Thế giới nghệ thuật tiểu thuyết jan austen qua kiêu hãnh và định kiến lý trí và tình cảm

Tìm hiểu thế giới nghệ thuật tiểu thuyết của tác giả Jane Austen qua Lý trí và tình cảm, Kiêu hãnh và định kiến, có thể giúp chúng tôi cơ bản khám phá được những ẩn số nghệ thuật của tá

-

BÙI THỊ HẰNG

THẾ GIỚI NGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT

JANE AUSTEN (QUA KIÊU HÃNH VÀ ĐỊNH KIẾN, LÝ TRÍ VÀ TÌNH CẢM)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH CỬ NHÂN VĂN HỌC

Đà Nẵng, tháng 05/2014

-

THẾ GIỚI NGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT

JANE AUSTEN (QUA KIÊU HÃNH VÀ ĐỊNH KIẾN, LÝ TRÍ VÀ TÌNH CẢM)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

MỤC LỤC

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

4 Phương pháp nghiên cứu 5

5 Bố cục khóa luận 5

B NỘI DUNG 6

CHƯƠNG 1:JANE AUSTEN TRONG DÒNG CHẢY VĂN HỌC ANH 6 1.1 Bối cảnh văn học Anh thế kỷ XVIII 6

1.2 Jane Austen – “sinh ra để viết tiểu thuyết” 8

1.3 Tiểu thuyết Jane Austen – niềm “kiêu hãnh” và những “định kiến” 10

CHƯƠNG 2: HÌNH TƯỢNG NGHỆ THUẬT TRONG TIỂU THUYẾT CỦA JANE AUSTEN 16

2.1 Hình tượng nhân vật với nhiều tính cách phong phú 16

2.1.1 Nhân vật với cá tính mạnh mẽ 19

2.1.2 Nhân vật nữ với tính cách dịu dàng, giàu cảm tính 25

2.1.3 Nhân vật mang cung cách trưởng giả 28

2.2 Không gian hiện thực cuộc sống vùng đồng quê 31

2.2.1 Không gian gia đình gắn với khung cảnh đồng quê 32

2.2.2 Không gian của tình yêu trong bối cảnh xã hội phân biệt giai cấp 34 2.3 Thời gian sự kiện và thời gian tâm lý 36

2.3.1 Thời gian gặp gỡ và tìm hiểu của từng nhân vật 36

2.3.2 Thời gian của nhận thức và cảm nhận 39

CHƯƠNG 3: JANE AUSTEN VÀ KỸ THUẬT TỔ CHỨC VĂN BẢN 42 3.1 Tổ chức cốt truyện 42

3.1.1 Cốt truyện liền mạch 42

3.1.2 Motif cốt truyện Gặp gỡ – Lạc mất – Hội ngộ 46

3.2 Người kể chuyện và giọng điệu 48

3.2.1 Người kể chuyện đầy “lý trí và tình cảm” 49

3.2.2 Giọng điệu trần thuật trữ tình và mỉa mai 59

3.3 Một số đặc sắc trong ngôn ngữ kể chuyện 58

3.3.1 Ngôn ngữ đối thoại giàu màu sắc 59

3.3.2 Ngôn ngữ giàu chất thơ 68

C KẾT LUẬN 67

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 68

A MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Văn học Anh là một trong những nền văn học lâu đời trên thế giới, ở những năm cuối thế kỷ XVIII có sự chuyển biến sâu sắc với các tên tuổi như Walter Scolt, Mary Shelley, Leigh Hunt,…Trong đó chúng ta không thể không nhắc đến Jane Austen- nữ nhà văn nổi tiếng nước Anh thế kỷ XVIII Lớn lên trong một gia đình xem trọng văn chương, Jane Austen sớm bộc lộ tài năng sáng tác Bà thường lấy đề tài tiểu thuyết của mình là cuộc sống đương thời, đặc biệt là thế giới nội tâm đa diện phức tạp của người phụ nữ Jane Austen trở thành một trong những tác giả thể hiện thành công những cung bậc tình cảm phụ nữ bằng chiều sâu của cảm xúc, đặt trong những truyện kể lôi cuốn truyền cảm Với những đặc điểm trên, tiểu thuyết Jane Austen có một sức hấp qua hàng thế kỉ

Tuy lúc đương thời chưa được chú ý đúng mức nhưng vài ba thập kỷ sau khi tác giả qua đời, công luận thế giới bắt đầu có những nhận xét nghiêm túc

và nồng nhiệt hơn Từ đó đến nay Jane Austen đều được đánh giá như là một trong những tác giả tiểu thuyết đặc sắc nhất của nền văn học cổ điển Anh Tác phẩm của bà thể hiện rõ mối quan hệ của con người, và những tình cảm xuất phát từ trái tim của từng nhân vật Jane Austen ca ngợi tình yêu trong sáng, chân

thành, không vụ lợi của Elizabeth hay Elinor Chính bởi vậy mà tiểu thuyết của

Jane Austen luôn là nguồn cảm hứng vô tận cho những người trong ngành nghệ thuật thứ 7 Cả sáu cuốn tiểu thuyết của bà lần lượt đã được dựng thành phim điện ảnh hay truyền hình

Lý trí và tình cảm, Kiêu hãnh và định kiến là hai trong số những tiểu thuyết

của Jane Austen thu hút đông đảo bạn đọc trên khắp thế giới Nhân vật trong tiểu

thuyết của bà luôn có một sức quyến rũ kỳ lạ Lý trí và tình cảm với nội dung ảm đạm chuẩn bị cho Kiêu hãnh và định kiến với sự kịch tính trong tình yêu cũng

như thời đại mà tác giả sống Có thể nói đây là hai tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật Jane Austen Tìm hiểu thế giới nghệ thuật tiểu thuyết của tác

giả Jane Austen qua Lý trí và tình cảm, Kiêu hãnh và định kiến, có thể giúp

chúng tôi cơ bản khám phá được những ẩn số nghệ thuật của tác phẩm cũng như cá tính sáng tạo của nhà văn Thông qua việc khảo sát hiện tượng văn học Jane Austen đồng thời phần nào tìm hiểu được những đặc điểm nổi bật của tiểu thuyết cổ điển Anh Đây là lý do chủ yếu để chúng tôi lựa chọn đề tài vì

vậy mà tôi lấy đề tài Thế giới nghệ thuật tiểu thuyết Jane Austen (qua Kiêu

hãnh và định kiến, Lý trí và tình cảm)

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Nghiên cứu Jane Austen và hai tiểu thuyết Lý trí và tình cảm, Kiêu hãnh

và định kiến cho đến nay đã có một số bài viết cũng như lời giới thiệu cụ thể:

Năm 1997, tác giả Nguyễn Thành Thống trong cuốn Lịch sử văn học

Anh trích yếu, đã có đôi nét giới thiệu về Jane Austen: “bà được sinh ra trong

một gia đình mục sư và không hề biết đến những cuộc cách mạng chính trị và văn học trong thời của bà và chỉ chuyên tâm miêu tả cái thế giới bà biết” hay

nhắc đến Jane Austen với tư cách là một “tiểu thuyết gia bẩm sinh”, “bà là

người đầu tiên của nước Anh xem tiểu thuyết như một loại hình nghệ thuật cần sự quan tâm chú ý cũng bằng thi ca; ở bà, bố cục và bút pháp đã đạt đến trình độ chính xác mẫu mực” [28,tr 305]

Cuốn Lịch sử văn học Anh quốc (Nxb Văn hóa thông tin, năm 2006) đã

dành cho Jane Austen cũng như tác phẩm của bà những nhận định và đánh giá rất tinh tế về ảnh hưởng gia đình đến sáng tác và đôi nét về tác phẩm của bà:

“Không một tác giả nào sau đó của thế kỷ XIX trong lĩnh vực tiểu thuyết và sân khấu có thể đạt được sự ngắn gọn và hiệu quả trong lời nói và hành động

mà Jane Austen đã thể hiện thông qua tính kỷ luật và sự tập trung nghiêm túc vào chủ đề Tiểu thuyết của bà được mệnh danh là “bản sao tuyệt vời về cuộc

sống” [1, tr.382]

Lý trí và tình cảm, Kiêu hãnh và định kiến là hai trong số những tiểu

thuyết, được xếp hạng vào những tiểu thuyết hay nhất thế kỷ XIX Cuốn Kiêu

hãnh và định kiến xuất bản năm 2009 của Nxb Văn học do Diệp Minh Tâm

dịch, có đôi nét giới thiệu về tác giả: “Jane Austen được xem là nhà văn đã mang đến cho nền tiểu thuyết tính cách hiện đại độc đáo qua văn phong hài hước để phê phán thói hư tật xấu trong đời thường” [25,tr 10].Vốn là nữ văn

sĩ có tiếng tăm trên văn đàn nước Anh nên bà được đánh giá: “Jane Austen đã thoát khỏi mootip văn học thời đại cô sống, vốn vẫn đưa nhân vật nữ luôn có đức độ, truyện tình mơ mộng, và những sự kiện ngẫu nhiên gây đột biến cho câu chuyện Đặc điểm này đã khiến tiểu thuyết của tác giả có mối tương quan gần gũi với thế giới đương đại hơn là những truyền thống của thế kỷ 18” [25,

tr 7], hay là trích dẫn của một nhà phê bình văn học có uy tín đã ca ngợi “tác giả không tên” là ngòi bút tuyệt diệu của tiểu thuyết hiện đại trong truyền thống mới về hiện thực

Tác giả Vương Trí Nhàn trong bài viết Tìm lại lòng yêu đời vô tư trong

văn học cổ điển đã đưa ra nhận xét cũng như trích dẫn nhận xét của tờ báo

nước ngoài: “Tôi chỉ lưu ý thêm là có lẽ lâu nay vì sợ văn học Anh ít quen

biết ở Việt Nam, nhiều tài liệu có tính chất cẩm nang, ví dụ cuốn Những tác

phẩm tác phẩm lớn của văn chương thế giới không có bản tóm tắt Kiêu hãnh

và định kiến… cuốn tiểu thuyết của Jane Austen vẫn được nhắc tới, có thể đặt

ngang hàng với các kiệt tác cỡ như Đỏ và Đen, Bà Bovary, Bá tước Monte

Cristo, Chiến tranh và hòa bình… Và gần đây nhất một tờ báo đưa tin cuộc

bình chọn về các tiểu thuyết hay nhất viết bằng tiếng Anh do các tác giả nữ

viết, Kiêu hãnh và định kiến được xếp đầu tiên, tức là vượt trên cả các tác phẩm cổ điển như Jane Eyre của Charlotte Bronte, Đỉnh gió hú của Emily Bronte, lẫn tập truyện viết về cậu bé phù thủy Harry Postter của nhà văn

đương đại rất ăn khách J.K Rowling (Báo Thể thao và Văn hóa 2003)”[25, Tr 7]

16-5-Ngoài ra, ở trên một số bài viết trên các trang mạng và những bài bình

luận có viết đôi nét về tác giả Austen với nhan đề Jane Austen - nhà văn

dường như bất tử: “Không chỉ độc giả hay các khán giả sân khấu, điện ảnh,

các nhà văn cũng bị Austen mê hoặc Những tác phẩm mới như The

Stranger"s Child của Alan Hollinghurst hay Atonement của Ian McEwan đều

gợi nhớ đến không khí của Trang viên Mansfield hay Kiêu hãnh và định

kiến” Những thập kỷ gần đây, có vô số sách viết lại, viết tiếp các tiểu thuyết

của Jane Austen được ra mắt

Jane Austen được xem là người mở đầu xu hướng cho nền “tiểu thuyết

gia đình”, tác giả của những tác phẩm nổi tiếng như Lý trí và tình cảm, Kiêu

hãnh và định kiến, Trang viên Mansfield, Emma… Các vấn đề xã hội cùng

văn phong tuyệt kỹ trong nghệ thuật dẫn chuyện và xây dựng những tình huống oái ăm đã đưa tên tuổi của Austen vào hàng những nhà văn có nhiều ảnh hưởng nhất và được trọng vọng nhất trên văn đàn nước Anh Những vấn

đề trên đã được đề cập đến các bà điểm sách, giới thiệu tác giả và nghiên cứu lịch sử văn học Anh Các tác phẩm nổi tiếng của Jane hầu hết đã có bản dịch Việt Ngữ và xuất bản ở Việt Nam Tuy vậy, ngoại trừ một số bài nghiên cứu ngắn hoặc các bài giới thiệu sách, giới thiệu tác giả văn học kinh điển, gần như chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống về văn chương Jane Austen

Nhìn một cách tổng quát, có thể thấy rằng có khá nhiều bài viết và một

số nhận xét về tác giả Jane Austen cũng như tiểu thuyết của bà Tuy nhiên, nhìn chung các bài viết và các bài phê bình chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu về tác giả, khái quát những đặc điểm của nội dung, đề tài mà Jane Austen hướng tới

Còn với tiểu thuyết Kiêu hãnh và định kiến, Lý trí và tình cảm thì hầu như chỉ

dừng lại ở những lời giới thiệu sách chứ chưa thật sự có nhiều nghiên cứu đi sâu vào khai thác các vấn đề trong tiểu thuyết, nhất là các đặc điểm nghệ

thuật Vì thế, tìm hiểu thế giới nghệ thuật trong hai tiểu thuyết Kiêu hãnh và

định kiến, Lý trí và tình cảm có thể nói là một đề tài còn khá rộng mở và đáng

theo đuổi

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu đề tài: Thế giới nghệ thuật tiểu thuyết Jane Austen biểu hiện qua các phương diện: hình tượng nhân vật, không gian, thời gian nghệ thuật, cốt truyện, người kể chuyện và ngôn ngữ kể chuyện

Phạm vi nghiên cứu của đề tài này được khảo sát trong hai cuốn tiểu

thuyết Kiêu hãnh và định kiến, Lý trí và tình cảm, Nxb Văn học, năm 2009

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu thi pháp học

- Phương pháp phân tích, đánh giá

- Phương pháp so sánh

5 Bố cục khóa luận

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, nội dung chính của khóa luận bao gồm ba chương:

Chương 1 Jane Austen trong dòng chảy văn học Anh

Chương 2 Hình tượng nghệ thuật trong tiểu thuyết Jane Austen

Chương 3 Một số đặc sắc trong phương thức tổ chức văn bản của Jane Austen

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: JANE AUSTEN TRONG DÒNG CHẢY VĂN

HỌC ANH

1.1 Bối cảnh văn học Anh thế kỷ XVIII

Văn học phương Tây trước kia chưa có một thời kỳ nào sôi động như trong thế kỉ XVIII Đây là thế kỉ đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong quá trình phát triển của các nước ở khu vực, thế kỷ này được mang danh

là thế kỷ ánh sáng

Nước Anh ở thế kỉ XVIII so với các nước Tây Âu khác, giai cấp tư sản Anh ra đời và phát triển khá sớm Từ thế kỉ XV, nước Anh đã trở thành điển hình cho sự tích lũy nguyên thủy của chủ nghĩa tư bản Cuộc cách mạng tư sản Anh diễn ra một cách không triệt để dẫn đến tình trạng trì trệ về chính trị Tuy tình trạng chính trị như vậy nhưng nền kinh tế Anh phát triển nhanh chóng theo hướng tư bản chủ nghĩa Có thể nói đỉnh cao của thế kỷ XVIII ở nước Anh là cuộc cách mạng kinh tế

Tình hình đất nước như vậy phần nào ảnh hưởng đến văn học Dựa trên lịch sử cách mạng Anh thì cuộc cách mạng tư sản Anh đã diễn ra từ lâu, nhưng đến thời kỳ ánh sáng bắt đầu khai mở, tính chất chống phong kiến vẫn chưa lu mờ trong đời sống văn học cũng như trong nhiều lĩnh vực hoạt động tinh thần khác của đất nước, đặc biệt vào nửa đầu thế kỷ và gắn với tầng lớp

tư sản tiến bộ Các sáng tác trong thời kỳ này nổi bật ta thấy không còn những con người đập phá, phê phán xã hội nữa Các tác phẩm rất ít đề cập đến những vấn đề chính trị, xã hội rộng lớn mà chủ yếu xoáy sâu vào mô tả riêng

tư với các đời sống phong tục Hay cách nhìn nhận về giai cấp quý tộc, thượng lưu, họ có lối sống như thế nào, từ đó xây dựng nên những hình tượng

mà đến nay văn học Anh vẫn còn lưu truyền Các nhà văn quan niệm rằng đề

cập đến việc giáo dục đạo đức con người trong cuộc sống bình thường là con đường tốt nhất Bên cạnh tính chất chống phong kiến nên văn học tiến bộ Anh thế kỉ này còn có khuynh hướng phơi bày những mặt hạn chế của bản thân giai cấp tư sản

Văn học Anh thế kỉ XVIII là sự tổng hợp của hai trường phái văn học

Đó là văn học cổ điển và văn học lãng mạn bao gồm thơ ca và tiểu thuyết, kịch nghệ cũng như phê bình văn chương

Văn học cổ điển là giai đoạn đầu cho đến những năm 1790, giai đoạn này văn học đã lan tỏa rộng rãi hơn đến giới trung lưu và phụ nữ Các nhà văn xuất thân không còn là những danh gia quý tộc mà đó là những nhà buôn sách, những tầng lớp đã nếm mùi được khổ đau do chế độ phong kiến mang lại Họ đưa vào tác phẩm của mình những nhân vật đại diện cho quần chúng dân nghèo Thể loại đầu tiên đáng nói đến là thơ, tuy thế kỉ XVIII không được xem là thế kỉ của thơ nhưng cũng có một số tên tuổi như Pôp (A.Pope, 1688-1744), là một nhà thơ, người đại diện cho khuynh hướng thơ ca cổ điển chủ nghĩa trong phong trào văn học ánh sáng Anh Đặc biệt trong mấy chục năm đầu thế kỉ nổi lên vai trò của văn xuôi và báo chí Trên lĩnh vực này, Xtilo và Adixon giữ vai trò quan trọng Các bài báo của hai ông trở thành những bức tranh hiện thực miêu tả phong tục, tập quán và khắc họa được không ít những chân dung và tính cách hài hước Hai ông đã có công lao xây dựng nền báo chí Anh và mở đường cho xu hướng hiện thực xuất hiện sau đó không lâu

Sau giữa thế kỉ, “cảm quan” cổ điển Swift, Pope và Johnson được bổ sung bằng tính tri cảm với James Macpherson, Gray và Wallpole Tiểu thuyết hưng thịnh vào những năm 1790 qua những tên tuổi như Richardson, Fielding

và Stern Tìm hiểu rõ thêm thì văn học giai đoạn này liên tục chuyển từ văn học hư cấu sang văn học phi hư cấu cũng như tạo tiền đề cho văn học lãng

mạn xuất hiện từ năm 1790- 1837

Những năm 1790- 1837 văn chương Anh bước vào thời kỳ văn chương lãng mạn Thời kỳ này văn học với tính chất thơ mộng, với nhiều nhà thơ, nhà văn đã mang một luồng gió mới vào không khí văn chương lúc bấy giờ Về thơ ca, các nhà thơ xuất hiện thời kỳ nửa sau thế kỉ XVIII này không mấy nổi bật Chính bởi vì khi chủ nghĩa lãng mạn xuất hiện nhường vị trí cho tiểu thuyết phát triển, những nhà văn nhiều hơn nhà thơ

Đặc trưng mà văn học nước Anh ở thế kỷ này đó là lý tưởng về đời sống

tự nhiên, những vùng quê và kiểu mẫu lý tưởng của giới thượng lưu, một cuộc sống biệt lập ở vùng quê Với nhiều kiểu mẫu về văn chương, văn học thế kỷ XVIII đã làm nên nét riêng biệt cho mình nào là văn chương phi hư cấu hay ý niệm thay đổi về phong cách.Với sáu cuốn tiểu thuyết ẩn danh từ năm 1811 đến 1828, Jane Austen đã làm nên một thành công không chỉ riêng cho mình

mà đó là điểm sáng trên văn đàn cổ điển Anh lúc bấy giờ

1.2 Jane Austen – “sinh ra để viết tiểu thuyết”

Jane Austen sinh năm 1775 và mất năm 1817, là một nữ nhà văn có tiếng tăm trên văn đàn nước Anh ở thế kỉ XVIII Chào đời ngày 16 tháng 5 năm

1775 tại Steventon, Hampshire của nước Anh, bà là con thứ bảy trong gia đình

có tám người con Cha bà là mục sư George Austen (1731-1805), là người cai quản giáo xứ Steventon Có một người cha là học giả nên bà luôn được ông khuyến khích đọc sách và tính học hỏi Jane không được tiếp thu nhiều giáo dục từ nhà trường mà chủ yếu được người cha dạy học, và cũng có điều kiện đọc nhiều sách vở Sinh ra và lớn lên trong một gia đình trung lưu nhưng ngay

từ nhỏ tâm tưởng của Jane Austen luôn hiện hữu một vùng quê với cuộc sống giản đơn, không có sự áp bức, phân biệt giai cấp Ngay từ lúc đang tuổi nhỏ không nhờ nhiều vào việc học mà chính do tài năng thiên bẩm đã tạo cho bà

hứng thú viết sơ khai những vở kịch ngắn hay những câu chuyện kể cho gia đình mỗi khi sum vầy

Jane Austen ngay từ nhỏ đã có nhìn nhận được mình không hợp với tiểu thuyết tình cảm ủy mị mà thay vào đó bà đi theo con đường viết tiểu thuyết của sự mạnh mẽ trong tình yêu, bản chất tình cảm của con người được bộc lộ hoàn toàn trong tiểu thuyết của do vậy mà bà không ngừng học hỏi để viết tiểu thuyết cho riêng mình Sau khi cha của Jane Austen qua đời năm 1805, cô cùng chị gái và mẹ đến sống tại Southampton với gia đình Frank, anh trai của Jane, trong vài năm trước khi dời đến Chawton trong năm 1809 Tại đây, Jane cùng mẹ và các chị gái sống tại một điền trang có nhà nghỉ thôn dã là tài sản của người anh trai giàu có Chính nhờ sống trong một khung cảnh thơ mộng

và nên thơ đấy mà Jane Austen đã viết tiểu thuyết của mình đậm chất thi vị Ngôi nhà này, nay trở thành viện bảo tàng, là địa điểm thu hút nhiều khách du lịch và những người yêu thích văn học Trong những ngày sống ở đây, Austen

đã viết những tác phẩm sau cùng của bà

Khi lớn lên, nhìn nhận đầy đủ về thời đại của mình Jane Austen vẽ nên một bức tranh với đầy đủ màu sắc về xã hội Anh thế kỷ XVIII qua các tiểu

thuyết Kiêu hãnh và định kiến, Lý trí và tình cảm, Trang viên Manfied, Emma,

Thuyết phục Đây là những bộ tiểu thuyết làm nên tên tuổi của Jane Austen

trên văn đàn thế giới

Nữ văn sĩ đã sử dụng khung cảnh đời sống của mình - vùng nông thôn, giáo xứ, láng giềng và những thị trấn miền quê, cùng những chuyến thăm viếng đến các thành phố, ngắm những con đường của quê hương, cuộc sống thanh bình để lấy chất liệu cho những tình huống, cá tính và đề tài trong các tác phẩm của mình

Ngoài những hình ảnh thiên nhiên trù phú xung quanh thì không khí gia đình sinh động, đầm ấm và đầy ắp tình yêu thương, cộng thêm những mối

quan hệ rộng rãi với họ hàng và bạn hữu, đã cung cấp bối cảnh cho các tác phẩm của tác giả Đây là yếu tố thuận lợi giúp phát triển năng khiếu văn chương thiên bẩm của bà Đặc điểm giúp Austen viết nên những tác phẩm có tính chất thoại đó chính nhờ gia đình Austen thường cùng nhau diễn kịch, cách thoại trong các bài kịch điều này giúp Jane có cơ hội ra mắt các sáng tác của mình Gia đình bà cũng thường mượn các tác phẩm văn học từ thư viện địa phương, và những cuốn tiểu thuyết này đã ảnh hưởng đến văn phong của

cô Các thành viên trong gia đình thường khuyến khích Jane sáng tác, nhất là người anh trai của cô, Henry, là người biết chút ít về văn chương Sự giúp đỡ của anh trai cô là rất lớn chính vì anh cô có tâm huyết cho sự nghiệp viết tiểu thuyết Từ khi sinh ra cho đến khi mất, Jane Austen luôn tâm niệm, tiểu thuyết của người đàn ông viết sẽ không bao giờ bộc lộ được hết những cung bậc cảm xúc về con người đặc biệt là của người đang yêu vốn nhạy cảm hơn ở nhà văn nữ Khi còn sống, Austen không lộ danh tính ngay cả khi tác phẩm của bà đã có một sức hút nhất định Nhiều tác phẩm của bà cho đến nay vẫn còn danh tiếng thì lúc bấy giờ không được bà đưa đến với người đọc do sự khắt khe của chính phủ về việc phụ nữ tham gia vào nghiệp văn chương Tuy không được biết đến với danh nghĩa của một nhà tiểu thuyết nhưng bà luôn tự tin với những đứa con tinh thần mà bà đã sinh ra Vì vậy mà tác phẩm của bà chiếm một vị trí trong lòng bạn đọc khắp nơi

1.3 Tiểu thuyết Jane Austen – niềm “kiêu hãnh” và những “định kiến”

Tiểu thuyết của Jane Austen viết nên đều hàm ẩn một nội dung tư tưởng

mà khi tìm người đọc sẽ thấu hiểu Những nhân vật trong tiểu thuyết của Jane Austen được lựa chọn dựa từ những tầng lớp khác nhau trong xã hội Tuy vậy, trung tâm cho thế giới của bà là những nhân vật trong sáng trong tính cách và hầu hết là được sinh ra trong một gia đình không mấy khá giả Các cô gái xinh đẹp ấy tuy không có điều kiện về kinh tế nhưng không bao giờ có suy

nghĩ phải kiếm cho mình một đức lang quân giàu có mà không có tình yêu Nước Anh những năm cuối của thế kỉ XVIII với sự phân biệt giai cấp, tầng lớp giàu nghèo phân chia cũng ảnh hưởng đến trong văn học Điều đó cũng không loại trừ Jane Austen khi bà đưa vấn đề phân biệt giai cấp vào

trong tiểu thuyết của mình

Có ý thức sáng tạo lại cốt truyện truyền thống, Jane Austen đã khiến tiểu thuyết của bà có đặc trưng riêng khó lẫn Để thấu hiểu được ý nghĩa mà Jane Austen thể hiện trong tác phẩm người đọc phải ngẫm đi ngẫm lại nhiều lần mới hiểu Đặc biệt tiểu thuyết của bà luôn hiện diện những tính cách trái ngược nhau

Tiểu thuyết Kiêu hãnh và Định kiến, đây là câu chuyện tình yêu dưới

thời phân biệt giai cấp tạo nên những định kiến về tình yêu và xã hội Tình yêu của những nhân vật chính được xây dựng dựa trên những định kiến, những mâu thuẫn được tác giả xây dựng đến đỉnh điểm, tuy vậy kết thúc các chương của thiên tiểu thuyết đó là các nhân vật đến được với nhau bằng tình yêu chân thành Tự các nhân vật xóa bỏ những định kiến đã hiện hữu xung quanh họ mà không cần một ai tác động chính bởi tính yêu có thể làm thay đổi tất cả mọi thứ Đây có lẽ là tiểu thuyết được yêu thích nhất trong số các tác phẩm của Jane Austen Song song tình yêu của hai nhân vật chính là những vấn đề về xã hội lúc bấy giờ đối về gia đình không cho con cái đi học cũng như điều kiện kinh tế Truyện kể về cuộc gặp gỡ giữa Elizabeth Bennet, con gái của một gia đình trung lưu, và Fitzwilliam Darcy, một địa chủ giàu

có Số phận đưa đẩy cô gặp gỡ một người đàn ông (Fitzwilliam Darcy) bước

ra từ tầng lớp thượng lưu trong xã hội - một con người với một sự sản lớn và

là “niềm mơ ước của những cô gái đến tuổi cập kê”, một con người lạnh lùng, đưa ra sự ngờ vực về gia đình và tình yêu Qúy ông Darcy mang một định kiến sâu sắc về những con người tầng lớp kém hơn mình, thỉnh thoảng ta cũng

có thể bắt gặp một cái cười mỉa mai đầy ẩn ý trong câu chuyện Anh ta kiêu hãnh về vị trí và tầng lớp cũng như học thức của mình Nhưng rốt cuộc, vượt qua ranh giới của định kiến xã hội, sự hòa hợp về tính cách khi từng nhân vật thực sự hiểu nhau Ranh giới đó như nấc thang mới về tình yêu và cuộc sống

Hay trong Lý trí và tình cảm, với nội dung đề cập đến tình yêu nhưng

theo hai hướng của tính cách Tình yêu mang lý trí và một tình yêu mang nặng tình cảm mềm yếu Mỗi nhân vật đều muốn tìm kiếm cho mình một đức lang quân phù hợp nhưng vì thân thế gia đình không tương xứng, các chàng trai mà nhân vật nữ trong tiểu thuyết để ý đều không đáp lại tình cảm của họ

mà cần phải qua thử thách của thời gian mới đến được với nhau một cách trọn vẹn Marianne có thể bất cần với quy ước của xã hội nhưng cô không thể chấp nhận một tình cảm không chân thành Elinnor có thể dùng sự mạnh mẽ của tính cách để có một tình yêu trường tồn qua nhiều gian khổ của cuộc sống và

xã hội đưa đến với cô

Còn đối với tiểu thuyết Thuyết phục, câu chuyện xoay quanh cô Anne

Elliot, con gái thứ hai của gia đình thượng lưu Walter Elliot, bị ông bố và chị khinh rẻ Tám năm về trước, Anne và anh Wentworth tha thiết yêu nhau trong khi anh này còn nghèo, không có gia sản, chưa có sự nghiệp Vì nghe theo lời thuyết phục của Phu nhân Russell, người đóng vai trò mẹ đỡ đầu của cô, cho rằng Wentworth không xứng đáng, Anne cắt đứt quan hệ tình cảm với Wentworth Bây giờ, Wentworth trở về sau khi hòa bình được tái lập, trong tư cách một đại tá với chiến công hiển hách và một gia sản to tát nhờ tiền thưởng trong cuộc chiến Cùng lúc, ông bố đang lâm vào cảnh nợ nần do chi tiêu phung phí Trong khi ấy, người thừa kế tài sản và tước vị của Ngài Wentworth là anh Elliot bắt lại mối quan hệ với gia đình ông và có ý muốn cưới Anne Liệu Anne sẽ bị thuyết phục bởi viễn cảnh làm phu nhân người từa kế gia sản đồ sộ và trở thành bà chủ một gia sản to tát, hay cô lại bị phu

nhân Russell thuyết phục, hay cô sẽ thuyết phục anh Wentworth kiềm chế sự ghen tị và mặc cảm đối với anh Elliot mà nối lại cuộc tình? Trong truyện này, đặc biệt tác giả chỉ trích vào giới quý tộc, mà biểu trưng là ngài Walter với thói phù hoa lên đến cao độ Vì thói phù hoa như thế mà ông tính toán trong việc chọn người thuê nhà cho xứng với địa vị của mình: người thuê là đô đốc thì nghe hay hơn là “Ông” được gọi một cách trống trơn Rồi khi nghe vị đô đốc này đến đi đến thị trấn nơi mình đang ở nhà thuê thì “ngài” Walter xét xem đô đốc có ở nơi tương xứng với mình hay không rồi mới quyết định có nên gặp gỡ hay không! Đến cô con gái của ông cũng lây bệnh phù hoa của bố: sau khi gia đình cho thuê nhà rồi hai bố con đi ở thuê nơi khác, vợ chồng em gái từ xa đến mà chị cảm thấy khó xử vì e họ thấy số người hầu bàn ăn kém hơn trước!

Ở cuốn Trang viên Mansfield , là tác phẩm có sự đầu tư nhiều nhất của

Austen, về độ dài, miêu tả tính cách đa dạng, chủ đề được thể hiện trong một phạm vi có chủ định Tác phẩm xoáy vào việc giáo dục đạo đức của những con người sống trong ba gia đình, gia đình Bertram thuộc tầng lớp trung lưu, gia đình Crawford thượng lưu, tân thời và gia đình Price nghèo khổ Jane Austen được khen ngợi chính vì đã thể hiện đậm nét những quan hệ phức tạp giữa các thành viên của ba gia đình đó Nhân vật nữ chính trong truyện, là một thiếu nữ nghèo hiền hậu, mềm yếu, thông minh, nhạy cảm, giàu tình cảm, chân thành với hiện thực, biết chấp nhận thực tại, song quá khiêm nhường và

bị ngược đãi, cô phải chống chọi lại những hậu quả mà những người thuộc tầng lớp có địa vị đưa lại, đồng thời xem xét lại tình cảm riêng của mình, trong lúc chịu đựng sự hững hờ đầy phi lý, cổ hủ và thái độ coi thường của những người quanh cô Nhân vật chính tính cách dí dỏm và hấp dẫn khi được phép sống tự nhiên, nhưng do nhiều tình huống bắt buộc phải dè dặt, nên anh

có vẻ cứng nhắc và hay suy xét Hai nhân vật Fanny và Edmund là hai con

người sinh ra là để cho nhau, vượt khó khăn và trưởng thành của cả đôi bên, kết thúc mang lại là hôn nhân viên mãn Riêng anh em Henry và Mary Crawford từ nhỏ đã thiếu thốn tình cảm của cha mẹ, được chú thím ở Luân Đôn nuôi dưỡng Chú thím yêu quý song không quan tâm giáo dục đạo đức cho họ, nên tuy tràn đầy sức sống và hấp dẫn, cả hai đều ích kỷ, phù phiếm và nông cạn không thể chấp nhận được

Từng cuốn tiểu thuyết nêu bật sức mạnh đạo đức thể hiện chiều sâu của tâm hồn, các nhân vật nữ thùy mị và thực tế, sẵn sàng hy sinh cơ hội được hưởng hạnh phúc trần thế hơn là hành động ngược lại tiêu chuẩn đạo đức cơ bản của họ, không ngừng đề cao tình yêu vị tha và biết quên mình, nhận thức được những giới hạn, sự bí ẩn của trí tuệ và tính cách con người

Từ một vấn đề của xã hội, Jane Austen đã viết tiểu thuyết xoay quanh chủ đề về thân phận người phụ nữ Anh trong thế kỷ XVIII Niềm kiêu hãnh

và định kiến thể hiện rõ qua chủ đề của tiểu thuyết Nền tiểu thuyết Anh thế

kỷ XVIII có chung một đề tài chống lại chế độ phong kiến nhưng mỗi tác giả lại có cảm tính riêng trong cách chọn chủ đề Walter Scott là nhà tiểu thuyết cùng thời với Jane, đã xây dựng đề tài tiểu thuyết của mình bằng sự xung đột giai cấp, chủng tộc Riêng Jane Austen, bà chọn cho mình chủ đề thuộc về tâm tư, tình cảm của từng con người với nhiêu thế hệ đang sống ở thời đại lúc bấy giờ Đặc biệt, nữ văn sĩ người Anh Jane Austen xây dựng tiểu thuyết của mình thông qua chủ đề về giá trị thân phận người phụ nữ Anh trong thế kỉ XVIII nhưng soi chiếu dưới một góc nhìn mới mẻ, đầy cá tính

Vào thời của Austen, phụ nữ rất ít được đọc sách và tiếp cận với văn chương, có chăng chỉ ở tầng lớp quý tộc Nhưng với sự xuất hiện của Jane Austen và những câu chuyện về tình yêu, về phái nữ được đề cập trong các cuốn tiểu thuyết của bà, xu hướng đọc sách tăng lên ở nữ giới Austen chỉ ra phụ nữ không cần phải lệ thuộc vào đàn ông mà chính họ có thể tự theo đuổi

giấc mơ của mình; cả đàn ông lẫn phụ nữ, thay vì chú trọng vào tiền bạc trong hôn nhân, hãy chú tâm vào chính mối quan hệ tình cảm của họ

Khi còn sống, Austen không lộ danh tính ngay cả khi tác phẩm của bà đã

có một sức hút nhất định Vì vậy, bà không được biết đến dưới danh nghĩa một tiểu thuyết gia, nhưng mặt khác điều đó lại giúp bà gìn giữ sự riêng tư của mình vào thời điểm mà xã hội Anh vẫn còn chưa cởi mở đón nhận việc phụ nữ tham gia vào nghiệp viết văn cũng như sự kiểm duyệt khắt khe của chính phủ với văn chương

Hai cuốn tiểu thuyết Kiêu hãnh và định kiến, Lý trí và tình cảm mang

đầy tinh thần nhân văn cao cả và tinh thần phản kháng mãnh liệt chống lại những định kiến của xã hội bằng ngòi bút miêu tả chân thực và điêu luyện, là hai trong số những tác phẩm có tiếng vang lớn ở nước Anh sau nhiều năm tác phẩm được xuất bản Hai cuốn tiểu thuyết đã hai lần dựng thành phim,được nghành nghệ thuật thứ bảy đánh giá rất cao về lời thoại trong tác phẩm Ngoài phim chuyển thể từ tiểu thuyết của Jane Austen những nhà làm điện ảnh còn dựng thành phim đúng y bản sao của tác giả về tính cách cũng như sắc đẹp do diễn viên Anne Hathaway đóng vai Jane Austen trong phim điện ảnh Becoming Jane (2007)

CHƯƠNG 2: HÌNH TƯỢNG NGHỆ THUẬT TRONG TIỂU

THUYẾT CỦA JANE AUSTEN

“Thế giới hình tượng là cái được sáng tạo, được khái niệm, không phải là cái sao chép, cái có sẵn Tạo hình là việc làm cho khách thể có được một tồn tại cụ thể cảm tính bên ngoài qua chất liệu, là phú cho thế giới hình tượng khái quát một thể xác, hình hài Nó bao gồm việc tạo cho hình tượng một không gian, thời gian, những sự kiện và những quan hệ, và rất quan trọng là tạo dựng được những con người có nội tâm, ngoại hình, hành động, ngôn ngữ Ngay cái vô hình cũng nhờ tạo hình mà xuất hiện trong nghệ thuật” [18; tr.69] Tìm hiểu hình tượng nhân vật, hình tượng không gian, thời gian, là phương tiện giúp tiếp cận với thế giới hình tượng của tác phẩm, đồng thời hiểu rõ cảm quan sáng tác của chính tác giả

2.1 Hình tượng nhân vật với nhiều tính cách phong phú

Việc miêu tả con người trong văn học chính là việc xây dựng nhân vật của nhà văn Nhân vật trong văn học như một hiện tượng nghệ thuật mang tính ước lệ, đó không phải là việc sao chụp đầy đủ mọi chi tiết biểu hiện của con người mà chỉ là sự thể hiện con người qua những đặc điểm điển hình về tiểu sử, nghề nghiệp, tính cách Văn học không thể thiếu nhân vật, vì chính là phương tiện để nhà văn khái quát hiện thực một cách hình tượng Nhà văn sáng tạo thể hiện nhận thức của mình về một cá nhân nào đó, đó là vấn đề nào

đó quan niệm hiện thực

Trong văn học, nhân vật văn học xuất hiện qua sự trần thuật miêu tả bằng phương tiện nghệ thuật Nhân vật ngoài việc thể hiện tư tưởng, chủ đề của tác phẩm còn thể hiện quan điểm nghệ thuật về con người của nhà văn ở dưới thời điểm lịch sử nhất định Để xây dựng thành công hình tượng nhân vật, nhà văn phải có khả năng đồng cảm, phát hiện và miêu tả, khắc họa những điểm bền vững ở nhân vật để tạo nên nét riêng cho từng nhân vật Chịu

ảnh hưởng của văn học thời khai sáng cũng như những cách tân trong việc xây dựng hình tượng nhân vật, đa phần Jane Austen khắc họa tính cách của người phụ nữ Anh thế kỉ XVIII qua việc giới thiệu gia đình, miêu tả chân dung, ngoại hình, hành động, tâm trạng, qua đó tính cách nhân vật ít nhiều được hé mở

Khảo sát hệ thống nhân vật trong hai cuốn tiểu thuyết Kiêu hãnh và định

kiến, Lý trí và tình cảmta có:

1 Ann de Bourgh Con gái của bà Catherine de Bourgh, cũng

được tác giả gọi”cô de Bourgh”

2 Caroline Bingley Em gái của anh Charles Bingley, cũng được

tác giả gọi là “cô Bingley”

3 Catherine Bennt Con gái thứ tư của ông bà Bennet

4 Catherine de Bourgh Dì của Robinson Darcy

5 Charles Bingley Em trai bà Hurst và anh của cô Caroline

Bingley

6 Charlotte Lucas Con gái đầu lòng của ông bà William

Lucas, cũng được tác giả gọi là “cô Lucas”

7 Edward Gardiner Em trai của bà Bennet

8 Ông Hurst Chồng bà Lousa Hurst, anh rể của Charles

Bingley

10 Elizabeth Bennet Con gái thứ hai gia đình ông bà Bennet

11 Georgiana Darcy Em gái anh Darcy

12 Jane Bennet Con gái đầu lòng của ông bà Bennet

13 Kitty Bennet Con gái thứ tư của ông bà Bennet

14 Lousisa Hurst Chị của anh Bingley, vợ ông Hurst

15 Lydia Bennet Con gái thứ năm của ông bà Bennet

16 Maria Lucas Con gái thứ hai của ông bà Lucas

17 Mary Bennet Con gái thứ ba của ông bà Bennet

19 Robinson Darcy Bạn thân của Charles Bingley

20 William Lucas Được phong tước hiệp sĩ nên mọi người gọi

ông là “Ngài”

Thông qua khảo sát cuốn Kiêu hãnh và định kiến ta thấy có tất cả 21

nhân vật Trong đó, có 4 nhân vật chính, 2 nhân vật nam là Darcy và Bingley xuất thân trong gia đình là quý tộc thuộc tầng lớp thượng lưu, 2 nhân vật nữ là Elizabeth và Jane xuất thân trong gia đình không mấy khá giả, thuộc tầng lớp trung lưu

Ở cuốn Lý trí và tình cảm:

1 Bà Daswood Mẹ của Elinor và Marianne, Margaret

2 Đại tá Brandon Người có tình cảm với Marianne

4 Edward Ferrars Nhân vật nam chính và là người yêu của

Elinor

6 Elinor Daswood Con gái thứ nhất của nhà Daswood

7 Marianne Daswood Con gái thứ hai của nhà Daswood

8 Margaret Daswood Con gái thứ ba của nhà Daswood

9 Fanny Họ hàng với Edward

10 Jonh Willoughby Người có tình cảm với Marianne

Ta có thể nhận thấy hệ thống nhân vật của cuốn tiểu thuyết Lý trí và tình

cảm nhân vật ít hơn cuốn Kiêu hãnh và định kiến, có tất cả 10 nhân vật Trong

đó, nhân vật nữ chính là Elinor, Marianne xuất thân trong gia đình trung lưu Nhân vật nam chính Edward xuất thân trong một gia đình thượng lưu, đại tá Brandon là người sự sản riêng cho riêng mình, thuộc gia đình trung lưu

Thế giới nhân vật của Jane Austen được xây dựng được dựa trên khuôn khổ của xã hội lúc bấy giờ Nhân vật chính của Jane đều mang trong mình một đặc trưng tính cách nhất định Austen chỉ ra phụ nữ không cần phải lệ thuộc vào đàn ông mà chính họ có thể tự theo đuổi giấc mơ của mình; cả đàn ông lẫn phụ nữ, thay vì chú trọng vào tiền bạc trong hôn nhân, hãy chú tâm vào chính mối quan hệ tình cảm của họ

2.1.1 Nhân vật với cá tính mạnh mẽ

Hệ thống nhân vật trong tiểu thuyết của Jane Austen với sự mạnh mẽ, cá tính đi cùng với những nhân vật có sự yếu mềm, suy tư trong tính cách Qua

hai tiểu thuyết Kiêu hãnh và định kiến, Lý trí và tình cảm, các nhân vật chính

và nhân vật phụ thông qua tính cách đã làm nổi rõ lên nội dung và ý nghĩa của tác phẩm Tính cách nhân vật được xây dựng thể hiện qua những biến cố, sự kiện, mâu thuẫn xung đột Các biến cố, xung đột là điều kiện quan trọng để bộc lộ tính cách nhân vật Vì cũng như đời thường, chỉ khi đối mặt với những

sự cố đặc biệt thì tính cách con người mình mới được bộc lộ rõ Giống như Lỗ Tấn đã từng viết trong lời tựa của tác phẩm AQ chính truyện: “Nhân vật nhờ văn chương mà lưu truyền, văn chương nhờ nhân vật mà trường thọ”

Các nhân vật mang cá tính mạnh mẽ trong hai tiểu thuyết trên đó là Elizabeth, Elinor Hai nhân vật này, một người bản lĩnh, cá tính thông qua

hành động và lời nói Còn người kia giấu sự cá tính mạnh mẽ ấy vào trong tâm hồn và không để người xung quanh biết chỉ dùng lý trí để giải quyết mọi khúc mắc trong cuộc sống

Như được biết, tiểu thuyết tính cách thường được dùng như biểu hiện đặc trưng của tính chất trần thuật Thời điểm này tiểu thuyết tính cách được

ưu ái hơn tiểu thuyết hành động Cá tính mạnh mẽ luôn được thể hiện rõ trong từng nhân vật chính của tiểu thuyết Jane Austen Nhân vật nữ có cá tính mạnh, tự tin, bướng bỉnh, tự chủ, độc lập, liều lĩnh, can đảm, họ sống cho họ, tranh đấu cho những điều họ yêu thích, mơ ước Tranh đấu để mình được là mình, không cần phải lệ thuộc vào ai mặc dù cuộc sống của họ có không mấy sung sướng

Trong tiểu thuyết Kiêu hãnh và định kiến, nhân vật Elizabeth có một cá

tính mạnh mẽ Tính cách ương bướng luôn thể hiện rõ trong mọi hành động, lời nói của Elizabeth Chính người cha của Elizabeth cũng phải khâm phục cá tính mạnh mẽ của con gái mình

Trong gia đình, Elizabeth là người con thứ hai nhưng cô luôn luôn ý thức được chăm sóc cho chị gái và các em gái mình Cô xinh đẹp, có một đôi mắt quyến rũ và ngoại hình ưa nhìn Nhờ cách mô tả về ngoại hình Elizaeth mà người đọc biết được ở cô có một sức quyến rũ kỳ lạ đồng thời cũng hiểu rõ vì sao mà Darcy lại bị Elizabeth hút hồn một cách nhanh như vậy

Tâm lý của Elizabeth diễn ra với sự vận động của thời gian Cô bộc lộ một con người có tâm lý vững vàng, không bị chi phối bởi hoàn cảnh do vậy

mà mọi sự viêc, vấn đề đến với cô đều được cô giải quyết nhanh gọn Thông qua biểu hiện cảm xúc khi cô nghe chị gái của mình buồn vì biết tin Binley sẽ không được ở gần chị gái mình nữa, hay nghe tin em gái của cô đi theo đại úy Wickham Elizabeth thể hiện cảm xúc qua từng sự việc thấy được cô lo lắng

và bận tâm rất nhiều nhưng cô luôn bình tĩnh và nhanh nhạy để giải quyết mọi

việc

Định kiến trong tình yêu, sự chênh lệch về địa vị xã hội đã ngăn cách tình cảm của Elizabeth đối với Darcy Niềm tự hào của Elizabeth làm cho cô đánh giá sai Darcy trên cơ sở một ấn tượng ban đầu Xây dựng mối tình Darcy với Elizabeth dường như Jane Austen ngụ ý rằng trong tình yêu, nếu có

sự phân biệt giai cấp hay những định kiến cổ hủ thì thật khó để họ không thể đến với nhau Câu chuyện tình yêu của Elizabeth đã cho thấy bản lĩnh của người phụ nữ nước Anh luôn đề cao giá trị tình yêu, không nên để giá trị đồng tiền lấn át

Cá tính của Elizabeth thể hiện khá thống nhất từ đầu tiểu thuyết cho đến khi kết thúc Ngay từ đầu, ở trong gia đình cô cũng cho thấy mình là một người chị hai cứng cỏi, không dễ gì ai bắt nạt được cô Khi được ông Collins cầu hôn, cô từ chối thẳng thừng, không tiếc nuối, do dự chính bởi cô cho rằng tình yêu mà cô dành cho một người không phải đi đến từ một phía hay sự vụ lợi Trong những cuộc trò chuyện với người chị gái Jane, Elizabeth luôn có quyết đoán trong mọi tình huống khi biết anh Binley đi đến Luân Đôn, cô biết được tình yêu của chị gái mình đang gặp sự cản trở của Darcy đi chăng nữa thì cô động viên chị gái mình, giúp chị gái vượt qua sự đau khổ khi gặp trắc trở trong tình yêu Không chỉ riêng suy nghĩ, hành động của cô cũng thể hiện

rõ một cô gái có cá tính mạnh mẽ Cô có thể đi bộ ba dặm để có thể đến thăm chị gái của mình khi bị ốm do cuộc đi chơi với Binley và ở tại gia đình họ hay

cô có thể nói rõ quan điểm của mình khi bị người cô của Darcy chất vấn chuyện tình yêu của hai người: “Đỏ bừng mặt vì ngạc nhiên và khinh thường, Elizabeth nói: Nếu phu nhân tin rằng đây không thể là sự thật, tôi tự hỏi tại sao bà lại cất công đi đến nơi chốn xa xôi thế này Phu nhân muốn dạy bảo điều gì Tôi muốn phủ nhân tin tức như thế này, ngay lúc này Elizabeth lạnh lùng: Việc bà đi đến Longbourn để gặp tôi và gia đình tôi xem ra đã xác định

tin ấy rồi, nếu quả thật có một tin như thế” [25; tr 415]

Tính cách của Elizabeth bộc lộ rõ nhất trong tình yêu đối với Darcy Cô luôn dùng ánh mắt để nhìn anh với sự khinh thường của mình Cô cho rằng, Darcy có quyền để kiêu hãnh nhưng anh ta đã quá mức và dẫn dến khó chịu:

“Riêng em có thể dễ dàng tha thứ cho tính kiêu hãnh của anh ấy, nếu anh ấy không sỉ nhục cái kiêu hãnh của em” [25; tr.29] Những xung đột đối với Darcy hay hành động của Elizabeth cho thấy cô là một người con gái rất cá tính Ngay từ đầu, Elizabeth gặp nhau trong tình huống không mấy vui vẻ và

đã khoảng cách Darcy dùng ánh mắt khinh thường cô, còn cô cũng biểu lộ tinh thần tự tôn của mình qua ánh mắt khi cô nghe được anh trò chuyện với người bạn Binley của anh: “Cô ta trông được, nhưng không đến mức xinh để lôi cuốn tớ, còn tớ không muốn theo đuổi những phụ nữ đã bị đàn ông chán chê” hay khi cô nghe được lời từ đại tá Fitzwilliam: “Cô không hề hồ nghi chuyện Darcy can dự vào những biện pháp nhằm chia cách anh Bingley và Jane, nhưng cô cho rằng Bingley là chủ chốt Tuy nhiên, nếu tính phù phiếm của anh không làm lạc lối thì chính tính kiêu hãnh và bốc đồng của anh là nguyên nhân khiến Jane đau khổ Anh đã làm tàn lụi mọi hy vọng về hạnh phúc của một con tim thiết tha, khoáng đạt nhất, vì không ai có thể nói anh sẽ còn gây thương tổn cho đến bao giờ” [26; tr.231] Đây được xem là mấu chốt tình cảm của hai nhân vật Elizabeth và Darcy diễn ra từ đầu câu chuyện cho đến khi họ tỏ tình và đến được với nhau Bằng tài năng viết tiểu thuyết của mình Jane Austen đã xây dựng một tính cách nhân vật hoàn hảo cho nhân vật Elizabeth mà sau này nhiều giới phê bình và bạn đọc đánh giá Elizabeth là một bản sao chính của tác giả

Sự chớm nở của độ tuổi hai mươi, tình yêu được xem như bước thăng tiến của cảm xúc ở mỗi người phụ nữ trong tiểu thuyết Elizabeth, đại biểu tiêu biểu cho người phụ nữ trẻ trung và cá tính Cô xinh đẹp, có ánh mắt hút

hồn Không chỉ có vậy, cô luôn là một người có cá tính và thể hiện sự trải nghiệm của mình đối với mọi hoàn cảnh của cuộc sống Cô là được đánh giá

là nhân vật có sức lôi cuốn nhất nhì nước Anh lúc bấy giờ chính bởi vì hình tượng người phụ nữ này là điểm xuất phát cho sự thay đổi cho số phận của người phụ nữ Anh Khổ nhọc không phải là vấn đề của họ, điều họ cần là mình được tự chủ trong tình yêu, không bị gò ép bởi khuôn khổ của gia đình,

xã hội

Đối với Elinor, một trong những nhân vật chính của tiểu thuyết Lý trí và

tình cảm, nhà văn xây dựng nhân vật này xuất hiện trong tác phẩm như là một

kiểu mẫu cho người phụ nữ Anh thời đại lúc bấy giờ Elinor là chị cả trong gia đình nên mọi việc đều đến tay cô, chăm sóc cho các em, quán xuyến từ việc nhỏ đến việc lớn Trách nhiệm của Elinor tăng lên gấp đôi khi người cha của cô mất Tình cảnh khó khăn, vấn đề nhà ở cho cả gia đình là không hề đơn giản Thân phận là một người con gái nhưng cô như một trụ cột trong gia đình Tính cách của cô bộc lộ qua tình yêu mà cô dành cho Edward cũng như những chia sẻ, khuyên bảo người em gái của mình là Marianne Ở nhân vật Elinor, cô đại diện cho mẫu người phụ nữ có đầy lý trí Đối với người khác,

sự việc có thể giải quyết một cách dễ dàng, nhưng đối với Elinor, lí trí cô không cho phép Chính vì vậy mà hình tượng nhân vật Elinor là một sự khởi đầu cho sự tồn tại trong tính cách của người phụ nữ phải có lý trí, không được dựa phần nhiều vào tình cảm để rồi đau khổ đến với họ lúc nào không hay biết

Nhân vật Elinor có đặc trưng riêng trong tính cách của mình, cô cứng cỏi hơn Marianne rất nhiều, so với tính trẻ con của người em gái thì cô luôn cho

lý trí của mình giành phần hơn Cô luôn biết tự kiềm chế vui buồn của mình

Là một con người lý trí, Elinor luôn cứng rắn, bình tĩnh để xử lý mọi việc không bao giờ cô dùng tình cảm để giải quyết Đó là sức mạnh tinh thần giúp

cô vượt qua được mọi thử thách, khó khăn trong cuộc sống Với Elinor, trong tình yêu cô dành cho Edward luôn có sự cứng rắn khó tả: “Elinor thấy đây đúng là nét chữ của anh, và cô không còn nghi ngờ Bức họa ấy, cô cho phép mình rằng có lẽ do tình cờ mà có chứ không phải là kỷ vật của Edward…Trong một khoảnh khắc, cô hầu như bị mất tự chủ - tim cô trĩu nặng

và gần như cô đứng không vững Nhưng cần thiết tuyệt đối phải gắng gượng,

và cô nhất quyết chống lại mọi tư tưởng không bị suy sụp nên cô lấy lại tinh thần khá nhanh” [26; tr.161]

Lý trí cho phép cô chỉ dừng lại ở sự quý mến, không cho phép bộc lộ rõ tình cảm cho mọi người thấy Sự bình tĩnh trong suy nghĩ là minh chứng cho nhân vật Elinor là một nhân vật có sức mạnh của lý trí: “Chắc chắn anh yêu

cô Thật thanh thản trong tâm hồn khi ấp ủ tin yêu như thế! Và giúp cô dễ tha thứ cho anh! Anh đáng trách, rất đáng trách, vì đã lưu lại Norland sau lần đầu tiên anh cảm nhận ảnh hưởng của cô đối với anh mạnh hơn bình thường” [26; tr.164]

Trong cách mà Elinor chỉ bảo cho em gái của mình cũng cho thấy cô là một con người cá tính mạnh mẽ nhưng đầy yêu thương: “Có nhiều bất lợi khi mang tính khí như Marianne, mà mọi sự dốt nát trên đời không thể chuộc lại

Cả tâm tư nó đều có xu hướng không may là không hề biết như thế nào là đúng mực, và tôi muốn thấy nó hiểu biết tốt hơn về thân thế, xem như là lợi thế lớn nhất có thể có cho nó” [26; tr.74] Cô luôn lo lắng cho tình cảm mà Marianne dành cho Willoughby Cô sợ em gái của mình bị tổn thương bởi một tình yêu không có tương lai khi cô nhìn thấy bản chất thực sự của Willoughby

Sau khi biết được tình cảm mà Willoughby giành cho Marianne có chút vấn đề, cô đã khuyên em gái không nên vì lụy tình mà ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như gia đình Còn đối với cô tình cảm mà cô giành cho Edward cô

luôn giấu kín trong lòng, mảy may không ai biết đến sự đau khổ và mệt mỏi trong tình yêu Tuy vậy bằng sự mạnh mẽ của mình cô đã vượt qua tất cả, tác phẩm đã đi đến một kết thúc có hậu khi Edward cầu hôn Elinor trong niềm hạnh phúc xứng đáng thuộc về cô

Cũng chính nhờ vậy mà nữ văn sĩ đã xây dựng hình tượng nhân vật

Elinor trong tiểu thuyết Lý trí và tình cảm khá thành công Sự kết hợp nhuần

nhuyễn giữa sắc đẹp và lý trí đã tạo cho nhân vật Elinor một tính cách rất khác biệt so với các nhân vật trong tiểu thuyết của Jane Austen

2.1.2 Nhân vật nữ với tính cách dịu dàng, giàu cảm tính

Ngoài kiểu nhân vật có tính cách mạnh mẽ, trong hai tác phẩm còn có những nhân vật mang tính cách nhẹ nhàng, đầy suy tư Khi nhắc đến kiểu

nhân vật này, không thể không nhắc đến nhân vật Jane trong tiểu thuyết Kiêu

hãnh và định kiến và nhân vật Marianne trong Lý trí và tình cảm

Trước hết, đó là nhân vật Jane,người chị cả trong gia đình Bennet, cô nổi tiếng là một thiếu nữ xinh đẹp, thùy mị, nết na Là chị gái của Elizabeth nhưng cô khác với tính cách ngang ngạnh, bướng bỉnh của cô nàng Elizabeth, Jane thật nhẹ nhàng trong ăn nói cũng như cử chỉ, điệu bộ và giàu tình cảm trong lối sống trong sáng của mình Cô là một người thiếu nữ có tình thương dạt dào với tất cả các em trong nhà, đặc biệt người em gái sau mình Elizabeth

Mọi điều suy nghĩ, muốn tâm sự cô đều nói với Elizabeth

Ngôn ngữ mà tác giả Jane Austen dành cho nhân vật Jane đều có sự mềm mại, bất kể là khi miêu tả về nhân vật hay khi trao điểm nhìn cho các nhân vật khác, Jane Austen vẫn làm cho Jane nổi lên với tính cách dịu dàng yếu mềm Elizabeth cũng đã nói điều đó: “Chị Jane yêu quý! Chị tốt quá Chị mềm mỏng và vô tư như thiên thần Em không biết nói về chị như thế nào

Em thấy em đã nghĩ không đúng về chị, hoặc đã không yêu thương chị cho xứng đáng với con người của chị” [25; tr.173] Jane có cách nói rất nhẹ

nhàng, không có mạnh mẽ như Elizabeth, luôn luôn suy tư về tình cảm mà Binley dành cho cô Hầu như những trang tiểu thuyết mà tác giả viết về Jane

là rất ít, chủ yếu được thể hiện qua lời nói của Elizabeth Jane Austen không

mô tả tính cách nhân vật của mình thông qua vẻ bề ngoài mà đưa nhân vật vào từng tình huống nhất định để cho chính nhân vật bộc lộ tính cách của mình Với nhân vật Jane, không hề có một từ ngữ nào mô tả về cô là một con người nhẹ nhàng đầy suy tư, mà chủ yếu thông qua những tình huống để bộc

lộ tính cách: cô đến thăm Binley vì phải tự cưỡi ngựa đi nên cô đã bị ốm nên buộc phải ở lại nhà Binley trong một thời gian ngắn Trong khoảng thời gian

đó Elinor được Binley yêu thương chăm sóc tận tình cô đã bộc lộ những suy

tư về tình cảm của cô dành cho Binley Hoặc khi Binley đột xuất đi Luân Đôn điều này đã tác động đến những suy nghĩ của Jane thể hiện qua đoạn đối thoại của Jane với Elizabeth: “Nếu tin rằng anh ấy cảm mến chị, họ sẽ không cố chia rẽ anh và chị; nếu anh ấy thật lòng yêu thương chị, họ không thể thành công Khi em giả định có tình yêu như thế, em biến hành động của mọi người trở nên bất bình thường và sai trái, làm cho chị buồn nhất Em đừng làm chị buồn vì ý nghĩ này Chị không xấu hổ vì đã nhầm lẫn - hoặc ít nhất nhầm lẫn này chỉ là nhẹ, không thể sánh với việc chị nghĩ xấu về anh ấy hay các chị em của anh ấy Hãy để chị cam chịu theo chiều hướng tốt nhất, chiều hướng mà

ai cũng thông cảm được” [25; tr.176] hay đoạn “Anh ấy có thể ngự trị trong tâm tưởng của chị như là một người dễ thương nhất trong số những người chị quen biết, nhưng chỉ có thế Chị không có gì để hy vọng hay lo lắng, mà cũng không có gì phiền trách anh ấy Lạy ơn Chúa! Chị đã không cảm thấy đau khổ như thế” [25; tr.172]

Qua đây cho thấy Jane là một con người sống nội tâm, mọi suy nghĩ về tình yêu và cuộc sống đều được phản ảnh qua nội tâm giàu tình cảm Tình cảm của cô không theo như mong muốn bởi vì cô bộc lộ cảm xúc của mình

rất nhẹ nhàng, không mạnh bạo

Tiếp đến là nhân vật Marianne, là nhân vật mềm yếu, có một lối sống thiên về cảm tính phần nhiều Marianne ở cái tuổi mười sáu rưỡi có một sắc đẹp trời phú, theo cảm nhận của Willoughby thì: “Anh nhận thấy cô Daswood

có nước da mịn màng, dáng vẻ cân đối, vóc người khá đẹp; nhưng Marianne lại càng xinh đẹp hơn Vóc người cô càng nổi bật hơn, dù không được cân đối như chị cô qua khuyết điểm về chiều cao Khuôn mặt cô yêu kiều đến nổi dù

có giả dối ca tụng cô là mỹ nhân, vẫn có nhiều sự trắng trợn hơn Da cô nâu ròn nhưng lại tươi sáng; dáng vẻ đều đẹp; nụ cười ngọt ngào hấp dẫn; từ đôi mắt đen tuyền của cô ánh lên một sức sống” [26; tr.63] Tuy vậy trái ngược với vẻ ngoài ngây thơ, vui tươi trong sáng đầy ngọt ngào là một nội tâm nhiều sầu muộn nhạy cảm Cô dễ buồn và dễ khóc, ít giấu cảm xúc, đôi khi gần như

là yếu đuối Ngay khi cô biết Willoughby rời xa cô mà không nói cô một lời thì cô không kìm nén được: “Đôi mắt cô sưng đỏ; có vẻ như lúc này cô cũng phải cố kiềm chế giữ nước mắt Cô tránh ánh mắt của mọi người, không thể

ăn uống hoặc chuyện trò; và sau ít khoảnh khắc, khi bà mẹ nắm lấy bàn tay cô qua cảm thông trìu mến, sự chịu đựng yếu ớt của cô đã đến giới hạn - cô khóc

òa lên và rời khỏi phòng ăn” [26; tr.103] Cô không thể xa lánh mọi ý nghĩ liên quan đến Willoughby, tinh thần dễ xuống dốc, không tự kiềm chế được

bản thân đó là tính cách của Marianne Marianne trong Lý trí và tình cảm hiện

lên là tuýp người mềm yếu, có niềm tin vào tình yêu nhưng lại không chịu được sự đau khổ của tình yêu Cô có thể bị gục ngã nếu không có một người chị lý trí như Elinor: “Chị Elinor, đến tìm anh ấy và bắt anh ấy đến đây với

em Bảo anh ấy em phải gặp anh – chị phải bảo anh ấy lập tức Em không thể ngồi yên – em sẽ không có giây phút nào yên ổn nếu anh không giải thích –

có sự hiểu lầm khủng khiếp hoặc là điều gì đấy Ôi chị hãy đến gặp anh ấy ngay bây giờ” [26; tr.204]

Hai nhân vật Jane và Marianne được Jane Austen xây dựng tuy là thuộc hai gia đình, hai cuộc sống khác nhau nhưng họ có một điểm chung là những con người có chất chứa nhiều cảm xúc nhạy cảm, tâm hồn dễ bị tổn thương với những đau khổ mất mát trong cuộc đời, trong tình yêu Họ là những cô gái đáng yêu, đáng trân trọng, dẫu có sự lựa chọn sai lầm hay thiếu chút bản lĩnh

để khẳng định giá trị của chính bản thân mình Marianne là một trong số nhân vật bộc lộ tính cách của mình một cách thoải mái, không bị gò vướng phải những điều cấm kị hay khuôn khổ của tính cách Cô yêu đời, vui tươi và hết lòng với tình đầu trong sáng Sự trẻ trung ở cái tuổi mười bảy có thể cho thấy tính cách đang cần phải mài giũa, sự trải nghiệm của tình yêu đầu, không khuôn phép đã đưa lại cho cô sự đau khổ Nhưng không vì vậy mà cô suy sụp, bản lĩnh kiên cường, chấp nhận sự thật ở cái tuổi mười bảy đã đưa đến cho nhân vật này một ý chí để vượt qua đau khổ

Trong văn học, người phụ nữ được khắc họa đa dạng, phong phú Ta bắt gặp người phụ nữ không chỉ đẹp về ngoại hình mà còn có chiều sâu của tâm hồn, đó là sự trải nghiệm về tình yêu và cuộc sống ngoài ra họ còn có nét gì

đó trẻ trung cá tính luôn hấp dẫn với người đọc Nhà văn khám phá vẻ đẹp của người phụ nữ là khám phá vẻ đẹp con người qua đó thể hiện chức năng văn học là hướng tới cái đẹp Chân – Thiện – Mỹ

Sự trẻ trung của luôn được thể hiện qua tính cách và hành động của họ Mỗi nhân vật nữ trong tiểu thuyết của Jane Austen đều mang một đặc trưng riêng Ở tuổi đang như lúa thì trổ bông tất nhiên hình ảnh của họ được xây dựng rất trẻ trung, năng động Bên cạnh sự trẻ trung thì cái mà tác giả hướng tới đó chính là bản lĩnh, tự ý thức được bản chất của cuộc sống mới tạo nên được hình tượng người phụ nữ trẻ trung và cá tính

2.1.3 Nhân vật mang cung cách trưởng giả

Trong tiểu thuyết của Jane Austen còn có một kiểu nhân vật mang nét

đặc trưng của người đàn ông nước Anh vào thời đại Khai sáng Đó là nhân vật mang một phong cách quý tộc, cung cách trưởng giả Cung cách trưởng giả được hiểu ở đây là người giàu có, với những bộ cánh lịch sự đắt tiền, hành động tự tôn đầy kiêu hãnh của tầng lớp thượng lưu, quý tộc, có danh

tiếng.Tuy nhiên trong tác phẩm Kiêu hãnh và định kiến, Jane Austen xây

dựng kiểu nhân vật mang cung cách trưởng giả nhưng không hề cho nhân vật của mình mang tính cách của một trưởng giả theo đúng nghĩa

Nổi lên trong hai cuốn tiểu thuyết Kiêu hãnh và định kiến, Lý trí và tình

cảm nhân vật mang cung cách của trưởng giả đó là Darcy Mr.Darcy được

sinh ra trong một gia đình quý tộc giàu có, luôn là mục tiêu săn đón của những gia đình có con gái đến tuổi cập kê, lấy chồng Ngoài lai lịch đáng nể, Mr.Darcy còn có một vẻ dáng vẻ đẹp trai, thu hút ánh nhìn của rất nhiều người khi anh xuất hiện

Darcy giàu có, xuất thân từ một gia đình quý tộc, xuất hiện trong tác phẩm với vẻ ngoài điển trai và cao ngạo đã làm cho tính cách của anh bộc lộ

rõ nhất Từng hành động, lời nói đều bộc lộ một sự kiêu hãnh cao độ Ánh mắt mà nhân vật Darcy nhìn mọi người như nhìn vào một khoảng trống Anh luôn nhìn một người phụ nữ qua những khuyết điểm của họ Đây được xem là đặc trưng quý ông người Anh mang cung cách của một bậc trưởng giả Trong bữa tiệc khiêu vũ, Darcy không hề có ý định để ý đến cô gái nào bởi anh cho rằng không ai có thể xứng với mình Khi được bạn thân của anh là Binley trò chuyện với anh về Elizabeth, sự từ chối thẳng thừng anh nói: “Cô ta trông được, nhưng không đến mức xinh để lôi cuốn tớ, còn tớ không muốn theo đuổi những phụ nữ đã bị đàn ông khác chán chê Cậu nên khiêu vũ tiếp với bạn nhảy của cậu đi, đừng phí thời giờ với tớ” [25; tr.29] Ngay cả một tiểu thư xinh đẹp, mạnh dạn như Elizabeth mời anh nhưng sự từ chối ngay lập tức

đã cho thấy sự lạnh lùng, vô tình của một người đàn ông thuộc tầng lớp quý

tộc Hay trong sự thể hiện tình cảm với Elizabeth, Darcy cũng chỉ cho phép mình dừng lại ở sự quý mến, không cho bản thân bộc lộ tình cảm một cách chân thật Nhưng rồi sự quyến rũ của một cô gái như Elizabeth đã làm cho sự kiêu hãnh, tính cách của Darcy tan biến nhường lại cho một tình yêu mãnh liệt chân thành

Tình yêu của Darcy với Elizabeth không phải được trải bằng lụa là mà

đó là chông gai chính do sự kiêu hãnh và định kiến về xã hội, tình yêu Chính

vì mang trong mình cung cách của một quý tộc nên khi thật sự có tình cảm với Elizabeth đó là điều bất ngờ đối với Darcy, cô đã cuốn hút anh hơn anh tưởng tượng Chính bản thân của anh suy nghĩ: “Sau vài khoảnh khắc suy nghĩ, không tiếc về việc này Anh bắt đầu cảm thấy mối hiểm nguy khi đã để tâm quá nhiều đến Elizabeth” [25; tr.84] Thông qua đó cho thấy tính cách của Darcy rất coi trọng bản thân mình Cao trào nhất trong tiểu thuyết và thể hiện

rõ nhất tính cách của Darcy đó lời tỏ tình của anh với Elizabeth bị cô từ chối

và còn cho rằng: “việc anh tin chị cô hờ hững là sai, và việc anh lý giải về các chống đối thật sự, mạnh mẽ khiến cô quá tức giận nên không muốn công tâm suy xét về anh Anh đã không thấy mình hối tiếc về những gì anh đã làm; cung cách của anh không phải là ăn năn mà là cao ngạo Tất cả là kiêu hãnh

và xấc xược” [25; tr.251] Anh biện hộ cho những việc làm của mình mà theo Elizbeth đó là vì phân biệt giai cấp, định kiến xã hội mang nặng cung cách của một bậc trưởng giả tự cao đó là: “Tôi không có ý phủ nhận rằng tôi đã làm mọi việc trong khả năng của tôi nhằm ngăn cách bạn mình khỏi chị cô, và cũng không phủ nhận rằng tôi đã vui vì đã thành công Tôi đã tử tế với anh ấy hơn là với chính mình” [25; tr.237] Mặc dù bị Elizabeth từ chối tình yêu nhưng khi viết bức thư để giải thích cho mọi việc thì anh lại không thể không viết những đoạn mang định kiến rõ rệt: “tôi càng bị xui khiến thêm phải hành động để bảo vệ cho bạn tôi nhằm tránh một cuộc hôn nhân thiếu hạnh phúc”

[25; tr.245]

Có thể nói Darcy là sự thành công trong tạo hình nhân vật trong tiểu thyết của Jane Austen Anh chàng Darcy dù mang tính cách không được nhiều người thích nhưng khi đi theo dọc tiểu thuyết thì nhân vật này lại mang một sức quyến rũ kì lạ Điều đó minh chứng cho việc Darcy cùng với nhân vật Elizabeth là hai nhân vật được yêu mến nhất trong những tiểu thuyết của Jane Austen

Ngoài những nhân vật mang tính cách nhẹ nhàng suy tư hay cá tính mạnh mẽ thì còn có nhân vật như đại tá Brandon, đây là nhân vật có tính cách

ôn hòa chín chắn Vẻ từng trải của một người đàn ông trưởng thành đã đi qua giai đoạn tuổi trẻ bồng bột, say đắm với cảm xúc yêu thương của Brandon khiến anh trở nên đáng yêu lạ lùng Anh không biểu lộ tình cảm mạnh mẽ, luôn nhẹ nhàng trong lời nói cũng như suy nghĩ nhưng lúc cần mạnh mẽ thì anh cũng có thừa Nhân vật này mặc dù không gây ấn tượng nhiều cho người đọc nhưng qua nhân vật này Jane Austen đã dụng ý nói rằng muốn chinh phục được tình yêu của một người không nhất thiết thời gian là quan trọng nhất mà

đó là sự chân thành, chia sẻ những buồn vui, cảm thông trong cuộc sống Xây dựng nhân vật của mình với những tính cách phong phú đã đưa tiểu thuyết của Jane Austen có sức cuốn hút kỳ lạ Từng nhân vật, từng tính cách nhưng đó đều là tâm ý của nhà văn Nhờ vậy mà nhân vật của Jane Austen đến nay vẫn có một sức thu hút đối với bạn đọc

2.2 Không gian hiện thực cuộc sống vùng đồng quê

Không gian nghệ thuật là hình thức tồn tại của thế giới nghệ thuật trong tác phẩm Là hình tượng không gian có tính chủ quan và tượng trưng là sản phẩm sáng tạo của nghệ sĩ nhằm biểu hiện con người và thể hiện một quan niệm nhất định về cuộc sống Nó biểu hiện mô hình thế giới con người, là quan niệm trật tự thế giới và sự lựa chọn của con người Người ta có thể phân

chia không gian nghệ thuật thành các kiểu không gian như: không gian trữ tình, không gian vũ trụ, không gian xã hội, không gian gia đình,…

2.2 Không gian gia đình gắn với khung cảnh đồng quê

Gần như tất cả những sự việc trong tiểu thuyết của Jane Austen đều diễn

ra trong không gian gia đình, các hành động truyện chủ yếu đặt quanh các nhà Bennet trong ngôi làng nhỏ của Longbourn và ngôi nhà Daswood trong ngôi làng Devonshire Không gian gia đình hiện hữu đầy đủ trong từng sự kiện, hai ngôi làng với nét trù phú của thôn quê đã vẽ nên cho cảnh sắc thơ mộng mà nên thơ

Những gia đình theo kiểu mẫu của giới trung lưu và thượng lưu đều được tác giả đưa vào từng trang viết của mình, rõ nhất đó là những bữa ăn tối ngồi bên lò sưởi, ngồi bên nhau bên những cuộc trò chuyện trong từng bữa ăn, những buổi thêu may và học đàn của từng thành viên trong gia đình Daswood

và gia đình Bennet Khung cảnh chung của hai tiểu thuyết Kiêu hãnh và định

kiến, Lý trí và tình cả chủ yếu là không gian gia đình Ngoài ra còn có những

buổi khiêu vũ được diễn ra theo mạch cốt truyện và những buổi trò chuyện ở bên cây đàn piano cũng thể hiện cho không gian gia đình

Bức tranh xã hội nước Anh hiện lên sinh động trong tiểu thuyết của Jane Austen chính nhờ khung cảnh của đồng quê xanh mát Hình ảnh những cánh đồng cỏ xanh rì, những đàn ngựa gặm cỏ hay những lùm cây cao tỏa bóng mát đã tô điểm cho cuộc sống của từng gia đình nơi đấy thêm sinh động Hai gia đình, hai cốt truyện nhưng đều có chung một cảnh đồng quê nước Anh với cảnh đẹp thôn dã với những tòa lâu đại mang phong cách cổ kính Phải chăng từng câu chuyện mà Jane Austen viết nên đều đưa vào đó một đồng quê đầy hấp dẫn, làm cho người đọc muốn ngắm nhìn vào thả mình vảo bức tranh đầy sức sống đó

Ở Kiêu hãnh và định kiến, sự góp mặt của những tòa lâu đài cao và rộng

mang phong thái cổ kính đơn sơ, ở những nơi có địa thế đẹp đã tạo nên không gian gia đình Bennet hiện lên qua lời văn của Jane Austen rất nhộn nhịp góp phần vào đó là khu vườn, những dây phơi áo quần được mắc nối vào nhau đó

là điểm nổi bật cho đồng quê nước Anh lúc bấy giờ Những chiếc xe ngựa, rộn ràng bởi những âm thanh, đó là âm thanh của các loại gia súc, gia cầm

Âm thanh của những niềm vui, niềm hân hoan trong tâm hồn mỗi người khi

được sống ở vùng quê dân dã Còn trong Lý trí và tình cảm, đồng quê nước

Anh hiện lên mang sắc thái của những thung lũng, nhiều cây cối, đồng cỏ xanh mướt Ngôi nhà mà nhà Daswood sống có kiến trúc phổ thông, mái lợp ngói, song cửa không được sơn màu xanh, mặt ngoài bức tường không có dây leo bò lên Thung lũng Barton, nhìn mấy quả đồi, khu rừng và khu vực đồn điền Thiên nhiên theo mùa nhưng những tình tiết trong tiểu thuyết Jane Austen đều diễn ra chủ yếu ở mùa thu và mùa xuân trong năm Điều này góp phần tô nên cảnh sắc trong vùng quê nước Anh lúc bấy giờ

Việc đưa những hình ảnh đồng quê thôn dã vào tiểu thuyết, Jane Austen

đã có dụng ý muốn tô điểm cho khung cảnh tình yêu của nhân vật mình thêm sinh động Đồng thời góp phần đưa đặc trưng vẻ đẹp nước Anh giới thiệu với bạn đọc khắp chốn Khi đọc tiểu thuyết Jane Austen, không ai không thể liên tưởng đến khung cảnh đáng mơ ước của những ngôi nhà cổ kính với hàng rêu phủ kín hay cánh đồng cỏ khô bao quanh…Từ đó cho thấy hiện thực đồng quê đơn giản đến lạ thường nếu theo cảm nhận còn trong đó còn nhiều đáng nói khi những gia đình sống trong những vùng quê đó phải gặp nhiều khó khăn, gia đình thường có nhiều con đặc biệt là những thiếu nữ đang chớm tuổi cập kê lấy chồng Nỗi khổ của người làm cha làm mẹ của những gia đình này

là phải tìm kiếm cho con mình những đức lang quân giàu có, lo cho con họ có cuộc sống sung sướng hạnh phúc Trong gia đình Bennet, những đứa con gái