Là sinh viên của Khoa Văn hóa Du lịch, luôn khao khát tìm hiểu những nét tinh hoa trong văn hóa truyền thống của dân tộc đồng thời quan tâm, tìm hiểu sự chuyển mình của Thủ đô và đất nướ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI
KHOA VĂN HOÁ DU LỊCH
-
TÌM HIỂU CÁC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH HƯỚNG TỚI
ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG – HÀ NỘI
TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN VĂN HOÁ
CHUYÊN NGÀNH VĂN HOÁ DU LỊCH
Giảng viên hướng dẫn : T.S Dương Văn Sáu Sinh viên thực hiện : Hoàng Thu Trang
Niên khóa : 2006 – 2010
Hà Nội - 2010
Trang 2Lời cảm ơn
Em xin chân thành cảm ơn T.S Dương Văn Sáu cùng các thầy cô trong trường đã tạo điều kiện giúp đỡ em hoàn thành khóa luận Ngoài ra, em cũng xin cảm ơn các cô, bác, anh, chị tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, Cục Thống kê Hà Nội, Trung tâm Thông tin và xúc tiến du lịch Hà Nội cùng các cơ quan du lịch khác đã nhiệt tình giúp đỡ em trong thời gian qua
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU……… ……… …… 1
Chương 1 THỦ ĐÔ HÀ NỘI VÀ ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG – HÀ NỘI….…4 1.1 THỦ ĐÔ HÀ NỘI.……….….… ………… ………… … 4
1.1.1 Tổng quan về Hà Nội ……….……….…4
1.1.2 Khái quát tiến trình lịch sử của Thủ đô Hà Nội…….……… 8
1.1.3 Vị thế của Thủ đô Hà Nội với cả nước và quốc tế……….11
1.1.4 Khái quát tiềm năng du lịch của Thủ đô Hà Nội……… 15
1.2 ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG – HÀ NỘI……… 19
1.2.1 Mục đích, ý nghĩa của Đại lễ ……… …19
1.2.2 Dự án tổ chức Đại lễ……… 22
1.3 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1……….… 26
Chương 2 CÁC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH HƯỚNG TỚI ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG – HÀ NỘI TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ……….28
2.1 KHÁI QUÁT NGÀNH DU LỊCH THỦ ĐÔ HÀ NỘI……….…… 28
2.1.1 Cơ cấu tổ chức……… 28
2.1.2 Mục tiêu, định hướng phát triển ngành du lịch Thủ đô………… …29
2.1.3 Những vấn đề còn tồn tại của ngành du lịch Hà Nội……….…38
2.2 VAI TRÒ, NHIỆM VỤ CỦA NGÀNH DU LỊCH THỦ ĐÔ VỚI ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG – HÀ NỘI………41
2.3 CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA NGÀNH DU LỊCH THỦ ĐÔ HƯỚNG TỚI ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG – HÀ NỘI……… 42
Trang 42.3.1 Hệ thống chính sách, văn bản ban hành……….…42
2.3.2 Hoạt động đầu tư của nhà nước……… 44
2.3.3 Hoạt động xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng du lịch …… …….46
2.3.4 Hoạt động tuyên truyền, xúc tiến và quảng bá ……….…….51
2.3.5 Hoạt động của các doanh nghiệp lữ hành ……….….57
2.3.6 Các hoạt động khác có liên quan……… …… 61
2.3.7 Nhận xét……… 67
2.4 NHỮNG MỐC THỜI GIAN VÀ YÊU CẦU CẦN ĐẠT ĐƯỢC ………70
2.5 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2……….…73
Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÁC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ 75
3.1 ĐỐI VỚI CÔNG TÁC TỔ CHỨC, QUẢN LÝ……….75
3.2 ĐỐI VỚI CÔNG TÁC TRIỂN KHAI, THỰC HIỆN………76
3.2.1 Nâng cao nhận thức của người dân ……… ….76
3.2.2 Huy động, quản lý, điều tiết vốn - tài chính ……….…….77
3.2.3 Phát triển cơ sở hạ tầng du lịch ……… 78
3.2.4 Đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực ……… 79
3.2.5 Xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù ………81
3.2.6 Đẩy mạnh hợp tác du lịch trong nước và quốc tế ……….…….82
3.2.7 Công tác tuyên truyền, xúc tiến và quảng bá về du lịch ………83
3.2.8 Đẩy mạnh công việc ứng dụng khoa học công nghệ ……….84
3.2.9 Tổ chức thanh tra, kiểm tra……….……… ….85
3.4 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3……….86
KẾT LUẬN……… ……… 87
Trang 5TÀI LIỆU THAM KHẢO………….………89 PHỤ LỤC……… ……….…92
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Như chúng ta biết, du lịch được coi là ngành kinh tế thời thượng, là ngành “công nghiệp không khói” và là “con gà đẻ trứng vàng” Hàng năm, với hầu hết các quốc gia, ngành du lịch đóng góp không nhỏ vào doanh thu của nền kinh tế quốc dân Ở Việt Nam, tuy ngành du lịch chỉ mới ra đời và phát triển trong vòng quay của 50 năm thời gian, so với lịch sử của dân tộc thì chỉ là một
“đứa bé” Nhưng “đứa bé” du lịch ấy đã lớn mạnh rất nhanh và đạt được nhiều thành tựu, đóng góp lớn vào sự phát triển của nền kinh tế - xã hội
Hà Nội, Thủ đô của Việt Nam, cũng là thành phố lớn thứ hai của đất nước đang chứng tỏ vị thế và khả năng đầu tầu của mình Đặc biệt trong quá trình Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa, Hà Nội đang vươn dậy hòa chung vào công cuộc chuyển mình của đất nước Có thể thấy, Thủ đô Hà Nội đang thay đổi từng ngày, từng giờ, chạy đua cùng xu hướng phát triển chung của toàn thế giới Cùng với sự trưởng thành của đất nước, năm 2010, Hà Nội cùng cả nước sẽ long trọng tổ chức Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội Không phải đất nước nào cũng có niềm tự hào về một Thủ đô có bề dày lịch sử như vậy Chính vì vậy, đây
sẽ là cơ hội tốt cho người Tràng An nói riêng và toàn bộ người dân Việt Nam nói chung thêm hiểu và yêu mến về mảnh đất linh thiêng và hào hoa này Để đón chào Đại lễ nghìn năm có một này, Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ trên tất
cả các phương diện trong đó có lĩnh vực du lịch để có thể chào đón và phục vụ tốt hơn du khách quốc tế cùng đông đảo các tầng lớp nhân dân và bạn bè trên khắp mọi miền đất nước
Trang 7Là sinh viên của Khoa Văn hóa Du lịch, luôn khao khát tìm hiểu những nét tinh hoa trong văn hóa truyền thống của dân tộc đồng thời quan tâm, tìm hiểu
sự chuyển mình của Thủ đô và đất nước; do vậy, được sự định hướng của giáo
viên hướng dẫn, tôi đã chọn đề tài “Tìm hiểu các hoạt động du lịch hướng tới
Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội trên địa bàn Thủ đô” làm đề tài khóa
luận Thông qua đề tài này, tôi mong muốn tìm hiểu sâu về ngày hội trọng đại của cả dân tộc, Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội Qua kết quả nghiên cứu, tôi xin đưa ra một số ý kiến và biện pháp nhằm góp phần hoàn thiện các hoạt động để Đại lễ đạt được tốt hơn những điều chúng ta mong muốn
2 Mục đích nghiên cứu
Phân tích các hoạt động du lịch trên địa bàn Thủ đô hướng tới Đại lễ
1000 năm Thăng Long – Hà Nội Từ đó đánh giá kết quả hoạt động, chỉ ra những khó khăn và thuận lợi trong quá trình chuẩn bị cho Đại lễ Cũng trên cơ sở đó đưa ra một số đề xuất, kiến nghị và biện pháp nhằm đổi mới và nâng cao hiệu quả các hoạt động đó
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
a Đối tượng nghiên cứu: các hoạt động của ngành du lịch Thủ đô hướng tới Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội
b Phạm vi nghiên cứu: Thủ đô Hà Nội (đã mở rộng), tập trung chủ yếu vào 10 quận nội thành
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp sưu tầm, lựa chọn tài liệu và sách báo tham khảo
- Phương pháp điều tra, khảo sát trên thực tế
Trang 8- Phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh
5 Dự kiến kết quả đạt được
Cung cấp một cái nhìn tổng thể về ngành du lịch Hà Nội và các hoạt động
du lịch hướng tới Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội trên địa bàn Thủ đô Qua việc phân tích các hoạt động du lịch hướng tới Đại lễ và chỉ ra những hạn chế còn tồn tại, đề tài đưa ra một số đề xuất nhằm triển khai và thực hiện các hoạt động đó một cách tốt hơn
Long - Hà Nội trên địa bàn Thủ đô
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả các hoạt động du lịch
trên địa bàn Thủ đô hướng tới Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội
Trang 9Chương 1 THỦ ĐÔ HÀ NỘI VÀ ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG – HÀ NỘI
là 3.334 km2 Chạy dọc ranh giới phía Tây của thành phố hiện nay là các dãy núi
Ba Vì (1281m), Viên Nam, Nương Ngái, Hương Sơn khác nào bức trường thành,
áo giáp chở che cho thủ đô và cả đồng bằng Bắc Bộ
Địa hình Hà Nội thấp dần theo hướng từ Bắc xuống Nam và từ Tây sang Đông với độ cao trung bình từ 5m đến 20m so với mực nước biển Nhờ phù sa bồi đắp, ba phần tư diện tích tự nhiên của Hà Nội là đồng bằng, nằm ở hữu ngạn sông Đà, hai bên sông Hồng và chi lưu các con sông khác Phần diện tích đồi núi phần lớn thuộc các huyện Sóc Sơn, Ba Vì, Quốc Oai, Mỹ Đức với các đỉnh như
Ba Vì cao 1281m, Gia Đê 707m, Chân Chim 462m, Thanh Lanh 427m, Thiên Trù 378m… Trong khu vực nội đô cũng có một số gò đống thấp như gò Đống
Đa, núi Nùng, núi Sưa, núi Bò.v.v
Trang 101.1.1.2 Thủy văn
Thành phố Hà Nội nằm bên sông Hồng và sông Đà, hai con sông lớn ở miền Bắc Sông Hồng dài 1183km, bắt nguồn từ Vân Nam (Trung Quốc), chảy vào địa bàn Hà Nội ở khu vực huyện Ba Vì và ra khỏi thành phố ở khu vực huyện Phú Xuyên tiếp giáp Hưng Yên Đoạn sông Hồng chảy qua Hà Nội dài 163km, chiếm khoảng một phần ba chiều dài của con sông này trên đất Việt Nam Sông Đà là ranh giới giữa Hà Nội với Phú Thọ, hợp lưu với sông Hồng ở phía Bắc thành phố, khu vực huyện Ba Vì Ngoài hai con sông lớn kể trên, trên địa phận Hà Nội còn nhiều con sông khác chảy qua như sông Đáy, sông Đuống, sông Cầu, sông Cà Lồ… Nhiều con sông nhỏ cũng chảy qua khu vực nội ô như sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu… Những con sông này trở thành những đường tiêu thoát nước thải của thành phố
Hà Nội là một thành phố đặc biệt có nhiều đầm, hồ, dấu vết còn lại của các dòng sông cổ Trong khu vực nội thành, Hồ Tây có diện tích lớn nhất, khoảng 500ha, đóng vai trò quan trọng trong khung cảnh đô thị Hồ Gươm nằm ở trung tâm của thành phố, khu vực sầm uất nhất, luôn giữ một vị trí đặc biệt với đối với
Hà Nội Trong khu vực nội đô có thể kể tới những hồ nổi tiếng khác như Trúc Bạch, Thiền Quang, Thủ Lệ… Ngoài ra, còn nhiều đầm hồ lớn nằm trên địa phận Hà Nội như Kim Liên, Liên Đàm, Ngải Sơn – Đồng Mô, Suối Hai, Mèo
Gù, Xuân Khanh, Tuy Lai, Quan Sơn… Tất cả những yếu tố thủy văn ấy đã góp
phần tạo nên một “sắc thái văn hóa hồ đầm” của thành phố 1000 tuổi này
1.1.1.3 Khí hậu
Khí hậu Hà Nội khá tiêu biểu cho khí hậu Bắc Bộ với đặc điểm là khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm có mùa hè nóng, mưa nhiều và mùa đông lạnh, mưa ít
Trang 11Nằm trong vùng nhiệt đới, Hà Nội quanh năm tiếp nhận lượng bức xạ của mặt trời rất dồi dào nên có nhiệt độ cao Lượng bức xạ tổng cộng trung bình hàng năm ở Hà Nội là 122,8Kcal/cm2 và nhiệt độ không khí trung bình hàng năm là 23,50C Do chịu ảnh hưởng của biển, Hà Nội có lượng ẩm và lượng mưa khá lớn
Độ ẩm tương đối trung bình hàng năm là 81% Lượng mưa trung bình hàng năm của Hà Nội là 1.676mm và mỗi năm có khoảng trên dưới 110 ngày mưa
Khí hậu Hà Nội cũng có những biến đổi bất thường Hà Nội có năm rét sớm, có năm rét muộn, có năm mùa nóng kéo dài, có năm nhiệt độ cao nhất tới 42,80C (tháng 5/1926) lại có năm nhiệt độ thấp tới 2,70C (tháng 1/1955), có năm mưa nhiều gây úng ngập và lũ lụt lớn khó lường Tất cả những điều đó vừa có thuận lợi, vừa có khó khăn trong công tác qui hoạch, đầu tư xây dựng thành phố
và chi phối công tác chuẩn bị đón chào Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội
1.1.1.4 Dân cư
Số dân của Hà Nội tính đến ngày 1/8/2008 có trên 6,2 triệu người Trong thời gian qua, dân số Hà Nội có tăng lên mạnh mẽ, tuy nhiên vẫn tăng chậm hơn mức tăng dân số của cả nước chút ít Vào thời điểm năm 1954, khi bộ đội tiếp quản Hà Nội, thành phố có 53 000 dân, trên diện tích 152 km2 Đến năm 1961, thành phố được mở rộng, diện tích lên tới 584 km2, dân số là 91 000 người Năm
1978, Quốc hội quyết định mở rộng Thủ đô lần thứ hai với diện tích đất tự nhiên
là 2 136 km2, dân số 2,5 triệu người Tới năm 1991, địa giới Hà Nội tiếp tục thay đổi, chỉ còn 924 km2, nhưng dân số vẫn ở mức hơn 2 triệu người Trong suốt thập niên 1990, cùng việc các khu vực ngoại ô dần được đô thị hóa, dân số Hà Nội tănng liên tục, đạt con số 2 672 122 người vào năm 1999 Sau đợt mở rộng địa giới gần đây nhất vào tháng 8 năm 2008, thành phố Hà Nội có 6,233 triệu
Trang 12người So với con số 3,4 triệu vào cuối năm 2007, dân số thành phố đã tăng 1,8 lần
Mật độ dân số Hà Nội hiện nay cũng như trước khi mở rộng địa giới hành chính, không đồng đều giữa các quận nội đô và khu vực ngoại thành Dân cư tập trung cao tại các quận nội thành, trên một cây số vuông trung bình có trên hai vạn người cư trú, có nơi lên tới gần bốn vạn người (quận Hoàn Kiếm) Các huyện ngoại thành có mật độ dân số thấp hơn nội thành hàng chục lần Đặc biệt, mật độ dân số của Hà Nội đang có chiều hướng tăng lên tương ứng với tỷ lệ tăng dân số hàng năm Về cơ cấu dân số, theo số liệu điều tra của Cục thống kê thành phố Hà Nội vào năm 1999, cư dân Hà Nội và Hà Tây chủ yếu là người Kinh, chiếm tỷ lệ 99,1%, các dân tộc khác như Dao, Mường, Tày chiếm 0,9% Năm
2006 cũng trên địa bàn Hà Nội và Hà Tây, cư dân đô thị chiếm tỷ lệ 41,1% và cư dân nông thôn là 58,1%, tỷ lệ nữ chiếm 50,7% và nam là 49,3% Toàn thành phố hiện nay còn khoảng 2,5 triệu cư dân sinh sống nhờ sản xuất nông nghiệp
Ngoài ra, một phần rất lớn trong số những cư dân đang sống ở Hà Nội hiện nay không sinh tại thành phố này Từ rất lâu, Thăng Long đã trở thành điểm đến của dân cư khắp mọi miền Tổ quốc Tìm đến kinh đô Thăng Long còn có cả những cư dân ngoại quốc, phần lớn là người Hoa Trong hơn một ngàn năm Bắc thuộc và suốt thời kỳ phong kiến, rất nhiều những người Hoa đã ở lại, sinh sống
tại thành phố này Theo “Dư địa chí” của Nguyễn Trãi, trong số 36 phường hợp
thành kinh đô Thăng Long có hẳn một phường người Hoa, là phường Đường Nhân Tương tự không ít những người Chăm cũng tìm tới và ở lại nơi đây Lịch
sử của Hà Nội cũng đã ghi nhận dân cư của thành phố có những thay đổi, xáo trộn liên tục qua thời gian Ở những làng ngoại thành, ven đô cũ, nơi người dân sống chủ yếu nhờ nông nghiệp, thường không có sự thay đổi lớn Tuy nhiên,
Trang 13trong nội đô, khu vực của phố phường thương nghiệp và thủ công, dân cư xáo trộn rất nhiều Những thương nhân và thợ thủ công ít khi sống cố định nhiều đời tại một điểm Gặp khó khăn trong kinh doanh hay những thời điểm sa sút, họ tìm đến vùng đất khác Cũng có những trường hợp, một gia đình có người đỗ đạt được bổ nhiệm làm quan tỉnh khác, đem theo gia quyến, đôi khi cả họ hàng đi cùng Những thay đổi về dân cư vẫn diễn ra liên tục và kéo dài cho đến ngày nay
1.1.2 Khái quát tiến trình lịch sử của Thủ đô Hà Nội
Ngay từ các vua Hùng dựng nước đến các bậc đế vương như An Dương Vương, Hai bà Trưng, Lý Nam Đế, Ngô Quyền đều chọn vùng đất Thăng Long -
Hà Nội để đóng đô, xây dựng nền độc lập Năm 1010, ngay sau khi lên ngôi, Lý Công Uẩn quyết định dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra thành Đại La, đổi tên thành Đại La là thành Thăng Long Năm 1070 nhà Lý lập Văn Miếu và đến năm
1075 mở khoa thi Nho học đầu tiên Trong công cuộc phục hưng nền độc lập, nhà Lý đã đặt viên gạch đầu tiên xây dựng nền tảng sự nghiệp văn hóa, giáo dục, đặt nền tảng cho nền giáo dục đại học và nhiều ngành khoa học của nước nhà Vào giai đoạn thịnh đạt của nhà Lý, kinh đô Thăng Long đã thực sự trở thành một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa lớn nhất và tiêu biểu cho cả nước Sau 215 năm cầm quyền, triều Lý lâm vào tình trạng suy yếu và năm 1226, nhà Trần thay thế nhà Lý thiết lập lại trật tự chính trị, xã hội Thăng Long thời Trần cơ bản vẫn giữ ranh giới cũ, được quy hoạch lại thành 61 phường với dân
số đông đúc hơn, tập trung trong khu vực dân sự, Nho học được coi trọng và phát triển, chế độ khoa cử được tổ chức chặt chẽ, khoa học quân sự thời Trần được coi là yếu tố cấu thành văn hóa Đại Việt, tạo nên hào khí Đông A Kinh đô
Trang 14Thăng Long thời Trần là thành phố mở, hội tụ tinh hoa văn hóa của nhiều nước trên thế giới
Sau gần 500 năm giành được độc lập, đến nhà Hồ, nước ta lại bị phong kiến phương Bắc đô hộ Năm 1418, Lê Lợi dấy binh khởi nghĩa Sau 9 năm kháng chiến, nghĩa quân Lam Sơn đã giải phóng được các vùng từ Nam đến Bắc Lê Lợi lên ngôi năm 1428 và đổi tên kinh đô thành Đông Kinh Thời Hậu Lê, kinh thành Thăng Long được quy hoạch và xây dựng theo quy cách đế đô của quốc gia quân chủ tập quyền Kinh thành được mở rộng sang phía Đông Kiến trúc kinh thành thời Lê đạt đến trình độ mực thước, hài hòa Khu dân sự tiếp tục được phát triển và quy hoạch lại gồm huyện Quảng Đức và Vĩnh Xương, mỗi huyện
có 18 phường Đông Kinh lúc này đã có những phố chợ buôn bán tấp nập, nhiều phường thủ công nổi tiếng như Nghi Tàm, Thụy Chương, Yên Thái, Hàng Đào, Tranh Hàng Trống… Nước Đại Việt dưới triều vua Lê Thánh Tông đã đạt tới đỉnh cao của một quốc gia phong kiến độc lập Có thể nói thời Lê, Mạc, Lê Trung Hưng tuy có những biến động về chính trị nhưng Thăng Long vẫn là một thành thị - thương cảng sầm uất nhất cả nước, vào loại lớn ở Châu Á
Cuối năm 1788, Kinh đô và đất nước Đại Việt lại phải đương đầu với sự xâm lược của đế chế Mãn Thanh Vua Quang Trung lãnh đạo nghĩa quân Tây Sơn từ Huế tiến ra Bắc, giải phóng Thăng Long Ông đã cho tu sửa, đắp lại những nơi bị sụp đổ Lịch sử triều Tây Sơn tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại những dấu ấn đậm nét trong trang sử Thăng Long – Hà Nội văn hiến, anh hùng
Đến thời nhà Nguyễn, kinh đô vẫn đặt ở Phú Xuân và Thăng Long được gọi
là Bắc Thành Năm 1831 vua Minh Mạng lập tỉnh Hà Nội, Thăng Long được gọi
là Hà Nội Cuối thời Nguyễn, trước những hành động xâm lược của thực dân
Trang 15Pháp, Hà Nội đã đứng lên kháng chiến Tuy nhiên, sự nhu nhược của triều Nguyễn đã khiến nước ta rơi vào tay thực dân Pháp Mặc dù thực dân Pháp thi hành chính sách đàn áp, khủng bố tàn bạo nhưng vẫn không dập tắt được phong trào đấu tranh của nhân dân Hà Nội Ngày 19/8/1945 dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Hà Nội đã nổi dậy cướp chính quyền, giành độc lập Tại Quốc hội lần thứ nhất năm 1946, Hà Nội được vinh dự được chọn làm thủ đô của cả nước trong kỷ nguyên mới
Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và Mỹ, nhân dân Hà Nội luôn đoàn kết một lòng, khi là trận tuyến, khi là hậu phương chi viện cho chiến trường, cùng cả nước đấu tranh thống nhất nước nhà vào năm 1975 Tháng 4/1976, Hà Nội được Quốc hội chung của cả nước quyết định là Thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thực hiện Di chúc của Bác Hồ, Hà Nội dấy lên phong trào thi đua yêu nước với quyết tâm xây dựng Thủ đô “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” Các công trình lớn như sân bay Nội Bài, cầu Thăng Long, cầu Đuống, cầu Chương Dương, và nhiều khu cao tầng được xây dựng và đưa vào sử dụng Một
số ngành công nghiệp điện tử, chế biến thực phẩm, cơ khí nông nghiệp, hóa chất được hình thành Nông nghiệp cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật Kinh tế đối ngoại bắt đầu hình thành Kinh tế Thủ đô có những bước tiến, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Những năm đầu thế kỷ XXI, Hà Nội thay đổi từng ngày, trở thành một đô thị văn minh, hiện đại Năm 2008 Quốc hội có Nghị quyết mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội Theo đó Hà Nội được mở rộng bao gồm toàn bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh
(Vĩnh Phúc) và 4 xã của huyện Lương Sơn (Hòa Bình) (Xem bảng 1.1, 1.2 trong
phụ lục)
Trang 161.1.3 Vị thế của Thủ đô Hà Nội với cả nước và quốc tế
Từ lâu, Hà Nội đã trở thành biểu tượng cho các giá trị văn hóa của dân tộc,
là niềm tự hào của mỗi người Việt Nam
“Từ thuở mang gươm đi mở cõi Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long”
Câu thơ khá quen thuộc của Huỳnh Văn Nghệ - một nhà thơ, một vị tướng quân ở đất Nam Bộ đã nói thay tấm lòng của nhân dân cả nước đối với Hà Nội Mỗi người Việt Nam từ mọi miền đất nước đều có ước muốn đến thăm Hà Nội
Du khách nước ngoài đến Việt Nam cũng không thể bỏ qua địa danh này Điều
đó chủ yếu nhờ vào vị thế đặc biệt của Hà Nội, là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa của cả nước
Trước hết, Hà Nội luôn là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ phát triển kinh tế, hàng năm đóng góp lớn cho nguồn ngân sách quốc gia Theo số liệu của Cục Thống kê Hà Nội, trung bình hàng năm Hà Nội đóng góp trên 8% GDP, trên 10% giá trị sản lượng công nghiệp, trên 8% kim ngạch xuất khẩu, chiếm 13,8% tổng thu ngân sách Nhà nước, gần 11% vốn đầu tư toàn xã hội của cả nước, bình quân GDP đầu người gấp gần 2,4 lần cả nước Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng cao Hà Nội được đánh giá là địa phương dẫn đầu cả nước trên các lĩnh vực giáo dục đào tạo, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, dân số - kế hoạch hoá gia đình, xóa đói giảm nghèo, thể thao thành tích cao, hoạt động từ thiện xã hội… Năm 2009, Thành phố đã cơ bản xoá hộ nghèo diện chính sách, xoá hộ đói, xoá các phòng học bán kiên cố Mạng lưới y tế được kiện toàn, 100% các trạm y tế xã, phường đều có bác sỹ, tỷ lệ trẻ
em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm xuống còn 14,1% Toàn bộ người nghèo đã
Trang 17được cấp thẻ bảo hiểm y tế, các hoạt động xã hội được quan tâm Đặc biệt, trong lĩnh vực du lịch Hà Nội luôn đứng đầu trong việc thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế
Trong giai đoạn xã hội hóa – hiện đại hóa ngày nay, Thủ đô Hà Nội đang trên con đường xây dựng và quản lý đô thị phát triển mạnh theo hướng văn minh, hiện đại Thành phố đã xây dựng, mở rộng nhiều tuyến đường, trục đường, cầu lớn, nút giao thông quan trọng, hàng triệu mét vuông nhà ở và nhiều khu đô thị, khu công nghiệp mới theo quy hoạch được xây dựng Diện mạo Thủ đô ngày càng khang trang, sạch đẹp Năm 2008, Quốc hội quyết định mở rộng địa giới hành chính Hà Nội, tạo nguồn lực to lớn cho Thủ đô phát triển Đến nay, quy mô Thành phố có diện tích tăng 6 lần, dân số tăng 8 lần so với trước giải phóng Hà Nội trở thành một trong 17 Thủ đô lớn nhất về mặt diện tích trên thế giới
Bên cạnh đó, Hà Nội luôn được coi là cái nôi văn hóa của cả dân tộc Kể từ đầu thế kỷ XI khi Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư về Đại La, đổi Đại La thành Thăng Long, thì Thăng Long đã trở thành “chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước” Từ đó đến nay, 1000 năm đã trôi qua, Thăng Long vẫn là chốn “thượng đô kinh sư cho muôn đời” Do vị thế đặc biệt của mình, Thăng Long – Hà Nội đã sớm trở thành điểm hội tụ văn hóa của mọi miền đất nước Lý Công Uẩn đã mang về Thăng Long – Hà Nội những giá trị văn hóa của vùng Kinh Bắc vốn là quê hương của ông Sau thời Lý, văn hóa Thăng Long lại được
bổ sung những nhân tố mới Cứ như vậy, với vị trí là trung tâm chính trị và văn hóa của cả nước, văn hóa Hà Nội đã trở thành bản giao hưởng các giá trị văn hóa của mọi miền đất nước, cố nhiên các giá trị đó đã được nâng cao và có ý nghĩa phổ quát trong mỗi giai đoạn lịch sử
Trang 18Đã từ lâu, Hà Nội trở thành nơi hội tụ tinh hoa của văn hóa dân tộc Ít có địa danh nào lại quy tụ được nhiều chứng nhân lịch sử của đất nước như ở Hà Nội Ở Việt Nam có lẽ không có nơi nào mà cái chất lịch sử lại kết tinh sáng chói bằng Hà Nội Tại đây có các di chỉ đồ đá, đồ đồng từ chục nghìn đến ba, bốn chục nghìn tuổi, có dấu vết người anh hùng thiếu niên làng Gióng đánh giặc ngoại xâm từ thời vua Hùng thứ sáu, có niềm tự hào về ngôi trường đại học đầu tiên của nước Việt Nam… Có thể nói mỗi tấc đất Hà Nội đều ghi dấu ấn lịch sử Nơi đây, mỗi mảnh đất, tên đường đều như nhắc lại các chiến công của cha anh,
dù là chiến công trên lĩnh vực quân sự, chính trị hay văn hóa Những địa danh Thành Cổ Loa, hồ Hoàn Kiếm, Chương Dương, Ngọc Hồi, Đống Đa, Ba Đình…
và bao địa danh khác trên đất Hà Nội đều hàm chứa những nội dung lịch sử quan trọng, đều thể hiện ý chí bất khuất và tài năng của dân tộc Cùng với các di tích Chùa Một Cột, Quốc Tử Giám… những tên gọi Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Quang Trung, Nguyễn Bỉnh Khiêm… đều góp phần làm rạng rỡ lịch sử dân tộc Việt Nam Cùng với những di tích lịch sử và văn hóa
từ xưa để lại, Hà Nội càng tự hào hơn về những di tích, những công trình kiến trúc được ra đời từ sau Cách Tháng Tám năm 1945 Đó là Quảng trường Ba Đình lịch sử, nơi Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945 Cạnh Quảng trường Ba Đình là ngôi nhà sàn lịch sử - nơi Bác Hồ đã sống và làm việc mấy chục năm qua, là lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh – nơi lưu giữ thi hài của người anh hùng giải phóng dân tộc và nhà văn hóa kiệt xuất
Hơn bất cứ địa phương nào, Hà Nội có một đội ngũ trí thức và văn nghệ sỹ lớn (bao gồm các trí thức văn nghệ sỹ của Trung ương và của Thủ đô), trong đó
có những trí thức văn nghệ sỹ đầu đàn mà tên tuổi của họ đã trở nên quen thuộc với mọi người Nhiều cơ quan khoa học, các viện nghiên cứu, các trường đại học
Trang 19lớn đều tập trung ở Hà Nội Có thể coi đó là tiềm năng vô tận cho sự phát triển của Thủ đô Gần một thế kỷ qua, đội ngũ trí thức văn nghệ sỹ này đã đóng góp cho Hà Nội và cho cả nước nhiều thành tựu lớn trên tất cả các lĩnh vực giáo dục, khoa học, văn học, kiến trúc, âm nhạc, sân khấu, báo chí, hội họa…
Năm 1999, Hà Nội cùng nhân dân cả nước hưởng ứng Thập kỷ Văn hóa hòa bình do Liên Hiệp Quốc phát động, cũng là năm mà Hà Nội là thành phố duy nhất trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương được nhận vinh phong của UNESCO là “Thành phố vì hòa bình” Hòa bình luôn là mong muốn, mơ ước của người dân Thủ đô nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, khát vọng hòa bình của Thủ đô, cũng là khát vọng chung của toàn dân tộc, thực sự nồng nàn bởi nó vốn là bản chất của người dân Thăng Long – Hà Nội Bản chất đó từng được hình tượng hóa trong truyền thuyết vua
Lê Thái Tổ trả gươm sau khi đất nước đã đánh đuổi được giặc ngoại xâm hay thấm đượm sâu sắc trong tư tưởng của lãnh tụ Hồ Chí Minh – hòa bình trong tự
do và độc lập Để xứng đáng với truyền thống Thủ đô, với lòng tin cậy và vinh
dự nhận được từ cộng đồng quốc tế, Hà Nội đã và đang phấn đấu thực hiện theo tinh thần của nền văn hóa hòa bình Mở rộng các quan hệ hữu nghị hợp tác, đẩy mạnh sự hội nhập quốc tế, Hà Nội muốn làm bạn với tất cả các Thủ đô và thành phố trên thế giới nhằm tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, giao lưu văn hóa, hợp tác kinh tế, trao đổi kinh nghiệm xây dựng quản lý đô thị Thủ đô Hà Nội đã có quan hệ hữu nghị và hợp tác với trên 60 Thủ đô, thành phố của hơn 50 nước và vùng lãnh thổ, là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế có uy tín trên thế giới, góp phần nâng cao vị thế và góp phần giúp Thủ đô tham gia tích cực vào tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Hà Nội đang phấn đấu trở thành điểm đến hấp dẫn, an
Trang 20toàn đối với các nhà đầu tư và du khách quốc tế Với những thành tựu đạt được,
vị thế của Thủ đô Hà Nội ngày càng được khẳng định trong khu vực và quốc tế Năm 2000, Hà Nội được Đảng và Nhà nước tặng thưởng danh hiệu cao quý
“Thủ đô Anh hùng” Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng Thủ
đô, nhân dân Hà Nội phấn khởi và tự hào được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao vàng lần thứ hai Vào dịp kỷ niệm lần thứ 52 ngày Giải phóng Thủ đô, Đảng bộ và nhân dân Hà Nội tổ chức thành công Hội nghị cấp cao APEC 2006, đón chào các nhà lãnh đạo cấp cao của 21 nền kinh tế thành viên cũng như hàng nghìn đại biểu từ khắp nơi trên thế giới, để lại dấu ấn đẹp trong lòng bạn bè quốc tế Năm 2010, Hà Nội vinh dự tổ chức Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội Đồng thời Thủ đô cũng được chọn là thành phố diễn ra Năm Du lịch Quốc gia 2010, là địa điểm diễn ra Hội nghị cấp cao ASEAN 2010
Rõ ràng Thủ đô Hà Nội xứng đáng là “Nơi đô thành bậc nhất của đế vương muôn đời” đúng như Lý Công Uẩn đã tiên đoán và là “trái tim của cả nước, đầu não chính trị - hành chính Quốc gia, trung tâm lớn về văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế”1 xứng đáng với danh hiệu Thủ đô anh hùng và Thành phố vì hoà bình
1.1.4 Khái quát tiềm năng du lịch của Thủ đô Hà Nội
Không chỉ là mảnh đất với bề dày lịch sử, Thủ đô Hà Nội còn là nơi rất giàu tiềm năng về tài nguyên du lịch, cả về tài nguyên tự nhiên và tài nguyên nhân văn, hàng năm thu hút lượng khách lớn trong nước cũng như quốc tế Hà Nội nằm hai bên bờ sông Hồng, giữa vùng đồng bằng Bắc Bộ trù phú với vị trí và địa
1
Nghị quyết số 15-NQ/TW về “Phương hướng nhiệm vụ phát triển của Thủ đô trong thời kỳ
2001 – 2010” của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Trang 21thế rất đẹp và thuận lợi Đúng như con mắt tinh tường của Lý Thái Tổ đã nhìn ra
từ cả thế kỷ trước “… Thành Đại La ở vào chính giữa trời đất, có cái thế rồng cuộn, hổ ngồi, đã đúng ngôi Nam Bắc Đông Tây lại tiện thế nhìn sông tựa núi Đất ấy rộng mà bằng phẳng, cao ráo mà sáng sủa, dân cư không phải cái nạn tối tăm, ẩm thấp, muôn vật cực kỳ giàu thịnh, đông vui Xem khắp nước Việt, đó là đất danh thắng, thật là đô hội trọng yếu để bốn phương sum họp và là đô thành bậc nhất, đáng mặt làm kinh sư cho muôn đời”
Trải qua gần 1.000 năm lịch sử, Hà Nội vẫn lưu giữ gần 2000 di tích trong
đó có hơn 600 ngôi chùa, nhiều công trình kiến trúc cổ gắn với các chặng đường lịch sử, với các bậc anh hùng, chí sỹ, tiêu biểu là các khu phố cổ với những “mái ngói thâm nâu”, thành Cổ Loa, thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Chùa Một Cột, lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh Hà Nội còn duyên dáng trong hệ thống các bảo tàng, nhà hát và những ngôi biệt thự theo kiểu kiến trúc Pháp Hà Nội là thành phố có hệ thống bảo tàng đa dạng bậc nhất Việt Nam
Kiến trúc của Hà Nội mang một phong cách riêng, giản dị mà độc đáo, tạo nên sự thanh khiết và trầm mặc Có vẻ như đến với Thăng Long – Hà Nội, du khách chỉ có thể bắt gặp các công trình kiến trúc khiêm tốn như Chùa Một Cột, Quốc Tử Giám… Ai cũng thấy rằng, so với Thủ đô nhiều nước thì Hà Nội hầu như không có các công trình kiến trúc quy mô, hoành tráng Nhưng đằng sau những công trình những công trình khiêm tốn về kích thước không gian lại chứa đựng chiều sâu thẳm về tinh thần Đó chính là khát vọng vươn tới một sự hài hòa, một sự hoàn thiện vô cùng Chính điều đó đã tạo ra nét kiến trúc độc đáo, duy nhất ở Hà Nội, điển hình là Khu phố cổ - “di tích lịch sử quốc gia” (năm 2004), niềm tự hào của riêng Hà Nội, một trong những thước đo sự vĩ đại của văn hóa Thăng Long, văn hóa Việt Nam
Trang 22Thủ đô Hà Nội có vùng ngoại thành rộng lớn, phì nhiêu cùng rất nhiều làng nghề truyền thống, các di tích lịch sử, lăng tẩm, đền chùa: chùa Hương, chùa Tây Phương, làng cổ Ðường Lâm… Đây là những yếu tố, tiềm năng du lịch rất lớn
mà ít địa phương nào có được, nhất là khi Hà Nội vừa sát nhập thêm toàn bộ địa giới của tỉnh Hà Tây - nơi được xem là đất trăm nghề cùng những danh lam thắng cảnh đẹp và cực kỳ nổi tiếng Có thể khẳng định rằng, so với các tỉnh miền bắc, khu vực địa giới Hà Nội mở rộng rất phong phú về tài nguyên du lịch Nhắc đến Hà Nội, không thể không nhắc đến làng hoa Ngọc Hà, làng quất Nghi Tàm và Quảng Bá, làng đào Nhật Tân Hà Nội còn là thành phố có nhiều làng nghề truyền thống Theo con số cuối năm 2008, toàn Hà Nội có 1.264 làng nghề, là nơi tập trung làng nghề đông đúc bậc nhất Việt Nam Điển hình trong số
đó phải kể đến làng lụa Vạn Phúc, làng gốm Bát Tràng, phố Hàng Bạc, Hàng Thêu Ren… Các mặt hàng, đồ thủ công ở các làng nghề này đều mang nét đặc sắc rất riêng, được du khách quốc tế ưa chuộng và đánh giá cao Bên cạnh đó, Hà Nội được biết đến với tên gọi “thành phố xanh” với các hàng cây thuộc nhiều loại khác nhau, từ cây bản địa đến cây du nhập từ đầu thế kỷ 20, trải khắp phố phường Sở hữu hơn 300 vườn hoa, công viên và thảm cỏ cùng hệ thống tượng đài, các bể phun nước tô điểm, không gian Thủ đô càng thêm đẹp và thoáng đãng Ngoài ra, Hà Nội là thành phố đặc biệt có nhiều đầm, hồ, dấu vết còn lại của các dòng sông cổ Trong khu vực nội thành, Hồ Tây có diện tích lớn nhất, khoảng 500ha, được coi là “lá phổi xanh của Thủ đô” Hồ Gươm nằm ở trung tâm thành phố, khu vực sầm uất nhất, luôn được ví như “một lẵng hoa giữa lòng thành phố” Hà Nội còn có rất nhiều hồ nhỏ khác như Hồ Trúc Bạch, Hồ Thiền Quang, Hồ Thủ Lệ…
Trang 23Tiềm năng du lịch Hà Nội còn thể hiện ở nhiều hoạt động văn hóa - văn nghệ dân gian như nghệ thuật múa rối nước, hát ca trù, các lễ hội truyền thống như hội Đền Sóc, hội làng Lệ Mật, hội làng Triều Khúc… Thăng Long – Hà Nội cùng với Phú Thọ và xứ Kinh Bắc là một trong ba vùng tập trung nhiều nhất các
lễ hội ở miền Bắc Việt Nam Phần nhiều các lễ hội nơi đây được tổ chức để tưởng nhớ đến những nhân vật trong lịch sử hay truyền thuyết như Thánh Gióng, Hai Bà Trưng, Quang Trung, An Dương Vương… Thêm vào đó, Hà Nội đặc biệt nổi tiếng với nghệ thuật ẩm thực rất riêng, được khách du lịch trong và ngoài nước đánh giá cao với các món như phở, chả cá Lã Vọng, bánh cuốn Thanh Trì, bánh tôm Hồ Tây, cốm làng Vòng Người Hà Nội đã nâng việc nấu nướng, ăn uống thành nghệ thuật ẩm thực, dễ dàng chinh phục trái tim của cả những vị khách khó tính nhất
Hà Nội còn là đầu mối giao thông của cả nước, bao gồm cả đường không, đường bộ, đường thủy và đường sắt Đây là nơi hội tụ năm tuyến đường sắt trong nước, một tuyến liên vận sang Bắc Kinh – Trung Quốc, tám tuyến đường bộ và một sân bay quốc tế Hệ thống giao thông này là cầu nối Thủ đô với các tỉnh trong nước và với thế giới Chính nhờ lợi thế của các trục đường giao thông lớn,
mà Hà Nội vừa là nơi nhận khách, vừa là nơi giữ khách trực tiếp và gửi khách trung gian
Nói chung, mảnh đất Hà Nội mang trong mình vẻ đẹp của thiên nhiên, của non nước tạo nên nhiều thắng cảnh nổi tiếng Bên cạnh đó, với sự đóng góp của những bàn tay khéo léo và khối óc thông minh, con người Hà Nội đã dựng thêm nhiều công trình giàu chất văn hóa, tô điểm cho mảnh đất Thủ đô thêm giàu và đẹp, giúp Hà Nội trở thành điểm du lịch lý tưởng trong mắt bạn bè và du khách quốc tế
Trang 241.2 ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG – HÀ NỘI
1.2.1 Mục đích, ý nghĩa của Đại lễ
Kinh đô Thăng Long xưa - Thủ đô Hà Nội ngày nay là mảnh đất địa linh nhân kiệt, với bề dày hàng nghìn năm lịch sử, là nơi tinh hoa của dân tộc hội tụ, lan toả trên mọi miền đất nước, phát triển thành biểu tượng của nền văn hiến Việt Nam Chính vì vậy, Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội là một sự kiện trọng đại trong lịch sử của dân tộc, mang mục đích và ý nghĩa lớn lao
Trước hết, Đại lễ là ngày hội trọng đại của không chỉ người Hà Nội mà của toàn dân cả nước Đó là ngày lễ thiêng liêng kỷ niệm 1000 năm triều Lý định
đô Thăng Long và Kinh đô ấy đã trường tồn, đã trở thành "Nơi lắng hồn núi sông ngàn năm", đã phát triển thành Thủ đô Hà Nội hôm nay
Bên cạnh đó, Đại lễ là ngày hội chung của cả dân tộc, thể hiện truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta Đó là truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, hay đạo lý “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” Từ ngàn đời nay, tinh thần đó luôn “ăn sâu bám rễ” trong đời sống của nhân dân ta, trở thành truyền thống tốt đẹp, nuôi dưỡng tâm hồn và tiếp thêm sức mạnh cho mỗi trái tim của dân tộc Đại lễ sẽ là
cơ hội quý báu cho Đảng và nhân dân Việt Nam có cái nhìn tổng thể về cả chặng đường lịch sử gian nan nhưng kết thúc vẻ vang, hiểu thêm về những nét đẹp trong văn hóa tinh thần của của cả dân tộc Đặc biệt, Đại lễ sẽ làm sống dậy một cách sinh động, phong phú hơn, giàu có hơn và tươi mới hơn các giá trị văn hóa truyền thống kết tụ qua 1000 năm lịch sử
Có thể nói Đại lễ là mốc son đáng tự hào của nhân dân ta Đây là dịp cho toàn Đảng, toàn dân ta tổng kết, đánh giá được quá trình phát triển chung của cả đất nước, nhận ra được mặt mạnh, mặt yếu trong tiến trình hình thành và phát
Trang 25triển kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội, để từ đó phát huy những thành tựu đạt được, khắc phục những mặt còn hạn chế để hoàn thành kế hoạch phát triển chung của cả đất nước, làm động lực cho những năm tới Đặc biệt đây cũng là dịp tổng kết kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong 5 năm 2006 – 2010 của cả nước, xây dựng định hướng, chiến lược phát triển chung trong 5 năm tới 2011 –
2015
Ngoài ra, Đại lễ được coi là “cơ hội vàng” đối với ngành du lịch Việt Nam Ngày Đại lễ thiêng liêng sẽ không chỉ thu hút sự quan tâm của con cháu Lạc Hồng ở trong nước và định cư ở khắp năm châu, mà còn ghi đậm dấu ấn và
sự mến mộ trong lòng bạn bè quốc tế, góp phần thực hiện mục tiêu của ngành
Du lịch Việt Nam năm 2010 là đón 5,5 đến 6 triệu khách quốc tế, 25 triệu khách nội địa với chương trình “Việt Nam - Điểm đến của bạn” Rõ ràng, Đại lễ sẽ góp phần quảng bá, giới thiệu hình ảnh một đất nước Việt Nam tươi đẹp, một Thủ đô
Hà Nội hiếu khách với những con người thân thiện, cởi mở, với một truyền thống văn hóa - lịch sử lâu đời Đây sẽ là cơ hội quý giá, tạo ra được chuyển biến mạnh mẽ và dấu ấn sâu sắc trong nhận thức và hiểu biết của người dân Thủ đô, đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế về truyền thống văn hóa lịch sử, cũng như những nỗ lực, cố gắng không ngừng của Thủ đô Hà Nội và cả dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh, có vị trí xứng đáng trên trường quốc tế Qua đó, bạn bè thế giới thêm hiểu và yêu mến những con người Việt Nam cần cù, yêu chuộng hòa bình, luôn ngời sáng cốt cách và khí phách Thăng Long
Đặc biệt, Đại lễ còn là một sự kiện quan trọng để thúc đẩy công tác bảo tồn văn hóa và nghệ thuật truyền thống đồng thời nâng cao nhận thức của giới trẻ
về tầm quan trọng của việc bảo vệ nền văn hóa “đậm đà bản sắc dân tộc” trong
Trang 26mối quan hệ hòa bình, hòa hợp và đối thoại với các nền văn hóa khác trên toàn thế giới
Chính vì vậy, Chỉ thị 32-CT/TW của Bộ Chính trị Trung ương Đảng (khóa
VIII) về kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội đã chỉ rõ “Kỷ niệm 1000 năm
Thăng Long - Hà Nội là sự kiện trọng đại trong lịch sử nước nhà, thể hiện tình cảm, đạo lý uống nước nhớ nguồn, tôn vinh các giá trị truyền thống lịch sử và cách mạng của dân tộc, động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phấn đấu xây dựng đất nước theo định hướng Xã hội Chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Chỉ thị của Bộ chính trị còn nhấn mạnh “Việc thực hiện chương trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội là nhiệm vụ quan trọng của Đảng bộ và nhân dân Hà Nội, đồng thời là cuộc vận động mang ý nghĩa rộng lớn trên phạm vi cả nước” Xuất phát từ ý nghĩa to lớn của Chương trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, Ban chấp hành Đảng bộ một lần nữa khẳng định “đây là Chương trình gắn bó chặt chẽ với các chương trình, kế hoạch phát triển Thủ đô Hà Nội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đến năm 2010 và xa hơn nữa”
Năm 2010 vừa là năm Thủ đô tròn 1000 năm tuổi và cũng là thời điểm kết thúc thập niên đầu của thế kỷ XXI Đó là sự trùng lặp thú vị và giàu ý nghĩa Trên con đường đi tới, Tổ quốc và Thủ đô còn rất nhiều khó khăn, thách thức, song cũng tràn đầy hi vọng, dồi dào sức mạnh, bắt nguồn từ tiềm năng văn hóa
vô tận Nếu chúng ta biết khai thác, phát huy tiềm năng to lớn này, đất nước và Thủ đô có thể cất cánh bay cao, bay xa trong thế kỷ mới Đây là ý tưởng chủ đạo, là ước muốn sâu xa mà Đảng bộ, nhân dân Thủ đô gửi gắm vào chương trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội
Trang 27Khai mạc Đại lễ kỷ niệm
1000 năm Thăng Long - Hà Nội
Vườn hoa tượng đài Lý Thái
Tổ và đường Đinh Tiên Hoàng, xung quanh hồ Hoàn Kiếm
2 Chiều
Triển lãm thành tựu kinh tế -
xã hội Việt Nam và Thăng Long – Hà Nội
Khai mạc triển lãm các tác phẩm Văn học – Nghệ thuật qua các thời kỳ
Trung tâm Hội chợ triển lãm Việt Nam
Trung tâm triển lãm Văn hóa – Nghệ thuật Việt Nam số 2 Hoa Lư, Hà Nội
3 Tối
Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Cả nước với Hà Nội”
(Cầu truyền hình trực tiếp)
Chương trình văn hóa nghệ thuật tổng hợp (đồng diễn xếp hình, thể dục nghệ thuật)
Thành phố Hà Nội, một số tỉnh thành phố trong cả nước
và một số điểm ở các nước
Thành phố Hà Nội
Trang 281.2.2.2 Từ ngày 02 tháng 10 đến ngày 09 tháng 10 năm 2010
Ca nhạc tổng hợp chủ đề
“Hùng khí Thăng Long và Bài
ca đất nước”
Ca khúc chọn lọc trong sáng tác mới chào mừng Thăng Long – Hà Nội
Lễ hội đường phố và Chương trình văn hóa nghệ thuật của tuổi trẻ Thủ đô và cả nước
Tổ chức liên hoan các ban nhạc Việt Nam và quốc tế
Tại các điểm vui chơi, giải trí, các nhà văn hóa, đường phố, các trường học
Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình
Trang 29Biểu diễn võ thuật cổ truyền các môn phái võ Việt Nam
Giải chạy truyền thống “Báo
Hà Nội mới” vì hòa bình
Tổ chức giải đua xe đạp xuyên Việt Quốc tế năm 2010
Cung thể thao Quần Ngựa
Xung quanh hồ Hoàn Kiếm
Từ thành phố Hồ Chí Minh đến Thủ đô Hà Nội
Triển lãm cây cảnh nghệ thuật
và hoa
Lễ hội làng nghề, phố nghề Thăng Long – Hà Nội
Lễ công bố thành lập Câu lạc
bộ các Thủ đô 1000 năm tuổi
và chiêu đãi khách quốc tế, trong nước
Trang 304 Các hoạt
động khác
Các hoạt động khởi công, khánh thành, gắn biển, triển lãm các công trình, đón nhận các danh hiệu
Lễ ra mắt Tủ sách “Thăng Long ngàn năm văn hiến” và công bố kết quả Chương trình nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước: KX.09 “Nghiên cứu phát huy điều kiện tư nhiên, kinh tế - xã hội và giá trị lịch
sử - văn hóa 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, phục vụ phát triển toàn diện Thủ đô”
Thành phố Hà Nội
Thành phố Hà Nội
Nguồn: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội
1.2.2.3 Ngày 10 tháng 10 năm 2010 (Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội)
1 Sáng Mít tinh trọng thể
cấp Nhà nước
Quảng trường Ba
Đình
2 Tối Đêm Hội Văn
hóa Nghệ thuật Khu vực Hồ Tây
Nguồn: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội
Trang 311.3 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Hà Nội – trái tim của cả nước, đã cùng cả nước đã trải qua cả chặng đường dài lịch sử vô cùng anh dũng, với những người con của Tổ quốc chiến đấu kiên cường luôn ngời sáng tấm lòng nồng nàn yêu nước Thủ đô không chỉ là nơi lắng đọng lịch sử của non sông Việt Nam mà còn là nơi tập trung các tài năng văn hóa, nghệ thuật, các thắng cảnh, các di tích lịch sử, các công trình kiến trúc với mật độ cao nhất nước Nơi đây còn có những lễ hội dân gian độc đáo làm nên vẻ đẹp trong đời sống tinh thần dân tộc, là nơi hội tụ nhân tài bách nghệ ở khắp các cõi quê hương, đồng thời lại có giao lưu quốc tế thường xuyên nên có đủ điều kiện tạo thành sự phát triển của văn minh và lối sống văn hóa, thanh lịch Có thể nói Hà Nội là nơi bốn phương hội tụ, lại giao lưu với cả nước ngoài nên đã tiếp thu nhiều tinh túy của mọi miền, cả văn hóa vật chất lẫn tinh thần
Trên góc độ du lịch, Hà Nội có nhiều lợi thế về năng lực phát triển Nằm ở trung tâm Bắc Bộ, Thủ đô Hà Nội là một thành phố cổ kính, có lịch sử văn hóa lâu đời, có nhiều danh thắng, lại nằm trong vùng kinh tế động lực phía Bắc, với điều kiện cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật tương đối phát triển, là đầu mối giao thông trong nước và quốc tế nên Hà Nội đã thực sự trở thành điểm đến hấp dẫn của rất nhiều du khách
Đặc biệt, Hà Nội là lãnh thổ có tiềm năng tài nguyên du lịch phong phú, đặc biệt là về tài nguyên nhân văn Căn cứ vào tiềm năng tài nguyên du lịch và các điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật trên địa bàn lãnh thổ, những loại hình du lịch chủ yếu của Hà Nội có thể tổ chức được bao gồm du lịch công vụ, du lịch tham quan, thăm thân, du lịch thương mại, du lịch nghỉ dưỡng, chữa bệnh, du
Trang 32lịch sinh thái, du lịch thể thao, du lịch hội nghị, hội thảo, hội chợ, du lịch văn hóa, tín ngưỡng, lễ hội…
Thăng Long – Hà Nội, giữa hai tên Kinh đô và Thủ đô chỉ là một gạch nối nhỏ, ngắn ngủi vô cùng, nhưng gạch nối thời gian thì kéo dài tới cả nghìn năm, tròn mười thế kỷ Gạch nối đó đã liên kết quá khứ với hiện tại, chứa đựng những giá trị tinh thần trường tồn, kết tinh của cả dân tộc Đại lễ 1000 năm Thăng Long
- Hà Nội chính là thời khắc quý giá để chúng ta thêm hiểu, thêm yêu mến và tự hào về những giá trị tinh thần đó của cha ông Đây cũng là ngày hội quan trọng của cả dân tộc, gắn kết mọi trái tim và tâm hồn người Việt Nam Đại lễ được long trọng tổ chức vào ngày 10 tháng 10 năm 2010 trên chính mảnh đất thiêng
“ngàn năm lắng hồn núi sông” này
Để xứng đáng với vị thế to lớn của Hà Nội và xứng đáng với sự mong đợi của mọi người dân, Đại lễ đã được lập kế hoạch tổ chức trọng thể và hoành tráng, góp phần tạo nên ấn tượng khó quên về Thủ đô Nội, niềm tự hào của tất cả người dân Việt Nam
Trang 33Chương 2 CÁC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH HƯỚNG TỚI ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG
LONG – HÀ NỘI TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ
2.1 KHÁI QUÁT NGÀNH DU LỊCH THỦ ĐÔ HÀ NỘI
Các đơn vị
sự nghiệp
Các doanh nghiệp
ty du lịch
Các công ty điều hành hướng dẫn
Trang 34Chú thích
(1) Các đơn vị sự nghiệp bao gồm Vụ Kế hoạch và đầu tư, Vụ Lữ hành, Vụ Khách sạn,
Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Tổ chức - cán bộ, Thanh tra Tổng cục, Văn phòng Tổng cục
(2) Các đơn vị sự nghiệp bao gồm Viện nghiên cứu phát triển du lịch, Tạp chí du lịch, Các trường nghiệp vụ du lịch ở Hà Nội, Trung tâm Thông tin và Xúc tiến du lịch Hà Nội
(3) Các doanh nghiệp du lịch là các tổ chức kinh doanh du lịch bao gồm kinh doanh lữ hành, khách sạn, vận chuyển khách, làm các dịch vụ khác như tổ chức vui chơi, tuyên truyền quảng cáo du lịch, tư vấn đầu tư du lịch
2.1.2 Mục tiêu, định hướng phát triển ngành du lịch Thủ đô
Ngay từ năm 2000, Thành phố Hà Nội đã thông qua dự án quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Hà Nội đến năm 2010 Dự án này đã xác định rõ ràng các mục tiêu và định hướng nhằm quy hoạch, phát triển du lịch Thủ đô hướng tới
1000 năm Thăng Long – Hà Nội
2.1.2.1 Mục tiêu của ngành du lịch Thủ đô
Quy hoạch, phát triển du lịch Hà Nội nhằm giải quyết hài hòa mối quan hệ cung – cầu, khai thác có hiệu quả các nguồn lực để nhanh chóng phát triển ngành
du lịch, góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng tỷ trọng đóng góp của ngành du lịch vào tổng thu nhập của Hà Nội, sao cho bước vào thế kỷ XXI, du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của Thủ đô
Phát triển, quy hoạch du lịch còn nhằm một mục tiêu rất quan trọng, đó là góp phần nâng cao vị thế chính trị của đất nước, làm cho bạn bè quốc tế hiểu biết hơn về đất nước và con người Việt Nam, qua đó ủng hộ sự nghiệp đổi mới của Đảng và Nhà nước ta, thu hút thêm nguồn vốn đầu tư nước ngoài
Trang 35 Phát triển du lịch gắn liền với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Một trong những yếu tố quan trọng để thu hút du khách chính là nền văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc Do vậy, quy hoạch và phát triển du lịch phải mang được nôi dung khuyến khích việc bảo tồn và phát huy giá trị của nền văn hóa dân tộc Phát triển du lịch nhằm đẩy mạnh giao lưu giữa các vùng, các miền trong cả nước để đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, tham quan du lịch của nhân dân, góp phần cải thiện, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân, tạo thêm
nhiều việc làm cho xã hội (Xem bảng 2.1 trong phụ lục)
2.1.2.2 Định hướng phát triển ngành du lịch Thủ đô
Dự án đã đưa ra những định hướng phát triển cơ bản của Thủ đô đến năm
2010 với ba nội dung chính:
Định hướng phát triển du lịch Thủ đô theo ngành
Mục tiêu tổng quát của định hướng này là đưa ngành du lịch Thủ đô xứng đáng với vị trí là một trong ba trung tâm du lịch lớn nhất nước, trở thành ngành kinh tế quan trọng trong thập niên đầu của thế kỷ XXI, xứng đáng với tiềm năng
to lớn của địa phương Những định hướng chính phát triển du lịch Hà Nội theo ngành bao gồm:
Phát triển ngành du lịch theo chính sách kinh tế mở của Nhà nước, bảo đảm sau năm 2000 ngành du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, năm 2010
“trở thành ngành kinh tế mũi nhọn”, đạt hiệu quả kinh tế cao, tác động và hỗ trợ cho các ngành kinh tế quốc dân khác phát triển
Phát triển du lịch Hà Nội trở thành một ngành công nghiệp trong chiến lược phát triển đất nước Theo định hướng này, việc đầu tư là phải điều chỉnh và
Trang 36tổ chức lại các doanh nghiệp Nhà nước về du lịch theo hướng công nghiệp hóa
và hiện đại hóa Theo hướng này chỉ cần giữ lại và tập trung đầu tư cho một số doanh nghiệp Nhà nước có quy mô hoạt động tương đối lớn, có đủ tiểm năng về
cơ sở vật chất, kỹ thuật để tạo ra những sản phẩm du lịch cao cấp có khả năng cạnh tranh, phát triển và vươn ra các thị trường khác trong nước, khu vực và quốc tế Các doanh nghiệp du lịch Nhà nước sẽ giữ vai trò chủ đạo và điều tiết các hoạt động du lịch
Tiến hành hợp nhất và cổ phần hóa một số doanh nghiệp, khách sạn Nhà nước để tạo nguồn vốn xây dựng, nâng cấp các cơ sở du lịch Ưu tiên vốn đầu tư nước ngoài vào các dự án có quy mô lớn, tạo ra những sản phẩm du lịch cao cấp
và sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn Tạo hành lang pháp lý cho mọi thành phần kinh tế phát triển một cách bình đẳng, ổn định, có hiệu quả và theo đúng pháp luật
Tổ chức và hoàn thiện bộ máy quản lý Nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố và đào tạo nguồn nhân lực du lịch
Trên cơ sở các nhiệm vụ và chức năng quản lý trong giai đoạn mới để kiện toàn bộ máy từ Sở du lịch đến các phòng quản lý du lịch ở các quận, huyện nhằm tạo ra một hệ thống thống nhất trong quản lý với mục đích là xây dựng môi trường kinh doanh du lịch thuận lợi, thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, khai thác tốt nhất tiềm năng du lịch to lớn của thành phố, đẩy nhanh hơn nữa sự phát triển của du lịch Thủ đô
Đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành du lịch theo những chuẩn mực quốc gia và quốc tế, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới ngành du lịch theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa
Trang 37 Phát triển các loại hình du lịch và tổ chức các loại hình kinh doanh du lịch
Để tổ chức các loại hình du lịch cần chú trọng đầu tư, khắc phục những hạn chế về tài nguyên để mở rộng quy mô và nâng cao tính hấp dẫn của các loại hình du lịch hiện có Mặt khác, hợp tác chặt chẽ với địa phương trong vùng để khai thác tài nguyên du lịch phong phú của những lãnh thổ này nhằm phát triển
và đa dạng hóa các loại hình du lịch như Du lịch nghỉ dưỡng (Đồ Sơn, Cát Bà,
Hạ Long…), du lịch sinh thái (Cúc Phương, Ba Vì, Tam Đảo, Yên Tử, Cát Bà,
Hạ Long…), du lịch thể thao nước (Đồng Mô, Đại Lải, Suối Hai, Hồ Hòa Bình…), du lịch văn hóa (Đền Hùng, Cố đô Hoa Lư, chùa Hương, đền Trần…) Phát triển các loai hình du lịch phải gắn liền với việc tổ chức các loại hình du lịch nhằm phát huy cao hiệu quả của ngành Các loại hình du lịch chủ yếu gồm Kinh doanh lữ hành, dịch vụ thông tin, quảng cáo, kinh doanh lưu trú và ăn uống, kinh doanh vận chuyển du lịch, kinh doanh các hoạt động vui chơi, giải trí, thể thao, nghỉ dưỡng… Đa dạng hóa các loại hình du lịch phải đi đôi với việc nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch, nhằm thỏa mãn mọi nhu cầu của khách một cách đồng bộ và hoàn hảo
Đa dạng hóa các sản phẩm du lịch Theo hướng này sẽ tiến hành điều tra, đánh giá, phân loại và hệ thống hóa một cách đầy đủ, chính xác về hiện trạng (số lượng và chất lượng) các sản phẩm du lịch chính của Hà Nội và những tiềm năng chưa được khai thác Các dạng sản phẩm đó là: Hệ thống địa danh du lịch, các lễ hội truyền thống, làng nghề, các điểm vui chơi, giải trí, nhà hàng, khách sạn và các dịch vụ khách sạn, du lịch khác Trên cơ sở đó có các biện pháp nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch truyền thống và tạo ra nhiều sản phẩm mới, độc đáo, hấp dẫn, lôi cuốn khách du lịch
Trang 38 Tăng cường hoạt động về quảng cáo, tiếp thị để du khách biết đến Thủ đô như một điểm du lịch hấp dẫn nhất về cảnh quan du lịch, nhân văn và địa lý, một trung tâm kinh tế - chính trị của cả nước
Phát triển du lịch theo lãnh thổ
Định hướng phát triển du lịch theo lãnh thổ được xác định bám sát hướng phát triển không gian kinh tế - xã hội của Thủ đô trong quy hoạch phát triển thành phố và được xem xét trong mối quan hệ gắn bó với các lãnh thổ lân cận của toàn vùng để có kế hoạch phát triển du lịch phù hợp Hướng phát triển không gian du lịch của Hà Nội được xác định theo ba trục:
Hướng thứ nhất: Theo trục quốc lộ 3 về phía Bắc Đây sẽ là hướng phát triển chiến lược của thành phố, nơi có những tài nguyên du lịch quan trọng như thành Cổ Loa, thắng cảnh đầm Vân Trì, quần thể hồ Đông Quan – đền Sóc (huyện Sóc Sơn)
Hướng thứ hai: Theo trục quốc lộ Láng – Hòa Lạc về hướng Tây Theo hướng phát triển này nhằm khai thác có hiệu quả tài nguyên du lịch cụm Ba Vì – Suối Hai, Đồng Mô – Ngải Sơn (Hà Tây) và cảnh quan văn hóa – lễ hội Hòa Bình
Hướng thứ ba: Trùng với trục tăng trưởng kinh tế Hà Nội – Hải Dương – Hải Phòng – Quảng Ninh Đối với du lịch Thủ đô, sự phát triển không gian kinh
tế - xã hội này cho phép khai thác các tiềm năng du lịch biển của trung tâm du lịch Hải Phòng – Quảng Ninh, với vịnh Hạ Long – đảo Cát Bà, là những tài nguyên du lịch đặc biệt có giá trị Trên cơ sở những định hướng phát triển không gian du lịch và căn cứ vào sự phân bố tài nguyên du lịch (các điểm du lịch) và các điều kiện có liên quan trên địa bàn thành phố Hà Nội mà hình thành nên các
Trang 39vành đai và cụm du lịch, từ đó xây dựng các tuyến du lịch và chương trình du lịch
* Các điểm du lịch nội, ngoại thành Hà Nội và các vùng phụ cận
* Các vành đai du lịch: Nếu coi hồ Hoàn Kiếm là điểm trung tâm Thủ đô thì
các vành đai hoạt động chủ yếu của Hà Nội bao gồm:
Vành đai du lịch trung tâm (trong vòng bán kính dưới 10 km)
Đây là địa bàn tập trung các điểm di tích lịch sử, văn hóa, các điểm danh thắng chủ yếu của Thủ đô Dựa vào sự phân bố các điểm du lịch có thể thấy vanh đai trung tâm này được tạo bởi hai trung tâm hạt nhân (1) Hồ Hoàn Kiếm và phụ cận trong vòng bán kính 3 km, phần lớn nằm trong quận Hoàn Kiếm (2) Quảng trường Ba Đình và phụ cận trong vòng bán kính 2 – 3 km Đây là nơi tập trung
hệ thống các bảo tàng, các điểm danh thắng chính của Hà Nội
Vành đai du lịch từ 10 – 30 km bao gồm các điểm du lịch chủ yếu vùng ngoại thành Hà Nội, trong đó có khu vực Vân Trì – Sóc Sơn… sẽ là các điểm du lịch, vui chơi giải trí cuối tuần quan trọng của Hà Nội
Vành đai du lịch từ 30 – 80 km: Trong vành đai này có nhiều điểm du lịch
có ý nghĩa quốc gia và quốc tế Tiêu biểu là các điểm du lịch Chùa Hương, Tam Cốc – Bích Động, Ba Vì – Suối Hai, đền Hùng, Tam Đảo, hồ Đại Lải, Côn Sơn – Kiếp Bạc…
Vành đai du lịch từ 80 – 150 km: Với các điểm du lịch nổi tiếng như Đồ Sơn, Cát Bà, Vịnh Hạ Long, Yên Tử, Sầm Sơn, Lạng Sơn…
Trang 40* Các cụm du lịch: Căn cứ vào sự phân bố tài nguyên du lịch và các điều kiện
có liên quan, trên địa bàn thành phố Hà Nội có thể hình thành các cụm du lịch chính:
Cụm du lịch trung tâm với không gian chủ yếu là khu vực nội thành, nơi
có các di tích lịch sử - văn hóa quan trọng và các điểm cảnh quan danh thắng nổi tiếng như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, chùa Trấn Quốc, Hồ Tây, Hồ Gươm… hệ thống bảo tàng, các khu phố cổ… Đối với khu vực này sẽ ưu tiên đầu tư, trùng tu, tôn tạo, nâng cấp các di tích lịch sử - văn hóa, khu phố cổ, phát triển các công viên cây xanh, hình thành các khu vui chơi giải trí tổng hợp, các khu du lịch sinh thái thỏa mãn nhu cầu của nhân dân và du khách
Cụm du lịch Cổ Loa – Vân Trì gắn với khu đô thị mới Bắc Thăng Long với các tài nguyên có giá trị như di tích thành Cổ Loa, đầm Vân Trì Theo phương án quy hoạch tương lai, đây sẽ là cụm du lịch “đối trọng” của cụm du lịch trung tâm thành phố Do điều kiện thuận lợi về mặt bằng, cảnh quan, khu vực này sẽ được đầu tư về cơ sở hạ tầng – kỹ thuật, hình thành một đô thị mới hiện đại Bên cạnh khu di tích nổi tiếng này sẽ là những khu vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng, thể thao hiện đại và hấp dẫn
Cụm du lịch Đồng Quan (Sóc Sơn): Với lợi thế về sự đa dạng địa hình, với cảnh quan hồ nước lớn – Đồng Quan cùng với di tích Đền Sóc có sức hấp dẫn đặc biệt với loại hình du lịch cuối tuần của người Hà Nội Tại khu vực này cùng với việc đầu tư để bảo vệ, nâng cấp và mở rộng, khu di tích Đền Sóc sẽ ưu tiên đầu tư phát triển các công trình thể thao, khu vui chơi giải trí và dịch vụ tổng hợp