ kế toán mới1864/1998/QĐ/BTC ban hành ngày 16/12/1998 quy định :Chỉ những doanh nghiệp thực hiện theo phơng pháp bán lao

vụ máy lẫn nhau, không tổ chức đội máy thi công riêng hoặc

có nhng không tổ chức kế toán mới sử dụng TK 623 Nh vậy,trờng hợp các doanh nghiệp đi thuê máy ngoài hoặc cácdoanh nghiệp thi công hoàn toàn bằng máy thì không sửdụng tài khoản 623 mà vẫn hạch toán phù hợp vào các TK 621,

622, 627

Không hạch toán vào tài khoản 623 khoản trích vềBHXH, BHYT và KPCĐ tính trên tiền lơng phải trả công nhân

sử dụng thi công

TK 623 có 6 tài khoản cấp 2

+ 6231 : Chi phí công nhân + Chi phí khấu haomáy thi công

+ 6232 : Chi phí vật liệu + Chi phí dịch vụmua ngoài

+ 6233 : Chi phí dụng cụ + Chi phí bằngtiền khác

- TK 627 Chi phí sản xuất chung

Tài khoản này phản ánh chi phí sản xuất của đội, côngtrờng xây dựng gồm : Lơng công nhân quản lý đội xâydựng , khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phícông đoàn đợc tính theo tỷ lệ quy định (19%) trên tiền l-

ơng phải trả công nhân trực tiếp xây lắp, nhân viên sửdụng máy thi công và nhân viên quản lý đội (thuộc biên chếdoanh nghiệp), khấu hao tài sản cố định dùng chung chohoạt động của đội và những chi phí liên quan (chi phí không

có thuế GTGT đầu vào nếu đợc khấu trừ thuế GTGT)

Tài khoản 627 có 6 tài khoản cấp 2

+ TK 6271 Chi phí nhân viên phân xởng

+ TK 6272 Chi phí vật liệu

+ TK 6273 Chi phí dụng cụ sản xuất

+ TK 6274 Chi phí khấu hao tài sản cố định

+ TK 6277 Chi phí dịch vụ mua ngoài

+ TK 6278 Chi phí bằng tiền khác

- TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

Tài khoản này dùng để hạch toán tập hợp chi phí sảnxuất kinh doanh phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm

xây lắp, áp dụng phơng pháp kê khai thờng xuyên trong hạchtoán hàng tồn kho

Chi phí sản xuất kinh doanh hạch toán trên TK 154 đợcchi tiết theo địa điểm phát sinh chi phí : Đội sản xuất, côngtrờng, công trình, hạng mục công trình

TK 154 dùng để tập các loại chi phí : Chi phí nguyên vậtliệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí nhâncông trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công và chi phí sảnxuất chung

b.1- Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp trong doanh nghiệpxây lắp là những chi phí nguyên vật liệu chính,vật liệuphụ và các loại vật liệu khác sử dụng để cấu tạo côngtrìnhhoặc giúp cấu tạo công trình.Chi phí nguyên vật liệuthờng đợc xây dựng định mức chi phí hoặc dự toán chiphí và tổ chức quản lý chúng theo định mức hoặc dự toán.Trong thực tế,vật liệu mua về đợc sử dụng cùng lúc chorất nhiều công trình, hạng mục công trình khác nhau, trờnghợp không thể tập hợp trực tiếp cho từng đối tợng đợc thìphải áp dụng phơng pháp phân bổ theo khối lợng hoặc số l-ợng sản phẩm nh phân bổ chi phí ván khuôn, đà giáo theo

khối lợng bê tông hoặc m , m sản phẩm xây dựng hoànthành,phân bổ theo định mức tiêu hao cho một đơn vịkhối lợng sản phẩm của từng hạng mục nh chi phí vữa bata,vữa bê tông Việc lựa chọn tiêu chuẩn để tiến hành phân

bổ chi phí vật liệu cho các đối tợng có liên quan theo côngthức sau:

Chi phí vật liệu Tiêu chuẩn Hệ số

phân bổ cho = phân bổ của x phân

đối tợng n đối tợng n bổ

Trong đó:

Cuối kỳ hạch toán và khi hoàn thành hạng mục công

trình phải kiểm kê số vật liệu còn lại tại nơi sản xuất để ghigiảm trừ chi phí vật liệu đã tính cho từng đối tợng hạch toán chi phí

Kết quả việc tính toán trực tiếp hoặc phân bổ gián tiếp các chi phí về vật liệuvào các đối tợng hạch toán chi phí đợc phản ánh trên “Bảng phân bổ vật liệu, công cụ dụng cụ”

Kế toán sử dụng TK621 để tập hợp và phân bổ chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp

a vào sử dụng

Trị giá

phế liệu thu hồi

Giá trị nguyên vật liệu còn lại vào cuối kỳ

+

- Trong kỳ, khi xuất kho vật liệu chính, vật liệu phụ sử dụng cho trực tiếp sản xuất xây lắp hoặc thực hiện dịch

vụ, lao vụ căn cứ vào phiếu xuất kho kế toán ghi:

Nợ TK 621-Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp

Có TK152-Nguyên liệu, vật liệu

- Trờng hợp mua nguyên vật liệu sử dụng ngay (không qua kho) cho hoạt động xây lắp thuộc đối tợng chịu thuế GTGT

Nợ TK 621: Giá cha có thuế GTGT

Nợ TK 133:Thuế GTGT đợc khấu trừ

Có TK 111, 112, 331

- Trờng hợp số nguyên liệu, vật liệu xuất kho sử dụng cho hoạt động xây lắp đợc xuất ra nhng không dùng hết, cuối kỳ khi nhập lại kho, kế toán ghi;

Nợ TK 152 -Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 621-Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- Cuối kỳ hạch toán, căn cứ vào kết quả bảng phân bổ nguyên liệu tính cho từng đối tuợng hoạt động cụ thể trong xây lắp, kế toán ghi;

Nợ TK 154-Chi phí vật liệu sản xuất kinh doanh

dở dang

(chi tiết theo từng công trình)

Có TK 621-Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Sơ đồ hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Thuế GTGT

NVL không sử dụng hết nhập lại kho.

để phát hiện kịp thời những lãng phí, mất mát hoặc khảnăng tiết kiệm vật liệu, xác định nguyên nhân và ngời chịutrách nhiệm để xử lý hoặc khen thởng kịp thời nhằm phấn

đấu tiết kiệm chi phí, vật liệu, hạ giá thành sản phẩm xâydựng

b.2 Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp.

Chi phí nhân công trực tiếp là những khoản tiền phảitrả, phải thanh toán trực tiếp cho công nhân trực tiếp sảnxuất xây lắp, trực tiếp thực hiện các lao vụ dịch vụ Chi phínhân công trực tiếp gồm tiền lơng chính, lơng phụ, cáckhoản phụ cấp, tiền trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,kinh phí công đoàn theo thời gian phải trả cho công nhântrực tiếp sản xuất Riêng đối với hoạt động xây lắp khônghạch toán vào chi phí nhân công trực tiếp khoản trích bảohiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn tính trênquỹ lơng nhân công trực tiếp của hoạt động xây lắp

TK

Chi phí nhân công trực tiếp thờng đợc tính trực tiếpvào từng đối tợng chịu chi phí có liên quan Trờng hợp chiphí nhân công trực tiếp sản xuất nhng có liên quan đếnnhiều đối tợng mà không hạch toán trực tiếp đợc thì tập hợpphân bổ cho các đối tợng chịu chi phí có liên quan theo cáctiêu chuẩn thích hợp nh: Chi phí tiền công định mức hoặc

kế hoạch, giờ công định mức hoặc giờ công thực tế tuỳtheo từng công việc cụ thể Các chi phí bảo hiểm xã hội, bảohiểm y tế, kinh phí công đoàn trong trờng hợp này đợc tínhtrực tiếp trên cơ sở tỉ lệ trích quy định và số tiền lơng đãphân bổ cho từng đối tợng

Toàn bộ số thù lao lao động của công nhân đợc chia làm 2loại: Lơng chính và lơng phụ:

Lơng chính: Là toàn bộ các khoản tiền lơng phải trả chongời lao động trong khoảng thời gian thực tế có đi làm đợcchế độ quy định

Lơng phụ: Là khoản tiền lơng phải trả cho ngời lao độngtrong thời gian thực tế không đi làm đợc quy định trong bộluật lao độngvề tiền lơng nh nghỉ phép, nghỉ tết, hội họp,học tập, rèn luyện quân sự, thời gian nghỉ việc do sửa chữamáy móc

Hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp nhà nớc đã thực hiệnchế độ làm việc mới theo quy định của thủ tớng chính phủ

về việc giảm giờ làm từ 48h/tuần xuống 40h/tuần Nhng dotính chất đặc điểm của ngành sản xuất xây lắp là thờigian thi công dài, chịu ảnh hởng của điều kiện khí hậu thờitiết, sản xuất theo thời vụ nên với công nhân trực tiếp thamgia sản xuất thuộc biên chế vẫn lao động theo chế độ cũ

(48 /tuần) Ngoài ra, đặc điểm thời vụ của sản xuất xâylắp không phù hợp với việc trả lơng theo tháng đối với côngnhân trực tiếp sản xuất nên hình thức trả lơng này chỉ ápdụng đối với cán bộ công nhân quản lý đội, xí nghiuệp,công ty.

Đối với công nhân trực tiếp sản xuất trong doanh nghiệpxây lắp thờng áp dụng hình thức trả lơng theo ngày, lơngcông nhật hoặc tiền lơng theo khối lợng công việc giaokhoán

+ Lơng ngày: Là tiền lơng trả cho ngời lao động theomức lơng ngày và số ngày làm việc trong tháng

+Lơng công nhật: Là tiền lơng trả cho ngời làm việc tạmthời cha đợc xếp vào thang bậc lơng

+Lơng khoán: Là hình thức trả lơng cho ngời lao độngtheo khối lợng và chất lợng công việc hoàn thành.Có thể tínhcho từng ngời lao động hoặc cho cả đội

Đối với ngời lao động làm thêm giờ mà đợc trả lơng theothời gian thì tiền lơng làm thêm đợc tính nh sau:

150% áp dụng đối với giờ làm thêm vào ngày bình thờng.200% áp dụng đối với giờ làm thêm vào ngày nghỉ hoặc

200%

x

Có TK 334- Phải trả công nhân viên.

-Trong trờng hợp doanh nghiệp có trích tiền lơng nghỉphép theo kế hoạch thì số tiền trích trớc tiền lơng nghỉphép của công nhân trực tiếp xây lắp cũng chính là nhâncông trực tiếp Khi tính trích trớc chi phí này vào chi phítrong kỳ, kế toán ghi:

Nợ TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp

Có TK 335 (3352) - Chi phí trích trớc phải trả

 Cuối kỳ kế toán, tính phân bổ và kết chuyển chi phínhân công trực tiếp vào các khoản trích theo lơng theo đốitợng tập hợp chi phí sản xuất, kế toán ghi:

Nợ TK 154  Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

(Chi tiết cho từng hạng mục công trình)

Có TK 622  Chi phí nhân công trực tiếp

Việc tính toán, phân bổ chi phí nhân công trực tiếp cóthể đợc phản ánh trên bảng phân bổ tiền lơng và bảo hiểmxã hội

Sơ đồ hạch toán và phân bổ chi phí nhân công trực tiếp

b.3 Hạch toán chi phí sử dụng máy thi công.

Kết chuyển chi phí nhân công trực

tiếp cho các đối t ợng chịu chi phí

Máy móc thi công trong doanh nghiệp xây lắp là các loạimáy phục vụ trực tiếp cho sản xuất xây lắp nh: máy trộn bêtông, trộn vữa, cần trục, cần cẩu

Hạch toán chi phí sử dụng máy thi công phụ thuộc vàohình thức tổ chức máy thi công của doanh nghiệp Trong cácdoanh nghiệp xây lắp thờng có hai hình thức sử dụng máythi công:

- Đơn vị thi công có máy và tự tổ chức thi công bằngmáy

Trờng hợp này máy thi công là tài sản của doanh nghiệp,doanh nghiệp có thể tổ chức đội, tổ thi công cơ giới chuyêntrách thi công khối lợng xây lắp bằng máy cho doanh nghiệp.Hạch toán chi phí sử dụng máy thi công trong trờng hợp nàyphải phản ánh toàn bộ chi phí trực tiếp trong quá trình sửdụng máy thi công Tổ đội thi công cơ giới có thể hạch toántoàn bộ bằng bộ máy kế toán riêng, có thể không có bộ máy

kế toán riêng

- Đơn vị thi công đi thuê máy

Trờng hợp này, đơn vị xây lắp sử dụng hình thức sảnxuất hỗn hợp vừa thủ công vừa bằng máy móc nhng lại không

có máy riêng phải thuê ngoài Có thể xảy ra các trờng hợpsau:

+Chỉ thuê máy thi công, không kèm theo công nhânphục vụ máy

+Thuê máy theo khối lợng công việc

Chi phí sử dụng máy thi công có thể chia làm hai loại: Chiphí thờng xuyên và chi phí tạm thời

Chi phí thờng xuyên: Là những chi phí hàng ngày cầnthiết cho việc sử dụng máy móc thi công bao gồm: Tiền lơngcông nhân điều khiển và phục vụ máy; chi phí vật liệu,công cụ dụng cụ, khấu hao máy thi công; chi phí dịch vụ muangoài; chi phí bằng tiền khác

Chi phí sử dụng máy phát sinh trong tháng đợc tổng hợpphân bổ cho các đối tợng sử dụng (công trình, hạng mụccông trình, ) theo khối lợng công việc mà máy đã hoànthành hoặc số ca mà máy đã phục vụ

Công thức phân bổ:

Đối với các loại máy thi công có chi phí nhỏ không theo dõichi phí riêng cho từng loại máy đợc mà phải theo dõi chi phíchung cho các loại máy đó thì căn cứ vào khối lợng hoặc số

ca của máy đó để phân bổ chi phí Việc phân bổ chi phí

đợc thực hiện theo 3 bớc:

Bớc 1: Chọn đơn giá kế hoạch thấp nhất của một ca máylàm đơn giá “tiêu chuẩn” để tính hệ số cho các loại máykhác

Bớc 2: Đổi ca máy mỗi loại còn lại ra số ca máy tiêu chuẩn.Bớc 3: Phân bổ chi phí sử dụng máy

của từng loại máy thi công

Tổng khối l ợng (ca) máy đã

phục vụ cho các hạng mục công trình

Khối l ợng (ca) máy đã phục vụ cho từng hạng mục công trình

Tổng số ca máy tiêu chuẩn của các đối t ợng sử dụng

= xSố ca máy tiêu chuẩn của mỗi

đối t ợng sử dụng

Hạch toán chi phí sử dụng máy thi công phụ thuộc vàohình thức sử dụng máy thi công: Tổ chức máy thi công riêngbiệt chuyên thực hiện các khối lợng thi công bằng máy hoặcgiao máy thi công cho các đội, xí nghiệp xây lắp

*Trờng hợp tổ chức đội máy thi công riêng biệt và cóphân cấp hạch toán cho đội máy có tổ chức hạch toán kếtoán riêng thì việc hạch toán đợc tiến hành nh sau:

- Khi xuất nguyên vật liệu sử dụng cho hoạt động củamáy phục vụ sản xuất xây lắp, ghi:

Nợ TK 154-Chi phí sản xuất kinh doanh dởdang

Có TK 621, 622, 627

- Nếu doanh nghiệp thực hiện theo phơng thức bán lao

vụ máy lẫn nhau giữa các bộ phận trong nội bộ, ghi:

Nợ TK 623- Chi phí cử dụng máy thi công(6238)

Nợ TK 133- Thuế giá trị gia tăng đợc khấutrừ

sử dụng máy thi công đợc hạch toán nh sau:

- Căn cứ vào tiền lơng, tiền công phải trả cho công nhân

điều khiển máy, phục vụ máy, kế toán ghi:

Nợ TK 623 (6231)- Chi phí sử dụng máy thi công

Có TK 334-Phải trả công nhân viên (hoặc)

Có TK 153- Công cụ dung cụ

Khi phân bổ giá trị công cụ dụng cụ vào chi phí sửdụng máy thi công

Nợ TK 623(6233)

Có TK 142 (1421) - Chi phí trả trớc

- Khấu hao xe máy thi công sử dụng ở đội máy thi côngghi:

Nợ TK 623 (6234) Chi phí khấu hao máy thicông

Có TK 214- Hao mòn tài sản cố định

- Chi phí dịch vụ mua ngoài phát sinh (sửa chữa máy thicông mua ngoài, điện nớc, tiền thuê tài sản cố định, chi phítrả cho nhà thầu phụ, ),ghi:

Nợ TK 623(6237)- Chi phí dịch vụ mua ngoài cho máy thicông

Nợ TK 133- Thuế GTGT đợc khấu trừ (nếu có)

Có TK 111, 112, 331

-Căn cứ vào bảng phân bổ chi phí sử dụng máy (chi phíthực tế ca máy) tính cho từng công trình, hạng mục côngtrình, ghi:

Nợ TK 154 (chi tiết khoản mục chi phí sử dụng máy thicông)

Có TK 623 - Chi phí sử dụng máy thi công

- Trờng hợp tạm ứng chi phí máy thi công để thực hiệngiá trị khoán xây lắp nội bộ (đơn vị nhận khoán không tổchức hạch toán kế toán riêng), khi bản quyết toán tạm ứng vềgiá trị khối lợng xây lắp hoàn thành đã bàn giao đợc duyệt,ghi:

Nợ TK 623- Chi phí sử dụng máy thi công

Có … (Các tàI khoản liên quan)

Sơ đồ hạch toán chi phí sử dụng máy thi công.

nhân viên điều khiển máy,

Xuất vật liệu, công cụ dụng cụ

sử dụng máy thi công

b.4 Hạch toán, tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất

chung.

Chi phí sản xuất chung là những chi phí phục vụ sản

xuất và những chi phí sản xuất ngoài ba khoản: vật liệu trực

tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sử dụng máy thi công

phát sinh ở các đội xây dựng, công trờng xây dựng nh chi

phí nhân viên đội xây dựng, chi phí vật liệu, công cụ dụng

cụ dùng ở đội sản xuất, chi phí khấu hao tài sản cố định

Chi phí sản xuất chung phải đợc tập hợp theo từng địa

điểm phát sinh chi phí, nếu trong doanh nghiệp có nhiều

đội xây dựng phải mở sổ chi tiết để tập hợp chi phí sản

xuất chung cho từng đội xây dựng

Cuối tháng chi phí sản xuất chung đã tập hợp đợc để kết

chuyển để tính giá thành sản phẩm Chi phí sản xuất chung

của đội xây dựng nào kết chuyển vào tính giá thành sản

phẩm, công việc của đội xây dựng đó Trong trờng hợp một

đội xây dựng trong kỳ có xây dựng cùng lúc nhiều công

TK111,112,3

31 Chi phí dịch vụ mua ngoài

Sử dụng cho máy thi công

TK133

Thuế GTGT đợc khấu trừ

(Nếu có)