Dấu ấn hậu hiện đại trong mình và họ của nguyễn bình phương

Chúng tôi cho rҵng dҩu hiӋu hұu hiӋQ ÿҥi trong tiӇu thuyӃt NguyӉn Bình 3KѭѫQJWKӇ hiӋQWUѭӟc tiên ӣ kiӇu cҧPTXDQÿӡi sӕQJÿһc thù biӇu hiӋn qua nhӳng thӃ giӟi nghӋ thuұWÿӝFÿiR´ ĈjR &ѭ 3K~ Yӟ

1

ĐẠI HỌC ĐÀ N ẴNG TRƯ ỜNG Đ ẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA NGỮ VĂN

DƯƠNG THANH THÔNG

2

ĐẠI HỌC ĐÀ N ẴNG TRƯ ỜNG Đ ẠI HỌC SƯ PH ẠM

LỜI CAM ĐOAN

Tôi, 'ѭѫQJ 7KDQK 7K{QJ, sinh viên lӟp 12SNV, khoa Ngӳ 9ăQ

WUѭӡQJĈҥi hӑF6ѭ3Kҥm ± Ĉҥi hӑFĈj1ҹQJ[LQFDPÿRDQUҵng: Công trình

này do tôi thӵc hiӋQGѭӟi sӵ Kѭӟng dүn cӫa giҧng viên, TS Bùi Bích Hҥnh

Tôi xin chӏu trách nhiӋm vӅ nӝi dung khoa hӑc trong công trình này

Ngư ời thực hiệ n

Dương Thanh Thông

LỜI CẢM ƠN

7U˱ ͣc tiên, tôi xin bày t͗ lòng bi͇ W˯QVkXV ̷Fÿ ͇ n cô giáo TS Bùi Bích

H̩ QKQJ˱ ͥi tr͹c ti͇ SK˱ ͣng d̳QYjÿmW ̵QWuQKJL~Sÿ ͩ trong su͙t qua trình

hình thành và hoàn thành khóa lu̵ n

7{LFNJQJ[LQF ̫P˯QFKkQWKjQKÿ ͇ n các th̯ y giáo, cô giáo trong khoa

Ngͷ 9ăQWK˱YL ͏ QWU˱ ͥQJĈ ̩i h͕F6˱SK ̩m ± Ĉ̩i h͕FĈj1 ̽QJÿmW ̩o m͕i

ÿL ͉ u ki͏ n thu̵ n lͫ LJL~Sÿ ͩ tôi trong quá trình nghiên cͱu

Cu͙ i cùng, tôi xin g͵ i lͥ i c̫ P˯Qÿ ͇ n gia ÿuQKQJ˱ ͥi thân và b̩QEqÿm JL~Sÿ ͩÿ ͡ng vi͏ n tôi hoàn thành khóa lu̵ n này

Đà N ẵng, tháng 5 năm 2017

Tác giả Dương Thanh Thông

MỤC LỤC

MӢ ĈҪU 5

1 Lý do chӑQÿӅ tài 5

2 MөFÿtFKYjQKLӋm vө nghiên cӭu 6

3 Lӏch sӱ vҩQÿӅ nghiên cӭu 6

ĈӕLWѭӧng và phҥm vi nghiên cӭu 8

3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭu 8

5.1 Vұn dөng lí thuyӃt hұu hiӋQÿҥi 8

3KѭѫQJSKiSFҩu trúc ± hӋ thӕng 8

3KѭѫQJSKiSVRViQK- ÿӕi chiӃu 9

3KѭѫQJSKiSQJKLrQFӭu liên ngành 9

3KѭѫQJSKiSSKkQWtFKWәng hӧp 9

6 Bӕ cөc khóa luұn 9

NӜI DUNG 10

&+ѬѪ1*: DҨU ҨN HҰU HIӊ1ĈҤI TRONG TIӆU THUYӂT VIӊT NAM SAU 1986 VÀ HÀNH TRÌNH TIӆU THUYӂT CӪA NGUYӈN %Î1+3+ѬѪ1* 10

1.1 Dҩu ҩn hұu hiӋQÿҥi trong tiӇu thuyӃt ViӋt Nam sau 1986 10

1.1.1 TiӇu thuyӃt ViӋt Nam sau 1986 - diӋn mҥRÿәi mӟi 10

1.1.2 Mӝt sӕ NKX\QKKѭӟng hұu hiӋQÿҥi trong tiӇu thuyӃt ViӋt Nam sau 1986 11

1.2 Hành trình tiӇu thuyӃt cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ 15

7ѭGX\QJKӋ thuұt tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ 15

1.2.2 Kӻ thuұt viӃt tiӇu thuyӃt cӫDQKjYăQÿDPPrFiFKWkQ 21

&+ѬѪ1*:DҨU ҨN HҰU HIӊ1ĈҤ,7521*³0Î1+9¬+Ӑ´ CӪA NGUYӈ1%Î1+3+ѬѪ1*1+Î17Ӯ 7Ѭ'8<1*+ӊ THUҰT 29

2.1 Cҧm quan vӅ chiӃn tranh 29

2.1.1 Mӝt thӡi kì hào hùng bӏ³Pҩt dҩX´ 29

2.1.2 Mӝt góc nhìn khác vӅ chiӃn tranh 34

2.2 Cҧm quan vӅ ÿӡi sӕQJÿѭѫQJÿҥi - mӝt hiӋn thӵF³WUҫn trөL´ 36

³&KҩQWKѭѫQJWLQKWKҫQ´- hӝi chӭng cӫDQJѭӡi lính thӡi hұu chiӃn 36

2.2.2 Cҧm thӭF³ÿә vӥ´WURQJÿӡi sӕQJFRQQJѭӡLÿѭѫQJÿҥi 40

&iLQKuQÿDGLӋn vӅ FRQQJѭӡi 43

&RQQJѭӡi bҧQQăQJ 43

&RQQJѭӡi bҥo lӵc và hұn thù 46

&RQQJѭӡi hoài nghi, mҩWSKѭѫQJKѭӟng 54

&RQQJѭӡLF{ÿѫQSKLQKkQWtQK 56

&RQQJѭӡi tӵ thú, sám hӕi 67

&+ѬѪ1*:DҨU ҨN HҰU HIӊ1ĈҤ,7521*³0Î1+9¬+Ӑ´ CӪA NGUYӈ1%Î1+3+ѬѪ1*1+Î17Ӯ 3+ѬѪ1*7+ӬC BIӆU HIӊN 71

3.1 KӃt cҩu 71

3.1.1 KӃt cҩu phân mҧnh 71

3.1.2 KӃt cҩu lӗng xoҳn 74

3.2 Ngôn ngӳ 76

3.2.1 Ngôn ngӳ thông tөc, suӗng sã 76

3.2.2 Ngôn ngӳ ³JLӉu nhҥL´ 79

3.3 GiӑQJÿLӋu 81

3.3.1 GiӑQJÿLӋu hoài nghi 81

3.3.2 GiӑQJÿLӋu triӃt lý 84

KӂT LUҰN 87

TÀI LIӊU THAM KHҦO 89

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọ n đ ề tài

Chӫ QJKƭDKұu hiӋQÿҥi là hiӋQWѭӧQJYăQKyDÿӝFÿiRYjFyҧQKKѭӣng

sâu rӝng lӟQÿӃn nhiӅXOƭQKYӵc triӃt hӑc, mӻ hӑc và nghӋ thuұt cӫa thӃ kӹ

XX Trong YăQKӑc, chӫ QJKƭDKұu hiӋQÿҥLÿHPÿӃn nhӳng sӵ ÿӝt phá Các

cây bút hұu hiӋQÿҥi tӯ nhiӅXQѫLWUrQWKӃ giӟLÿmOjPPӝt cuӝc cách mҥng vӅ

quan niӋm và lӕi viӃt, thӵc hiӋn cuӝc xâm lҩn vào tҩt cҧ nhӳng gì lâu nay vүn

³WUyLEXӝF´KRҥWÿӝng sáng tҥR7UjROѭu hұu hiӋQÿҥi vì thӃ ÿmWUӣ thành mӝt

WUjROѭXFyҧQKKѭӣng lӟn trên phҥm vi toàn cҫu

9ăQKӑc ViӋt Nam tӯ VDXÿmFyEѭӟc chuyӇn chuyӇn mình mҥnh

mӁÿһc biӋt là tӯ JLDLÿRҥQVDXÿӃn nay Nhu cҫXÿәi mӟLÿӇ ÿѭDQӅn

YăQKӑc dân tӝc hӝi nhұp vào dòng chҧy cӫDYăQKӑc nhân loҥLÿmWUӣ thành

nhu cҫu bӭc thiӃt cӫDFiFQKjYăQFyWUiFKQKLӋm Hàng loҥt các cây bút xuҩt

hiӋn hoһc chuyӇQ ÿәi lӕi viӃt tҥo nên sӵ ÿD GҥQJ WURQJ ÿӡi sӕQJ YăQ Kӑc

.K{QJtWFk\E~WÿmOӵa chӑn cách viӃWWKHR[XKѭӟng hұu hiӋn ÿҥi Chúng ta

có thӇ tìm thҩy dҩu vӃW WURQJ WKѫ 1JX\Ӊn ThӃ Hoàng Linh, Trҫn Dҫn, Vi

7K\/LQK«WURQJWUX\Ӌn ngҳn cӫa NguyӉn Huy ThiӋp, NguyӉn NgӑF7ѭYj

ÿһc biӋt trong tiӇu thuyӃt cӫa Bҧo Ninh, Hӗ Anh Thái, Tҥ 'X\ $QK ĈRjQ

Vӟi nӅQ YăQ Kӑc hiӋQ ÿҥi, tiӇu thuyӃW OX{Q ÿѭӧc coi là thӇ loҥi quan

trӑQJ Oj QѫL ELӇu hiӋn tұp trung nhҩW WUuQK ÿӝ Wѭ GX\ YăQ KӑF QѫL NӃt tinh

quan trӑng nhҩt thành tӵu cӫa mӝt thӡL ÿҥi NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ Oj Pӝt trong sӕ nhӳng cây bút tiӇu thuyӃt tiêu biӇu cӫDYăQKӑc ViӋW1DPVDXÿәi

mӟLÿѭӧF[HPOjQKjYăQPһc áo lính chuyên nghiӋp và có nhiӅXÿyQJJyS

trong viӋFÿѭDYăQKӑc ViӋt Nam hӝi nhұSYjRYăQKӑc thӃ giӟi Nhӳng sáng

tác cӫa ông ngay tӯ ÿҫXÿmEӝc lӝ mӝWWѭGX\QJKӋ thuұt là mӝt lӕi viӃt mӟi

mҿ Theo thӡi gian, sӵ cách tân nghӋ thuұt trong tiӇu thuyӃt NguyӉn Bình

3KѭѫQJFjQJU}QpW1KjYăQPҥnh dҥn vұn dөng kӻ thuұt viӃt hұu hiӋQÿҥi

trong sáng tác cӫDPuQK&KtQKÿLӅXQj\ÿmNKLӃn không ít các tác phҭm cӫa

ông trӣ WKjQKWkPÿLӇm cӫDGѭOXұn khi xuҩt bҧn Vì vұy, chӑn lӵa nghiên cӭu

ÿӅ tài dҩu ҩn hұu hiӋQÿҥi trong ³0uQKYjK ͕´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJVӁgiúp bҥQÿӑc nhұQ UD ÿһF WUѭQJFiWtQK ViQJ Wҥo cӫa tác giҧ ÿӗng thӡi thҩy

ÿѭӧc sӵ FiFKWkQWURQJWѭGX\QJKӋ thuұt cӫDQKjYăQTXDFiFWKӡLÿRҥn

2 Mục đích và nhiệ m vụ nghiên cứu

MөFÿtFKĈLWuPGҩu ҩn cӫa chӫ QJKƭDKұu hiӋQÿҥi trong tiӇu thuyӃt

³0uQKYjK ͕´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWӯ ÿyWKҩ\ÿѭӧc phong cách nghӋ

thuұt cӫDQKjYăQTXDÿyWKҩ\ÿѭӧc tiӃn trình hӝi nhұp cӫDYăQKӑc ViӋt Nam

vào dòng chҧy cӫDYăQKӑc nhân loҥi

NhiӋm vө: ChӍ UDÿѭӧc nhӳng dҩu ҩn cӫa chӫ QJKƭDKұu hiӋQÿҥi trong

tiӇu thuyӃW³Mình và h͕´Fӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWUrQEuQKGLӋQWѭGX\Yjhình thӭc nghӋ thuұt tác phҭm, tӯ ÿyQKұn ra sӵ khác biӋt cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJYӟi các nhà YăQFQJWKӡi

3 Lị ch sử vấ n đ ề nghiên cứu

Có thӇ nói, ngay tӯ khi mӟi xuҩt hiӋn các sáng tác cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJÿmWUӣ thành mӝt hiӋQWѭӧQJPjÿһc biӋWKѫQFҧlà cuӕn tiӇu thuyӃt

³0uQKYjK ͕´ ÿmWUӣ WKjQK³FѫQJLyOҥ´WUrQYăQÿjQ9LӋt Nam Vӟi lӕi viӃt

mӟi, táo bҥR WKHR NKX\QK Kѭӟng hұu hiӋQ ÿҥi tác phҭP ÿm QKұQ ÿѭӧc rҩt

nhiӅu sӵ quan tâm cӫa bҥQÿӑc và giӟi nghiên cӭXSKrEuQKYăQKӑc

NguyӉQĈӭc Toàn trong luұQYăQNhͷ ng y͇ u t͙ h̵ u hi͏ Qÿ ̩i trong ti͋ u

thuy͇ t Nguy͍ Q %uQK 3K˱˯QJ Yj 1JX\ ͍ n Vi͏ t Hà ÿm chӍ UD ÿѭӧc nhӳQJ ÿһc

ÿLӇm rҩWFѫEҧn cӫDNKX\QKKѭӟng hұu hiӋQÿҥi trong các tiӇu thuyӃt Trí nhӟ

suy tàn, NgӗL 1JѭӡL ÿL Yҳng, NhӳQJ ÿӭa trҿ chӃt già cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJ

&NJQJ WURQJ OXұQ YăQNhͷ ng ḓ u hi͏ u h̵ u hi͏ Q ÿ ̩i trong ti͋ u thuy͇ t

Nguy͍ n Bình Ph˱˯QJÿmNKҷQJÿӏnh rҵQJ³Ĉӑc NguyӉQ%uQK3KѭѫQJQJѭӡi WD EjQJ KRjQJ ÿDX ÿӟn vӅ thân phұQ FRQ QJѭӡi TiӇu thuyӃt cӫa anh dung

chӭa và thӇ hiӋQVLQKÿӝng bao câu chuyӋn tâm thӭc cӫDFRQQJѭӡi thӡLÿҥi

Chúng tôi cho rҵng dҩu hiӋu hұu hiӋQ ÿҥi trong tiӇu thuyӃt NguyӉn Bình

3KѭѫQJWKӇ hiӋQWUѭӟc tiên ӣ kiӇu cҧPTXDQÿӡi sӕQJÿһc thù biӇu hiӋn qua

nhӳng thӃ giӟi nghӋ thuұWÿӝFÿiR´

ĈjR &ѭ 3K~ Yӟi Th͇ giͣ i ngh͏ thu̵ t trong ti͋ u thuy͇ t Nguy͍ n Bình

3K˱˯QJFNJQJÿmUҩt cao nhӳng sáng tác cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJYjÿѭDUD

kӃt luұn rҵQJ³4XDYLӋc chӍ ra nhӳQJÿһc sҳc và nhӳng cách tân mӟi mҿ vӅ

nghӋ thuұt biӇu hiӋn cùng mӝt sӕ hҥn chӃ nhҩWÿӏQKQrXWUrQFK~QJWDFNJQJ

có thӇ khҷQJÿӏnh tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJPDQJÿұm dҩu ҩn cӫa tiӇu

thuyӃt hұu hiӋQÿҥi thӃ giӟi, bӣLQKjYăQÿmOjPQәi bұWÿѭӧFFiFÿһFÿLӇm

chӫ chӕt cӫDYăQKӑc hұu hiӋQÿҥLOj³Fҧm thӭc hұu hiӋQÿҥL´Yj³QKӳQJNƭ

thuұt hұu hiӋQÿҥL´

Nhìn mӝt cách khái quát qua lӏch sӱ nghiên cӭu vҩQÿӅ dҩu ҩn hұu hiӋn

ÿҥi trong tiӇu thuyӃt cӫa NguyӉQ %uQK 3Kѭѫng, tôi nhұn thҩy nhӳng thӇ

nghiӋm vӅ tiӇu thuyӃt cӫD QKj YăQ FKѭDÿѭӧc nghiên cӭu mӝt cách chuyên

VkX ÿ~QJ KѭӟQJ &y QJѭӡi tiӃp cұQ WKHR NKX\QK KѭӟQJ ÿҥR ÿӭc hӑc ± có

QJѭӡi lҥLÿӑc tác phҭm NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWKHRFiFKѭӟng giҧLPmYăQEҧn

truyӅn thӕng ± ĈyOjQKӳng cách tiӃp cұQNK{QJWѭѫQJKӧp Mӝt sӕ bài viӃt

ÿmNKҷQJÿӏQKÿѭӧc NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmEӭt phá ra khӓi cӫa lӕi mòn cӫa

cách viӃt tiӇu thuyӃt truyӅn thӕQJÿӇ tìm nhӳng thӇ nghiӋm mӟi mҿ vӅ nӝi

GXQJFNJQJQKѭQJKӋ thuұt viӃt tiӇu thuyӃt Tuy nhiên, tҩt cҧ FNJQJFKӍ là nhӳng

nhұQÿӏnh mang tính chҩt riêng lҿ, cҧPWtQKFKѭDFyÿѭӧc cái nhìn toàn diӋn

vӅ ÿyQJJySFNJQJQKѭQKӳng hҥn chӃ cӫa ngòi bút này Qua các bài viӃt tôi

FKѭDWKҩ\ÿѭӧc có nhà nghiên cӭXSKrEuQKQjRÿӅ cұSÿӃn nhӳng biӇu hiӋn,

nhӳng ҧQKKѭӣng cӫDYăQKӑc hұu hiӋQÿҥi thӃ giӟi mӝt cách sâu sҳc, cө thӇ,

thұt rõ nét nhҩt trong mӝt tác phҭm cӫa tác giҧ NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ± Kѭӟng

ÿLPjWiFJLҧ khóa luұn lӵa chӑn nghiên cӭu

Vì nhӳng lý do trên, có thӇ khҷQJ ÿӏnh rҵng viӋc nghiên cӭu ÿӅ tài:

³'ҩu ҩn hұu hiӋQÿҥi trong ³0uQKYjK ͕´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ´OjPӝt

Kѭӟng nghiên cӭX Fy ê QJKƭD ÿtFK WKӵc khoa hӑF Ĉy Oj FRQ ÿѭӡng khách

quan và khoa hӑFÿӇ ÿiQKJLiYӅ nhӳQJÿyQJJySFӫDQKjYăQWURQJWLӃn trình

tiӇu thuyӃWÿѭѫQJÿҥi ViӋt Nam

4 Đ ối tư ợng và phạm vi nghiên cứu

ĈӕLWѭӧng: TiӇu thuyӃt³0uQKYjK ͕´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

Phҥm vӏ nghiên cӭu: Tұp trung vào viӋc phân tích dҩu ҩn hұu hiӋQÿҥi

trong tiӇu thuyӃt ³0uQKYjK ͕´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWUrQSKѭѫQJGLӋQWѭduy nghӋ thuұt YjSKѭѫQJWKӭc nghӋ thuұt

5 Phương pháp nghiên c ứu

DӵDWUrQFѫVӣ ÿӕLWѭӧng nghiên cӭu, chúng tôi sӱ dөng kӃt hӧp các thao

WiFWѭGX\NKRDKӑc cӫa nhӳQJSKѭѫQJSKiSFKӫ yӃu sau:

5.1 V̵ n dͭng lí thuy͇ t h̵ u hi͏ Qÿ ̩i

Lí thuyӃt hұu hiӋQÿҥi bao gӗm mӝt hӋ thӕQJTXDQÿLӇm vӅ khoa hӑFYăQ

hӑFÿyOjQKӳng mӕi quan hӋ giӳDYăQEҧQYăQKӑc vӟi các hình thái ý thӭc

xã hӝi, thҭPPƭKұu hiӋQÿҥL«9ұn dөQJSKѭѫQJSKiSQj\NKҧRViWÿӇ chӍ ra

nhӳng dҩu ҩn hұu hiӋQÿҥi trong ³0uQKYjK ͕´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

5.2 3K˱˯QJSKiSF ̭u trúc ± h͏ th͙ ng

TiӇu thuyӃt ³0uQK Yj K ͕´ cӫa NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ EDR Jӗm tұp hӧp

nhiӅu yӃu tӕ hұu hiӋQÿҥi vӟi các sҳp xӃp tә chӭc rҩWÿDGҥQJ'RÿyVӱ dөng

SKѭѫQJSKiSQj\ÿӇ xây dӵng mӝt hӋ thӕng luұQÿLӇm vӅ hұu hiӋQÿҥi dӵa

WUrQFѫVӣ tiӇu thuyӃt ³0uQKYjK ͕´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJĈӗng thӡi, khi

tiӃn hành thao tác tìm dӳ liӋXQJѭӡi viӃt sӱ dөQJSKѭѫQJSKiSQj\KӋ thӕng

ÿӇ ÿҧm bҧRWtQKFKtQK[iFYjÿһt các dӳ liӋu vào mӝt hӋ thӕng cùng tiêu chí

ÿӇ chӭng minh làm rõ các luұQÿLӇm

3K˱˯QJSKiSVRViQK - ÿ ͙i chi͇ u

3KѭѫQJSKiSQj\ÿѭӧc áp dөQJÿӇ QJѭӡi viӃWFyFѫVӣ kiӃn tҥo các luұn

ÿLӇPYjÿӇ ÿiQKJLiQKӳng giá trӏ nghӋ thuұt chung cӫa tiӇu thuyӃt ³0uQKYj

h͕ ´ Ĉӗng thӡLÿӕi chiӃu vӟi mhӳQJYăQEҧn, thӇ loҥi khác hҷn nhҵm giҧi mã

và làm nәi bұt dҩu ҩn hұu hiӋQ ÿҥi trong tiӇu thuyӃt ³0uQK Yj K ͕´ cӫa

3K˱˯QJSKiSQJKLrQF ͱu liên ngành

ĈӇ nghiên cӭu tác phҭm ³0uQK Yj K ͕´ cӫa NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ Gѭӟi

góc nhìn hұu hiӋQÿҥi, cҫn sӱ dөQJWKrP FiF SKѭѫQJ SKiS QJKLrQ FӭX YăQYăQKyDSKrEuQKSKkQWkPKӑF«ÿӇ nҳm bҳt nhӳng biӇu hiӋQÿDGҥng cӫa

dҩu ҩn hұu hiӋQÿҥi Tҩt cҧ nhӳQJSKѭѫQJSKiSWUrQÿk\ÿѭӧc sӱ dөng phӕi

hӧp vӟi nhau mӝt cách linh hoҥt trong quá trình nghiên cӭu

3K˱˯QJSKiSSKkQWtFKW ͝ng hͫp

3KѭѫQJ SKiS Qj\ GQJ ÿӇ phân tích các bình diӋn khác nhau cӫa tác

phҭm rӗi tӯ ÿyNKiLTXiWOҥi nhӳQJÿһFÿLӇm tiêu biӇu nhҩWÿӇ làm rõ dҩu ҩn

hұu hiӋQÿҥLWURQJ³Mình và h͕´Fӫa NguyӉn Bình 3KѭѫQJ

6 Bố cụ c khóa luậ n

Ngoài phҫn Mӣ ÿҫu, KӃt luұn và Tài liӋu tham khҧo, Khóa luұn gӗm 3

FKѭѫQJ

&KѭѫQJ'ҩu ҩn hұu hiӋQÿҥi trong tiӇu thuyӃt ViӋt Nam sau 1986 và

hành trình tiӇu thuyӃt cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

&KѭѫQJ  'ҩu ҩn hұu hiӋQ ÿҥi trong ³ Mình và h͕ ´ cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJQKuQWӯ WѭGX\QJKӋ thuұt

&KѭѫQJ  'ҩu ҩn hұu hiӋQ ÿҥi trong ³0uQK Yj K ͕´ cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJQKuQWӯ SKѭѫQJWKӭc biӇu hiӋn

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 DẤU ẤN HẬU HIỆN Đ ẠI TRONG TIỂU THUYẾT VIỆT NAM SAU

1986 VÀ HÀNH TRÌNH TIỂU THUYẾT CỦA NGUYỄN BÌNH

PHƯƠNG

1.1 Dấ u ấ n hậ u hiệ n đ ại trong tiể u thuyế t Việ t Nam sau 1986

ĈLӅu hiӇQQKLrQ³VӕQJOjÿәL´9jYăQFKѭѫQJFNJQJNK{QJQҵPQJRjLÿѭӡng

biên ҩy cùng vӟi sӵ cách mҥQJKyDWѭ WѭӣQJ  ÿm Oj WLӅQÿӅ mang chҩt

thiӃt yӃXÿӇ FiFQKjYăQ9LӋt Nam tiӃp cұQFiF³OXӗQJ´OêWKX\Ӄt mӟi trên thӃ

giӟLÿӇ vұn dөng sáng tҥRYjWKD\ÿәLWѭGX\QJKӋ thuұt cӫa chính mình

1.1.1 Tiể u thuyế t Việ t Nam sau 1986 - diệ n mạ o đổ i mới

Luұn xét trên khía cҥnh triӃt hӑF³GX\Yұt biӋn chӭQJ´PӝWWѭWѭӣng có

chiӅu sâu hay mӝt khӕi vұt chҩt tәng thӇ muӕn tӗn tҥi và phát triӇQÿӅu phҧi

FyFăQQJX\rQVkX[D9ăQKӑFFNJQJNK{QJWKӇ nҵm ngoài chiӅXNtFKÿy;ӟi

tung lӏch sӱ thӵc tiӉn YăQKӑc cӫDQѭӟc nhà qua tӯng thӡLÿRҥn có thӇ chân

diӋn mӝt cách rҩt rõ NӃXQKѭKLӋn thӵFYăQKӑc ViӋW1DPWUѭӟc 1975 là mӝt

hiӋn thӵc lӗng lӝQWUrQFRQÿѭӡng mӝt chiӅXÿL[k\Gӵng chӫ QJKƭD[mKӝi và

ÿҩu tranh thӕng nhҩt tә quӕF«WUiLOҥi thӡLÿRҥn sau 1975 lҥi là ngӗn ngӝn

cӫa mӝt hiӋn thӵc xã hӝLÿҫy rүy sӵ hӛn tҥp, rӕi rҳm, bҩt trҳFYjÿҫy lâm nguy

cӫa xã hӝL ÿѭѫQJ ÿҥi Các tiӇu thuyӃt cӫa Tҥ Duy Anh, NguyӉn NgӑF 7ѭ

ĈRjQ0LQK3Kѭӧng, Phҥm Thӏ +RjL«FKҥm nәi lên rõ chiӅXKѭӟng này

Hòa trӝn cùng vӟi mӝt thӵc xã hӝi mang tính chҩWÿDGҥQJKyDQKѭYұy,

các nhà tiӇu thuyӃWPDQJ[XKѭӟQJ³PӕW´WKӡLWKѭӧQJ³+ұu hiӋQÿҥL´ÿӅu có

OăQJNtQKULrQJFӫa mình khi soi chiӃXYjRÿӕLWѭӧQJFRQQJѭӡi Tҥ Duy Anh

thӇ hiӋQFRQQJѭӡi cӫa mình vӟi tәng hòa cӫa nhӳng sӵ xҩu xa, bӍ әi, dâm

dөc, cuӗng loҥQÿ{LNKLFRQQJѭӡi tӵa gҫQQKѭ³&RQWK~KRDQJ´ĈRjQ0LQK3Kѭӧng chӍ xoay quanh nhӳng chӫ ÿӅ Qj\ QKѭQJ Ej Oҥi có nhӳng kӻ thuұt

³FKѫL´ Pӟi lҥ KѫQ FRQ QJѭӡi cӫa bà là nhӳQJ FRQ QJѭӡL ÿҫy nhӳng khҳc

khoҧi cӫa sӵ bҩt trҳc, tan vӥNK{QJÿLӇm tӵDFNJQJQKөc dөFQKѭQJÿҫy sám

hӕLĈһFÿLӇm chính trong quan niӋm nghӋ thuұt cӫa các cây tiӇu thuyӃWFNJQJ

mang mӝt nӝi lӵc khá rõ hӑ ÿL QKDQK QyL WKҷng vҩQÿӅ cӕt sao cho ³ 7R ̩c

móng lͫ Q´ nhҩt là chuyӋn ³KRW´ cӫa tình ái, hӑ WKѭӡng không có khía

Ĉӗng hành cùng vӟi sӵ SKѫL Ej\ NKi Pӟi vӅ hiӋn thӵc xã hӝi và con

QJѭӡi, các nhà tiӇu thuyӃWPDQJ[XKѭӟng hұu hiӋQÿҥi luôn luôn tìm kiӃm,

ÿjRVkXQKӳQJSKѭѫQJFiFKWKӇ hiӋn rҩt riêng nhҵm khҳFOrQFiL³NKiF´Fӫa

mình Các sáng tác cӫa NguyӉn NgӑF7ѭKD\Fӫa các cây bút khác luôn có

nhiӅu tuyӃn truyӋn song hành vӟi nhau, nhiӅu tuyӃQQJѭӧc ± xuôi, xoҳn ӕc,

nhiӅu nhân vұt cӕ ý bӏ bӓ lӱng hoһc chӍ là nhӳQJ³ÿLӇm mӡ´Oӕi kӇ FNJQJUҩt

lҥ ³QKҧ\FyF´Vӵ sáng tҥRÿӝFÿiRFNJQJTXDFiFJyFQKuQNKi³Gӏ´1JX\Ӊn

ViӋW+jFNJQJQKѭKҫu hӃt các tay bút khác rҩW³Nӏ´WURQJYLӋc phân tích tâm lý

nhân vұt cӫDPuQKĈһc biӋWÿLӇm nhìn và góc nhìn liên tөFÿѭӧFWUiRÿәi Các

nhân vұWFyÿ{LO~FWѭӣng chӯQJQKѭăQQKұp,hӑ OjQJѭӡi viӃt thay thӃ Trong

phҥm trù này nәLOrQKѭҧnh tài hoa cӫa Tҥ Duy Anh, bҵng hoa tay cӫa mình,

QKjYăQÿmUҩt tinh trong viӋc khai thác linh hoҥWFiFÿLӇm nhìn, sӵ chӗng xӃp

không có thӭ tӵ cӫa không - thӡi gian, sӵ kiӋn tӯ nhiӅu góc quay khác nhau

NhiӅu ҭn hoài bên trong cӫa nhân vұt tӯ ÿҩ\ÿѭӧc cҳt vөn, giҧi phүu tӯ mӝt

khӕL ÿyQJ Kӝp, nhӡ vұy mà các chiӅu bao la sâu thҷm tâm thӭF FRQ QJѭӡi

FNJQJQKѭFiFÿLӇm nhӓ ÿѭӧc khai sáng, nhiӅu thӵc chӭQJÿѭӧc kiӇm nghiӋm

1.1.2 Mộ t số khuynh hư ớng hậu hiệ n đ ại trong tiể u thuyế t Việ t Nam sau

1986

Mӛi mӝt vùng lãnh thә, quӕc gia, dân tӝc trên thӃ giӟLÿӅu mang trong

mình nhӳng diӋn mҥo rҩt riêng mà không hӅ có sӵ lһp lҥi trùng khӟS9ăQ

FKѭѫQJFNJQJYұy nó dӵDYjRFiLFăQFѫÿyPjSKiWKX\Wәng thӇ ViӋt Nam

FNJQJ NK{QJ Qҵm ngoҥi lӋ, bӝ mһt cӫD YăQ Kӑc ViӋW 1DP FNJQJ PDQJ WURQJ

mình nhӳng nét chҥm trә rҩt riêng cӫDQJѭӡL³9LӋW´9ăQKӑc ViӋt Nam mang

dáng dҩp cӫa phong cách hұu hiӋQÿҥLFNJQJOӑt tõm trong cái khung ҩy.Mang

tâm thӃ cӫa mӝt dân tӝc bӏ [kPOѭӧc, nô lӋ trҧLGjLQKѭQJQKӳng dҩu ҩQÿұm

nét mang hӗn ³9L ͏ W´ FKѭDEDRJLӡ tҳt nguӝL+zDWKHRWUjROѭXFӫa nhӏp thӣ

hұu hiӋQ ÿҥi khi mà nӅn nghӋ thuұt hiӋQ ÿҥi mӟi manh nha còn khá nhiӅu

tranh chҩp và dang dӣ Khi mà các lý thuyӃt luұn vӅ triӃt hӑc, mӻ hӑc, ngôn

ngӳ«OXұn vӅ hiӋQÿҥi và hұu hiӋQÿҥLFzQFKѭDÿѭӧc thҭm thҩu mӝt cách

tinh yӃX ÿҫ\ ÿӫ thì cái ³WK˱ ͫng t̯ng v͉ ki͇ Q WU~F´ xã hӝi còn mang nhiӅu

NK~FJm\WKuÿLӅu kiӋQÿӇ YăQFKѭѫQJWKăQJKyDWUrQYăQÿjQWKӃ giӟLOjÿLӅu viӉQY{QJNKyÿҥt Vì vұ\YăQKӑc ViӋt Nam muӕn tӵ PuQKÿLWUrQFRQÿѭӡng

³ÿ ͡FPm´ hay tiӃp nӕLWLQKKRDYăQKyDQKkQORҥLÿӅu phҧi dӵDYjRFѫVӣ thӵc

tiӉn là lý thuyӃW YăQ Kӑc hiӋQ ÿҥi hiӋn hành Quy theo cách nhìn nhұn khá

chuҭn xác cӫa nhà nghiên cӭu Hoàng Ngӑc HiӃn nhұQÿӏnh thì ³&K ͯ QJKƭD

h̵ u hi͏ Qÿ ̩LWU˱ ͣc h͇ t là m͡ t ph̫ n ͱ ng cͯ a chͯ ngKƭDKL ͏ Qÿ ̩LGRÿySK ̫i tìm

hi͋ u v͉ chͯ QJKƭDKL ͏ Qÿ ̩i thì mͣi c̫m nh̵Qÿ˱ ͫc chͯ QJKƭDK ̵u hi͏ Qÿ ̩L´

Tӯ nhӳng nhu cҫu bӭc thiӃWÿyFNJQJQKѭGӵDWUrQFѫVӣ luұn chung cӫa lý

thuyӃt thӵc tiӉn muӕn hұu hiӋQÿҥi nӅQYăQKӑc ViӋt Nam phҧi thӵc hiӋn mӝt

cuӝc ³V RQJPm´ ÿ{LÿѭӡQJQKѭQJQKұp làm mӝt giӳa cái nӅn là vӯa hiӋQÿҥi

hóa nӅQYăQKӑc vӵa hұu hiӋQÿҥi hóa chính nó thì mӟi mong sao nӅQ9ăQKӑc

ViӋt Nam mӟL³FKҥy kӏS´KzDPuQKYjRWKӡi cuӝFFKXQJYăQKӑc thӃ giӟi

DӉ dàng nhұn ra mӝW FiFK FKkQ SKѭѫQJ QKҩt nӅQ YăQ Kӑc ViӋt Nam

hiӋQKjQKÿDQJFKӍ mӟLÿӭng lҥi ӣ ÿLӇm xuҩt phát là sӵ trӝn phӕi có tiӃp biӃn

giӳa hai phân nhánh là hiӋQÿҥi và hұu hiӋQÿҥLQKѭQJÿLӇm bҩWÿӗng mang sӵ

mâu thuүn nӝi tҥi là hұu hiӋQÿҥi lҥLOjFăQFӕt Lӝt chân cho quang ý thì chӫ

nghƭa hұu hiӋQÿҥi trong nӅQ9ăQKӑc ViӋt Nam hiӋQKjQKPDQJU}ÿһc trung

mang tính chҩW ³QJX\rQ KӧS´ WURQJEҧn thӇ luұn Thұt phi logic nӃu không

TXDEѭӟFÿLFKұp chӳng là hiӋQÿҥi và có nhӳng trҧi nghiӋPEѭӟFÿLYӳng

chãi qua sӵ thanh lӑc cӫa lӏch sӱ minh chӭng thì rõ ràng sӵ ÿL ÿӃQÿtFKVӁ

thiӃXÿLVӵ bӅn vӳng lâu bӅQYj[DKѫQOjWKjQKWӵu rӵc sáng

ÐPÿӗm không bҵng tách bҥch lý luұn cho minh bҥFKĈLQJѭӧc lҥi các

JLDLÿRҥQYăQKӑFWUѭӟc lҩ\JLDLÿRҥQYăQKӑc (1930 - 1945) làm tiӅQÿӅ thì

ÿk\OjJLDLÿoҥn mang tính chҩt hiӋQÿҥLKyDÿҫu tiên nӅQYăQKӑc ViӋt Nam

Gѭӟi sӵ ràng buӝc áp chӃ mang tính chҩW[kPOѭӧc cӫa thӵc dân Pháp Lҫn

thӭ KDLVDXÿәi mӟi 1986 có thӇ nhұQÿӏnh rõ mang tính chҩt khách quan khoa

hӑFWKuÿk\OjOҫQÿәi mӟi mang tính chҩt tӵ giác, mang yӃu tӕ cách mҥng hóa

YăQFKѭѫQJKRjQWRjQPDQJêQJKƭDѭXYLӋt cho sӵ phát triӇQKѭQJYѭӧng cӫa

lҥc hұu so vӟi thӡLÿҥLQKѭQJQKӳng kӃt quҧ mang lҥi tӯ WUjROѭXKұu hiӋQÿҥi

quҧ OjÿiQJQӇĈӕi sánh vӟi thành tӵXJLDLÿRҥn 1930 ± ÿmFyTXiQKLӅu

ngôi sao tӓDViQJFNJQJJk\QrQQKӳng áp lӵc không nhӓ cho công cuӝc hұu

hiӋQÿҥLYăQFKѭѫQJYӅ sau Thұt xác vӟi nhұQÿӏnh cӫDQKjWKѫ,QLVDUD³1Ӄu

không tiӃp nhұn ngay tӯ hôm nay, tôi e rҵng chúng ta tiӃp tөFFKѭѫQJWUuQK

làm kҿ trӉ tàu thӡLÿҥL´

Tӯ lý thuyӃt hұu hiӋQÿҥLÿmFyUҩt nhiӅu các tác phҭPUDÿӡLÿLWLrQ

SKRQJ FKR WUjR OѭX ViQJ WiF Qj\ Ĉm Fy Uҩt nhiӅu các nhұQ ÿӏnh mang tính

chҩt hӗ nghi, cách viӃt theo lӕi hұu hiӋQ ÿҥi ӣ Qѭӟc ta chӍ là mӝW ÿyP Oӱa

khéo bùng lên rӗi lөi tàn hay sӁ là mӝW EѭӟF ÿӋm quan trӑng tiӋm cұn cho

nhӳQJEѭӟc nhҧy vӑt vӅ sau

DӵD YjR FiF SKѭѫQJ SKiS QJKLrQ Fӭu và khҧo sát diӋn rӝng các tác

phҭm sáng tác theo lý thuyӃt hұu hiӋQ ÿҥi có thӇ dӉ dàng chân diӋQ ÿѭӧc

WURQJÿӡi sӕng cӫD9ăQKӑc ViӋW1DPJLDLÿRҥn này song hành cùng vӟi nhau

KDLNKX\QKKѭӟng hұu hiӋQÿҥLFKtQK.KX\QKKѭӟng tiên phong là sӵ kӃt hӧp

giӳa các thӫ pháp viӃt hұu hiӋQÿҥi mӝt cách hӛn dung vӟi các tác phҭm mang

ÿһFWUѭQJtruyӅn thӕng cӫa Tҥ Duy Anh, NguyӉn NgӑF7ѭ1JX\ӉQĈuQK7~

NguyӉn ViӋW+j<%DQ«KRһFOjFiFJѭѫQJPһWQKѭ1JX\Ӊn Huy ThiӋp,

Bҧo Ninh, Phҥm Thӏ +RjL« FKӫ yӃu là các sáng tác thiên lӋch vӅ thӇ loҥi

truyӋn ngҳn và tiӇu thuyӃW1KѭQJFKӫ yӃu là các truyӋn ngҳn lӏch sӱ và tiӇu

thuyӃt lӏch sӱ mang nӝi hàm nòng cӕW&{QJWkPPjQyLÿk\OjQKӳng chӫ ÿӅ

giӡ coi tác phҭm cӫa mình chính thӕng là hұu hiӋQÿҥL1KѭQJNK{QJWKӇ phӫ

nhұn nhӳQJ ÿóng góp cӫa nhӳQJ ViQJ WiF Qj\ WURQJ ÿӡi sӕng cӫD 9ăQ Kӑc

ViӋt Nam Mһc dù các tác phҭm này mӟi chӍ dӯng lҥi ӣ ³YӍD´Fӫa hұu hiӋQÿҥi

Oj³\Ӄu tӕ´KRһFOj³Gҩu ҩQ´QKѭQJQyFNJQJOjEѭӟFÿLWLrQSKRQJPDQKQKD

ÿҫXWLrQFKRWUjROѭXKұu hiӋQÿҥi phát triӇn ӣ Qѭӟc ta vӅ sau

.KX\QKKѭӟng thӭ hai là mӝWNKX\QKKѭӟng mang tính chҩt toàn vҽn

trong mình nӝLKjPFăQEҧn cӫa bҧn thӇ hұu hiӋQÿҥi trong các sáng tác cӫa

PuQK Ĉk\ Oj Vӵ KzD PuQK ÿәi mӟi kiên quyӃt cӫD FiF Fk\ E~W ÿѭѫQJ WKӡi

muӕn mang mӝt diӋn mҥo mӟi ± hұXKLrQÿҥi phong cách ViӋt hóa Nәi lên

vӟLFiFFk\E~WQKѭ%L&KiW,QLVDUDĈһng Thân, Trҫn TuҩQ«&iFViQJWiF

cӫa cây cây bút trên nҵm gói gӑn vӟi các thӇ loҥL WKѫ WKѫ YăQ [X{L Nӏch

ÿѭӡng phӕWKѫWUuQKGLӉQ«PһFGFiFViQJWiFQj\ÿѭӧFÿiQKJiá là chiӅu

VkXFKѭDVkXQKѭQJÿiQKJLiF{QJEҵQJWKuÿk\Pӟi chӍ là nhӳng sӵ thӱ sӭc

EDQÿҫu mang tính chҩt thӱ nghiӋm

ChӍ trong mӝt quãng hành trình khá ngҳn gҫQKDLPѭѫLQăPYӯa song

hành giӳa tiӃp nhұn lý thuyӃt và thӵFKjQKFiFKKjQKYăQWKHROӕi hұu hiӋn

ÿҥi, nӅQ YăQ Kӑc ViӋW 1DP ÿm Fy QKӳQJ Eѭӟc chuyӇn mình khá mӟi mҿ,

nhӳng thành tӵu thұW ÿiQJ JKL QKұn, mһc dҫu nhӳQJ EѭӟF ÿҫu con mang

nhiӅu sӵ hӗ nghi, trҳc trӣ Không thӇ phӫ nhұQÿѭӧc nhӳQJQăPWӯ cuӕi thӃ

kӹ ;;FKRÿӃQÿҫu nhӳQJQăPFӫa thӃ kӹ XXI, hұu hiӋQÿҥi là mӝWWUjROѭX

mang lҥi khá nhiӅu cҧm hӭng và sӵ KѭQJSKҩn trong cách viӃt cӫa các tay bút

phê bình và sáng tác cӫa nӅQYăQKӑc ViӋt Nam Sӕng mà không hòa nhұp sӁ

bӏ tuӝt hұu, tӯ sӵ hòa mình mang tính chҩW ³Fy ê WKӭF´ YăQ Kӑc ViӋt Nam

ÿDQJÿLWUrQPӝWFRQÿѭӡQJNKiÿ~QJÿҳn dүu sӁ có muôn vàn trҳc trӣ1KѭQJ

mӝt vҩQÿӅ mӟi lҥLÿѭӧc manh nha liӋu ta hòa nhұSQKѭQJFyKzDWDQYƭQK

viӉQODLFăQJKyDPҩt nguӗn, hòa nhұp có tiӃp biӃn hay sӁ kiên quyӃWÿLWKHR

FRQÿѭӡQJÿmWLӅQÿӏQKÿLӅu này còn phө thuұt rҩt nhiӅu vào các nhà cҫm bút

có lòng tӵ tôn dân tӝc

1.2 Hành trình tiể u thuyế t của Nguyễ n Bình Phương

1.2.1 Tư duy ngh ệ thuậ t tiể u thuyế t Nguyễ n Bình Phương

NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ Oj Pӝt trong nhӳQJ Fk\ E~W FzQ ³WUҿ´ WUrQ YăQ

ÿjQ9LӋt Nam Trҿ ӣ ÿk\NK{QJFKӍ là trҿ ӣ tuәLÿӡi mà còn trҿ ӣ FiFKWѭGX\

nghӋ thuұWWURQJFiFKKjQKYăQFӫDPuQKĈLYjRÿӡLWѭFӫa nhà tiӇu thuyӃt

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ{QJOjPӝt bҧn thӇ vӯa mang trên mình cái chҩt cӫa

QJѭӡi lính vӟLQJzLV~QJQyQJUDQWUrQYDLFNJng vӯa là mӝt nhà tiӇu thuyӃt

vӟi ngòi bút sҳc nhӑn NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ WrQ NKDL VLQK Oj 1JX\ӉQ 9ăQ

%uQK VLQK QJj\  WKiQJ  QăP  Wҥi thӏ xã Thái Nguyên Thӡi loҥn

chiӃn sӵ, NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ FQJ JLD ÿuQK Vѫ WiQ YӅ ngө Fѭӣ xã Linh

Nham thuӝc huyӋQĈӗQJ+ѭQJWӍQK7KiL1JX\rQĈӃn vào khoҧQJQăP

ông mӟi quay vӅ sӕng sӣ tҥi ӣ thành phӕ Thái Nguyên

7ѭGX\QJKӋ thuұWÿѭӧc hiӇXOj³'ҥng hoҥWÿӝng trí tuӋ cӫDFRQQJѭӡi

Kѭӟng tӟi sáng tҥo và tiӃp nhұn tác phҭm nghӋ thuұt Phù hӧp vӟi chӭFQăQJ

phi ÿӕi xӭng cӫa bán cҫXÿҥi não và lý thuyӃt vӅ hai kiӇXQKkQFiFKWKuWѭGX\

nghӋ thuұt dӵa trên mӝt nӅn tҧng tâm sinh lý khác hҷn vӟLWѭGX\OêOXұn Bҧn

chҩt cӫDQyGRSKѭѫQJWKӭc thӵc tiӉn tinh thҫn cӫa hoҥWÿӝng chiӃPOƭQKWKӃ

giӟi bҵQJKuQKWѭӧQJTX\ÿӏnh Sӵ chuyên môn hóa lӕLWѭGX\Qj\Wҥo thành

ÿһFWUѭQJQJKӋ thuұt và tiӅPQăQJQKұn thӭc cӫDQy´

HiӇu theo mӝWFiFKNKiFWKu³7ѭGX\QJKӋ thuұt là mӝt bӝ phұn cӫa

hoҥWÿӝng nghӋ thuұt nhҵm khái quát hóa hiӋn thӵc và giҧi quyӃt nhiӋm vө

thҭm mӻ3KѭѫQJ diӋn cӫa nó là các biӇXWѭӧQJWѭӧQJWUѭQJFyWKӇ trӵc quan

ÿѭӧF&ѫVӣ cӫa nó là tình cҧm Dҩu hiӋu cӫDWѭGX\QJKӋ thuұt là ngoài tính

giҧ ÿӏQKѭӟc lӋ QyKѭӟng tӟi viӋc nҳm bҳt nhӳng sӵ thұWÿӡi sӕng cө thӇ, cҧm

tính mang nӝi dung khҧ nhiên (cái có thӇ có), có thӇ dӵ cҧm thҩy theo xác

suҩt, khҧ QăQJYjWҩt yӃu Chính nhӡ ÿһFÿLӇm này mà nӝi dung khái quát cӫa

nghӋ thuұWWKѭӡng mang tính chҩt phә TXiWKѫQWULӃt hӑFFDRKѫQVRYӟi sӵ

thұt cá biӋt BҵQJ WUt WѭӣQJ Wѭӧng sáng tҥo vӕn có là chҩt xúc tác cӫa hoҥt

ÿӝQJWѭGX\QJKӋ thuұt nghӋ Vƭ [k\ Gӵng các giҧ thuyӃt làm sáng tӓ các bӝ

phұn còn bӏ che khuҩt cӫa thӵc tҥi, lҩSÿҫ\FiF³Oӛ hәQJ´FKѭDELӃW« 

« ĈһFÿLӇm cӫDWѭGX\QJKӋ thuұt là tính lӵa chӑQWtQKOLrQWѭӣng,

tính ҭn dө7UrQFѫVӣ cӫDWѭGX\QghӋ thuұWQJѭӡi ta tҥRUDFiFWѭWѭӣng và

quan niӋm nghӋ thuұt, lӵa chӑQFiFSKѭѫQJWLӋn, biӋn pháp nghӋ thuұt Dҥng

WѭGX\Qj\FKӍ phát huy hiӋu quҧ khi gҳn vӟLWjLQăQJELӃt cҧm nhұn mӝt cách

nhҥy bén vӅ vӅ viӉn cҧnh lӏch sӱ, thӡLÿҥi, dӵ EiRWѭѫQJODLYjWjLQăQJViQJ

tҥo nghӋ thuұt [13, tr324]

.KL ÿm Oӥ vùi mình vào nghiӋp bút nghiêng ± nghiӋp khә ҧL FKR ÿӡi

mình, cây tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJFNJQJQKѭOӟp lӟp thӃ hӋ cҫm bút

ÿL WUѭӟc, ông luôn có ý thӭc sâu sҳc nhҩt vӅ trách nhiӋm, vӅ sӭ mҥng cӫa

PuQK WUѭӟc cuӝF ÿӡL WUѭӟc tha nhân và bҧQ QJm Ĉm WUyW Gҩn thân NguyӉn

%uQK3KѭѫQJFNJQJWӵ tҥo cho mình nhӳng niêm luұt, quy tҳc rҩt nghiêm ngһt

QKѭQJNK{QJWKLӃu chӳ ³PӟL´WUrQKjQKWUuQKWѭGX\ViQJWҥo nghӋ thuұt cӫa chính mình Trong rҩt nhiӅu cuӝc phӓng vҩn báo chí, NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

ÿmWX\rQWKӋ rҩt dõng dҥc tuyên ngôn cӫDPuQK³7{LFKӍ có mӝt nhұn thӭc

bào thù là cӕ gҳng viӃt cho nó gҫn sát vӟi quan niӋm cӫa mình vӅ YăQFKѭѫQJ

vұ\WK{L´>@1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJKLӃm hoi nói vӅ Wѭ GX\ QJKӋ thuұt cӫa

PuQKWURQJFiFKKjQKYăQQKѭQJFyOӁ ÿk\ FNJQJ FKtQK Oj WLӅQÿӅ manh nha

ÿҫXWLrQFKRFRQÿѭӡQJÿLÿӃQÿtFKQJKӋ thuұt cӫDQKjYăQ

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ- mӝt cây bút tiӇu thuyӃt mang dáng dҩp cӫa trào

OѭXKұu hiӋQÿҥLWѭѫQJ[ӭng vӟLÿLӅXÿyOjFiFKQKuQQKұn vӅ hiӋn thӵc xã

hӝL FRQQJѭӡi cӫD {QJ FNJQJ Uҩt khác so vӟL FiF QKjYăQ ÿѭѫQJWKӡL &NJQJ

trong mӝt bài báo NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ FNJQJ ÿm ÿѭD UD FKtQK NLӃn cӫa cá

nhân mình nhұn xét vӅ hiӋn trҥng thұt sӵ cӫa các cây tiӇu thuyӃWQѭӟc nhà:

³;pWWUrQEuQKGLӋn chung thì cҧ mӝt quãng thӡi gian khá dài tiӇu thuyӃt cӫa

ta xem ra có dҩu hiӋXGѭWKӯa nhӳng sӵ kiӋn mang tính cӝQJÿӗng mà còn ít

sӵ kiӋn cá thӇ Nhӳng biӃn cӕ lӟn cӫa dân tӝc tràn ngұp trong các tiӇu thuyӃt

vӟL ÿҫ\ ÿӫ Fѫ Vӕ ERP ÿҥQ WKѭѫQJ YRQJ WKLӋt hҥi, trong khi nӝi tâm con

QJѭӡLFNJQJGmWӯQJFyÿmFyQKӳng cuӝc chiӃn khӫng khiӃpkhông kém lҥi

chӏu sӕ phұn hiu hҳt, gҫQ QKѭ Yҳng mһt trong các trang viӃt ӣ thӇ loҥi

Qj\´>@ ĈLӅX Qj\ ÿm WK{L WK~F Oj QJzQ OӱD WURQJ OzQJ ÿӇ NguyӉn Bình

3KѭѫQJWuPUDFKRPuQKPӝt ngã rҿ riêng biӋWÿӇ viӃW9jFNJQJWKHR1JX\Ӊn

%uQK3KѭѫQJWKu³&Xӝc sӕng dân tӝc cӫDWDÿDQJӣ ÿkXWKuWLӇu thuyӃt phҧi

ÿang ӣ ÿҩ\´>@7KӃ chӛ nhӳng trang hào hùng bҵQJFiLÿҥi tӵ sӵ thì NguyӉn

%uQK3KѭѫQJOҥi chӑn riêng cho mình cái lӕLFKѫLULrQJӣ sân nhӓ tiӇu tӵ sӵ

Các cҥnh khía cӫDÿӡi sӕQJÿӡLWѭFKRGOjQKӓ nhҳn trong cuӝc sӕng con

QJѭӡLÿӅu tҩt thҧ\ÿѭӧFQKjYăQÿjR[ӟi, bӟi sâu, lұt tҭy mӝt cách trҳng trӧn

nhҩWÿӇ cӕt sao cho nhӳng tҩm lӟn cӫa hiӋn thӵFÿyERQJOӣ ra, vӥ vөn, tách

bҥFK ÿӇ hiӋn thӵF FRQ QJѭӡL ÿDQJ KLӋn tӗQ ÿѭӧF SKѫL Ej\ Pӝt cách trҫn

truӗng nhҩW'ѭӡQJQKѭÿk\FKtQKOjFKѭѫQJWUuQKWiFFKLӃn chiӃQOѭӧc nhҩt

mà NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿDQJGQJÿӇ chӃ ngӵ hiӋn thӵFÿDQJKLӋn sinh mӝt

FiFKÿҫ\OkPQJX\WUѭӟc thӵc tҥi xã hӝLÿDQJÿӛ vӥ cӫDFRQQJѭӡi Vӟi tiên

chӍ này mà mӛL ÿӭa con tinh thҫn cӫD {QJ NKL ÿѭӧF WKDL QJKpQ UD ÿӡL ÿӅu

mang trong mình cái dáng dҩp hình hài vô cùng lұp dӏ so vӟi thӡi cuӝc tiӇu

thuyӃWÿѭѫQJWKӡi

Vӟi nhân sinh quan và thӃ giӟi quan khác lҥ cӫa bҧn ngã và chӏu sӵ

thҭm thҩu cӫa hiӋn thӵc, NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmWӵ kiӃn thiӃt cho mình mӝt

nӅn móng cӫDWѭGX\QJKӋ thuұt mӟi mҿ vӅ coQQJѭӡi Vӟi mӝt sinh thӇ khӕi

ÿӝQJ QKѭ FRQ QJѭӡL Yj WƭQK QKѭ FKLӅu kích sâu thҷP ErQ WURQJ FRQ QJѭӡi

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmJLҧi phүu sinh thӇ ҩy mӝt cách toàn diӋn Ông cho

rҵQJFRQQJѭӡi sinh thӇ ҩ\³7tQKFiFKÿDGҥng, không theo mӝt chiӅu, yêu

JKpWÿ~Qg vӟi bҧn chҩW QJѭӡi nông thôn Sӵ tha hóa cӫD FRQ QJѭӡi, nhӳng

dөc vӑng bùng nә, nhӳQJKjQKÿӝQJSKLOtSKLQKkQWtQKÿѭӧc thӇ hiӋn mӝt cách nghӋ thuұt trong tiӇu thuyӃW´>@7LӃp nhұn các tiӇu thuyӃt cӫa NguyӉn

%uQK3KѭѫQJÿLӅXÿӝFÿiROjFRQQJѭӡi trong các sáng tác cӫa ông không

dӯng lҥi ӣ chiӅXÿѫQWX\Ӄn cӫa trөc tung thӡi gian mà nó hòa trӝn cҧ hai chiӅu

kích tung hoành bә ngang, cҳt thҷng cӫa nhӳng lát cҳt không gian và thӡi gian

vô tiӅQÿӏnh cӫDFRQQJѭӡi Chính vì thӃ các kiӇu nhân vұt cӫa ông có tính

cách rҩWÿDGҥng hóa, biӃn ҧRNK{QOѭӡng khiӃn bҥQÿӑFQKѭÿDQJWKұt sӵ FKѫL

mӝWWUzFKѫLVX\ÿRiQWKLӃu hӗi kӃt Hӑ là nhӳQJFRQQJѭӡi có nhân tính pha

trӝn giӳa song sҳFÿHQ± trҳng song tính tӕt ± xҩu bӏ bao quát bӣi chiӅu sâu

tâm lý cӫa vô thӭc hӳu thӵF«

Ĉһc biӋt các trang viӃt cӫa NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ EiP FKһt lҩy nhau

giӳa ngôn tӯ và hiӋn thӵc bӏ khuҩt lҩp HiӋn thӵFÿyJҳn liӅn tӯ Q{QJWK{QÿL

[DKѫQQӳa là mӝt chһQJÿӃn thӏ thành vӟi nhӳng hӛn tҥp chӭa nhiӅu tҥp chҩt

cһn bã cӫa xã hӝi mà phông nӅn chính hiӋQOrQOjFRQQJѭӡi ³&RQQJ˱ ͥi là

t͝ ng hòa cͯ a nhͷ ng m͙ i quan h͏ ´ FRQ QJѭӡi trong các tiӇu thuyӃt cӫa

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJNK{QJUѫLOҥc ӣ giӳa luұQÿӅ ҩy Hӑ là nhӳng mӕi quan

hӋ ÿѭӧc gҳn vӟi nhau có khi rҩt nhҥWQKѭQJNK{QJÿӭt gãy Hành vi hay trҥng

thái tâm lý cӫa hӑ FNJQJGӵDYjRÿLӇm tӵa là nhӳng mӕi quan hӋ ҩy mà tӗn

tҥL+D\ViWQJKƭDKѫQFRQQJѭӡi trong các sáng tác cӫa ông luôn bӏ dҵn co dӳ

dӝi, có mӝt sӵ sӕQJ Oѫ Oӳng vô trӑQJ Oѭӧng giӳa biӇQ ÿӡL FKѫL YѫL Yj Pҩt

khuҩt lúc nào không hay

Có thӇ khҷQJÿӏnh rҵng WKD\ÿ ͝LW˱GX\ÿ ͝i mͣi cách nhìn v͉ hi͏ n th͹ c,

%uQK3K˱˯QJÿmViQJW ̩o ti͋ u thuy͇ t cͯ a nhͷ ng ti͇ ng g͕ i cͯ DWUzFK˯LE ̫n

hòa ṱ u cͯ a nhi͉ u gi͕ QJÿL ͏ X´[22] Hay nói cách khác có thӇ YtFiFKWѭGX\

nghӋ thuұt cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJJLӕQJQKѭ³7KDQKkPWURQJWU ̓ o giͷ a

m͡ t b̫ n ÿjQPjQK ̩c lu̵Wÿ ͉ u h͟ n lo̩ n xô b͛ ´cӫa NguyӉn Tuân Bên lӅ cái

cách lҥ WURQJWѭGX\QJKӋ thuұt vӅ hiӋn thӵFYjFRQQJѭӡi cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJÐQJFNJQJUҩWWUăQWUӣ nhiӅu vҩQÿӅ sâu xa khi ngүm vӅ YăQFKѭѫQJ

³.K{QJFyV ͹ sáng t̩RQKjYăQV ͅ t͹ tiêu di͏ WPuQK´[12] Vӟi lұSWUѭӡng này,

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmWӵ mình dҩQWKkQÿLWUrQPӝWKjQKWUuQKÿѫQÿӝc côi

lҿ trong viӋc tìm ngҧ rҿ riêng cho tiӇu thuyӃt ViӋW1DPÿѭѫQJÿҥi Nói là làm

ÿ~QJYӟi bҧn chҩt cӫDQJѭӡi ViӋW1DP{QJFNJQJQKѭPӝt sӕ QKjYăQFQJ

thӡi dã rҩWGNJQJFҧPÿѭѫQJÿҫu vӟi thӱ WKiFKFK{QJJDLÿӇ phát triӇn và hiӋn

tӗn: ³ 0 ͟i th͵ nghi͏ m n͇ u không làm xṷ t hi͏ n nhͷ QJ ÿ ͑ nh cao, th̵ t cao

trong sáng t̩ RWKuQyFNJQJtWQK ̭WOjPFiQKÿ ͛QJYăQK ͕c ngh͏ thu̵ Wÿ˱ ͫFÿD

d̩ QJ K˯Q QKmQ TXDQ F ͯa nhͷQJ QJ˱ ͥL OjP YăQ QJK ͏ ÿ˱X ͕c mͧ r͡QJ K˯Q

tâm lý cͯ D QJ˱ ͥL ÿ ͕F ÿ˱ ͫF EDR GXQJ K˯Q W ͳ ÿy G ͍ ch̭ p nh̵ n nhͷ ng cái

mͣ L´[23] LӕLQJKƭQj\WKұt táo bҥRNKiFQJѭӡLQKѭQJÿyOҥi là mӝt luұQÿӅ

rҩt hӧp lý và lôgic

1KѭYұy, sáng tҥo phҧi luôn luôn song hành cùng vӟi quá trình kiӃm

WuPYjFiLÿtFKOjFiLPӟi NguyӉQ%uQK3KѭѫQJOjPӝWQKjYăQNKiÿһt biӋt

Yj{QJFNJQJUҩt dӏ ӭng vӟLFiLFNJ9ӟi bҧn thân NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWKuYLӋc sáng tҥRWURQJYăQFKѭѫQJFNJQJFKtQKOj³QJ˱ ͥLY˱ ͫt qua nhͷQJÿ ͓ QKQJKƭD

ÿ͋ ti͇ n tͣ i m͡ Wÿ ͓ QKQJKƭDNKiF´ Là mӝWQKjYăQFyFiLWkPPXӕn bao trӑn

tҩt cҧ nên NguyӉQ%uQK3KѭѫQJOX{QWӵ ý thӭc, nӛ lӵc trên tӯng con chӳ dòng

viӃt Chính vì vұy mà các sáng tác cӫa ông luôn mӟi tӯ cái nhìn hiӋn thӵc,

nhân vұt, cӕt truyӋn, không thӡLJLDQYjFKRÿӃn viӋc sӱ dөng ngôn tӯ, có thӇ

thҩy rҵng vӟi kӃt quҧ ÿҥWÿѭӧc thì quá trình lao lӵc cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

vӟi nghӋ thuұt quҧ là mӝt quá trình rҩt cұt lӵc

Không chӍ FyFRQÿѭӡng tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJFzQWKӱ sӭc

ӣ chһQJÿѭӡQJWKLWKѫFNJQJFKtQKYuÿLӅXQj\PjFNJQJGӉ hiӇu rҵng các sáng

tác tiӇu thuyӃt cӫa ông chҩWWKѫNKiWUjQYjÿ{LNKLFzQOҩn sân sang mang âm

Kѭӣng cӫa ca kӏFK&NJQJWKHRQKұQÿӏnh cӫa ông: ³UDQK JL ͣi giͷa các th͋

lo̩ LÿmÿmE ͓ [yDQKzD«1KjYăQOjQJ˱ ͥLY˱ ͫt qua nhͷQJÿ ͓ QKQJKƭDÿ ͋ ti͇ n

tͣ i m͡ Wÿ ͓ QKQJKƭDNKiF´>@&NJQJWKHRQKjQJKLrQFӭu NguyӉQ3Kѭӟc Bҧo

Nhân trong các sáng tác tiӇu thuyӃt cӫa NguyӉn BìQK3KѭѫQJFyVӵ xâm thӵc

cӫa hai cҩSÿӝ: ³7K ͱ nh̭WW˱GX\WK˯W˱GX\N ͓ ch lây lan trong nhi͉ u ti͋ u

thuy͇ t cͯ a Nguy͍ Q%uQK3K˱˯QJÿ ͉ u mang dáng ḓ p cͯ a m͡ t ki͋ u lo̩ i hình,

Bӏ chi phӕi theo cái mӟi, cái lҥ nên NguyӉQ%uQK3KѭѫQJFyOӕi WѭGX\

vӅ nghӋ thuұWFNJQJUҩt khác: ³1JK ͏ thu̵ t ti͋ u thuy͇ t là s͹ k͇ t n͙ LFiFÿL ͋ m

chính vͣ i nhau chͱ không ph̫ i là s͹ nh̳ n n̩ LÿLWKHRWX ̯n t͹ÿ ͉ Xÿ ̿n cͯa

cӕt truyӋn theo lӕi kiӇu phân mҧnh vӥ vөn Chính sӵ rã cӫa cӕt truyӋn này

khiӃQFKRQJѭӡi tiӃp nhұn dӉ bӏ mҳc nghҽn và khó tiêu hóa mӝt cách nhuұn

WUѭӡng trôi chҧy các sáng tác cӫD{QJĈLӅu này cho thҩy sӵ phá cách không

hӅ nhӓ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWURQJYLӋc tӯ bӓ lӕi viӃt cNJ [ѭDWUX\Ӆn thӕng

ÿѫQWX\Ӄn mӝt chiӅu tӯ ÿyWKӇ hiӋn mӝt nӛ lӵFSKLWKѭӡng cӫDQKjYăQWURQJ

viӋc muӕn nhào nһn ra mӝt hiӋn thӵc xã hӝLYjFRQQJѭӡi thұt lҥĈLӅu này

ÿzLKӓLQJѭӡi tiӃp nhұn phҧi biӃWFKѫLFiLWUzFKѫLNǤ quái cùng tác giҧ phҧi

am hiӇu và FyFăQEҧn cӫa lý thuyӃt hұu hiӋQÿҥLFKtQKFiLTXiLÿyÿmWҥo nên

nhiӅu luӗng trái chiӅu hoһc cùng chiӅXWURQJWkPOêÿӝc giҧ Và có lӁ ngҧ rӁ

ÿyFӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJNKiSKKӧp vӟi tâm thӃ ÿѭѫQJ ÿҥLÿҫy khuҩt

mҳt mâu thuүn trong xã hӝi ngày nay

Bên cҥnh lӕLWѭGX\Pӟi mҿ ÿҫy sáng tҥo vӅ hiӋn thӵFYjFRQQJѭӡi,

NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ FNJQJ ÿm Fy QKӳng phát kiӃn vô cùng táo bҥo: ³9ăQ

FK˱˯QJE ̫n thân nó ph̫i là chân trͥi t͹ do thì ta cͱ Q˱˯QJWKHRWK ͇ ÿ ͳng bó

Qy´[22] Tӵ GR NK{QJ Fy QJKƭD Oj KRjQ WRjQ NK{ng bӏ trói buӝc ³&iL FKkQ

trͥ i t͹ do ̭ \ÿzLK ͗i ph̫i có giͣi h̩Q´ và giӟi hҥn mà NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

muӕn bao trӑQOjÿӕi thӇ FRQ QJѭӡL1KѭQJWӵ GRNK{QJFyQJKƭDOjSKyQJkhoáng man dҥi nӃXÿLOӋch rҩt dӉ bӏ sa lҫy Tác giҧ ÿmFKӑn lӕLWѭGX\Pӟi vӅ

hiӋn thӵF Yj FRQ QJѭӡL WKHR WUjR OѭX Kұu hiӋQ ÿҥL WKu ÿLӅu tҩt yӃX ÿy VӁ là

ÿLӇm tӵa vӳng chҧi cho các sáng tҥo vӅ sau NӃu lӋch mӝt tí sӁ cҧ hành trình

sӁ chӋFKKѭӟQJQKѭQJFyÿ{LO~FVӵ trұWKѭӟng lҥi là mӝWWѭѫQJODLPӟi Ông

FNJQJQKѭEDRWKӃ hӋ các nhà cҫPE~WÿLWUѭӟFÿӅu tâm niӋm: ³WL ͋ u thuy͇ t là

OmQKÿ ͓ a cͯ a nhͷ ng cu͡ FFK˯L ͧ ÿyQKjYăQP ̿c sͱc tung phá bút l͹Fÿ ̩p

ÿ͝, gi̫i thiêng nhͷng gì g͕i là g̩o c͡LWURQJYăQFK˱˯QJWUX\ ͉ n th͙ ng, nhͷ ng Juÿ˱ ͫFFRLOjFKkQOêÿmW ͛n t̩LEDRÿ ͥLÿ ͋ ÿ ͇ n g̯ QK˯QY ͣi hi͏ n th͹ c r͙ i ren,

th͙ i nát cͯ a cu͡ c s͙ QJÿ˱˯QJÿ ̩L´ Sӵ tӵ do Di-gan này còn man dҥLKѫQQӳa

trong cách cҫm bút cӫa NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ WURQJ Kҫu hӃt các tác phҭm

không hiӇu tӵ do hay cӕ ý mà ngòi bút cӫa ông buông thҧ không theo mӝt trұt

tӵ khuôn khә nào KD\ÿyOҥi là sӵ ký thác nhӳng ҭn khuҩt sâu thҷm bên trong

NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ OX{Q WKҳc mҳc vӟL VX\ Wѭ³7L ͋ u thuy͇ t c̯ n có

thêm nhͷ QJE˱ ͣc m̩o hi͋ P´ và sӵ mҥo hiӇPÿyÿmÿѭӧc ông minh chӭng rҩt

rõ ràng qua các sáng tác cӫDPuQK1KѭQJ{QJFyYҿ QKѭOjPӝt chӭng nhân

cӫa sӵ ngoҥi lӋ cӫa lӁ WKѭӡng ҩy Trong hҫu hӃt các sáng tác cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJ{QJOX{QWuPWzLÿӝt phá sau cho mӛLÿӭa con là mӛi hình hài nhân

thӇ khác nhau bҵng mӝt diӋn mҥo thұt dӏ lұp khác xa so vӟi anh chӏ em nó,

bҵng nhiӅu kӻ thuұt hiӋQ ÿҥi viӃt khác nhau, hoһc lӕL FKѫL NӃt cҩX ÿҫy mê

hoһc mӡ ҧo, ngôn ngӳ ÿ{LNKLÿmWKRiWO\UDNKӓi ngôn ngӳ mà chӍ là nhӳng

lӡi câm Có khҷQJ ÿӏnh rҵng bҵng lӕi dӏ WURQJ Wѭ GX\ QJKӋ thuұt cӫa mình

NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ ÿDQJ Gҫn dҫn tҥo cho mình mӝt phong cách viӃt rҩt

riêng, mӝt chӛ ÿӭng rҩWÿѫQÿӝFQKѭQJÿӝFW{QWUrQYăQÿjQ9LӋW1DPÿѭѫQJ

ÿҥi

1.2.2 KͿ thu̵ t vi͇ t ti͋ u thuy͇ t cͯ DQKjYăQÿDPPrFiFKWkQ

Không thӇ phӫ nhұn NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWKұt sӵ là mӝWQJѭӡi nghӋ Vƭ

WjLKRDÐQJNK{QJÿӝc hành vӟLFRQÿѭӡng tiӇu thuyӃt mà còn lҩn sân sang

WKѫ9jWKѫFNJQJOjEѭӟc khӣi hành, dҩu chân dҩQEѭӟFÿҫu tiên cӫDQJѭӡi

nghӋ VƭWUrQFRQÿѭӡQJYăQQJKLӋp cӫa mình NguyӉQ%uQK3KѭѫQJELӃt làm

WKѫWӯ khá sӟm vӟi rҩt nhiӅu các tұSWKѫQKѭKhách cͯ a tr̯ n gian (1986),

/DP FK˱ ͣng (1992), Xa thân (1997), Tͳ ch͇ t sang trͥ i bi͇ W   WK˯

Nguy͍ Q %uQK 3K˱˯QJ   %X ͝i câu hͥ hͷng (2011) Và vào thӡL ÿLӇm

1DP ÿѭӧc chӑn dӏch trong tuyӇn rұS WKѫ 9LӋW 1DP ÿѭӧc xuҩt bҧn ӣ Thөy

ĈLӇn 3/2010 Vӟi tұSWKѫ%Xәi câu hӡ hӳng NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmYLQKGӵ

ÿѭӧc nhұn giҧi nhҩt hӝLQKjYăQ+j1ӝL1KѭQJNK{QJGӯng lҥi ӣ ÿy

vӟi thiên chӭc cӫa mӝWQJѭӡi nghӋ Vƭ{QJOX{QERăQNKRăQYӅ sӭ mӋnh cӫa

mình vӟi cuӝFÿӡi Chính sӵ dҵn vһWÿyÿmYұt lӝn trong ông biӃWEDRÿLӅXÿӟn

ÿDXYj{QJÿmOjPPӝt cuӝFÿҥi cách mҥng bҧn thân cӫa mình vӟi chӳ QJKƭD

WKѫYăQEҵng cách thӱ sӭc mình ӣ thӇ loҥi tiӇu thuyӃt

7KѫFNJQJQKѭWLӇu thuyӃWQKjWKѫOX{QOX{Q³%R ăQNKRăQÿLWuPO ͅ yêu

ÿͥL´ tìm cái mӟi cái dӏ cho nhӳng sáng tҥo cӫDPuQK.K{QJNKyÿӇ nhұn ra

các tiӇu thuyӃt cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJFKҩWWKѫOX{QѭӟWÿҩm, chҩWWKѫÿy

FNJQJ Uҩt gҫQ QKѭ Oj FKLӃc bóng cӫa nhӳng tiӇu thuyӃt cӫa ông ThiӃW QJKƭ

muӕQÿӑc thҩu các sáng tác tiӇu thuyӃt cӫD{QJÿzLKӓi phҧi truy nguyên tìm

vӅ FiFViQJWiFWKѫFDFӫa ông ӣ JLDLÿRҥn khӣLQJX\rQEDQVѫ³7K˯Yjÿ ͥi

tuy hai mà m͡ t ± 7K˯YjWL ͋ u thuy͇ t tuy m͡ WPjKDL´ ÿyOjVӵ nhұp nhҵn rҩt

khó chiӃt khҩu trong các sáng tcs cӫa ông

7KѫOjNKӣi tiӇu thuyӃWOjÿtFKQKѭQJJҥch nӕi giӳDKDLÿRҥQÿҫu cuӕi

ÿyOҥi là nhӳng vùng xen canh giӳa các hҥt giӕng mang tên truyӋn ngҳn, bút

ký, tiӇu luұQĈѫQFӱ QKѭWUX\Ӌn ngҳn ĈL , bút ký Lͷ ng thͷ ng vͣ i ngàn

QăP Tuy nhiên nhӳng sáng WiFQj\FNJQJFKӍ là nhӳng nӃp rìa ven bӡ

FKѭDFyJuJӑi là phá cách so vӟi các ҩn phҭPÿѭѫQJWKӡLĈѭӧc trình diӋn

vӟi công chúng vӟi cái nhãn mác hoành tráng ³QKj WK˯´ NguyӉn Bình

3KѭѫQJ QKѭQJ ÿӡL NK{QJ DL ÿRiQ Pz ÿѭӧc chӳ ngӡ RӁ sang truyӋn ngҳn

không vӯa ý, quҽo sang bút ký không vӯa tҫm, rӗi lҥi viӃt tiӇu luұQ FNJQJ

chҷng công tâm Cuӕi cùng bӃn tàu rӝng lӟn vô hҥQÿӏnh cӫa tiӇu thuyӃWÿm

làm cho con tàu NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWKtFKURQJFKѫLSKҧi cұp bӃn và mҳc

QHRYƭQKYLӉn ChӍ có thӇ loҥi tiӇu thuyӃt, QѫLÿk\WKuWjLKRDFӫa NguyӉn Bình

thuyӃt: B̫ giͥ L1[E4XkQÿ ͡i nhân dân), tӯ ÿk\1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJ

bҳWÿҫu tiӃn công toàn lӵc bút lӵc cӫa mình vào thӇ loҥi tiӇu thuyӃt Và rӗi các

sáng tác cӫa ông ӣ thӇ loҥLQj\UDÿӡi ngày càng dӗn dұp vӟi mӝt mұWÿӝ ngày

mӝWGjLKѫLKѫQQKѭ: Vào cõi, Nhͷ QJÿ ͱa tr̓ ch͇ WJLj1J˱ ͥLÿLY ̷ng, Trí nhͣ

suy tàn, Tho̩ t kǤ thͯ y, Ng͛ i, Xe lên xe xu͙ ng Có thӇ khҷQJ ÿӏnh rҵng chӍ

trong vào hai thұp kӹ, NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmFyWiPWLӇu thuyӃWÿѭӧc ҩn

hành xuҩt bҧQÿӃn vӟi bҥQÿӑc.Có thӇ thҩy rҵng chӍ FyÿӃn vӟi mҧQKÿҩt tiӇu

thuyӃt thì bút lӵc cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJPӟi có mӝt luӗng sinh khí mҥnh

mӁ ÿӃQQKѭWKӃ

Ĉӗng hành vӟi lӕi cách tân tiӇu thuyӃt cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJFzQ

có các cây viӃt tiӇu thuyӃt cùng thӡi vӟL{QJ1KѭQJOӕi viӃWFiFKKjQKYăQ

FNJQJQKѭNӻ thuұt xӱ lý NguyӉQ%uQK3KѭѫQJUҩWÿӝc so vӟi các cây bút khác

ÿѭѫQJWKӡLĈLӅXQj\FNJQJGӉ hiӇu khi trong tâm lý cӫDQJѭӡi tiӃp nhұn các

ҩn phҭm cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJFKѭDEDRJLӡ thұt sӵ là dӉ ÿӑc Bӣi quy tө

ӣ các sáng tác cӫD{QJOjWLQKKRDYjWѭGX\Fӫa tiӇu thuyӃWÿѭѫQJÿҥi thӃ giӟi

hòa lҥLWURQJÿyÿLӇm lên là tiӇu thuyӃt Mӟi, tiӇu thuyӃt mini và tiӇu thuyӃt

hұu hiӋQÿҥi thӡLWKѭӧng

ĈL Wӯ chҩt quái muӕn lҥc loài không phҧi là mӝt bҧn thӇ sao chép,

không giӕng bҩt kǤ mӝt sinh thӇ khác cùng vӟi ý thӭc cá nhân và lòng tӵ tôn

rҩt cao.NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmPҥnh dҥQÿәi thay ngay tӯ chính bҧn thân

cӫa mình, tӯ ÿy Pj {QJ ÿѭD UDnhұQ ÿӏnh: ³7L ͋ u thuy͇ t Vi͏ t Nam và ti͋ u

thuy͇ WFiFQ˱ ͣc khác, v͉ b̫ n ch̭ t lͅ ra ch̻ ng c̯ n m͡ t phép so sánh nào c̫

Ti͋ u thuy͇ t cͯ DFK~QJWDÿmTXiÿ ͯ chͷng ch̩QJTXiÿ ͯ tͳ t͙QTXiÿ ͯ t͹ tin

vͣ LFRQÿ˱ ͥQJQyÿDQJÿL´>@1ӃXQKѭQKuQQKұn mӝt cách chӫ quan có lӁ

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿDQJQJ{QJQKѭQJFiLQJ{QJÿyÿDQJUҩt hӧp vӟi thӡi

ÿҥi khi mà nӝi lӵc cӫa tiӇu thuyӃt ViӋW1DPÿѭѫQJWKӡi là không hӅ nhӓ và

lép vӃ so vӟi thӡi cuӝc Hành trình cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿDQJÿLFyOӁ

ÿDQJÿ~QJKѭӟng, thұt khác lҥ dӏ biӋt mӟi mҿ QKѭQJFNJQJÿҫy tính hҩp dүn

ÿӕi vӟi bҥQÿӑc

ĈLӇm lҥLJLDWjLFNJQJ1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJFNJQJNK{QJÿӃn mӭFÿӗ sӝ

KRjQKWUiQJQKѭQJFiLWkPPjFiFҩn phҭP{QJFKRUDÿӡLÿmGҩy lên trong

OzQJ ÿӝc giҧ không ít nhӳQJ ÿLӅX WUăQWUӣ WLQ Wѭӣng vào mӝW WѭѫQJODL WѭѫL

sáng cӫDYăQÿjQ9LӋt Nam hұu hiӋQÿҥi Tӯ ÿk\YăQÿjQ9LӋt Nam lҥi xuҩt

hiӋn mӝt dҩu ҩn mӟi mӝt phong cách trҿ hóa mӟi vӟi lӕi mòn tiӇu thuyӃt

QKѭQJNK{QJFNJNӹ Pjÿҫy tính cách tân mang tên NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

Ӣ nhӳng tiӇu thuyӃWÿҫXWD\FKѭDWKұt sӵ xuҩt sҳc cӫa mӝt kҿ nhұp môn

vӯDFKkQѭӟt chân ráo chұp chӳng vào nghӅ vӟi B̫ Giͥ i và Vào Cõi QKѭQJ

nhӳQJGѭkPPj1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJÿmÿӇ lҥi là không hӅ nhӓĈӃn Nhͷ ng

ÿͱa tr̓ ch͇ t già FNJQJWD\E~Wҩ\QKѭQJVӵ lӝt xác quҧ OjSKLWKѭӡnJQJѭӡi ta

nhұQUDÿk\OjPӝt tay bút khá cӭng, cӯ khác xa vӟi các ҩn phҭm khӣLÿҫu

RӗLÿӃn 1J˱ ͥLÿLY ̷ng, Trí nhͣ suy tàn bҥQÿӑc lҥi nhұn ra mӝt NguyӉn Bình

3KѭѫQJÿDQJWKăQJKRD WKұt sӵ trên mҧQK ÿҩt muôn màu tiӇu thuyӃW %ѭӟc

sang Tho̩ t KǤ Thͯ y cái tên NguyӉQ%uQK3KѭѫQJQKѭORҥt sҩm vang trӡi trên

YăQÿjQ9LӋW1DPÿѭѫQJWKӡL9jÿL[X\rQVXӕt tӯ NgӗLÿӃn Xe lên xe xuӕng

cái tên NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJÿmTXiTXHQ WKXӝc vӟL ÿӝc giҧ ViӋt Nam Tӯ

ÿk\GzQJFKҧy tiӇu thuyӃt cӫa ViӋt Nam lҥi vinh danh mӝt cây bút mӟi mang

tên NguyӉQ%uQK3KѭѫQJYӟi mӝWNKXQJKѭӟng mӟLPrFiFKWkQÿҫy táo bҥo

TiӇu thuyӃt Xe lên xe xu͙ ng VDXÿѭӧFÿәLWrQWKjQK³Mình và h͕ ´ ÿѭӧc

nhà xuҩt bҧn trҿ tái bҧQYjRQăPÿѭӧc các nhà nghiên cӭXFNJQJQKѭJLӟi

SKrEuQKYăQKӑFÿiQKJLiOjÿӍnh cao trong các sáng tác cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJ7KHRÿiQKJLiFӫDQKjYăQQKjEiRPh̩ m Phú Minh nguyên là chӫ

bút cӫa Tuҫn san thӃ kӹ 21: ³7{LFy\rXF ̯u anh cho xem b̫n th̫o, thì ngay

VDXÿyDQKJ ͧLWRjQYăQFX ͙n truy͏ n qua email tͣ i cho tôi Sau khLÿ ͕c xong

thì tôi quy͇ Wÿ ͓ nh ngay là ph̫ i in cu͙ QQj\ĈyOjP ͡t tình c̫m r̭WYăQQJK ͏

v̵ y thôi chͱ tôi không có phân tích v͉ lͥ i l͟ ´Ngay sau khi vӯDÿѭӧc xuҩt bҧn

³Mình và h͕ ´ ÿmQJD\Oұp tӭc gây tiӃng mӝt tiӃng vang không hӅ nhӓ trong

OjQJYăQKӑc ViӋt Nam tӯ WUѭӟFÿӃn nay vүn khoác trên mình mӝt diӋn mҥo

NKiWƭQKOһng Bҵng mӝt lӕi cách tân khá hӧp phông, lҥLÿiQKÿ~QJYjRÿLӇm nóng rang cӫa tiӃn trình lӏch sӱ ViӋt Nam trҧLGjLFNJQJQKѭPӝt hiӋn thӵc vӅ

xã hӝLYjFRQQJѭӡLÿDQJJҫQQKѭWKӕi nát Trong cuӝc hành trình lên xuӕng

nhӑc nhҵQÿLWuPMình là ai ?h͕ là gì?trong các chiӅu kích mênh mông ngang

dӑc cӫa không thӡi gian, cӫa quá khӭ và hiӋn tҥi bӏ lүn trӝn xào xáo mӝt cách

hӛn loҥn Ngұp trong miӅn hoang cӫa vô thӭc là cách sáng tҥo cӕt truyӋn rҩt

ÿӝc cӫa tҳc giҧ, rӗi cách xây dӵng nhân vұt mӝWFiFKÿLӇPVѫNK{QJWҧ, mӝt

lӕi dөng ngôn ngӳ FNJQJNKiGӏ biӋt thông tөF«Wҩt cҧ ÿmOjPQrQPӝt ³0uQK

và h͕ ´ mӝt thӭ YăQFKѭѫQJPDQJWURQJPuQK ³G ̭u ̭n cͯa s͹ FiFKWkQ´ So

vӟi các ân phҭPWUѭӟc ³0uQKYjK ͕´ ÿѭӧFFRLOjÿӍnh cao nhҩWOjQѫLKӝi tө

trӑn vҽn và viên mãn nhҩt cӫa mӝt cây bút giàu nӝi lӵc NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

Khҧo sát tiӃn trình sáng tҥo cӫa cây tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJqua các tiӇu thuyӃt bҵng các lát cҳWTXDSKѭѫQJSKiSJLҧi phүu cҩu trúc vӟi

tuyӃn chung là kӻ thuұt viӃt thì có thӇ nhìn nhұn mӝt cách lӝ diӋn,Thͱ nh̭ t,

hҫu hӃt các sáng tác cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿLWӯ B̫ GiͥLÿ ͇ n Mình Và h͕

ÿӅu rҩWÿӝFÿiRYӟi lӕi cҩu trúc song hành khác xa so vӟi lӕi viӃt truyӅn thӕng

cӫDFiFYăQQKkQWUѭӟc 1975 Các mҥch truyӋQÿDQ[HQOүn nhau, móc nӕi vӟi

nhau mӝt cách chҵng chӏWQKѭPҥng nhӋn Tӯ cҩXWU~FÿyQyEDRFKӭa mӝt hiӋn thӵc xã hӝLYjFRQQJѭӡi mӝt cách rҩt tham lam ³QJ ͛n ng͡Q´ giӳDÿҫy

rүy nhӳng hӛn tҥp dung tөc cӫDÿӡLWKѭӡQJ1KѭQJKLӋn thӵc ӣ ÿҫy là mӝt

hiӋn thӵc vӥ NK{QJÿѭӧc bӕ trí mӝt cách logic mà nó là mê cung cӫa nhӳng

ma trұQSKiSÿҫy biӃn ҧo Cách thӇ hiӋn ҩy cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJOjGөng

ý cӫa ông là nhҵm bӝc lӝ cho kǤ ÿѭӧc hiӋn thӵFÿӡi sӕQJYjFRQQJѭӡi hôm

QD\ÿҫy nhӳng trҳc và lo âu hoài nghi ³1JX\ ͍ Q%uQK3K˱˯QJOjP ͡t trong s͙

ít nhͷ QJQKjYăQFyêWK ͱc trong vi͏ c sáng t̩ o c̭ u trúc cͯ a ti͋ u thuy͇ W´và

không thӇ phӫ ÿӏnh lӕLFKѫLFҩu trúc này cӫa ông là mӝt hành trình mӟLÿLOjP

mӟi lҥLYăQFKѭѫQJFӕ WuQKÿӕi thoҥi lҥi lӕi viӃt truyӅn thӕng bҵng mӝt cách

KjQKYăQSKLWUX\Ӆn thӕng cӫa mình nhҵm tҥo nên mӝt dҩu ҩn hoàn toàn riêng

WUrQ YăQ ÿjQ 9ăQ Kӑc ViӋW 1DP ÿѭѫQJ WKӡi Thͱ hai, ÿy Oj OӕL FKѫL PDQJ

thuұt ngӳ kӃt cҩu cӫD{QJFNJQJUҩWÿDGҥng biӃn ҧRNK{QOѭӡng VӟLWѭGX\

ÿӡi là mӝt cuӝFFKѫL{QJPrKRһFQJѭӡi dө dӛ QJѭӡLFKѫLGҩn thân vào mӝt

cuӝFFKѫLPjGRFKtQKWD\{QJWҥRUDYjDLFNJQJFyTX\Ӆn chiӃn thҳng Chính

ÿLӅXÿyPjWURQJFiFViQJWiFFӫa mình, NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmUҩt tұn lӵc

ÿӇ tҥo ra ӣ mӛLÿӭa con cӫa ông là mӝt kiӇu hòa phӕi kӃt cҩu khác nhau thұt

biӋt lұS WURQJ ÿӗng trùng Trong các sáng tác này, chӫ ÿӏnh cӫDQKjYăQ Oj

luôn luôn xây dӵng mӝt kiӇu kӃt cҩu theo lӕLÿӗng hiӋn, móc lӕLÿҧRQJѭӧc

giӳa giӳa không thӡLJLDQWѭѫQJODLKLӋn tҥi và quá khӭ hoһFKRiQÿәi Và lӝ

WURQJÿyQәi lên có thӇ là hai ba hoһc là bӕn tuyӃn hoһc là tiӇu thuyӃt lӗng

trong tiӇu thuyӃt truyӋQWѭӣQJQKѭOjWiFKUӡLNK{QJÿӗng nhҩWYjÿLӇPÿһc

biӋWOjQyÿѭӧc xây dӵng dӵa trên dòng ý thӭc cӫa bҧn thӇ các nhân vұt trong

ÿӑFQJѭӡLFKѫLYӅ ÿtFKQKѭQJÿyOҥi là chҩW[~FWiFÿӇ tiӃQWUuQKWѭGX\WURQJ

bӝ não con nguӡL ÿzL Kӓi phҧi hoҥW ÿӝng mӝt cách cao nhҩt nhҩWĈy Oj Vӵ

thành công cӫa ông Bҵng nhӳng thӱ nghiӋPEDQVѫQKѭQJY{ cùng hiӋu quҧ

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmÿHPÿӃn mӝt sӵ mӟi mҿ WURQJFiFKFKѫLFӫDYăQKӑc

phá vӥ ÿLOӕLFKѫLFә ÿLӇQ[ѭDFNJQKjPFKiQThͱ ba, trong các ҩn phҭm tiӇu

thuyӃt cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJOX{QGj\ÿһc các yӃu tӕ kǤ ҧRGX\WkPÿyOj

ÿLӇm khác biӋWFăQEҧn cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJYӟi các cây bút cùng thӡi

Có thӇ nói yӃu tӕ kǤ ҧRÿmWUӣ thành mӝt con dao sҳc nhӑn trong viӋc chuyӇn

tҧLWѭWѭӣng, trong lӕLWѭGX\QJKӋ thuұWKuQKWѭӧng cӫDQKjYăQ7URQJFiF

sáng tác cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ\Ӄu tӕ kǤ ҧo, duy tâm phi lý tính hiӋn ra

mӝt cách lӗng lӝn ngay chính diӋn hiӋn thӵc chӭ không phҧi là mӝt yӃu tӕ

khuҩt lҩp YӃu tӕ kǤ ҧo trong tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJNK{QJFKӍ ÿұm

ÿһFPjQyFzQGj\ÿăFWURQJFKLӅu kích không ± thӡLJLDQÿLӅXÿyFNJQJQKҵm

thӇ hiӋn mӝt cҧm quan vô cùng mӟi mҿ vӅ nhân sinh quan và thӃ giӟi quan

Chính nhӳng yӃu tӕ kǤ ҧRQj\FNJQJJySSKҫn tҥo nên mӝt diӋn mҥo mӟi, mӝt

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJUҩt khác thӡi Chҩt kǤ ҧo trong các sáng tác cӫa NguyӉn

%uQK3KѭѫQJFzQWKӇ hiӋn rҩt rõ trong yӃu tӕ ngôn ngӳ NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ

ÿmYұn dөng rҩt linh hoҥt các phó tӯ mang tính chҩWÿӝt biӃn, các cөm tӯ giàu

tính chҩWY}ÿRiQQKӳng ký hiӋu ngôn ngӳ lҥ«Yӟi tҫn sӕ rҩt cao Bҧn thân

ngôn ngӳ cӫa các sáng tác tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWX\Uҵng không

mang chҩt kì ҧR QKѭQJ Gѭӟi ngòi bút rèn duӛi cӫa ông ngôn ngӳ lҥi thҩm

nhuҫn màu kǤ ҧo

DүXÿmWKҩu hiӇu cách tân là mӝWWUzFKѫLQKLӅX³WKѭѫQJYRQJ´YjÿDVӕ

nҥQQKkQJm\E~WWUѭӟc cái Mӟi là khá nhiӅX1KѭQJ1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJ

vӟi nhӳng ҩn phҭPÿҫy mҥo hiӇm cӫDPuQKÿmGiPÿѭѫQJÿҫXGiPFKѫLPӝt

WUzFKѫL\Ӈu mӋnh mang tên sӕ phұQÿӇ thӇ hiӋn cho kǤ ÿѭӧc sӵ tài hoa giӳa

.K{QJNKyÿӇ ÿiQKJLiUҵng hành trình cách tân nghӋ thuұt tӯ hình thӭc

ÿӃn nӝi dung cӫa nhà tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJOjPӝt quy luұt vұn

ÿӝng mang tính tҩt yӃu trong tiӃn trình lӏch sӱ YăQKӑc ViӋt Nam Hành trình

cách tân này nó thӓa mãn rҩWÿ~QJQKXFҫu cӫa thӡLÿҥi, và rҩt thuұn lӁ cӫa sӵ

phát triӇn ³NK{QJÿ ͝i mͣi thì làm sao mà ti͇ n tͣ L´và muӕn hiӋn tӗn là phҧi

mӟi Mӟi không phҧi là vӭt bӓ hoàn toàn bҧn chҩt cӫDFiLFNJPj0ӟi phҧi

dӵa trên nhӳQJ ÿһF WtQK ѭX YLӋt có tính kӃ thӯa tӯ FiL FNJ9j 1JX\Ӊn Bình

3KѭѫQJÿmWKұt sӵ ÿLÿ~QJKjQKWUuQKPjPuQKÿmWLrQÿӏnh Bҵng nhӳng thӇnghiӋm mӟi vӅ kӻ thuұt tiӇu thuyӃt: xây dӵng kӃt cҩu, cӕt truyӋn, ngôn ngӳ,

giӑQJÿLӋu, sӱ dөng yӃu tӕ kǤ ҧo, trong xây dӵng không gian, thӡi gian., nhân

vұW«1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJÿmWKұt sӵ thành công vӟi nӛ lӵc cách tân.³7L ͋ u

thuy͇ WOjOmQKÿ ͓ a cͯ a nhͷ ng cu͡ FFK˯L´hành trình cách tân nghӋ thuұt cӫa

QKj ÿDP Pr WLӇu thuyӃt trҿ Qj\ ÿmҧQK Kѭӣng rҩt sâu rӝQJ ÿӃn ý thӭF Wѭ

WѭӣQJFiFKVX\QJKƭYjYLӃt cӫDFiFQKjYăQÿѭѫQJWKӡi và buӝc hӑ phҧi cách

WkQWKD\ÿәi lҩy NguyӉQ%uQK3KѭѫQJOjPWҩPJѭѫQJSKҧn chiӃXÿӇ tiӃn lên

[XQJSKRQJÿҥWÿѭӧc nhӳQJÿӍnh cao mӟi trong thӃ cuӝFYăQKӑFQѭӟc nhà

vүQÿDQJFzQUҩt nhiӅu các yӃu tӕ cӫa sӵ hӛn dung tri thӭc khoa hӑc

ĈLPӝt chһng dài xung phong vӟi thӇ loҥi cә ÿLӇn nhҩWOjWKѫUӗLÿӃn

tiӇu luұn, truyӋn ngҳn, bút ký và bҳt gһp mҧQKÿҩt muôn màu tiӇu thuyӃt kҿ

lөc lâm giang hӗ ѭDURQJUXәLÿmTX\ӃWÿӏnh dӯng chân lҥLÿӇ khai phá.Và tӯ

ÿk\YăQÿjQ9ăQKӑc ViӋt Nam hiӋQÿҥi có mӝWQKjYăQPrFiFKWkQYӟi mӝt

kӻ thuұt viӃt tiӇu thuyӃt siêu dӏ trình làng Hành trình sáng tҥo nghӋ thuұt ҩy

sӁ vҩp nhiӅXWUăQWUӣ NKyNKăQFNJQJOҳPQKѭQJEҵng sӵ tӵ tôn vӟi cái tâm

chân chҩt qua tӯng trang viӃt thì NguyӉQ%uQK3KѭѫQJVӁ là mӝWÿӝng lӵc vô

FNJQJYƭP{JySSKҫn không nhӓ tҥo nên mӝt khӕi nӝi lӵc to lӟn thúc bách

9ăQKӑc ViӋW1DPÿLOrQÿәi mӟi

CHƯƠNG 2 DẤU ẤN HẬU HIỆN ĐẠI TRONG ³0Î1+9¬+ ͔´

CỦA NGUYỄN BÌNH PHƯƠNG NHÌN T Ừ TƯ DUY NGH Ệ THUẬT

2.1 Cả m quan về chiế n tranh

2.1.1 M͡ t thͥ i kì hào hùng b͓ ³P ̭t ḓX´

9ăQKӑc là mӝt bӝ mһt méo mó cӫa lӏch sӱ9ăQKӑc và lӏch sӱ là hai

yӃu tӕ tuy tách rӡi nhau, hDLOƭQKYӵc hoàn toàn khác biӋWQKDXQKѭQJFK~QJFNJQJYӯDOjÿӝng lӵc vӯa là chiӃFÿzQEү\WѭѫQJWiFOүn nhau cùng phát triӇn

mӝt cách bӅn vӳQJĈӗng hành cùng vӟi các nhà tiӇu thuyӃt mang nһng các

cҥnh khía cӫa lӏch sӱ QKѭ%ҧo Ninh, NguyӉn Huy ThiӋSĈһnJ7KkQ«&k\

tiӇu thuyӃWFzQ³WUҿ´1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJFNJQJÿmFKӑn cho mình mӝt sân

FKѫLULrQJWUrQKjQKWUuQKWLӇu thuyӃt cӫa mình Cùng là mҧng tiӇu thuyӃt lӏch

sӱ QKѭQJ1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJYӟi chҩW³Gӏ´FӫDPuQKÿmFKӑn cho cách sáng

tác cӫa mình trên con ÿѭӡng sáng tҥo riêng mӝt thӡLÿLӇm lӏch sӱ rҩt ³QK ̩\´

Cuӝc chiӃn tranh biên giӟi ViӋt ± Trung 1979, mӝt cuӝc chiӃQPjGѭӡQJQKѭ

ÿӕi vӟi nhӳng thӃ hӋ trҿ thanh niên ViӋt Nam là mӝt dҩu hӓi rҩt lӟn.Nhӳng

vӃt sҽR Pj Qy ÿӇ lҥi trong tâm hӗn ViӋW 1DP Gѭӡng nKѭ FNJQJ Uҩt ³QK ̩W´

1KѭQKuQQKұn vҩQÿӅ tӯ rҩt nhiӅu phía cӫa các chuyên gia nӃu trong cuӝc

chiӃn này, bên phía ViӋt Nam thҩt trұn sӁ QKѭ Oj³EmLQ˱ ͣc b͕t x͝ tó t vào

m̿ t cͯ a v͓ DQKKQJ´ Còn bên phía Trung Quӕc lҥi nhұQÿӏnh: ³.K{QJWKDP

v͕ ng dù ch͑ m͡ t ṱ Fÿ ̭t Vi͏ W1DP´mà chӍ muӕn ³' ̩y cho Vi͏ t Nam m͡ t bài

h͕ F´ Dù sӵ thұWFyÿ~QJKD\VDLWӯ hai phía thì Hà Nӝi và Bҳc Kinh mӛi bên

tiӅn tuyӃQÿӅu có cái lý riêng cӫa mình Xuyên suӕt thӡi gian tuyӃn tính cӫa

lӏch sӱ thì cuӝc chiӃQÿmWUҧi qua quá khӭ rҩt GjL  QăP QKѭQJ QKӳng vӃt

tích cӫa nó thұt sӵ là rҩt ³QKzH´NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ ÿm Uҩt tinh túy khi

chҥm viӃt rҩWÿ~QJYjRWKӡLÿLӇm nóng nҧy này Ngay lұp tӭc khi ҩn phҭm

³;HOrQ[H[X ͙QJ´ ÿѭӧc công bӕ YjRQyÿmWҥo nên mӝWGѭFKҩn khá

lӟn trong lòQJFiFÿӑc giҧ \rXYăQKӑFFNJQJQKѭFiFQKjQJKLrQFӭu và phê EuQKYăQKӑFÿѭѫQJWKӡi

Ĉѭӧc mang mӝt nhãn mӟi vӟi nhà xuҩt bҧn trҿ, ³0uQKYj+ ͕´ tӯ cái

WrQFNJ³;HOrQ[H[X ͙QJ´ vӟi nӝLGXQJNK{QJÿәLÿmQKұQÿѭӧc giҧLWKѭӣng

FDRTXêÿӃn tӯ HӝLQKjYăQ9LӋW1DPQăPĈyOjPӝt vinh dӵ rҩt lӟn

ODRÿӕi vӟi mӝWQKjYăQUҩt trҫPWƭQKYjtWӗQjRQKѭ1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJ

Cuӝc chiӃn tranh biên giӟi ViӋt Trung nә UD YjR QăP  Yj NӃt thúc vào

QăPNpRGjLVXӕWQăPYӟi nhiӅu diӉn biӃn rҩt khӕc liӋt Trong ³0uQK

và h͕ ´ NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmWiLKLӋn lҥi cөc diӋn cӫa cuӝc chiӃn này qua

nhӳng dòng hӗi ӭc cӫDQJѭӡLDQKWUDLÿѭӧc viӃt trong nhұWNêFNJQJÿmWӯng

dҩQWKkQÿӡi lính cӫa mình ӣ chiӃQWUѭӡng này.Và tӯ nhӳng chuyӃn ³;HOrQ

xe xu͙ QJ´ ÿӏnh mӋnh cӫa nhân vұt mang tên HiӃu, qua nhӳng trҧi nghiӋm cӫa

bҧn thân Theo dòng hӗi ӭFPѫKӗ Kѭҧo cӫa nhân vұWQJѭӡi anh, cuӝc chiӃn

ÿѭӧc diӉn biӃn lҥi qua hai cuӝc, mӝt cuӝF ÿѭӧc mang tên Tháng 2 và mӝt

cuӝc mang tên Tháng chín vӟi nhӳQJKѭҧnh mang phông màu cӫa máu và

ÿҫy xác chӃt

Vӟi trҧi nghiӋm cӫa chính mình qua nhӳng vùng hoang ký ӭF ÿѭӧc

thuұt lҥLTXDQJѭӡi em HiӃX7KuQJѭӡi anh trai cӫa nhân vұWÿmFyY{YjQJ

nhӳng chiӃn công hiӇQKiFKFQJÿӗQJÿӝi ӣ chiӃQWUѭӡng biên giӟi trҧi dӑc

qua các tӍnh LҥQJ6ѫn, Lào Cai, Cao BҵQJ«7ҥLWKXQJONJQJÿѭӧc mang tên

Oan Khuҩt chӍ vӟi ³ViXP ͙QJ´ còn sót lҥi cӫa mӝWÿҥLÿӝLWURQJÿyFyQJѭӡi

anh HiӃXÿmFKһn cuӝc tiӃn công cӫa Hӑ vӟi thiӃt giáp và mӝt lӵFOѭӧng bӝ

binh hùng hұu suӕWQăPQJj\WUӡi mà không tiӃQOrQÿѭӧc dù chӍ mӝWEѭӟc

Trong mӝt lҫQ Oѫ ÿҧn ngӫ quên mӝW ÿҥL ÿӝi còn sót lҥi bӕQ QJѭӡi cӫa anh

HiӃXÿmÿӇ cho Hӑ lӑWTXDWKXQJONJQJ2DQNKXҩt và bӏ thám báo cӫDÿӏch phát

hiӋQQKѭQJYӟi bҧQOƭQKFӫa mӝWQJѭӡi lính chӍ bҵng dao, nhóm cӫa anh HiӃu

ÿmKҥ gөc rҩt gӑn ba tên thám báo cӫa HӑĈӕi diӋn vӟi cái chӃt rҩt gҫn khi bӏ

bҳWOjPWELQKQKѭQJEҧQOƭQKNLrQFѭӡng cӫDQJѭӡi lính muӕQÿѭӧc sӕng

trӛi dұy trong lòng mӝt cách mãnh liӋt, vӟi quyӃWÿӏnh táo bҥo, anh HiӃu ³

7DRQJKƭO~FWU˱ ͣc tao không dͱt khoát nên b͓ b̷ t, l̯ n này cͱ li͉ u m͡ t phen

[HPVDR´[24, tr220], khi hai tên Khӵa áp tҧLDQKVѫVҭ\DQKÿmYQJFKҥy

QKѭQJYүQNK{QJWKRiWYjGÿmÿѭӧFăQEiQJV~QJUҩt nhiӅu, suýt mҩt mҥng

QKѭQJê FKt PXӕn thoát hiӇm trong anh vүn không hӅ nguôi giҧP« Ĉy Oj

nhӳng trҧi nghiӋm rҩWÿҫ\ÿӫ cӫa mӝWQJѭӡi lính chính quy trên chiӃQWUѭӡng

biên giӟLÿҫy khӕc liӋt này

Trong cuӝc chiӃQÿҫ\FăPJRQj\NK{QJFKӍ ghi dҩu lҥi dҩu vӃt chiӃn

trұn cӫa nhӳQJQJѭӡi lính mà còn có cҧ nhӳng vӃt tích cӫa nhӳng chiӃn công

³Y{GDQK´ Áng ngӳ mӝWÿӝc thӃ trên cao dòm xuӕng tӱ lӝ duy nhҩt vào thӏ

trҩn chính tҥLQѫLÿk\&ұu cӫa nhân vұt HiӃu cùng vӟi ông bҥn cӫa mình khi

ÿyOjFKӍ KX\SKyGkQTXkQÿmFKһn giһc ӣ ÿӏDÿLӇm này suӕWKDLQJj\KDLÿrP

mà không tên nào lӑWTXDÿѭӧc Hòa cùng vӟi nhӳng chiӃn tích bӏ lãng quên

cӫa cұu HiӃu là nhӳng chiӃn công âm thҫm lһng lӁ cӫDÿ{LYӧ chӗQJQJѭӡi

ÿjQ{QJGkQWӝc Dao, chӗng bӏ câm làm nghӅ diӋt chӫQJWUăQ³1ăPÿyNKLK ͕

kéo quân sang, dân ch̩ \QK˱Y ͓ t v͉ [X{LWKuQJ˱ ͥLÿjQEj ̭y, sau khi gi̭u con

dao vào hang núi cùng vͣ i vô s͙ O˱˯QJ WK ͹F GQJ ÿ ͯ trong n͵D WKiQJ ÿm

l̿ ng lͅ cùng ch͛ QJFKLDOjPKDLK˱ ͣng trͧ v͉ huy͏ n Thͥ LJLDQÿ ͓ FKÿyQJO ̩i,

quân báo cͯ D 4XkQNKX ÿ˱ ͫc c͵ OrQ WKiP WKtQK ÿm EiR Y ͉ Oj ÿ ͓ ch có bi͋ u

hi͏ n ho̫ ng lo̩ QOX{QFăQJWK ̻ng vì v̭p ph̫i m͡t l͹FO˱ ͫng nh͗ l̓ QjRÿ ̭y

cͯ Dÿ ͓ DSK˱˯QJ4XkQNKXK ͗i t͑ nh, t͑ nh h͗ i huy͏ n, huy͏ QEiROjÿmU~WK ͇ t l͹ FO˱ ͫQJUDYzQJQJRjL«´ [24, tr119] ĈӃn khi Hӑ rút, quân chӫ lӵc cӫa ta

lên chiӃm cӭ ÿӏa bàn bà cùng vӟi chӗQJ ÿyQ Eӑ con trҿ tӯ hang trӣ vӅ Bà

cùng chӗQJÿmEӏ chính quyӅn ҩn vào sә ÿHQYӟi nhӳng hành tung kǤ bí cӫa

PuQK9jÿӃn NKL³FK ͯ t͓ ch huy͏ n tͣ i g̿ p th̻ ng vͫ ch͛ ng h͕ ´ thì bà không

nói không rҵQJÿmKҩt ông ta lên vai vác chҥ\YjRNKHQ~LĈӃn mӝt hõm núi

bà hҩt ông ta xuӕQJÿyWKuPӑi chuyӋn mӟi vӥ lӁ ra Bà cùng vӟi chӗng mình

ÿmOҩy thӫ cҩp cӫDPѭӡi bҧy tên lính Tàu mà chӍ bҵng mӝt nhát dao sҳc lҽm

1KѭQJNKLÿѭӧc HuyӋn và tӍQKÿӅ nghӏ NKHQWKѭӣQJKXkQFKѭѫQJFDRTXêWKuhai vӧ chӗQJÿҫy bí hiӇm này lҥi phӟt lӡ mӝt cách rҩt lҥnh nhҥt

Cuӝc chiӃn biên giӟi ViӋt Trung 1979 diӉn ra không chӍ ngӗn ngӝn vӟi

nhӳng chiӃn công hoành tráng và âm thҫm cӫa quân dân ta mà còn khҳc ghi

nhӳng thӫ ÿRҥn vô cùng tàn ác và man rӧ cӫa Hӑ ³7U˱ ͣc khi rút h͕ phá s̩ch

VjQKVDQK1KjNK{QJÿ ͙WPjFK˯LWUzRiL ăPOjFK ̿Wÿ~QJFiLF ͡t trͭ ͧ giͷa

r͛ Lÿ ̩SFKRÿ ͝«% ͕n ̭\OjYXDÿ ͋ X«WKjÿ ͙t ḿ nó h͇ WÿLO ̩i s̩ch sͅ , mình

có làm l̩ LFNJQJÿ ͩ1yÿiQKV ̵p, mình v͉ d͕ n mͣ i kh͝ «´[24, tr49] Trong

tiӇu thuyӃW³Mình và h͕ ´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJ+ӑ hiӋn lên không chӍ

vӟi ³SKi´ mà còn rҩt ³iF´ gҳn liӅn vӟi man rӧ.KLÿmFKtQKWKӭc là mӝt tù

ELQKFNJQJQKѭQKӳQJQJѭӡi lính xҩu sӕ nhҩt anh trai HiӃu bӏ nhӳng tên Tàu

Khӵa tұp trung vào mӝt trҥi giam mà ӣ ÿk\WKӭ ánh sáng duy nhҩt là ³&iL{

WK{QJJLy Ep Wt KLQ WUrQJyF FăQ SKz ng bi͇ n thành cái ch̭ m sáng xanh mͥ

mͥ´>WU@WKӭ niӅm tin hy vӑng duy nhҩt le lói trong lòng nhӳQJQJѭӡi

lính Cái cách mà chính phӫ Trung QuӕFÿӕLÿmLÿӕi vӟi các tù binh ViӋWFNJQJ

rҩt hұu ³+ ͕ cho b͕QDQKăQViQJJL ͙QJQK˱FKRO ͫQăQVDXÿyO ̩i d͛n ṱt c̫

vào trong nhà khóa c͵ a l̩ i´>WU@1KѭWKѭӡng nhұt cӭ mӛi ngày trong

toán tù binh cӫa anh trai HiӃX Fy ED QJѭӡL ÿѭӧF ÿѭDÿL KӓL FXQJ Ĉӧt hӓi

cung ҩy diӉn ra theo trҧi nghiӋm cӫa anh HiӃu gӗn có bӕQÿӧWĈӧWÿҫXÿLED

vӅ EDÿӧt thӭ KDLÿLED vӅ KDLÿӧt thӭ EDÿLEDYӅ EDYjÿӧt thӭ WѭNK{QJDL

trӣ vӅ Theo cách trҧ lӡi cӫa nhӳQJQJѭӡi vӅ ³+ ͕ b̫o b͓ h͗ i cung, cͭ th͋ là

h͗ i phiên hi͏ Xÿ˯QY ͓ , chͱ c vͭ TXrTXiQVDXÿyWKuNL ͋ m tra sͱ c kh͗ H´ QKѭQJ

ÿLӅu thú vӏ OjEDQJѭӡLÿӅu ӣ ba gian phòng biӋt lұS+RDQJPDQJÿӃn tӝWÿӝ

nhóm tù binh còn lҥi không biӃWÿӗQJÿӝi gӗPViXQJѭӡLÿmEӏ Hӑ ÿѭDÿLÿkX"

VӅ ÿkX"+D\ÿmEӏ thӫ tiêu Và sӵ viӋFÿmÿѭӧc phát giác vӟi nhӳng giây phút

WzPzÿҫ\GNJQJFҧm cӫa mӝWQJѭӡi lính tên Hán ³+iQN ͋ b͓ h͗ i cung ͧ m͡ t

FăQSKzQJFNJQJQK ͗ VDXÿyWKuFyEiFVƭYjRNKiPV ͱc kh͗H7D\EiFVƭFK ̵p

ngón tr͗ và ngón giͷ a vào r͛ i lu͛ QUDVDXiSYjRÿR ̩n g̯Qÿ ͙t s͙ng cu͙i cͯa

Hán nghe ngóng r͛ i l̷ Fÿ ̯XÿLUD7D\K ͗i cung c̯m t̵p gi̭\ÿX ͝i theo tay

EiFVƭ&zQP ͡t mình, Hán tranh thͯ quan sát xung quanh, phát hi͏ n ra bͱ c

W˱ ͥQJQJăQY ͣi phòng bên có cái l͟ nh͗ Hán nhòm qua l͟ ̭y thì th̭y sáu cái

[iFQJ˱ ͥi tr̯n tru͛ng n̹m ngay ng̷n sát vͣL FKkQW˱ ͥng bên kia, xác nào

FNJQJE ͓ m͝ phanh ra Hán b̫ o lúc ̭ y Hán run quá, chân tay ch̫ \QKmRQJKƭ

r͛ i ch̷ FPuQKFNJQJY ̵\«´[24, tr266] Qua lӡi tӵ thuұt cӫa Hán vӟi dòng ký

ӭc cӫD QJѭӡi anh, không hiӇu nhӳng tù binh ViӋW ÿm Eӏ quân Tàu làm gì

QKѭQJFiLFiFKWKӫ tiêu tù binh cӫa hӑ quҧ là man rӧ ÿҫy dã man cӫa loài thú

³[iFQjRFNJQJEӏ mә SKDQKUD´

TrҧLTXDKѫQQăPÿҩu tranh dӵQJQѭӟc và giӳ Qѭӟc cӫa dân tӝc

Có nhӳng cuӝc chiӃn hào hùng mang trong mình nhӳng sӭ mӋnh thiêng liêng

cӫa lӏch sӱ cao cҧ ÿmÿѭӧc khҳc ghi trên diӉn trình lӏch sӱ cӫa dân tӝF1KѭQJ

FNJQJFyNK{QJtWFiFFXӝc chiӃQÿmOһng lӁ ÿLYjRQKӳng ³QJmNKX ̭W´cӫa sӵ

lãng quên Khuҩt lҩSNK{QJFyQJKƭDOjEӏ mҩt, lӏch sӱ FNJQJQKѭYăQFKѭѫQJ

bӅ nәi cӫDQyFKѭDEDRJLӡ OjYƭQKFӱu nhӳng con sóng ngҫm bên trong luôn

âm thҫm bӅn bӍ vӛ NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ ÿm Uҩt ³WLQK´ khi chҥm bút vào

YQJ³QKҥy cҧP´Qj\³Pӝt thӡi kǤ hào hùng bӏ mҩt dҩX´0ҩt dҩu ӣ ÿk\Gѭӟi

cách chҳp bút cӫa cây tiӇu thuyӃt NguyӉQ%uQK3KѭѫQJӣ rҩt nhiӅXSKѭѫQJ

diӋQQKѭQJFKtQK\ӃXFNJQJYүn là nhӳng nét ³QKzH´³ OHP´ QKѭFiFKPjQy

bӏ ³P ͥ´ qua nhӳng dòng hӗi ӭc cӫDQJѭӡi anh HiӃu, qua nhӳQJFRQQJѭӡi

mà anh tiӃp xúc trên chuyӃQ[HOrQ«Wҩt cҧ FNJQJ FKӍ là nhӳng mҭu chuyӋn

³Y ͭQ´ nhӳng lát xҳt vô cùng ³P ͗QJ´ không có chӭng cӭ xác thӵc mӝt cách

chân thӵc, lӏch sӱ FNJQJQKѭNKRDKӑc thӵc nghiӋPOX{QÿzLKӓi yӃu xác thӵc

1KѭQJFiLFiFKPj1JX\ӉQ%uQK3KѭѫQJNLӃn tҥo, phөc dӵng vӅ ³P ͡t thͥi kǤ

hào hùng b͓ m̭ t ḓ X´ ӣ bình diӋn trөc không thӡi gian, chiӃn tích, con

QJѭӡLFNJQJJLӕQJQKѭiPҧnh cӫDDQKOj³iQJPk\´WU{LOѫOӳng trên bҫu

trӡi chӍ in dҩu mӝt lҫn rӗi biӃn dҥQJQyÿӗng nhҩt vӟi bҧn thӇ hoang vu cӫa

núi rӯng Tây BҳFÿҫ\ÿiYjÿiPDQJFKӭDÿҫ\KѭKѭҧo ҧo

2.1.2 M͡ t góc nhìn khác v͉ chi͇ n tranh

Dõi theo tiӃn trình giành và giӳ ÿӝc lұp cӫa dân tӝc, trҧi suӕt bӅ dài cӫa

lӏch sӱ, hҫu hӃt các tác phҭPÿmÿӇ lҥi nhiӅXGѭOXұn và tâm chҩn nhҩWÿӅu

thuӝc vӅ nhӳQJWXêSQJѭӡi nghӋ Vƭ Pһc áo lính NhӳQJFk\E~WÿmWӵ mình

dҩn thân ӣ nhӳQJÿLӇm nóng cӫa cuӝc chiӃn Chӭng kiӃn trӑn nhӳng khoҧnh

khҳFÿDXWKѭѫQJFNJQJQKѭKjo hùng cӫa dân tӝc vӟi nhӳng xúc cҧm tӝt bұc

cӫDQJѭӡi cҫm bút, hàng loҥt các tác phҭm lӟQFNJQJUDÿӡi tӯ ÿk\7LӃp nӕi

nhӳng bұc cao nhân cҫP E~W ÿL WUѭӟF QKѭ 3Kҥm TiӃn Duұt, NguyӉn Minh

Châu, NguyӉn Huy ThiӋp, BҧR 1LQK« 1JX\ӉQ %uQK 3KѭѫQJ WKXӝc thӃ hӋ

nhӳQJQJѭӡi lính cҫPE~WÿLVDXYӟi nhӳng nӛi niӅPERăQNKRăQWUăQWUӣ cӫa

cuӝFÿӡi binh nghiӋp ³PRQJWU ̫ món nͫ FQJÿ ͛QJÿ ͡L´.TiӇu thuyӃt ³0uQK

và h͕ ´ cӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmUҩt thәn thӭFYuÿLӅXÿy

ĈLGӑc theo hành trình sáng tҥo cӫa NguyӉQ%uQK3Kѭѫng, nhìn nhұn

mӝt cách khách quan, có thӇ thҩy suӕt mӝt chһng chҳp bút, cây bút này chӫ

yӃu viӃt xoáy sâu vào nhӳng vҩQ ÿӅ vӅ hiӋn thӵc cuӝc sӕQJ Yj FRQ QJѭӡi

ÿѭѫQJÿҥi (B̫ giͥ i, Ng͛ i, Vào cõi, Nhͷ QJÿ ͱa tr̓ ch͇ WJLj1J˱ ͥLÿL[DY ̷ng,

Trí nhͣ suy tàn, Tho̩ t kǤ thͯ y) WKu ÿӃn vӟi ³0uQK Yj K ͕´ NguyӉn Bình

3KѭѫQJOҥi rҩWTXDQWkPÿӃQÿӅ tài chiӃn tranh, nhӳng vҩQÿӅ khuҩt dҩu cӫa

lӏch sӱ*LѭѫQJFDRQJzLE~WKѭӟng vӅ QѫLFyWLӃQJV~QJYjPiXÿӇ ca ngӧi

KuQKWѭӧQJQJѭӡi lính, không ³WUiQK´ nhӳng vҩQÿӅ mang nһng sӵ tàn khӕc

cӫa chiӃn tranh NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ ÿm³ÿiQK QKDQK ÿiQK P ̩QK ÿiQK

th̯ n t͙ F´vào sӵ thұt Bӣi lӁ sau nhӳng nhӏp chҥy không ngӯng nghӍ cӫa thӡi

gian, NguyӉQ%uQK3KѭѫQJQKұn ra rҵng sӵ thұt vүn là sӵ thұWÿyOjFiLÿҽp

thұt sӵ cӫDÿӡi sӕng cRQQJѭӡi

ChiӃn tranh là mӝt phҫn tҩt yӃu không thӇ tranh cãi cӫa cuӝc sӕng Tӯ

WUѭӟFÿӃn nay, luұn trên khía cҥnh chiӃn tranh chúng ta vүQWKѭӡQJQJk\WKѫ

vӟLêQJKƭSKLӃn diӋn ³&KL ͇ n tranh là nhͷ ng chi͇ QF{QJKjRQKRiQJQK˱KDL m̿ t cͯ a m͡ WKX\FK˱˯QJ´ 1KѭQJÿӃn vӟi ³0uQK Yj K ͕´ cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJFk\WLӇu thuyӃWQj\ÿmWKұt sӵ phөc dӵng sӕng lҥi ³P ͡t góc nhìn khác

v͉ chi͇ QWUDQK´ mӝWFiFKÿҫ\ÿDGLӋn nhiӅu chiӅu vӅ cuӝc chiӃn tranh biên

giӟi ViӋt ± Trung 1979 ChiӃn tranh qua, ³0uQKYjK ͕´ không thұt sӵ chӍ là

nhӳng chiӃn thҳng vang dӝi mà bao thӃ hӋ ÿmWӯQJQJKƭPjFKLӃn tranh còn

bao gӗm cҧ cái ³FK ͇ W´ và sӵ tӫi nhөc cӫa mӝWÿӡi lính

³6 ͹ th̵t bao giͥ FNJQJOjÿL ͉ XFKtQK[iFÿ ͇ n tuy͏ Wÿ ͙L´ Rҩt khác vӟi

nhӳng chiӃn công oanh liӋt mang mӝt nhӳng mác hào nhoáng, không gân gút,

³FӧP´WURQJFiFFXӕn sách giáo khoa Lӏch Sӱ Trong ³0uQKYjK ͕´, NguyӉn

%uQK3KѭѫQJÿmWҥc nên mӝt lӏch sӱ ÿҩu tranh vӋ quӕc cӫa dân tӝc ta ӣ biên

giӟi 1979 mӝt cách vô cùng khác ³7KXQJONJQJ2DQ.KX ̭W´P ͡WWKXQJONJQJ

trͷ tràn xác ch͇ t không cͯ a quân và dân ta.Anh trai t͹ thu̵ t vͣ i Hi͇ u trong

nh̵ WNê³0j\EL ͇ t vì sao l̩ i g͕ LOj7KXQJ/NJQJ2DQ.KX ̭t không? Vì cu͡c

ÿ̯XWLrQFyÿ ͇ QKjQJYjLWUăPQJ˱ ͥi c̫ dân l̳n lính mình b͓ chúng nó b̷ t

ÿ˱ ͫFYjÿHPSKDQKWKk\6DXÿyFyP ͡WÿRjQG ân binh mò vào ḽ \ÿ ͛ thì b͓

sӵ là mӝt sӵ thұt mang tính chҩt phҧQÿӅ sách giáo khoa Lӏch Sӱ mà NguyӉn

%uQK3KѭѫQJÿmYҥch ra ³TXkQYjGkQWDWRjQWK ̷ng và th̷QJ´ Mà vҳQJÿL

nhӳng sӵ K\VLQKÿӃn tàn khӕFÿk\TXҧ là mӝt hiӋn thӵc vô cùng ³NK{´ mà

thuyӃt ³P ͡t s͹ th̵t l̩i vô cùng th̵W´ QJѭӡi lính ± ӣ ÿk\OjDQKFӫa HiӃu ±

hút tҩt cҧ ÿDXNKәÿLӃQJOzQJÿyYjRWkPKӗn mình Ông chӭng kiӃQÿӗQJÿӝi

bӏ pháo bҳn vӥ cҧ sӑÿҥLWUѭӣng bӏ rҳn lөc cҳn chӃWĈLTXDWӯQJÿӏa danh

cӫa cuӝc chiӃQFNJ+LӃXÿӅu nhӟ tӟi lӡi thҫm thì ám ҧnh cӫa anh ± giӡ ÿmOj

mӝt thây ma luôn bên cҥnh

9j UѫL W}P WURQJ FXӕn tiӇu thuyӃt ³0uQK Yj K ͕´ cӫa NguyӉn Bình

3KѭѫQJOjQKӳng thân phұn lính không có lӕi rӁ riêng, tâm hӗn luôn bӏ dҵn

vһt tӯ nhiӅXSKtDÿӃn ³ÿLrQ OR ̩Q´ Bi kӏch cӫDQJѭӡi lính tӯ nhұSQJNJFKR

ÿӃn ngày phөFYLrQÿmÿѭӧc NguyӉQ%uQK3KѭѫQJWiLKLӋn lҥi qua mӝt góc

nhìn là anh trai HiӃu Lӏch sӱ chӍ khҳc ghi nhӳQJÿRjQTXkQKăQJKiLQKѭQJÿmÿӇ ÿiQKPҩWWURQJÿRjQTXkQÿyQKLӅu sӕ phұn và mӛi sӕ phұn lҥi có mӝt

³P ̫nh vͩ ULrQJ´ ÿӇ PDQJÿӃn chiӃQWUѭӡng dҵn vһt tâm hӗn Anh HiӃXUDÿL

NKLQJѭӡi vӧ HҵQJÿDQJÿDXÿӟQ³Yѭӧt cҥQ´VDQKFKRDnh mӝWÿӭa con trai,

chӍ QKuQ ÿѭӧc mһt con mӝt lҫn rӗL UD ÿL Yӟi tiӃng vӑng theo cӫD QJѭӡi

vӧ³QKuQ N Ϳ m̿ W FRQ FK˱D"´ ÿӇ rӗL QJѭӡi cha ҩy không mӝt lҫQ ÿѭӧc nhìn

thҩy mһt con nӳa Phөc viên vӟi nhӳng ³Y ͇ t nͱ W´ trong tâm hӗQÿmVҳp ³U ̩Q´

tӯ chҧo lӱa chiӃQWUѭӡQJÿҫy máu, trӣ vӅ anh trai HiӃXKyDÿLrQWUѭӟc thӵc

cҧnh ³FRQ FK ͇ W´ ³Y ͫ anh theo m͡W WD\ OiL [H QJ˱ ͥi Ph͝ <rQ´ Mҩt ³ÿL ͋ m

t͹ D´, gia cҧQKWDQKRDQJÿӡLDQKFNJQJOj³P ͡Wÿ ͥi bi k͓ FKNK{QJOkXVDXÿy´

Bҵng nhӳng lát cҳWÿѭӧc thái khá mӓng, vӟi cách chân diӋn hiӋn thӵc

khá thұWTXDÿӡLOtQKFNJQJQKѭÿӡLWKѭӡng cӫa nhân vұt anh nhân vұt chính

Nhӳng mһt trái khӓa lҩp cӫa chiӃQWUѭӡQJFNJQJQKѭQKӳng góc khuҩt cӫDÿӡi

OtQKÿmÿѭӧc NguyӉQ%uQK3KѭѫQJOjPVӕng lҥi, làm nәi bұt lên mӝt góc nhìn

³WU ̯Q´ vӅ chiӃn tranh Hӑ là nhӳQJ QJѭӡL OtQK EuQK WKѭӡng, có mӝW ÿӡL Wѭ

FNJQJWKѭӡQJQKѭQJFKLӃQWUDQKÿmOjPFKRWҩt cҧ trӣ nên bҩWEuQKWKѭӡng và

Yѭӧt xa tâm kiӇm soát cӫa thӡi hұu chiӃn Ӣ chiӃQ WUѭӡng, tuy chiӃn tranh

luôn mang trong mình tiӅm ҭn cӫa cái chӃt kӅ cұQQKѭQJÿLӅXÿyNK{QJOjP

FKRQJѭӡi lính ³J ͭF´ mà còn tҥo nên chҩt ³Ou´ bҧQQăQJFӫDÿӡi lính, yӃu tӕ

tҥo nên chiӃn công Cái chӃt cӫDÿӡi lính chӍ WKѭӡng trӵc ӣ ÿӡLWKѭӡng

Qua nhӳng cánh tiӇu thuyӃt ³0uQK Yj K ͕´, NguyӉQ %uQK 3KѭѫQJ ÿm

phát lӝ mӝt lӕi mòn tàn nhүn cӫa Lӏch Sӱ ChҩW³KLӋn thӵF´Fӫa chiӃn tranh

qua góc nhìn cӫa tác giҧ chӭng tӓ ÿӅ tài chiӃQWUDQKÿmFKѭDEDRJLӡ ÿѭӧc gӑi

là cҥn kiӋt

2.2 Cả m quan về đ ời sống đương đ ại - một hiệ n thực “tr ần trụi”

2.2.1 “Ch ấn thương t inh thầ n” - hộ i chứng củ a ngư ời lính thời hậu chiế n

³&ә lai chinh chiӃn kӹ nhân hӗL´GkQWӝc ViӋWTXDKѫQQăPOӏch

sӱ ÿm TXi TXHQ WKXӝc vӟi chiӃn sӵĈLӅu tҩt yӃXQJѭӡLOtQKNKLÿmUDÿLWKu

ngày trӣ OjÿLӅu xa vӡL1KѭQJQLӅm hy vӑng âm Ӎ QX{LGѭӥng trong tâm hӗn

hӑ vүn luôn là ngày vӅ VӅ vӟi nhӳng chiӃQF{QJÿҫ\PiXKX\FKѭѫQJÿҫy

ngӵc, vӅ vӟi tә ҩP«1KѭQJKLӋn thӵc hұu chiӃQÿѭӧc mҩy ai là trӑn vҽn Tҩt

thҧy trong tâm khҧPÿӡi lính nhӳng ³Y ͇ t th́ R´ cӫa chiӃQWUѭӡng luôn ám ҧnh

QKѭFRQPDPHQÿѭD hӑ vӅ vӟi hiӋn thӵc xa vӡi vӧi

³&K ̭QWK˱˯QJWLQKWK ̯Q´ ± hӝi chӭng cӫDQJѭӡi lính thӡi hұu chiӃn

NguyӉQ%uQK3KѭѫQJÿmWKұt ³ÿ ͡F´NKLÿӡi lính trong ³0uQKYjK ͕´ cӫa ông

NK{QJ QKѭ FiF WLӇu thuyӃt vӅ chiӃQ WUDQK JLDL ÿRҥQ WUѭӟF 1Jѭӡi lính cӫa

nhӳng tác phҭm sau 1975 sau các tiӇu thuyӃWTXDTXiWUuQKÿҩu tranh gian khә

ÿӅu có mӝt cái kӃW NKi ³KұX´ YӟL YLQK TXDQJ Yj JLD ÿuQK 1KѭQJ OtQK Fӫa NguyӉQ%uQK3KѭѫQJOjPӝt bi kӏch thұt sӵ Cұu cӫa HiӃu ± nhân vұt chính

FNJQJ Oj Pӝt nҥn nhân, mang trong mình tâm hӗn cӫa mӝW QJѭӡi dân yêu

Qѭӟc, khi Hӑ tràn sang ông cùng vӟL GkQ TXkQ ÿӏD SKѭѫQJ SKӕi hӧp cùng

nhau ӣ nhiӅu chӕt chһn khiӃn cho Hӑ không tiӃQOrQÿѭӧc Rӗi nhӳng lúc thҩt

trұn bӏ vây bҳt, thoát hiӇm mӝWFiFKÿҫy ngoҥn mөF«Wҩt cҧ ÿѭӧc ông thuұt

lҥi cho HiӃu qua mӝt giӑng say mӅPÿүPUѭӧXUѭӧu càng vào ông kӇ càng

KăQJ1KѭQJFӭ Uѭӧu vào là ông chӱi ra rҧ, chӱi bҩt kǤ ai, chӍ chӯDF{QJѭӡi

\rXFNJӣ phía nhà bên trái NhӳQJQJѭӡLÿjQ{QJӣ miӅQVѫQFѭӟFQj\ÿҥLÿD

sӕ FNJQJYұy, cӭ Uѭӧu vào hoһc bên bàn nhұu là hӑ hàn huyên muôn sӵ vӅ Hӑ,

toàn nhӳng chuyӋn bҳn giӃt Ngay chính cһp vӧ chӗQJ QJѭӡi Dao vӟi ông

chӗng bӏ FkPFNJQJPDQJkPKѭӣQJQj\.KLÿyQWLӃSÿRjQ[HOrQFӫa HiӃu

hӑ FNJQJFKjRPӯng trong bӳDFѫPJһp mһt là vô sӕ nhӳng câu chuyӋn giӳa

³0uQKYjK ͕´ cNJng toàn bҳn giӃt Có lӁ nhӳng gì mà Hӑ ÿLTXDYjÿӇ lҥLÿm

thұt sӵ khoét sâu vào tâm khҧPQѫLÿk\ÿӃn mӭc ám ҧQKQJѭӡLGkQQѫLÿk\

làm gì ӣ ÿkXFNJQJQJKHYӅ Hӑ

Nhӳng mҭu chuyӋn trên vӅ Cұu HiӃu và vӧ chӗQJQJѭӡi dân tӝc Dao

FNJQJFKӍ mӟi dӯng lҥi ӣ mӭc ҧQKKѭӣQJWURQJWkPWѭӣng vӟi Hӑ Anh cӫa

HiӃu mӟi chӭng thӵc là mӝt nҥn nhân thұt sӵ Trӣ vӅ tӯ chiӃQWUѭӡng vӟi vô

sӕ nhӳng trҧi nghiӋm ³ÿ ̯\PiX´ÿҫXDQKFNJQJEӕc lӱa, anh luôn gay gҳt và

hұn mҽ YuFKtQKEjÿmJLҧi tán cái ³W ͝ ̭m cͯDDQK´QJѭӡi vӧ cӫa anh Hҵng

VDXNKLVLQKFRQÿѭӧc mӝt thӡi gian thì con chӃt, HҵQJFNJQJÿLWKHRPӝt tay

sӱD [H QJѭӡi Phә <rQ 0j WKHR ÿiQK JLi Fӫa mҽ HiӃu ³OjP VDR K˯Qÿ˱ ͫc

lì vӟi nét mһt thҷQJÿXӝt ³.K{QJFK˯LY ͣi b͕n Kh͹Dÿ˱ ͫFÿkX´ Anh dӏ ӭng

vӟi tҩt cҧ FiFÿӗ vұWFyOLrQTXDQÿӃQ7jXYjÿLrQFXӗQJÿұp phá chúng ³6DX

ÿyOjFKL ͇ n d͓ ch ṯ y chay chúng nó m̭ t c̫ tháng trͥ i Anh d͓ ͱ ng vͣ i ṱ t c̫

nhͷ ng gì liên quan tͣ i h͕ ( ) Anh ṯ \FKD\FKNJQJQyÿ ͇ n mͱ c bác Lâm ph̫ i

gào lên vͣ LDQK«´ HӃWKyDÿLrQUӗi trӣ lҥLEuQKWKѭӡng ³DQKPDQJW ̭m huy

hi͏ u Mao Tr̩ FK Ĉ{QJ UD O ̱n m̱n lau bóng l̩L« $QK GQJ WL ͉ n trͫ c̭ p

WK˱˯QJELQKPXDFKRP ́ cái n͛ LF˯PÿL ͏ n T̯ u mͣ L«´[24, tr164] Và bӋnh

ÿLrQFӫa anh ngày càng nһng KѫQXXҩt lҫm lì ít giao tiӃp hҷn: ³ĈDQJăQEiW

F˯PFyWK ͋ U˯LNK ͗i tay b̭t cͱ O~FQjRPjDQKFNJQJNK{QJEL ͇ t, v̳ Qÿ˱DEjQ

anh mͣ i s͹ c t͑ nh ra Nhͷ QJ O~F QK˱ WK ͇ , anh nhìn m̫ nh bát vͩ  QKuQ F˯P

FDQKYXQJYƭDG˱ ͣi chi͇ u vͣ i v̓ m̿ t th͹ c s͹ khó t̫ M͡ t v̓ m̿ t bu͛ Qÿ ͇ n mͱ c

ḿ NK{QJGiPQKuQ´Ĉ ͡ ÿLrQOR ̩n cͯDDQKÿ ̩t mͱc, khi anh vͥ W˱ ͧQJÿiP

thͫ ÿ ͭFW˱ ͫQJQKjEiF/kPOjONJ7jX´>WU@%ӋQKÿLrQFӫa anh ngày

càng trҫm trӑng không kiӇPVRiWÿӃn nӛi bác Lâm bӏ thӕt lên ³FK ̷c nó b͓ h͕

tiêm thu͙ F´Anh bӓ QKjÿLELӅn biӋt và cái chӃt cӫa mӝt anh hùng chӕng Tàu

FNJQJÿҫy oan khӕc, chӃt bên vӋ ÿѭӡng mà ³$QKP ̭WO~FQjRNK{QJDLKD\«

mi͏ QJYjWDLÿ ̯y ki͇ Q´Yj³QJj\JL ͟ ÿ̯u cͯDDQK«PmLVDX này bác Lâm mͣ i

NӃXQKuQWUrQJyFÿӝ phân tâm hӑc thì nhӳng ҭn ӭc cӫDFRQQJѭӡi là

không bao giӡ mҩt nó chìm ngұp trong bӅ hoang tӕi cӫa vô thӭc chӍ ÿӧi

nhӳQJWiFÿӝng tìm tàng cӫa thӵc tҥi là trӛi dұy Có mӝt thӵc tӃ phi rҩt phi lý

trong ³0uQK Yj K ͕´ QJѭӡi lính không chӃt trên chiӃQ WUѭӡng khӕc liӋt mà

CHƯƠNG DẤU ẤN HẬU HIN I TRONG 0ẻ1+9ơ+

CA NGUYN BèNH PHNG NHèN T Ừ TƯ DUY NGH Ệ THUẬT...

mӝWGjLKѫLKѫQQKѭ: Vào cõi, Nhͷ QJÿ ͱa tr̓ ch͇ WJLj1J˱ ͥLÿLY ̷ng, Trí nhͣ

suy tàn, Tho̩ t kǤ thͯ y, Ng͛ i, Xe lên xe xu͙ ng Có thӇ khҷQJ ÿӏnh rҵng chӍ

trong vào hai thұp... hiӋn thӵc vӅ

xã hӝLYjFRQQJѭӡLÿDQJJҫQQKѭWKӕi nát Trong cuӝc hành trình lên xuӕng

nhӑc nhҵQÿLWuPMình ?h͕ gì ?trong chiӅu kích mênh mơng ngang

dӑc cӫa không thӡi