Nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên trên địa bàn thành phố vinh hiện nay

Hiện nay, mỗi ngày đều có tác phẩm văn học nghệ thuật ra đời với nhiều thể loại khác nhau, tuy nhiên số lượng mặt hàng sách văn học nghệ thuật không phải là lớn quá nhưng thị trường rộng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI KHOA XUẤT BẢN – PHÁT HÀNH

**************

NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA SINH VIÊN TRÊN

ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH HIỆN NAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Giảng viên hướng dẫn : Th.s Nguyễn Văn Minh

Sinh viên thực hiện :Hoàng Thị Trang

HÀ NỘI – 2013

9 KHXH – NV : Khoa học xã hội – nhân văn

10 HS-SV-HV : Học sinh – Sinh viên – Học viên

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 5

2 Mục đích nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu 6

3 Phạm vi nghiên cứu 7

4 Phương pháp nghiên cứu 7

5 Bố cục của đề tài 7

CHƯƠNG 1: NHẬN THỨC CHUNG VỀ NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC NGHỆ THUẬT 8

1.1 Nhận thức chung về sách văn học nghệ thuật 8

1.1.1 Khái niệm sách văn học nghệ thuật 8

1.1.2 Đặc trưng cơ bản của sách văn học nghệ thuật 9

1.2 Nhận thức chung về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật 13

1.2.1 Khái niệm nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật 13

1.2.2 Đặc điểm của nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật 15

1.2.3 Ý nghĩa của sách văn học đối với sinh viên 19

1.3 Ý nghĩa của nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh 24

1.3.1 Ý nghĩa đối với người đọc 24

1.3.2 Ý nghĩa đối với các lực lượng nhà cung cấp 26

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA SINH VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH HIỆN NAY 29

2.1 Vài nét về tình hình kinh tế, văn hóa xã hội ở TP.Vinh hiện nay 29

2.2 Thực trạng nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên ở Vinh hiện nay 32

2.2.1 Tính tất yếu khách quan về nhu cầu đọc sách văn học của sinh viên

trên địa bàn thành phố Vinh 32

2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh 33

2.2.3 Khảo sát nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh 41

2.2.4 Lực lượng cung cấp sách văn học nghệ thuật của sinh viên ở Vinh hiện nay 48

2.3 Nhận xét về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên ở thành phố Vinh hiện nay 49

2.3.1 Ưu điểm 49

2.3.2 Nhược điểm 50

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CHO SINH VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VINH HIỆN NAY 53

3.1 Giải pháp vĩ mô 53

3.1.1 Đối với Nhà nước 53

3.1.2 Đối với các doanh nghiệp 56

3.2 Giải pháp vi mô 58

3.2.1 Đối với ban lãnh đạo các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp 58

3.2.2 Đối với bản thân sinh viên 60

KẾTLUẬN 63

TÀI LIỆU THAM KHẢO 65

PHỤ LỤC 66

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Từ ngàn đời nay, văn chương luôn gắn liền với cuộc sống của mỗi chúng ta, mà khởi nguồn là những câu ca dao, những lời hát ru của mẹ, của

bà Nó theo ta trong suốt hành trình của cuộc đời, những số phận trong xã hội Ngày nay, trong khi các phương tiện thông tin đại chúng đang ngày càng phát triển không ngừng, đặc biệt là sự bùng nổ của internet cùng với sự phong phú của các hình thức giải trí khác nhau thì sách vẫn luôn là người bạn tốt, song hành cùng con người mọi lúc, mọi nơi Đọc sách là một trong những cách thức giúp con người thư giãn, tích lũy kiến thức, tăng cường khả năng tư duy

Sách đã xuất hiện từ rất lâu và nó ngày càng trở nên quan trọng đối với con người Sự ra đời của sách có hai thời điểm tách biệt nhau, trước đây các tài liệu được lưu giữ bằng các phương tiện như thẻ tre, thẻ trúc, những tấm lụa, những vách đá hay những tảng đá cho đến năm 105 sau Công nguyên, người Trung Quốc tạo ra một loại giấy khá giống với ngày nay bằng cách trộn bột gỗ và nước rồi ấn vào một khung vải Loại giấy ban đầu đó khá thô nhưng chính là tiền thân của giấy hiện đại Và đến thế kỉ 14, nghề in mới bắt đầu xuất hiện ở Châu Âu Năm 1946, Gutenbergh cho ra đời kĩ thuật in bằng chữ kim loại có thể dịch chuyển được đã giúp cho việc lưu giữ những văn bản giấy, đóng thành những tập gọi là sách trở nên dễ dàng hơn Đến ngày nay, sách càng ngày càng đa dạng hơn về hình thức, thể loại Ngoài mảng sách truyền thống thì có thêm một hình thức mới của sách đó là sách điện tử - một trong những thành tựu nổi bật ngành của khoa học kĩ thuật Qua sự phát triển của sách, chúng ta có thể thấy được sự phát triển của khoa học kĩ thuật

Có thể thấy được rằng, trên những bước đi của con người luôn có dấu

ấn của sách bởi vì sách chính là sản phẩm của nền văn minh nhân loại và nó

chứa đựng tất cả các thành tựu của nền văn minh ấy Sách luôn là phương tiện

mà con người sử dụng để lưu trữ các thông tin, những sáng tạo, phát hiện hay những suy nghĩ, những kinh nghiệm của họ và lưu truyền lại từ đời này sang đời khác Sách mang trong mình không chỉ những kiến thức toàn diện cho xã hội mà còn góp phần hoàn thiện nhân cách cho con người Chẳng những thế

mà Ghêran đã từng nói: ‘‘Tôi đọc sách không những để mở mang trí tuệ mà

để nâng cao tâm hồn” Vì vậy, sách đã trở thành một kho tài nguyên vô cùng quý giá của nhân loại

Trong thời kì phát triển như hiện nay, cùng với sự phát triển về mọi mặt của xã hội, sách được chia thành nhiều mảng để phù hợp với những nhu cầu khác nhau về từng lĩnh vực Trong đó, sách văn học nghệ thuật là một mảng sách thu hút được sự quan tâm và sự lựa chọn của nhiều độc giả bởi những giá trị mà nó mang lại cho cả nhân loại

Tuy nhiên, trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, nhất là sự bùng nổ của các phương tiện truyền thông như ti vi, báo điện tử đặc biệt là internet…đã mang lại cho con người cuộc sống tiện nghi, phương tiện giải trí nhanh chóng, kịp thời Chính vì vậy, sách đang ngày càng ít được sự quan tâm của mọi người Điều đáng lo là hiện tượng này đang tồn tại trong tầng lớp trí thức: sinh viên - thế hệ trẻ của đất nước Vì vậy, em quyết định lựa chọn đề tài :

‘‘Nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh hiện nay” để làm đề tài khóa luận cho mình với mong muốn tìm hiểu sâu hơn về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh

2 Mục đích nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

Bài nghiên cứu đi sâu vào tìm hiểu về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên một số trường Đại học trên địa bàn thành phố Vinh nhằm giới thiệu khái quát về tầm quan trọng của việc đọc sách nói chung và sách văn

học nói riêng; tìm hiểu nhu cầu thực tế từ các độc giả này và qua đó, đưa ra một

số giải pháp nâng cao nhu cầu đọc sách văn học trên thị trường hiện nay

3 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên các trường thuộc các khối KHTN và KHXH – NV ở địa bàn thành phố Vinh Tuy nhiên, do thời gian có hạn và một số yếu tố khác, đề tài chỉ dừng lại nghiên cứu tập trung một số sinh viên của các trường: Đại học Vinh, Đại học

sư phạm kĩ thuật Vinh và Đại học Y khoa Vinh

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

Chương 1: Nhận thức chung về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật

Chương 2: Thực trạng nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật trên địa

bàn thành phố Vinh hiện nay

Chương 3: Những giải pháp để nâng cao nhu cầu đọc sách văn học

nghệ thuật cho sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh

CHƯƠNG 1:

NHẬN THỨC CHUNG VỀ NHU CẦU ĐỌC SÁCH

VĂN HỌC NGHỆ THUẬT

1.1 Nhận thức chung về sách văn học nghệ thuật

1.1.1 Khái niệm sách văn học nghệ thuật

Văn học luôn là một trong những bộ phận quan trọng nhất của đời sống văn hóa tinh thần nhân loại Do chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của mọi dân tộc nên văn học nghệ thuật luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của mọi thành phần giai cấp trong xã hội, của những văn nghệ sĩ, những nhà nghiên cứu thuộc nhiều lĩnh vực khoa học – nhân văn khác nhau

Chính vì thế mà sách văn học đã gây nên nhiều cơn “sốt” sách và trở thành một trong những mặt hàng sách được đông đảo bạn đọc quan tâm, có nhu cầu cao Đó là loại sách chứa đựng những tác phẩm văn học của các văn nghệ sĩ của mọi thời đại

Đã có nhiều định nghĩa khác nhau về văn học, từ góc độ chức năng của văn học, M Gócky đã khẳng định trong một câu nói nổi tiếng: “Văn học là nhân học – là học cách làm người” Trong khi đó, xét từ chất liệu của văn học, nhiều người lại cho rằng: “Văn học là nghệ thuật của ngôn từ” Những quan niệm này phần nhiều mang tính chủ quan cảm tính, ít mang tính khoa học do vậy không thể phản ánh đầy đủ nội hàm của khái niệm văn học

Theo từ điển Thuật ngữ văn học thì tác phẩm văn học là một công trình nghệ thuật ngôn từ, do một cá nhân hay tập thể sáng tạo nhằm thể hiện những khái quát bằng hình tượng và cuộc sống con người, biểu hiện tâm tư, tình cảm, thái độ của chủ thể trước cuộc sống đương đại Do đó, sách văn học nghệ thuật mang những giá trị riêng biệt nhất định bởi nguồn gốc và những

đặc trưng của nó Giá trị của sách văn học bao gồm giá trị và giá trị sử dụng Giá trị là lao động trừu tượng để làm nên cuốn sách: sáng tạo, biên tập, in ấn…để tạo nên tác phẩm hoàn chỉnh và được thể hiện qua giá cả sách Giá trị

sử dụng của sách văn học là giá trị vô hình, không thể cân đo đếm được, là những tác động xã hội to lớn mà lao động trừu tượng của nghệ sĩ sáng tạo nên, góp phần hoàn thiện và phát triển nhân cách con người, lâu bền sẽ có sự ảnh hưởng, lan tỏa sâu rộng trong xã hội Người mua sách không thể trả tiền

để chiếm hữu tác phẩm mà chỉ trả tiền để được hưởng thụ tác phẩm thông qua một sản phẩm cụ thể

Trong đời sống văn học hôm nay, các tác phẩm văn học nghệ thuật chủ yếu được phổ biến đến công chúng dưới dạng văn bản viết tồn tại trong nhưng

cuốn sách do vậy chúng ta có thể hiểu “ Sách văn học nghệ thuật là một

dạng hình thái vật chất chứa đựng một phần hay nhiều tác phẩm Văn học được xuất bản, in ấn và phổ biến đông đảo bạn đọc”

Theo nghiên cứu của bộ môn “Các mặt hàng sách”, sách văn học nghệ thuật là loại Xuất bản phẩm đặc thù được trao đổi, buôn bán trên thị trường nhằm đáp ứng nhu cầu học tập nghiên cứu, giải trí của công chúng đối với các tác phẩm Văn học

1.1.2 Đặc trưng cơ bản của sách văn học nghệ thuật

Xã hội ngày càng phát triển theo xu hướng “bùng nổ” thông tin, các phương tiện truyền thông hiện đại ra đời đã tác động không nhỏ đến nhu cầu đọc sách của sinh viên Tuy nhiên, cho dù khái niệm sách thời nay đã phong phú hơn rất nhiều, các phương thức truyền tải thông tin hấp dẫn khác dường như đang lấn át, nhấn chìm sách, bởi các ưu thế mới của khoa học kỹ thuật… thì sách cũng không mất “chỗ đứng” trong tâm hồn và tư tưởng con người, trong đó có tư tưởng của sinh viên Đến với sách là đến với nền tri thức to lớn của nhân loại, con người sẽ có những hiểu biết sâu rộng về thế giới xung

quanh, về tất cả các lĩnh vực của cuộc sống Có thể khẳng định rằng: Sách chính là người bạn tin cậy, hỗ trợ đắc lực cho bước đường tiến tới thành công của sinh viên Thế hệ của niềm khát khao lý tưởng hoài bão

Mảng sách Văn học nghệ thuật là một mảng sách lớn có vai trò hết sức quan trọng trong đời sống xã hội nói chung và với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nói riêng Mỗi mặt hàng sách đều có những đặc trưng riêng tạo nên sự khác biệt giữa mặt hàng sách nay với mặt hàng sách khác Mặt hàng sách VHNT cũng không nằm ngoài những quy luật chung ấy, nó mang nhưng đặc điểm cơ bản sau:

1.1.2.1 Đa dạng, phong phú cả về nội dung lẫn hình thức

Văn chương phản ánh các khía cạnh của đời sống xã hội, các mối quan

hệ trong xã hội, cuộc sống của mỗi cá nhân và toàn bộ thế giới tự nhiên Và dưới mỗi cách nhìn, cảm nhận với mỗi văn phong khác nhau khiến cho cuộc sống muôn màu muôn vạn

Sự đa dạng, phong phú của mặt hàng sách văn học nghệ thuật xuất phát

từ chính nội dung của sách mà thể hiện trước tiên là ở nội dung của các mảng

đề tài Đó cũng chính là nội dung mà văn chương chuyển tải đến bạn đọc Có thể nêu lên một số mảng đề tài chính: Cách mạng, tâm lý xã hội, tình cảm, lịch sử, khoa học…và trong mỗi mảng đề tài lớn lại có các mảng nhỏ hơn ví

dụ, ở mảng lý xã hôi bao gồm về mối quan hệ giữa con người với con người trong công việc, gia đình, bạn bè, xã hội, tình yêu… trong tình yêu lại có tình yêu đôi lứa, tình yêu gia đình, bạn bè, quê hương đất nước

Sách văn học nghệ thuật phong phú ở thể loại, đa dạng về hình thức, nếu chia theo hình thức thể hiện có thể chia làm hai loại lớn: Thơ và văn xuôi Trong mỗi thể loại lại có những thể loại khác nhau như trong văn xuôi có tiểu thuyết, truyện ngắn, phóng sự, ký sự, tùy bút… Trong thơ ca có trường ca, đoản ca, thơ lục bát, thơ tự do, tuyển tập… Với mỗi vấn đề có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức dưới con mắt và cách nhìn nhận của tác giả

1.1.2.2 Nội dung sách văn học nghệ thuật không lạc hậu theo thời gian

Sách văn học nghệ thuật tồn tại cùng với sự phát triển của con người, trải qua bao thăng trầm trong lịch sử nó vẫn luôn được bảo tồn, phát huy và lưu truyền từ đời này sang đời khác Có thể nói giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật trong mỗi tác phẩm văn học không bao giờ là lạc hậu bởi mỗi tác phẩm đều được sinh ra trong mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau cho nên luôn có giá trị nhất định trong thời kỳ đó Giá trị của sách văn học nghệ thuật có thể giảm dần theo thời gian nhưng giá trị nội dung và nghệ thuật thì còn mãi Ngày nay, tuy sinh ra và lớn lên trong thời bình nhưng thông qua những tác phẩm viết về chiến tranh ta có thể cảm nhận phần nào sự khốc liệt và tàn phá của chiến tranh Cảm nhận được nỗi đau tinh thần và thể xác mà chiến tranh gây

ra, cảm nhận được tinh thần quật cường của những chiến sĩ cũng như những tình cảm cao đẹp, trong sáng của họ, tất cả đều qua ngòi bút vô cùng tài hoa của tác giả đã mang đến những tác phẩm văn học nghệ thuật giàu cảm xúc Không chỉ đề tài chiến tranh mà còn có rất nhiều các đề tài khác như tình yêu đôi lứa, tình yêu đất nước, con người… Chúng ta có thể thấy rõ điều đó qua

những tác phẩm tiêu biểu như: “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, thơ văn Nguyễn Trãi, “Chiến tranh và hòa bình” của Leptonxtoi, “Những người khốn khổ” của Victor Hugo, “Tấn trò đời” của Banzac, “Sông đông êm đềm” của Solokhop… Những vở kịch của Sheakpear như Ham let, Otelo, Romeo & Juliet…, Hồng Lâu Mộng của Tào Tuyết Cần hay những bộ truyện võ hiệp của Kim Dung với “Anh hùng xạ điêu, Thần điêu đại hiệp, Tiếu ngạo giang hồ…” Đó là những tác phẩm bất hủ, những kiệt tác của nhân loại với giá trị

vĩnh hằng trong lịch sử loài người Sách văn học nghệ thuật có giá trị trường tồn theo thời gian là vì vậy

1.1.2.3 Thị trường sách VHNT diễn ra sôi động và phức tạp

Khác với những loại sách khác, sách văn học nghệ thuật đề cập tới nhiều vấn đề của cuộc sống xã hội, là cái nhìn nhận theo khía cạnh chủ quan của tác giả hay theo quy luật chung Mỗi tác phẩm ra đời là cả một quá trình lao động, sáng tạo của tác giả Hiện nay, mỗi ngày đều có tác phẩm văn học nghệ thuật ra đời với nhiều thể loại khác nhau, tuy nhiên số lượng mặt hàng sách văn học nghệ thuật không phải là lớn quá nhưng thị trường rộng, lại có

sự tham gia của nhiều Nhà xuất bản, các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân trên thị trường, sách văn học nghệ thuật tiềm ẩn nhiều phức tạp trong khâu quản lý về mặt thẩm định nội dung không tốt ảnh hưởng tới văn hóa, thẩm mĩ, thuần phong mĩ tục hoặc đi trái với định hướng và chính sách của nhà nước… Đây đều là những vấn đề nan giải mà cho tới hiện nay vẫn chưa giải quyết triệt để được

Để giải quyết những vấn đề trên không chỉ là trách nhiệm của các cấp, các ngành mà ngay trong bản thân các doanh nghiệp hay độc giả phải nhận thức được vấn đề để cùng nhau tạo ra một nền văn chương trong sạch, đẹp như cái vốn có của nó

1.1.2.4 Có sức cạnh tranh mạnh trên thị trường

Mặt hàng sách văn học nghệ thuật là mảng sách có nhu cầu lớn trên thị trường và thường mang lại hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp Chính vì thế mà mặt hàng này luôn được các doanh nghiệp quan tâm và ưu tiên đầu tư

và là mặt hàng chủ lực của nhiều đơn vị kinh doanh

Việc kinh doanh Xuất bản phẩm phải đảm bảo 2 mục tiêu là hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội Hiệu quả kinh doanh mặt hàng sách văn học nghệ thuât rất hấp dẫn nên các doanh nghiệp hiện nay đều chạy đua để có được những đầu sách hay, có khả năng thu hút được độc giả đem lại hiệu quả tốt

nhất cho doanh nghiệp của mình Chính vì thế, các doanh nghiệp luôn cạnh tranh nhau về giá, chiết khấu, chi phí đầu tư tìm bản thảo hay, chi phí in ấn…

Sự cạnh tranh này là động lực để phát triển sản xuất kinh doanh và nâng cao nhu cầu cũng như thị hiếu đọc sách của độc giả

Tuy nhiên, việc cạnh tranh trên thị trường cũng còn tồn tại một số điều

Đó là để đạt được mục đích kinh doanh với doanh thu cao mà một số doanh nghiệp đã tăng chiết khấu, giảm giá, in nối bản, sao chép thậm chí là in lậu

Do chạy theo nhu cầu của thị trường mà vẫn tồn tại hiện tượng một số cuốn sách đưa ra thị trường với nội dung đi ngược lại với phong tục, tập quán, lối sống của nhân dân ta, ảnh hưởng tới nhận thức và lối sống của một bộ phận không nhỏ của thanh niên hiện nay Vì vậy, các doanh nghiệp cần có chiến lược cạnh tranh lành mạnh, thực hiện đúng quy định của nhà nước

1.2 Nhận thức chung về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật

1.2.1 Khái niệm nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật

Sự xuất hiện của chữ viết là một trong những bước tiến lớn của loài người Nó là hình thức duy nhất tàng trữ kiến thức nhân loại, giúp cho con người giao tiếp và thu thập thông tin để cho các thế hệ sau đọc và tiếp thu Và một trong những phương tiện lưu giữ chữ viết một cách hiệu quả nhất đó là sách Sách vẫn luôn giữ một vị trí vô cùng quan trọng, nó là công cụ lưu trữ hiệu quả trong việc học tập, mở rộng kiến thức và là cách thức tiếp cận tốt nhất với tri thức

Trước khi nghiên cứu về nhu cầu đọc sách văn học, chúng ta cần hiểu thế nào là “đọc”

Theo từ điển tiếng Việt “đọc là phát thành lời những điều đã được viết

ra theo đúng trình tự tiếp nhận nội dung của một tập hợp ký hiệu bằng cách nhìn vào các ký hiệu” Đọc sách là một thuật ngữ chỉ hoạt động đọc đơn

thuần Việc đọc diễn ra chỉ cần chủ thể biết chữ, biết đọc, có sách và môi trường để đọc, không nhất thiết đòi hỏi về trình độ và cũng không đặt ra yêu cầu về mục đích đọc

Ngày nay, đọc sách đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu được Nhu cầu đọc sách chính là sự đòi hỏi của khách hàng về một hoặc một vài loại sách nào đó trong những khoảng thời gian, không gian nhất định Trong cuộc sống, con người luôn có những nhu cầu khác nhau và đặc biệt là đối với nhu cầu đọc sách thì đó là nhu cầu được đòi hỏi một cách khắt khe hơn, nó không những phục vụ cho công việc mà còn giúp họ giải trí Theo tháp nhu cầu Maslow, nhu cầu đọc sách thuộc những nấc thang trên của tháp nhu cầu, nghĩa là khi con người được đảm bảo nhu cầu sinh học, nhu cầu an toàn thì nhu cầu về sách mới xuất hiện Nhu cầu đọc sách phản ánh mong muốn chủ quan của con người là được thỏa mãn về mặt văn hóa, tinh thần, trí tuệ thông qua nội dung của sách

Nhu cầu đọc sách được hình thành và phát triển sau những nhu cầu khác, chỉ xuất hiện khi có những điều kiện nhất định và đạt tới một trình độ nhất định Nhu cầu đọc sách không phải đến với bất kì ai, trong mọi thời điểm

và bất cứ đâu mà chỉ đến khi người ta đạt đến một trình độ nhất định, nhận thức và hiểu biết nhất định Khả năng nhận thức càng cao thì nhu cầu đọc sách càng lớn Nhu cầu đọc sách khi được thỏa mãn thì sữ có tác động mạnh

mẽ đến tâm tư, tình cảm và góp phần tích cực đến việc hình thành nhân cách con người

Mỗi người có nhu cầu về mỗi loại sách khác nhau Nhu cầu đọc sách văn học là mong muốn được đọc, tìm hiểu về những tác phẩm văn học, để đọc sách văn học hiệu quả thì người đọc phải có sự hiểu biết nhất định về văn học thì mới có thể hiểu và cảm nhận được nó

Như vậy, nhu cầu đọc sách văn học là mong muốn, đòi hỏi cần được đáp ứng của người đọc về sách văn học trong thời gian, không gian nhất định

1.2.2 Đặc điểm của nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật

1.2.2.1 Sách văn học nghệ thuật có đối tượng đọc sách đông đảo

Theo kết quả chúng ta vừa nghiên cứu ở phần trên, nhu cầu đọc sách văn học là mong muốn, đòi hỏi cần được đáp ứng của người đọc về sách văn học trong thời gian, không gian nhất định Nhu cầu này ngày càng được đáp ứng mọi lúc, mọi nơi Đặc biệt, ngày nay khi đời sống ngày một nâng cao thì nhu cầu của khách hàng cũng ngày một khó tính hơn, đòi hỏi phải được thỏa mãn ở mức độ cao hơn

Mặt hàng sách văn học nghệ thuật không chỉ thu hút đông đảo đối tượng học sinh, thanh niên mà còn là nơi tìm đến từ các cán bộ công nhân, viên chức, khách hàng kinh doanh và công tác xã hội cho đến bộ phận người

đã nghỉ hưu

Quá trình khảo sát thị trường bằng phiếu điều tra, số liệu đã cho thấy sách văn học nghệ thuật đa dạng về đối tượng sử dụng, bên cạnh đó có sự chênh lệch khá lớn về nhu cầu sách văn học nghệ thuật Hai nhóm có nhu cầu cao hơn là học sinh, sinh viên chiếm 42% và người đã nghỉ hưu chiếm 28% còn lại là nhóm công nhân viên chức chiếm 16% và khách hàng kinh doanh

và công tác xã hội chiếm 14%

Sở dĩ nhóm học sinh, sinh viên chiếm tỷ lệ cao nhất vì đây là nhóm khách hàng đang còn trong quá trình học tập trên ghế nhà trường, nhu cầu nhìn nhận về thế giới xung quanh khá là bức xúc Họ sử dụng sách vừa mang tính giải trí lại vừa mang tính học tập Hơn nữa, đối tượng này là khá đông và thường xuyên nhất của doanh nghiệp , họ có ở các cấp độ khác nhau, nhu cầu của họ về sách văn học nghệ thuật có sự lựa chọn và phân chia Trong nhóm

đối tượng này thì nhu cầu đòi hỏi của họ về sách văn học nghệ thuật mang tính bức xúc cần đáp ứng, đây là nhóm đối tượng có sự nhạy bén, họ nhanh chóng tiếp cận với những tác phẩm mới ra đời và có sự phản hồi lại đối với doanh nghiệp một cách khá nhanh chóng

Nhóm khách hàng là người đã nghỉ hưu: họ có nhiều thời gian rảnh rỗi,

họ sử dụng sách văn học với nhiều mục đích khác nhau như để giải trí, để có

sự tư duy nhiều chiều về cuộc sống đang biến đổi, họ có xu hướng chung là thường thích những tác phẩm kinh điển, những tác phẩm mang tính chất lí luận nhiều hơn

Nhóm khách hàng là công nhân, viên chức: Họ là những người đang hoạt động nghề nghiệp, nhu cầu của họ không quá cao bởi thời gian cho công việc đã lấy hết quỹ thời gian của họ Họ đọc sách mang tính chất giải trí, một

số thì mang tính chất nghề nghiệp

Nhóm khách hàng kinh doanh và công tác xã hội: họ mua sách để phục

vụ cho chính công việc của họ, họ hoạt động trong công tác xã hội nên có sự ứng xử giao tiếp nhận định những cuốn sách này có thể giúp họ một phần

1.2.2.2 Nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật đa dạng phong phú về thể loại lẫn nội dung

Sự phong phú về nội dung của sách văn học: trong đời sống con người văn học từ lâu đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu Dường như ở đâu có cuộc sống thì ở đó thì ở đó có thi ca Niềm vui, nỗi buồn đều có thể đưa con người đến với sang tạo nghệ thuật M.Gooki đã từng viết: “Một người viết văn không thể băn khoăn với những câu hỏi: Văn học là gì? Nó có tự thân tồn tại không? Dù sao thì tôi cũng tự nhận thấy rằng trên đời không có cái gì tồn tại tự

nó và cho nó, rằng mọi thứ đều tồn tại nhằm mục đích nào đó và bằng cách này hay cách khác đều lệ thuộc, gắn liền, pha lẫn vào một cái gì khác” [tr 86 4]

Sách văn học nghệ thuật hiện nay rất phong phú và đa dạng tạo điều kiện cho các bạn đọc có nhiều sự chọn lựa theo sở thích đọc sách của mình Sách văn học nghệ thuật có rất nhiều thể loại như : văn xuôi, thơ, kịch…với nội dung phong phú về mọi mặt của đời sỗng xã hội, từ quá khứ đến hiện tại

và tương lai Các tác phẩm văn học nghệ thuật phản ánh một cách chân thực đời sống hàng ngày Mỗi một tác phẩm như là một cảnh đời, số phận, kinh nghiệm mà các tác giả muốn truyền đến các độc giả của mình

Sách văn học nghệ thuật rất đa dạng, bao gồm: sách nghiên cứu, lí luận, phê bình văn học, sách văn học dân gian, văn học phong kiến, văn học Việt Nam cận, hiện đại và đặc biệt là sách văn học dịch Lượng sách văn học dịch hiện nay là rất lớn, chủ yếu là của các nước như: Trung Quốc, Anh, Mĩ, Nhật Bản… với những tác phẩm gây được sự chú ý rất lớn của

độc giả Những tác phẩm tiêu biểu như: Xin lỗi em chỉ là con đĩ, Sẽ có thiên thần thay thế anh yêu em, Ốc sên chạy, Chạng vạng, Trăng non, Bên nhau trọn đời, Sẽ không có ngày mai…và còn nhiều tác phẩm nổi tiếng

khác Điều đó có thể thấy rằng, các bạn sinh viên ngày nay rất quan tâm đến sách văn học nghệ thuật Nó không đơn thuần chỉ là để giải trí, thư giãn sau mỗi giờ học căng thẳng hay những lo toan của cuộc sống mà qua những tác phẩm văn học đó, nó không chỉ giúp các bạn sinh viên trong quá trình học tập mà còn giúp họ tiếp thu được nhiều kinh nghiệm sống cho bản thân Qua đó, cũng thấy rằng có nhiều tác phẩm đáp ứng được nhu cầu của sinh viên, nhưng bên cạnh đó cũng có không ít tác phẩm của các tác giả vì chạy theo những giá trị thương mại mà làm cho giới trẻ lo lắng về nội dung của những tác phẩm đó, hay tác phẩm của một số tác giả trẻ còn thiếu kinh nghiệm, chất lượng dịch thuật kém…nên chưa chinh phục được bạn đọc và nhất là sinh viên

1.2.2.3 Nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật cao hơn các mặt hàng sách khác và không ngừng phát triển

Hiện nay, nhu cầu đọc và mua sách của độc giả rất đa dạng, họ quan tâm đến nhiều mảng sách, đặc biệt là các mảng sách phục vụ trực tiếp cho quá trình học tập và làm việc Qua tổng kết phiếu điều tra cho 150 đối tượng độc giả là sinh viên, với các mặt hàng sách đó là: Sách giáo dục, Sách khoa học kĩ thuật, Sách chính trị - pháp luật, Sách văn học nghệ thuật và các loại Sách khác thì nhu cầu về sách văn học nghệ thuật chiếm tỷ lệ cao nhất Theo như kết quả điều tra, có tới 30% các bạn sinh viên trả lời có nhu cầu về sách văn học nghệ thuật, chiếm tỷ lệ cao nhất Và khi được hỏi cuốn sách nào bạn đọc gần đây nhất thì có đến 70% các bạn sinh viên trả lời đó là sách văn học nghệ thuật và chủ yếu là văn học dịch Với các tác phẩm đang gây “sốt” trên thị

trường như: Hứa trao em kim ngọc lương duyên, Ngủ cùng sói, Mãi mãi là bao xa, Nếu như em không phải một giấc mơ, Chạng vạng, Trăng non…và

còn nhiều tác phẩm khác Điều đó có thể cho thấy, các bạn sinh viên ngày nay rất quan tâm đến sách văn học nghệ thuật Nó không chỉ giúp sinh viên giải trí, thư giãn sau những giờ học căng thẳng mà qua quá trình đọc sách, nó sẽ hình thành những kĩ năng cần thiết cho bản thân Với những vai trò to lớn của sách văn học nghệ thuật, mức sử dụng và nhu cầu của độc giả sẽ không ngừng phát triển theo thời gian

Ngoài ra, một trong những loại sách cũng được các bạn sinh viên chú trọng đến là sách giáo dục Theo điều tra thì có đến 25,33% các bạn sinh viên

có nhu cầu về sách giáo dục Đây là loại sách mà phần lớn các bạn sinh viên

có nhu cầu để phục vụ trực tiếp cho quá trình học tập, phần lớn chủ yếu là các sách giáo trình Tiếp đến là loại sách khoa học kĩ thuật chiếm 18%, khoa học

kĩ thuât ngày nay rất phát triển vì vậy mà mảng sách này cũng rất phong phú,

đa dạng và biến đổi từng ngày Bao gồm các loại sách nghiên cứu khoa học,

sách kĩ thuật sản xuất, giáo khoa, giáo trình… Bên cạnh đó, mặt hàng sách chính trị - pháp luật cũng chiếm một tỷ lệ không nhỏ là 14,66% Mảng sách này bao gồm các văn kiện của Đảng và nhà nước, sách khoa học Mác – Lênin…còn lại là 12% các bạn sinh viên có nhu cầu về các loại sách khác như: sách chuyên ngành, khoa học đời sống, truyện tranh…

1.2.3 Ý nghĩa của sách văn học đối với sinh viên

Thực tiễn cho thấy, tác dụng của việc đọc sách không chỉ dừng lại ở chỗ tiếp thu kiến thức mà đọc sách còn là một biện pháp để hoàn thiện mọi mặt của con người Với ý nghĩa này, các loại sách văn chương, sách văn học nghệ thuật không chỉ là những loại sách thuần chuyên môn mà đã trở thành sách chung cho mọi người, cho xã hội Do đó, sẽ rất thiếu sót nếu bạn nói rằng “Tôi là sinh viên Kinh tế, kĩ thuật cần gì đọc sách văn học nghệ thuật” và cho rằng những loại sách đó không thiết thực đối với công việc của bạn… Những cái lợi của chuyện đọc sách văn học đã quá rõ ràng Bên cạnh việc đọc sách để tiếp thu tri thức, việc đọc sách đôi khi còn rèn luyện cho bạn những kĩ năng, tình cảm và thói quen hữu ích mà đôi khi bạn không nhận ra

1.2.3.1 Đọc sách giúp tăng cường khả năng giao tiếp, kĩ năng mềm

Trên thực tế, có rất nhiều sinh viên vẫn thấy ngại ngùng khi đứng trước đám đông, vẫn run lẩy bẩy không biết diễn đạt ý mình như thế nào trước mọi người hay nói vòng vo một vấn đề và cố gắng giải thích mà người khác vẫn không sao hiểu nổi?

Đọc sách thực chất là một quá trình giao tiếp, đó là sự giao tiếp thông qua các nhân vật trong sách, nó tác động đến suy nghĩ, sự phân tích của người đọc Khi đó tác giả quyển sách và bạn là những nhân vật tham gia giao tiếp Chỉ có điều quá trình giao tiếp này diễn ra một chiều, những vấn đề tác giả nói đến đi sâu vào trí não và hình thành tư duy ở bạn thế nhưng những suy

nghĩ của bạn tác giả không hề biết được nếu bạn không viết thư hay gọi điện thoại phản hồi Quá trình giao tiếp này giúp các bạn hiểu vấn đề, biết cách trình bày vấn đề theo chiều hướng triển khai hay khái quát hợp lý, cách lý luận hay dùng dẫn chứng chứng minh cho một luận điểm nào đó Đọc sách một thời gian lâu, bạn sẽ biết cách trình bày vấn đề một cách khúc chiêt, mạch lạc, suôn sẻ, gọn gàng dễ hiểu Không chỉ vậy, nhờ loại hình giao tiếp đặc biệt này, bạn sẽ tinh tế hơn khi cảm nhận, phán đoán những cảm xúc, thái độ của người khác Từ đó, hình thành nên những phản xạ và sự nhạy cảm, linh hoạt cần thiết để xử lí vấn đề Chẳng hạn, bạn biết nói bằng ngữ điệu thế nào, khi nào nói khi nào ngưng, khi nào đặt câu hỏi khơi gợi, khi nào pha trò tạo cảm hứng mới ở người tham gia giao tiếp…

Việc đọc sách cũng là biện pháp hữu hiệu giúp ta khắc phục những sai sót đó trong việc sử dụng ngôn ngữ Cũng có thể sử dụng những từ ngữ không hợp với đối tượng mình muốn đề cập Hoặc khi chúng ta có vốn từ vựng quá

ít, không đủ để huy động ra trình bày sáng tỏ một vấn đề Khi ta đọc một cuốn sách văn học nghệ thuật thấy tác giả dùng những từ ngữ rất hay để miêu tả hay biểu cảm trong những trạng thái khác nhau Lâu dần sẽ hình thành trong chúng ta cách nói khi giao tiếp cũng như cách viết trong hành văn Và chính quá trình đọc sách văn học lâu dài, sự tập trung và tinh ý sẽ giúp chúng ta

nghĩ ra cái mới, tìm ra cái mới và từ đó làm ra cái mới Đọc sách văn học nhiều có thể làm tăng khả năng trình bày một vấn đề gọn gàng, khúc chiết hơn, tinh tế hơn trong sự cảm nhận và phán đoán tình cảm của người khác trong giao tiếp, hình thành phản xạ nhanh, linh hoạt và đây cũng là một cách giúp những sinh viên chúng ta rèn luyện khả năng viết văn, khả năng liên tưởng tốt hơn

Ngoài những giờ học trên lớp, đọc sách là một trong những hình thức giải trí của sinh viên Mỗi hình thức giải trí có sức hấp dẫn khác nhau và phù hợp với sở thích của mỗi người Văn học là “ trò diễn bằng ngôn từ” Sách văn học với những tác phẩm văn học có khả năng thu hút hồn vía người đọc, tạo nên sự hứng thú, tâm hồn được thư giãn, sự giải trí do văn học mang lại

Vì vậy, không phải là sự tiêu phí thời gian vào những chuyện vô bổ, tầm thường mà là sự hưởng thụ thẩm mĩ cao đẹp của tâm hồn Đằng sau sự giải trí, tác phẩm văn học bao giờ cũng chứa đựng giá trị nhận thức, bài học nhân sinh sâu sắc và khát vọng mãnh liệt vươn tới cái đẹp, cái hoàn thiện Những tác phẩm văn học tầm cỡ, có chiều sâu luôn dành cho người đọc phát hiện, chiêm nghiêm, suy ngẫm Các nhân vật của mỗi tác phẩm có những tính cách khác nhau, những cảm xúc tình cảm khác nhau Do đó, đọc mỗi tác phẩm chúng ta có những cảm xúc và cảm nhận khác nhau, đồng cảm với từng nhân vật, trải qua cuộc sống trong tác phẩm đó Những gì mà con người chúng ta được tiếp xúc đều ít nhiều ảnh hưởng đến suy nghĩ và hoạt động của mình Bởi vậy, sau những tác phẩm thì tính cách, tâm lý của nhân vật cũng ảnh hưởng đên suy nghĩ và tình cảm của độc giả, làm cho đời sống tinh thần của

họ trở nên phong phú hơn Khi bạn cảm thấy buồn bã, thất vọng, chán nản vì một chuyện gì đó, đọc sách văn học với những nội dung là câu chuyện tương

tự như hoàn cảnh của bạn lúc này, hẳn bạn sẽ bị lôi cuốn vào và thực sự đồng cảm Những cuốn sách hay còn bạn trở nên mạnh mẽ hơn, thay đổi cách suy

nghĩ mà bạn cảm thấy bế tắc đó, giúp bạn tìm ra lối thoát và có sự suy xét tích cực hơn Bởi sách có tác động mạnh mẽ đến nội tâm và làm ảnh hưởng đến hành vi của họ

Chúng ta thấy rằng, đọc sách như là một sự liên hệ qua lại giữa người đọc và tác giả, tựa như người đọc và tác giả trao đổi, đàm đạo với nhau Chẳng thế mà có câu: “Đọc những cuốn sách hay khác nào đàm đạo với những bậc hiền nhân quân tử” Nhờ trao đổi đàm đạo với những cuốn sách với nội dung quý báu người đọc sẽ ngày càng trở nên thành thạo, giàu kinh nghiệm hơn trong việc phân tích những con đường phức tạp của tư tưởng con người trong mối liên hệ giữa ý nghĩ, tình cảm của con người

Ngoài ra, đọc các loại sách nghiên cứu về văn học còn là một điều kiện giúp độc giả tìm ra sở thích nghệ thuật riêng cho mình Nghiên cứu, tìm tòi khiến người đọc phát hiện ra những cái mới, đôi khi có thể khám phá ra khả năng nghệ thuật của mình, tạo nên niềm mê say của bạn thân vào một loại hình nhất định nào đó

1.2.3.3 Sách văn học nghệ thuật góp phần hoàn thiện nhân cách và bồi dưỡng tâm hồn

Sách văn học nghệ thuật là biển cả tri thức còn nhận thức của con người chỉ là hạt cát giữa biển cát tri thức đó mà thôi Vì thế, để thỏa mãn sự hiểu biết, để hoàn thiện bản thân thậm chí để có tri thức phục vụ cho công việc thì việc đọc sách là không thể thiếu Văn học đưa ta đến những miền chân trời mới, bất luận khoảng cách địa lí, quá khứ hay hiện tại thậm chí là những dự đoán trong tương lai Sự tồn tại của con người là hữu hạn về không gian và thời gian nhưng văn học và những nội dung và nghệ thuật thì còn mãi Qua các tác phẩm văn học nghệ thuật, con người rút ra những bài học nhất định thông qua giá trị nghệ thuật và nội dung của tác phẩm truyền tải qua

ngôn ngữ Mỗi một độc giả lại có sự trải nghiệm, sự thu nhận khác nhau theo cách hiểu, cách cảm nhận của mỗi người

Văn học có khả năng tác động tới quá trình hình thành, hoàn thiện nhân cách của con người Nó làm cho tâm hồn con người trở nên trong sáng hơn, biết cách chia sẻ và học cách tha thứ Nó tác động tới sự hình thành thế giới quan, quan điểm chinh trị xã hội, quan điểm và tình cảm đạo đức Nó dạy cho con người biết yêu, biết ghét, biết kính trọng và khinh bỉ, khơi dậy sự đồng cảm khiến con người không thể dửng dưng trước số phận của đồng loại Nó khơi gợi khả năng tự giáo dục, tự hoàn thiện mang tính tự nguyện, tự giác của con người Sách văn học không chỉ dạy khôn mà còn làm cho con người lớn lên, có khả năng chuyển nhận thức, tình cảm thành hành động góp phần cải tạo hiện thực đời sống

Văn học đưa ta tới những miền chân trời mới, bất luận khoảng cách địa

lý, quá khứ hay hiện tại thậm chí là những dự đoán trong tương lai Sự tồn tại của con người là hữu hạn về không gian và thời gian nhưng văn học và những giá trị của nó thì vẫn còn mãi Qua các tác phẩm văn học, con người có thể trải nghiệm cuộc sống để rồi từ đó ta đúc rút kinh nghiệm để hoàn thiện bản thân, để có cái nhìn khách quan và chính xác về cuộc sống Và cũng là do ảnh hưởng của tác phẩm, người đọc sẽ có cái nhìn tích cực hơn Từ những câu chuyện xoay quanh cuộc sống đời thường về gia đình, những câu chuyện về tình yêu, công việc, về bè bạn đã gợi nên cho người đọc biết bao điều kì diệu

về cuộc sống Mỗi một độc giả lại có sự trải nghiệm sự thu nhận khác nhau theo cách hiểu, cách cảm nhạn của mỗi người Đọc sách văn học còn giúp cho độc giả tìm thấy niềm cảm hứng, thêm nghị lực và thêm niềm vui trong cuộc sống Đặc biệt nó góp phần giúp chúng ta hình thành nhiều cảm xúc, xây dựng cuộc sống tốt hơn Văn học nghệ thuật nhẹ nhàng mà sâu sắc, nó thấm nhuần qua từng câu chữ, đọc sách ngoài giải trí còn tích lũy được kiến thức, bồi đắp tâm hồn

1.3 Ý nghĩa của nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh

1.3.1 Ý nghĩa đối với người đọc

1.3.1.1 Góp phần định hướng văn hóa đọc cho giới trẻ

Giới trẻ hiện nay đang say mê đọc gì? Đó là câu hỏi hóc búa không chỉ dành cho các lực lượng cung cấp sách Văn học mà còn là của toàn thể xã hội Sinh viên là thế hệ trẻ của đất nước Chính vì vậy, việc giáo dục cho bản thân ngày càng hoàn thiện hơn là một nhiệm vụ chung của toàn thể xã hội Sách cũng chính là một người thầy lớn, tuy nhiên đọc gì mới là quan trọng Nếu đối tượng sinh viên đọc những loại sách văn học trong sáng lành mạnh tức là họ đang có những định hướng đúng đắn Nhưng nếu đối tượng này đọc và tiếp cận những loại sách không phù hợp với tâm sinh lý của mình hay những loại sách

có nội dung trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc thì không chi ảnh hưởng rất nhiều tới tương lai của chính họ mà còn ảnh hưởng đến gia đình, xã hội

Sách là người bạn đồng hành không thể thiếu của các bạn sinh viên, là nhu cầu học tập, giải trí của họ Trong tình hình sách văn học nghệ thuật đang được ưa chuộng như hiện nay, chúng ta phải làm gì để định hướng đúng cho đối tượng này khi đọc sách văn học? Và làm thế nào hướng các bạn sinh viên

đến với những tác phẩm văn học tiêu biểu của nước nhà, như các tác phẩm: Truyện Kiều , Thời xa vắng, Cánh đồng bất tận, Nỗi buồn chiến tranh, Nhắm mắt thấy Paris… Hay đến với những tác phẩm điển hình của nước ngoài như: Không gia đình, Tấn trò đời, Những người khốn khổ, Thằng gù nhà thờ Đức

Bà …Đây là việc trăn trở của tất cả mọi người đã đến lúc nhà trường, xã hội

phải định hướng cho sinh viên chọn lọc những loại sách phù hợp để đọc Khuyến khích các bạn sinh viên không xem những loại sách văn học có lối sống bạo lực, ma quái, tình yêu nhảm nhí để từ sách các bạn có thể hoàn thiện bản thân Đồng thời, mong các cơ quan chức năng đặc biệt là các nhà xuất

bản cần thận trọng hơn trong vấn đề chọn lọc sách văn học nghệ thuật trước khi xuất bản, không vì lợi nhuận, đánh mất chức năng giáo dục của sách Và các cửa hàng sách hãy là địa chỉ tin cậy của đối tượng sinh viên bằng cách mạnh dạn tẩy chay những quyển sách văn học thiếu lành mạnh ra khỏi kệ sách của mình Thông qua việc nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học của sinh viên hiện nay, các nhà sản xuất, phát hành sách sẽ tìm ra được những bất cập trong việc tìm sách, đọc sách của đối tượng sinh viên để từ đó tìm ra được giải pháp hữu ích để định hướng văn hóa đọc cho sinh viên

1.3.1.2 Hướng các độc giả đến các giá trị : Chân – Thiện – Mĩ

Văn học có khả năng tác động tới quá trình hình thành, hoàn thiện nhân cách của con người Nó tác động tới sự hình thành thế giới quan, quan điểm chinh trị xã hội, quan điểm và tình cảm đạo đức Nó dạy cho con người biết yêu, biết ghét, biết kính trọng và khinh bỉ, khơi dậy sự đồng cảm khiến con người không thể dửng dưng trước số phận của đồng loại Nó khơi gợi khả năng tự giáo dục, tự hoàn thiện mang tính tự nguyện, tự giác của con người Sách văn học không chỉ dạy khôn mà còn làm cho con người lớn lên, có khả năng chuyển nhận thức, tình cảm thành hành động góp phần cải tạo hiện thực đời sống

Chân - Thiện - Mỹ là những giá trị cốt lõi của cuộc sống là điều mà con người chúng ta luôn hướng tới và mong muốn đạt được Đó là khát khao vươn tới cái đẹp, cái tốt, tới ý nghĩa thực sự của cuộc sống

Cái đẹp có nhiều cách hiểu, nhiều tiêu chuẩn khác nhau tùy theo cách nhìn nhận của mỗi người Tuy nhiên, nó vẫn có những điểm chung, những chuẩn mực cụ thể và mục đích của các tác giả là mong muốn mọi người tìm đến cái đẹp cho riêng mình và hướng đén cái đẹp chung Qua những tác phẩm của mình, các tác giả gửi gắm đến bạn đọc những lời khuyên, lời nhắc nhở, lời cảnh báo trước mọi sự việc của đời sống Để có được cuộc sống tốt đẹp

hơn cho mình và cho xã hội của chúng ta, chúng ta phải biết sống có ích, hướng đến những cái cao cả, cái thiện…Đó là những điều mà chúng ta học được từ các tác phẩm văn học Những tác phẩm đó là những đứa con tinh thần ,luôn chứa đựng những giá trị tốt đẹp của con người, những tấm gương, những bài học về cuộc sống, theo thiện tránh ác, hướng tới cái đẹp, sống trung thực cái nhìn khách quan và công bằng, nhìn tổng thể và khái quát để thấy được sự thật, bản chất vấn đề

Và cũng là do ảnh hưởng của tác phẩm, người đọc sẽ có cái nhìn tích cực hơn Từ những câu chuyện xoay quanh cuộc sống đời thường về gia đình, những câu chuyện về tình yêu, công việc, về bè bạn đã gợi nên cho người đọc biết bao điều kì diệu về cuộc sống Đọc sách văn học còn giúp cho độc giả tìm thấy niềm cảm hứng, thêm nghị lực, giúp chúng ta hình thành nhiều cảm xúc, xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn

1.3.2 Ý nghĩa đối với các lực lượng nhà cung cấp

1.3.2.1 Là căn cứ để doanh nghiệp khai thác và đáp ứng tốt nhất Sách văn học nghệ thuật cho sinh viên

Nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học của sinh viên trên địa bàn Vinh giúp các nhà sản xuất, các doanh nghiệp phát hành sách ở đây nắm bắt được lượng nhu cầu cần đáp ứng trên thị trường về sách văn học

Nghiên cứu nhu cầu của sinh viện là một phần quan trọng trong nghiên cứu nhu cầu khách hàng nói chung bởi số lượng sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh khá đông Nếu như không có sự nghiện cứu, tìm hiểu về nhu cầu đọc của sinh viên thì đó là sự thiếu sót lớn của các doanh nghiệp phát hành Nhu cầu thì đa dạng và sách cũng đa dạng nhưng không phải cứ khai thác được nhiều loại sách đã là có thể đáp ứng được tối đa nhu cầu của khách hàng Do đó, cần có sự nghiên cứu để biết rõ những nhu cầu này Sinh viên thường đọc sách theo trào lưu nên các nhà sản xuất, kinh doanh phải tìm hiều

được những thể loại sách mà sinh viên có nhu cầu cao nhất, dễ gây ảnh hưởng nhất để khai thác Điều quan trọng là các nhà kinh doanh phải tính toán được

và xác đinh được trong số nhu cầu đó, có thể trở thành cầu thực sự là bao nhiêu Có như vậy thì việc kinh doanh mới đạt được hiệu quả cao Từ những điều tra đó, các nhà kinh doanh xác định các loại hàng hóa và lượng hàng hóa

có thể tiêu thụ để đưa ra quyết định khai thác các chủng loại, các tựa sách văn học với số lượng phù hợp đáp ứng đủ cho thị trường

Không những thế, từ những nhu cầu đã có trên thị trường này các nhà kinh doanh còn có thể dự đoán được nhưng nhu cầu tiếp theo và khả năng tiêu dùng đối với các mặt hàng sách khác Từ những thông tin đã nắm bắt được, các doanh nghiệp tìm ra biện pháp, hình thức thích hợp nhất trong công tác quảng cáo, tuyên truyền, tổ chức các chương trình khuyến mại, tổ chức bán lưu động… nhằm nâng cao hơn nhu cầu sách văn học và chuyển những nhu cầu đó thành cầu thực sự

Mặt khác, sự tác động của các nhà sản xuất kinh doanh sách cũng làm bật dậy nhu cầu tiềm năng trong tầng lớp dân cư và thu hút nhu cầu hiện tại đến với sách văn học Ngày nay, các nhà sản xuất kinh doanh sách không chỉ phát hiện ra nhu cầu mà còn tìm cách tạo ra nhu cầu mới cho khách hàng của mình bằng các hoạt động quảng cáo, khuyến mại, chào hàng… Nhu cầu về sách ngày càng phát triển theo thời gian, biến động nhanh về lượng và chất, vì vậy khiến cho các giai đoạn “ sống” của sách trên thị trường cũng rút ngắn, nhanh chóng đẩy sách vào giai đoạn bão hòa, làm suy giảm, thậm chí mất khả năng tiêu thụ Các phương tiện nghe nhìn hiện đại, các loại băng đĩa phát triển nhanh đã và đang cạnh tranh với sách Những sản phẩm này về phương diện nào đó hấp dẫn hơn và có nhu cầu cao trong xã hội Điều này đã tạo ra những

áp lực lớn cho doanh nghiệp kinh doanh sách hiện nay Vì vậy, nghiên cứu nhu cầu về sách nói chung và sách văn học nói riêng rất quan trọng đối với các doanh nghiệp phát hành

1.3.2.1 Là nhân tố góp phần tăng tính cạnh tranh đảm bảo uy tín doanh nghiệp trên thị trường

Nghiên cứu nhu cầu sách văn học nghệ thuật là khâu đầu vào quan trọng trước tiên trong toàn bộ hoạt động kinh doanh sách văn học, nó có quan

hệ mật thiết với khâu tiêu thụ – là khâu trực tiếp đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp Nhờ việc nghiên cứu sẽ giúp doanh nghiệp có kế hoạch khai thác hợp

lí xem có đúng, có đủ, sát với nhu cầu thị trường hay không Việc khai thác đúng mặt hàng không chỉ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ chỗ đứng của doanh nghiệp trên thị trường, tăng được tính cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường Bởi lẽ, việc tiêu thụ tốt sách văn học nghệ thuật sẽ giúp cho doanh nghiệp nhanh thu hồi vốn dành được mức lợi nhuận cao từ đó tạo nhiều điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng việc sản xuất kinh doanh của mình điều này đảm bảo được tính cạnh tranh trên thị trường của doanh nghiệp phát hành xuất bản phẩm

Nếu như trước đây xuất bản phẩm đến với khách hàng không phải theo thị hiếu mà theo chỉ thị của nhà nước do đó các doanh nghiệp thường không quan tâm đến quyền lợi của khách hàng cũng như uy tín của doanh nghiệp mình Nhưng trong nền kinh tế thị trường hiện nay, khi mà việc bán cái mình

có không phù hợp nữa thì vai trò của khách hàng ngày càng được chú trọng hơn, đồng thời các doanh nghiệp phải làm sao để chiếm được sự yêu mến, niềm tin của khách hàng để nâng cao uy tín, thương hiệu mình trên thị trường Bởi lẽ, doanh nghiệp có uy tín thương hiệu ngày càng cao trên thị trường tức

là doanh nghiệp đó đã dành được niềm tin, sự yêu mến của khách hàng Như vậy, doanh nghiệp đã thu hút được khách hàng, mở rộng được thị phần trong môi trường kinh doanh sách văn học nghệ thuật có sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt như hiện nay

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC

NGHỆ THUẬT CỦA SINH VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN

THÀNH PHỐ VINH HIỆN NAY

2.1 Vài nét về tình hình kinh tế, văn hóa xã hội ở TP.Vinh hiện nay

Trải qua một thời gian dài, qua bao sự đổi thay và ngày càng phát triển

lớn mạnh dần lên Thành phố Vinh là trung tâm kinh tế, chính trị của

tỉnh Nghệ An và đã được Chính phủ quy hoạch để trở thành trung tâm kinh tế

- văn hóa của vùng Bắc Trung Bộ, Việt Nam Thành phố Vinh là đô thị loại

1 trực thuộc tỉnh

Thành phố Vinh nằm ở trung tâm đồng bằng Thanh Nghệ Tĩnh, là đồng bằng rộng thứ 3 của Việt Nam Địa hình Thành phố Vinh được kiến tạo bởi hai nguồn phù sa, đó là phù sông Lam và phù sa của biển Đông Sau này sông Lam đổi dòng chảy về mạn Rú Rum, thì miền đất này còn nhiều chỗ trũng và được phù sa bồi lấp dần Địa hình bằng phằng và cao ráo nhưng không đơn điệu, có núi Dũng Quyết hùng vĩ và dòng sông Lam thơ mộng bao quanh, tạo nên cảnh quan thiên nhiên của thành phố rất hài hòa và khoáng đạt Thành phố có diện tích 104,96 km² với dân số: 480.000 người (2013) Nhằm thực hiện đề án "Phát triển thành phố Vinh trở thành trung tâm kinh tế, văn hoá vùng Bắc Trung Bộ" đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, từ nay đến năm 2025, thành phố Vinh sẽ mở rộng địa giới hành chính để có diện tích

250 km² với dân số dự kiến là 800.000 - 1.000.000 người

Thành phố Vinh nằm giữa hai khu kinh tế lớn là Nghi Sơn (Thanh Hóa)

và Vũng Áng (Hà Tĩnh), bên cạnh thành phố là khu kinh tế Đông Nam (Nghệ An) Tiếp giáp với các vùng, các khu vực kinh tế nên Vinh trở thành trung tâm, là nơi giao lưu kinh tế, văn hóa, xã hội giữa các vùng này

Về kinh tế, Năm 2010, Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất của thành phố so với cùng kỳ là 18,1%, thu nhập bình quân đầu người đạt 38,1 triệu đồng, thu ngân sách đạt 2800 tỷ đồng Thành phố Vinh cũng được biết đến là một thành phố trẻ năng động, có nhiều tòa nhà cao tầng Hiện có rất nhiều dự

án phát triển đô thị tại đây Trong tương lai không xa, Vinh sẽ là một thành phố hiện đại xứng tầm là đô thị trung tâm vùng Bắc Trung Bộ

Thành phố Vinh còn là một trong những trung tâm du lịch của tỉnh Nghệ An và là một điểm đến quan trọng trong tour du lịch con đường di sản miền Trung Thành phố từ lâu đã hấp dẫn du khách bởi một quần thể khu du lịch với những nét đặc trưng tiêu biểu của một đô thị xứ Nghệ Đến với thành phố, du khách có thể tham gia vào nhiều loại hình du lịch như: du lịch nghiên cứu, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng Thành phố còn có nhiều di tích, danh thắng trong đó có tới 14 di tích được xếp hạng cấp quốc gia, 16 di tích được xếp hạng của tỉnh Nghệ An Với nhiều hãng du lịch lữ hành đang hoạt động tại đây, Vinh còn là đầu mối trung chuyển cho các tour du lịch trong tỉnh và các địa phương lân cận Từ thành phố Vinh, cách 5 km là khu mộ của đại thi hào Nguyễn Du, cách 15 km là khu di tích Kim Liên - quê hương chủ tịch Hồ Chí Minh và cách 17 km là bãi biển Cửa Lò - một trong những bãi biển đẹp nổi tiếng của khu vực miền Trung và cả nước

Về giáo dục và đào tạo, Thành phố Vinh là một trong 3 trung tâm giáo dục & đào tạo lớn nhất của khu vực miền Trung - Tây Nguyên Hiện nay, trên địa bàn thành phố có 7 trường đại học, 13 trường cao đẳng và nhiều phân hiệu, cùng nhiều trường trung học chuyên nghiệp, trung tâm dạy nghề và hàng trăm trường học từ bậc học phổ thông tới ngành học mầm non Sắp tới trên địa bàn thành phố Vinh sẽ có thêm các trường Đại học cấp khu vực được thành lập, nâng cấp như: Đại học Công nghiệp Vinh, Trường ĐH Xây dựng

Hà Nội - Phân hiệu 2, Đại học Văn hóa - Nghệ thuật - Du lịch Vinh, Đại học

Kinh tế - Kỹ thuật Vinh, Đại học Kỹ thuật- Công nghiệp Việt - Hàn, Đại học Nghệ An, Học viện Kiểm toán Việt Nam, Tổng số sinh viên các trường ĐH,CĐ,TC: gần 100 ngàn người ( năm 2011)

Kinh tế - Văn hóa - chính trị là những yếu tố quan trọng để hình thành nên những đặc thù của mỗi vùng miền và con người nơi đó Thành phố Vinh - trung tâm kinh tế lớn nên tại đây, đời sống dân cư khá ổn định, mức sống cao hơn so với các tỉnh thành lân cận Các công ty, doanh nghiệp mở ra liên tục và

có sự cạnh tranh mạnh mẽ với nhau, trong đó có các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sách cùng mạng lưới các trung tâm sách, các nhà sách… tạo nên thị trường sách sôi động, đa dạng và phong phú về chủng loại, hình thức kinh doanh, dồi dào về số lượng Sách văn học nghệ thuật là một mặt hàng được các đơn vị khai thác nhiều và có sự cạnh tranh gay gắt nhất trên thị trường xuất bản phẩm Các đơn vị này thường tổ chức các chương trình giới thiệu sách mới hay các chương trình khuyến mãi… đáp ứng ngày càng đầy đủ

và tốt hơn cho nhu cầu về mặt hàng sách này cho người dân thành phố Vinh nói chung và sinh viên tại đây nói riêng

Nơi đây là một môi trường tốt, cơ sở vật chất đảm bảo việc đáp ứng sách cho sinh viên, mức sống khá ổn định, sinh viên được trang bị tốt hơn và được tạo nhiều điều kiện hơn với nguồn sách dồi dào Bên cạnh đó, thành phố tập trung khá nhiều trường đại học, cao đẳng, dạy nghề nên nhu cầu về sách là tất yếu và có số lượng khá cao Ngoài những sách cần thiết cho học tập, sinh viên tại thành phố Vinh có nhu cầu về sách văn học nghệ thuật cho hoạt động giải trí, tham khảo, nâng cao nhận thức, kĩ năng sống, thể hiện niềm đam mê của mình đối với sách Tin tưởng rằng trong tương lai với những tiềm lực mạnh mẽ như vậy thành phố Vinh sẽ tiếp tục duy trì vị thế đó và có những bước tiến phát triển mới, tạo được môi trường tốt nhất để các bạn sinh viên

được học tập, rèn luyện và nỗ lực phấn đấu, cống hiến cho đất nước ngày một giàu mạnh

Như vậy, chúng ta có thể khẳng định rằng kinh tế, văn hóa, chính trị

là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng rất lớn đến nhu cầu đọc của mọi người nói chung và sinh viên tại thành phố Vinh nói riêng Những yếu tố thuận lợi sẽ làm nảy sinh nhu cầu đọc nhiều hơn, tạo nên một nét đẹp của nền văn hóa, đó là nền văn hóa đọc Nhu cầu về sách văn học nghệ thuật của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh một phần cũng bị chi phối, ảnh hưởng bởi những yếu tố này

2.2 Thực trạng nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên

ở Vinh hiện nay

2.2.1 Tính tất yếu khách quan về nhu cầu đọc sách văn học của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh

Từ thời cổ xưa cho tới nay, sách đã và đang mang lại những thông tin

vô cùng quý giá cho con người Đọc sách là cần thiết để mở mang kiến thức Đôi khi chỉ là một trang sách thôi, nhưng nó có thể chắt lọc tinh hoa của cả một đời người để thế hệ tiếp nối hiểu và phát triển thành cái của mình và nó cũng là cả một kho tàng kinh nghiệm đối với một người Có những người cho rằng đọc sách là một hình thức tự hoàn thiện mình từ tâm hồn tới đạo đức, biết nhạy cảm trước cuộc sống, thiên nhiên xung quanh, những cảnh đời… Đọc sách giúp con người nâng cao cảm xúc, giác quan cho mình để cảm nhận cuộc sống và xay dựng cuộc sống tốt đẹp hơn Đó là nguồn tri thức rất quan trọng và vô tận với mọi người, đặc biệt là đối với các bạn sinh viên – những chủ nhân tương lai của đất nước, những người cần hơn hết phải trau dồi tri thức làm hành trang để bước vào cuộc sống Mọi thành công của các bạn sinh viên đều bắt nguồn từ sự kết hợp giữa nỗ lực của bản thân với tri thức lĩnh hội được từ thầy cô, từ cuộc sống và từ sách Sách là người bạn, người thầy, là

công cụ tốt nhất để chúng ta học tập và phát triển tư duy Ông cha ta có câu:

“Không thầy đố mày làm nên”, thầy cô ở đây có thể hiểu là người dạy trực tiếp, cũng có thể hiểu là người dạy gián tiếp, tức là sách học

Hơn nữa, thành phố Vinh hiện nay đang trên đà phát triển mạnh, nơi đây tập trung một lượng lớn các trường đại học trên toàn quốc Hiện nay trên địa bàn thành phố có 7 trường đại học, 13 trường cao đẳng và nhiều phân hiệu, cùng nhiều trường trung học chuyên nghiệp, trung tâm dạy nghề và hàng trăm trường học từ bậc học phổ thông tới ngành học mầm non Chỉ tính riêng trường Đại học Vinh đã có 40.000 HS – SV – HV (trong đó có gần 30.000 sinh viên, học viên học tập tại cơ sở 1 của trường) với 45 ngành đào tạo đại học Hàng ngày, các bạn sinh viên được tiếp xúc với lượng thông tin lớn, vì vậy để bắt nhịp được với cuộc sống sôi động của thành phố thì trước hết các bạn sinh viên ngoài việc trang bị cho mình những kiến thức về chuyên ngành thì họ cũng cần trang bị cho mình những kiến thức về xã hội nói chung Vì vậy mà nhu cầu mua sách và nhu cầu đọc sách luôn thường trực trong mỗi bạn sinh viên và cũng đã trở thành nhu cầu bức thiết trong xã hội thông tin như hiện nay

2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên trên địa bàn thành phố Vinh

2.2.2.1 Nhân tố khách quan

Nhân tố chính trị: Đây là nhân tố ảnh hưởng mạnh mẽ tới việc xuất

hiện nhu cầu mua, sử dụng sách văn học Chính vì thế cần phải tìm hiểu môi trương chính trị vừa là nhân tố ảnh hưởng vừa là nhân tố điều tiết các hoạt

động đó

Sự ổn định về chính trị ảnh hưởng rất lớn tới các doanh nghiệp và ảnh hưởng không nhỏ tới việc mua sách của người dân Ở nước ta vị trí và sức

mạnh của Đảng Cộng Sản cầm quyền là một thực tế và được Hiến pháp công nhận Cơ cầu bộ máy chính quyền các cấp được xây dựng, hoàn thiện từng bước và đang phát huy hiệu quả trong việc điều hành và quản lý xã hội

Nhu cầu sách văn học là mong muốn, đòi hỏi chủ quan của mỗi cá nhân, mỗi con người về các chủng loại sách văn học khác nhau Tuy nhiên, mong muốn đó được thỏa mãn hay không còn tuy thuộc vào chế độ chính trị

và quan điểm của quốc gia ủng hộ hay không ủng hộ những sách mà khách hàng có nhu cầu Trong luật xuất bản đã quy định những loại sách văn học có nội dung như thế nào, số lượng được phép xuất bản là bao nhiêu, được phép lưu hành trên thị trường trong nước hay nước ngoài

Qua đây có thể thấy yếu tố chính trị đã chi phối đến nhu cầu của mỗi người dân, nhất là đối tượng thanh niên, học sinh, sinh viên _ những chủ nhân của đất nước Những nhu cầu nào nằm ngoài định hướng sẽ bị triệt tiêu, không phát triển còn những nhu cầu nào nằm trong định hướng sẽ được kích thích tạo điều kiện để phát triển hơn nữa Do đó, để phổ biến hoặc tuyên truyền bất cứ loại sách văn học nào cần phải có nội dung phù hợp với chế độ chính trị phù hợp với đường lối của Đảng và Nhà nước

Nhân tố kinh tế: Nhân tố này đề cập đến khuynh hướng phát triển của

nền kinh tế và nó được thực hiện tập trung ở trình độ kinh tế của một quốc gia

Tốc độ phát triển kinh tế là sự tăng trưởng tự nhiên của nền kinh tế quốc gia hay một vùng Diễn biến của tốc độ phát triển kinh tế có ảnh hưởng lớn đến nhận thức và thu nhập của người tiêu dùng hoặc tác động đến sự sẵn sang mua và khả năng mua của họ Nếu tốc độ tăng GDP diễn ra theo chiều hướn tốt người tiêu dung tin rằng nền kinh tế đang phát triển thuận lợi và họ

sẽ tăng tiêu dùng và ngược lại họ sẽ tiết kiệm tiêu dùng, cắt giảm mua sắm Với đối tượng sinh viên, trong các khoản chi tiêu đó thì khoản chi tiêu cho giáo dục đang có nhu cầu tăng lên

Nền kinh tế càng phát triển mạnh sẽ tạo điều kiện có nhiều sách văn học có nội dung, chất lượng tốt, phong phú hơn và công tác chăm sóc khách hàng tốt hơn Đây chính là điều kiện để kích thích nhu cầu của độc giả đối với sách văn học ngày một tăng lên

Trình độ dân trí: Sách văn học nghệ thuật hiện nay có nội dung phong

phú, đa dạng đề cập đến mọi lĩnh vực tri thức Đó là những nội dung mang tính phổ biến, dễ hiểu, đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng Nhờ đọc sách VHNT mà nhận thức về thế giới cũng như nhận thức về các lĩnh vực đời sống được nâng lên, tức là sách văn học nghệ thuật đã thúc đẩy dân trí phát triển Sách văn học nghệ thuật nâng cao kiến thức trên thị trường hiện nay rất đa dạng về lĩnh vực lịch sử, văn hóa…tiêu biểu như một số tên sách: Việt sử giai thoại, thế hệ các triều vua, thần đồng xưa của nước ta; cho đến các tiểu thuyết hiện đại như “Nhắm mắt thấy Paris” của Dương Thụy, “Đảo mộng mơ” của Nguyễn Nhật Ánh, “Chân ngắn thời hiện đại” của Nhiều tác giả…

Trình độ dân trí có tác động mạnh làm hình thành và phát triển nhu cầu

về sách văn học nghệ thuật Bởi nhu cầu về sách VHNT của mỗi con người

là định hướng tư tưởng văn hóa của xã hội và trình độ nhận thức của bản thân người sử dụng Tức là nhu cầu về sách văn học nghệ thuật cao hay thấp phụ thuộc vào trình độ của xã hội đó như thế nào

Ngày nay, trình độ học vấn của con người được nâng cao hơn, khi đó

họ trở nên khó tính hơn, nhu cầu của họ trở nên đa dạng hơn, họ quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, họ tìm chọn những loại hàng hóa phù hợp với sở thích cá nhân Với đối tượng là sinh viên họ có sự sáng tạo và sự tiếp cận mặt hàng sách văn học một cách nhạy hơn, tinh tế hơn với việc lĩnh hội kiến thức

từ các tác phẩm nay

Trào lưu đọc sách văn học nghệ thuật Môi trường là nhân tố tác động

đến ý thức của con người rất lớn Nó có thể gây ảnh hưởng sâu sắc, mạnh mẽ

đến suy nghĩ, hành vi, quyết định của chúng ta Đọc sách văn học nghệ thuật cũng vậy, mọi người, đặc biệt là sinh viên dễ bị ảnh hưởng bởi trào lưu đọc, bởi nhu cầu đọc của mọi người xung quanh.Trong mỗi một thời kì, một thời gian nhất định sẽ có một tác phẩm sẽ gây được sự chú ý của đông đảo độc giả

và sẽ hình thành nên một phong trào, một tập thể có sức thuyết phục lớn, gây nên hiện tượng, tạo sự chú ý cho cả xã hội Sự nổi tiếng của cuốn sách đối với đối tượng bạn đọc có thể do sự giới thiệu, được nghe thông tin qua các phương tiện thông tin đại chúng về cuốn sách có nội dung hay, ý nghĩa của cuốn sách đó đối với xã hội, rất nhiều bạn trẻ quan tâm và có nhu cầu cao về sách văn học sẽ đọc chúng ngay sau khi biết được thông tin, rồi giới thiệu với bạn bè, các mối quan hệ xã hội của mình Là sinh viên, khi nghe những ý kiến, nhận định của bạn bè, thầy cô hay mọi người xung quanh mình bàn về một cuốn sách nào đó được tác động đến, sinh viên chúng ta dễ dàng bị gây chú ý và có sự tò mò về nó Từ sự tò mò đó, sinh viên có mong muốn tìm được cuốn sách đó để đọc, để kiểm tra lại những ý kiến, nhận định đó như thế nào, hoặc ít nhất là để thỏa mãn trí tò mò của mình Sau khi được tiếp nhận và lĩnh hội tri thức từ cuốn sách, bản thân lại đi giới thiệu với bạn bè, những người xung quanh mình, rồi cứ người này đọc lại giới thiệu cho người khác, cuốn sách đến với bạn đọc nhiều hơn

Ví như một số cuốn sách bị cấm ở Việt Nam nhưng lại được số đông sinh viên tìm đến và đọc nhiều nhất như: tác phẩm “Rừng Nauy” của Haruki Murakami dù vẫn có sự tranh cãi tác phẩm sex thuần túy hay là nghệ thuật đích thực, nhưng điều đó không thể phụ nhận được rằng, tác phẩm đã được giới trẻ đương đại Việt Nam đón nhận một cách nồng nhiệt vì nó phản ánh được tâm tư, cuộc sống và những mối quan tâm của họ nhiều hơn Hay như tác phẩm “Sợi xích” của Lê Kiều Như bị nhiều độc giả không ngần ngại gọi là

“dâm thư”, đi kèm đó là những nhận định khá nặng nề về nhân cách tác giả

Mặc dù cuôn sách đã bị ngưng phát hành vì vi phạm luật xuất bản và cuốn sách được cho là quá lạm dụng đề tài sex để gây chú ý Đồng hành với bao nhiêu sự lên án gay gắt của nhiều độc giả là bấy nhiêu đối tượng bạn đọc tìm đến trong đó, phần lớn là giới trẻ sinh viên hiện nay

Tuy nhiên, trào lưu đọc sách này tác động đến các bạn sinh viên theo nhiều chiều, không giống nhau Mỗi người được nghe, được giới thiệu nhưng

nó có mức độ ảnh hưởng khác nhau nên vấn đề đọc cũng vậy Một số đối tượng sinh viên, phần lớn là bên khối kinh tế, kĩ thuật như Đại học Kinh tế Kĩ thuật Vinh, Đại học Ykhoa Vinh…lại cho rằng nhiều khi chỉ cần nghe bạn kể

sơ lược về nội dung một quyển truyện nào đó là ta đã nắm bắt được cốt truyện, không cần phải tìm đọc Bởi vì không ai có thể đọc hết tất cả các sách được, nhất là sách văn học, chỉ đọc một lần mà thôi Thế nhưng, nếu thực sự yêu sách và quan tâm đến sách văn học nghệ thuật, bản thân mỗi sinh viên chúng ta sẽ không bỏ qua sức cuốn hút của ngôn từ, chiều sâu của tư tưởng trong những tác phẩm văn học nổi tiếng trên thị trường

2.2.2.2 Nhân tố chủ quan

Sở thích cá nhân: Đây là một nhân tố rất quan trọng, nó có tác động

tốt đến nhu cầu đọc sách của sinh viên Mỗi cá nhân có những sở thích khác nhau Có người thích tham gia các hoạt động xã hội, người thích ngồi hàng giờ bên máy tính để tìm kiếm thông tin, thực hành những gì mình vừa được học, được biết hay đơn thuần là giải trí Có những người thích đọc sách và dành nhiều thời gian rảnh rỗi của mình cho việc đọc Tính cách mỗi người ảnh hưởng đến loại sách đọc, tạo nên phong cách riêng của mỗi người Với những tính cách, suy nghĩ riêng biệt, mỗi bạn sinh viên tìm thấy sự thích thú của mình qua các tác phẩm thơ, truyện, tiểu thuyết…Bạn Hoàng Hằng, sinh viên năm thứ 3 khoa Sư pham Ngữ Văn, Trường Đại học Vinh cho biết: “ Mình tự nhận là con người sống khá tình cảm có đôi lúc hơi sướt mướt, vì thế

mình rất nghiền các cuốn tiểu thuyết tình cảm, phần lớn mình dành nhiều thời

gian cho các tác phẩm của nhà văn Tào Đình như: Anh trai và em gái; Thiên thần sa ngã, Xin lỗi em chỉ là con đĩ, Yêu anh hơn cả tử thần…” Ngoài ra,

những tác phẩm được các bạn sinh viên nữ tìm đọc không chỉ của nhà văn Tào Đình mà những cuốn tiểu thuyết tình cảm của tác giả Quỳnh Dao cũng rất được các bạn sinh viên yêu thích và tìm đọc Với một số tác phẩm tiêu

biểu như : Tân dòng sông li biệt, Chiếc áo mộng mơ, Chiếc vòng hoa lệ, Cuộc tình không hẹn, Điệp khúc tình yêu … Nếu các bạn sinh viên nữ thích thú với

những cuốn tiểu thuyết tình cảm khá tâm trạng, sướt mướt thì các tác phẩm truyện kiếm hiệp lại thu hút được khá đông các bạn sinh viên nam, tác giả được các bạn sinh viên quan tâm nhất là bộ truyện kiếm hiệp của Cổ Long

với: Cổ Long tác phẩm tập; Tiêu thập nhất lang… Kim Dung với các bộ truyện: Thiên Long bát bộ, Phi Hồ ngoại truyện,Tam quốc diễn nghĩa,Thủy hử….Sở thích về đọc sách văn học nghệ thuật giúp các bạn sinh viên có thể

nâng cao khả năng cảm thụ về lĩnh vực này Nhiều bạn tuy học khối ngành kinh tế, kĩ thuật nhưng vẫn thích đọc các tác phẩm thơ, tiểu thuyết tình cảm, các sách phê bình văn học, một số thích đọc truyện trinh thám, kinh dị, truyện

ma bởi những tình tiết li kì hấp dẫn của nó

Ngày nay, văn học dịch, văn học cổ điển nước ngoài ngày càng được nhiều sinh viên yêu thích hơn hẳn so với các tác phẩm văn học trong nước Một số sinh viên có khả năng khá tốt về ngoại ngữ và yêu mến sách văn học muốn tìm đọc những cuốn sách nước ngoài nguyên bản, vừa so sánh với sách

đã dịch của các dịch giả, vừa kiểm tra vốn ngoại ngữ của bản thân

Điều kiện kinh tế: Đối với sinh viên thì vấn đề tài chính dường như là

điều luôn khiến họ quan tâm và lo lắng Chúng ta thường nghe mọi người nhắc đến cuộc đời sinh viên với sự khó khăn, thiếu thốn về vật chất Ngày nay, mặc dù đời sống sinh viên đã cao hơn, có điều kiện tốt hơn trước rất

nhiều nhưng vẫn chưa có sự đồng nhất, tương tự giữa họ Một bộ phận sinh viên gia đình khá giả thì đời sống đầy đủ hơn, có khả năng thanh toán cao hơn

và vì thế, trong đời sống họ không phải lo lắng nhiều về việc này nên thời gian rảnh rỗi cũng nhiều hơn Chính vì thế, nhu cầu đọc sách văn học của họ cũng cao hơn Họ có điều kiện tiếp cận với những cuốn sách cập nhật trên thị trường,

am hiểu về nội dung của nó Một số sinh viên đời sống thực sự vẫn đang còn khó khăn Thời gian rảnh ngoài giờ học, họ còn tự lo cho cuộc sống cơm áo gạo tiền của mình, để làm được điều đó họ phải đi làm để kiếm thêm thu nhập, đảm bảo ổn định đời sống, phục vụ cho việc học tập của mình; một số khác lại

đi học thêm ngoại ngữ, học tại chức một ngành khác, trường khác Thời gian những sinh viên này dành nhiều cho công việc khác nên quỹ thời gian còn lại

để đọc sách không có nhiều Bởi vậy mà nhu cầu đọc sách văn học của những sinh viên này không cao Họ sẽ chỉ đọc một số sách theo yêu cầu của việc học, chỉ dẫn của giáo viên hay có đọc sách văn học để giải trí thì cũng rất ít, bởi quỹ thời gian của họ dường như quá ít ỏi Như vậy, có thể nói rằng điều kiện kinh tế

có khả năng tác động mạnh mẽ đến nhu cầu đọc của sinh viên

Yêu cầu học tập Ở trường đại học, chúng ta vẫn học các môn như Lý

luận văn học, Lịch sử văn học Việt Nam, Văn học dân gian… Vì vậy, sách văn học nghệ thuật không chỉ là sách giải trí mà còn là sách giáo trình, sách tham khảo cho các môn học Khi học đến các môn học này, giáo viên thường hướng dẫn cho sinh viên mua sách giáo trình của môn học để đáp ứng nhu cầu học tập trên lớp, ngoài ra giáo viên còn giới thiệu để sinh viên tìm đọc các sách tham khảo, nhằm đáp ứng cao hơn nữa nhu cầu đọc hiểu môn học Trên thực tế thì sinh viên chúng ta hiên nay còn lười đọc, chống chế, thường thì họ không mua ngay giáo trình hay sách để tham khảo mà để đến cận kề ngày thi

cử họ mới đọc vội vàng, dồn dập nên hiệu quả không cao Tuy nhiên, dù gượng ép nhưng họ vẫn cứ phải đọc Kết quả của phiếu điều tra cho thấy có 32% sinh viên đọc sách văn học nghệ thuật vì yêu cầu học tập

Các nhân tố khác: Ngoài các yếu tố tác động mạnh mẽ trên, nhu cầu

đọc sách văn học của sinh viên còn bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố khác như lối sống, các phương tiện truyền thông hiện đại, các trò chơi giải trí khác…Lối sống của mỗi người ảnh hưởng đến suy nghĩ, đến hành vi đọc sách và thể loại sách mà họ lựa chọn, ảnh hưởng đến sở thích mỗi người Những bạn sinh viên có xu hướng sống nội tâm khép kín thường hay tìm

đọc các tiểu thuyết tình cảm như tác phẩm : Bên nhau trọn đời, Vợ ơi! Anh biết lỗi rồi, Một lít nước mắt, Giấc mơ áo cưới, Em vẫn chờ anh…Bên

cạnh đó, lại có một bộ phận sinh viên có phong cách sống năng động, cá

tính họ tìm đến phần đa những tác phẩm truyện ngắn như: Đắc nhân tâm,

Em phải đến Havard học kinh tế, Nhật ký công chúa, Tôi tài giỏi bạn cũng thế, Hạt giống tâm hồn…Một số đối tượng sinh viên khác họ yêu thơ và

tìm đến cuộc hội thảo bình luận về thơ hay tìm đọc những tác phẩm thơ hay

của các tác giả nổi tiếng…

Biểu đồ: Các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu đọc sách văn học

Chú thích: