Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
Nâng cao hiệu quả công tác quản lý và phát huy các giá trị của khu di tích- danh thắng Tây Thiên
Khu di tích - danh thắng Tây Thiên là một địa điểm có giá trị văn hóa và lịch sử quan trọng, cần được bảo tồn và phát huy Hiện trạng công tác quản lý tại đây đang gặp một số thách thức, ảnh hưởng đến việc bảo vệ và phát triển bền vững khu di tích Để nâng cao hiệu quả quản lý, cần triển khai các giải pháp như tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, và cải thiện cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch.
3 Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý tại khu di tích- danh thắng Tây Thiên
- Phạm vi nghiên cứu: Khu di tích- danh thắng Tây Thiên tại xã Sơn Đình- Huyện Tam Đảo- Tỉnh Vĩnh Phúc
4 Tình hình nghiên cứu của đề tài
Khu di tích- danh thắng Tây Thiên, gắn liền với truyền thuyết các Vua Hùng, mang giá trị lịch sử, văn hóa, khảo cổ và du lịch lớn Được nhiều nhà khoa học và những người quan tâm chú ý, tháng 7/1999, Sở Văn hóa- Thông tin Vĩnh Phúc đã tổ chức hội thảo khoa học với 13 báo cáo về địa lý, lịch sử và huyền tích của khu vực Nổi bật là nghiên cứu toàn diện của Lê Kim Thuyên và các tác phẩm “Tây Thiên- Tam Đảo Di tích- Cảnh quan” cùng “Danh thắng Tây Thiên” của Lương Hiền.
Nghiên cứu về Tây Thiên chủ yếu tập trung vào lịch sử, truyền thuyết và giá trị của khu di tích, nhưng chưa có ai đề cập đến vấn đề quản lý khu di tích này Các nhận định và phương hướng đưa ra vẫn còn chung chung, thiếu giải pháp cụ thể cho việc quản lý danh thắng.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
Nghiên cứu các tài liệu chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về phát triển ngành văn hoá và bảo tồn di sản văn hoá là cần thiết Tài liệu của Đảng bộ Tỉnh và UBND tỉnh Vĩnh Phúc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội Đặc biệt, các bài viết và tài liệu mới nhất về khu di tích - danh thắng Tây Thiên trong hội thảo khoa học cần được chú trọng để nâng cao nhận thức và bảo tồn giá trị văn hoá.
- Phương pháp phỏng vấn, phân tích, thống kê, tổng hợp
6 Đóng góp của đề tài
Bài viết này nhằm bổ sung tài liệu cho khu di tích - danh thắng Tây Thiên, làm phong phú nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu và tìm hiểu về khu vực này Đồng thời, bài viết cũng đề xuất một số giải pháp có thể áp dụng để nâng cao hiệu quả công tác quản lý tại khu di tích - danh thắng Tây Thiên.
Căn cứ vào mục đích, nhiệm vụ của đề tài, ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, khoá luận được chia làm 3 chương:
Chương I: Tổng quan về huyện Tam Đảo (Vĩnh Phúc) và khu di tích- danh thắng Tây Thiên
Chương II: Thực trạng quản lý khu di tích- danh thắng Tây Thiên
Chương III: Giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác quản lý tại khu di tích- danh thắng Tây Thiên
Trong quá trình làm quen với nghiên cứu khoa học, tác giả gặp nhiều khó khăn do thời gian hạn chế và tài liệu liên quan đến đề tài còn ít ỏi Các tài liệu hiện có thường chỉ đề cập đến những khía cạnh nhỏ, lẻ của vấn đề Phương pháp nghiên cứu điền dã cũng gặp nhiều thử thách do địa hình phức tạp Tuy nhiên, nhờ sự hỗ trợ tận tình từ giảng viên hướng dẫn, Ban quản lý di tích, lãnh đạo và cán bộ thư viện khoa học tỉnh Vĩnh Phúc, cùng với nỗ lực cá nhân, tác giả đã hoàn thành khoá luận tốt nghiệp.
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS-TS Nguyễn Thị Lan Thanh, Trưởng ban quản lý khu di tích Tây Thiên, cùng Giám đốc Thư viện Bùi Minh Tiến và toàn thể cán bộ Thư viện Khoa học - Tổng hợp tỉnh Vĩnh Phúc.
Lần đầu tiên tiếp xúc với nghiên cứu khoa học và khám phá vấn đề mới, tôi nhận thấy mặc dù đã nỗ lực nhiều, khoá luận của mình vẫn có những hạn chế nhất định Tôi rất mong nhận được sự hướng dẫn và phản hồi từ các thầy cô giáo, Ban quản lý, cán bộ khu di tích-danh thắng, cũng như bạn bè và những người quan tâm đến đề tài này.
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HUYỆN TAM ĐẢO
(VĨNH PHÚC) VÀ KHU DI TÍCH- DANH THẮNG TÂY THIÊN 1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Khái niệm di sản văn hóa
Theo Công ước di sản thế giới thì di sản văn hóa là:
Các di tích bao gồm các tác phẩm kiến trúc, điêu khắc và hội họa, cùng với các yếu tố khảo cổ học, ký tự, nhà ở trong hang đá và các công trình liên kết với nhiều đặc điểm Những di tích này có giá trị nổi bật toàn cầu từ các quan điểm lịch sử, nghệ thuật và khoa học.
Các quần thể công trình xây dựng bao gồm những cấu trúc tách biệt hoặc liên kết với nhau, có giá trị nổi bật toàn cầu về mặt lịch sử, nghệ thuật và khoa học, nhờ vào cấu trúc, tính đồng nhất và vị trí của chúng trong cảnh quan.
Các di chỉ là những tác phẩm do con người sáng tạo hoặc là sự kết hợp giữa thiên nhiên và nhân tạo, bao gồm các khu vực có giá trị khảo cổ nổi bật toàn cầu Những di chỉ này được đánh giá dựa trên các tiêu chí lịch sử, thẩm mỹ, dân tộc học và nhân chủng học.
Luật Di sản văn hoá được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 26/06/2001 quy định tại điều 1:
Di sản văn hóa là những sản phẩm văn hóa vật chất và tinh thần của nhân loại, bao gồm các di vật và mẫu vật tiêu biểu từ thiên nhiên, mang giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học, được truyền lại qua các thế hệ.
1.1.2 Khái niệm di tích lịch sử- văn hoá và danh lam thắng cảnh
Theo quan điểm của UNESCO thì di sản văn hóa gồm di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể
Gần đây, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã công bố tuyên bố về di sản văn hóa tại Thái Lan, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trong cộng đồng các quốc gia thành viên ASEAN cũng đồng thuận với quan điểm của UNESCO về di sản văn hóa Tại Việt Nam, trong Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương khóa VIII, Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định cam kết xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng thời thống nhất với quan điểm của UNESCO về di sản văn hóa.
Theo Điều 4 Khoản 2 của Luật Di sản văn hóa, di sản văn hóa vật thể được định nghĩa là những sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học Di sản này bao gồm các di tích lịch sử-văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật và bảo vật quốc gia.
Theo định nghĩa này, di tích lịch sử- văn hóa và danh lam thắng cảnh là một bộ phận của di sản văn hóa vật thể
Theo Điều 4, Khoản 3 của Luật Di sản văn hóa, di tích lịch sử - văn hóa được định nghĩa là các công trình xây dựng, địa điểm cùng với di vật, cổ vật và bảo vật quốc gia có giá trị về lịch sử, văn hóa và khoa học.