Nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên hà nội hiện nay

Phạm vi nghiên cứu Do thời gian có hạn và một số yếu tố khác, không thể tiến hành nghiên cứu đối với toàn bộ sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng thuộc các khối KHTN – KT và KHXH – NV

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI

KHOA PHÁT HÀNH XUẤT BẢN PHẨM

 -KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

Đề tài:

NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC - NGHỆ THUẬT

CỦA SINH VIÊN HÀ NỘI HIỆN NAY

Giảng viên hướng dẫn: Th.S Đặng Thị Toan

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Thuý Phương

MỤC LỤC

Lời mở đầu 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 4

2 Mục đích nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu 5

3 Phạm vi nghiên cứu 5

4 Phương pháp nghiên cứu 5

5 Bố cục bài khóa luận 5

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA SINH VIÊN HÀ NỘI HIỆN NAY 7

1.1 Khái niệm nhu cầu sách văn học nghệ thuật 7

1.1.1 Khái niệm nhu cầu 7

1.1.2 Khái niệm sách văn học nghệ thuật 9

1.1.3 Khái niệm nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật 10

1.2 Tổng quan về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội 11

1.2.1 Ý nghĩa của sách văn học nghệ thuật đối với sinh viên 11

1.2.2 Nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội 15

1.3 Ý nghĩa của nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội 17

1.3.1 Doanh nghiệp khai thác và đáp ứng tốt nhất nhu cầu sách văn học nghệ thuật cho sinh viên 17

1.3.2 Thư viện phát huy vai trò trong phục vụ mảng sách văn học nghệ thuật cho sinh viên 19

1.3.3 Tìm biện pháp nhằm nâng cao hơn nhu cầu đọc cho sinh viên 20

Chương 2 THỰC TRẠNG NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA SINH VIÊN HÀ NỘI HIỆN NAY 21

2.1 Vài nét về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa của Hà Nội hiện nay 21

2.2 Thực trạng nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội hiện nay 24

2.2.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật

của sinh viên Hà Nội 25

2.2.1.1 Trào lưu đọc sách văn học nghệ thuật 26

2.2.1.2 Yêu cầu học tập 29

2.2.1.3 Sở thích cá nhân 30

2.2.1.4 Điều kiện kinh tế 31

2.2.1.5 Các nhân tố khác 31

2.2.2 Cách thức thỏa mãn nhu cầu đọc sách văn học – nghệ thuật của sinh viên Hà Nội 33

2.2.2.1 Mua sách văn học – nghệ thuật 33

2.2.2.2 Mượn sách văn học nghệ thuật 34

2.2.2.3 Đọc qua mạng 36

2.2.3 Cơ cấu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội 36

2.2.3.1 Nhu cầu của sinh viên khối Kinh tế 36

2.2.3.2 Nhu cầu của sinh viên khối Kĩ thuật 39

2.2.3.3 Nhu cầu của sinh viên khối Xã hội – nhân văn 41

2.2.4 Lực lượng cung cấp sách văn học – nghệ thuật 44

2.3 Nhận xét về nhu cầu đọc sách văn học – nghệ thuật của sinh viên Hà Nội hiện nay 45

2.3.1 Ưu điểm 46

2.3.2 Nhược điểm 48

Chương 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC – NGHỆ THUẬT CHO SINH VIÊN HÀ NỘI 51

3.1 Đối với Nhà nước và các doanh nghiệp 51

3.2 Đối với ban lãnh đạo các trường Đại học, Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp… 54

3.3 Đối với bản thân sinh viên 56

KẾT LUẬN 58 TÀI LIỆU THAM KHẢO

Lời mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sách đã xuất hiện từ rất lâu và nó ngày càng trở nên quan trọng đối với con người Qua sự phát triển của sách, chúng ta có thể thấy được sự tiến bộ

của xã hội, khoa học kĩ thuật Trước đây, các tài liệu được lưu giữ bằng các

phương tiện như đất sét nung, những bức vách hay những tảng đá, thẻ tre, thẻ trúc, những tấm lụa … cho đến khi giấy ra đời thì chúng được lưu giữ bằng những văn bản giấy, cùng với sáng chế mới của Guttembơt, nghề in được phát triển, sách thay vì phải chép, nó được in lại, làm cho công tác lưu giữ được tốt hơn Qua các thời kì cùng với nhiều phát minh khác, sách được đổi mới và phát triển hơn nữa Đến ngày nay, sách càng ngày càng đa dạng hơn

về hình thức và nội dung, thể loại Không chỉ là sách giấy hay còn được gọi là sách truyền thống mà ngày nay còn có thêm một hình thức mới của sách đó là sách điện tử Đó cũng là một trong những thành tựu nổi bật ngành của khoa học kĩ thuật

Từ trước tới nay, sách luôn là phương tiện mà con người sử dụng để lưu trữ các thông tin, những sáng tạo, phát hiện hay những suy nghĩ, những nhận định, kinh nghiệm của họ và lưu truyền lại từ đời này sang đời khác Do

đó, có thể nói rằng sách chứa đựng hầu hết tri thức của nhân loại Đó là sản phẩm văn hóa tinh thần do con người sáng tạo ra mà nội dung của nó vô cùng phong phú, nhằm giúp ích cho con người trong cuộc sống hằng ngày, đồng thời, sách cung cấp hệ thống tri thức toàn diện cho xã hội, góp phần hoàn

thiện nhân cách cho con người Vì vậy, sách đã trở thành một kho tài nguyên

vô cùng quý giá của nhân loại

Ngày nay, cùng với sự phát triển về mọi mặt của xã hội, sách được chia thành nhiều mảng để phù hợp với những nhu cầu khác nhau về từng lĩnh vực

Trong đó, sách văn học nghệ thuật là một mảng sách thu hút được sự quan tâm và sự lựa chọn của rất nhiều độc giả bởi những giá trị mà nó mang lại cho

cả nhân loại Đó là những giá trị cốt lõi của cuộc sống

Tuy nhiên, trong thời đại hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của các loại hình, các phương tiện hiện đại khác, sách đang ngày càng ít được sự quan tâm của mọi người Điều đáng lo là hiện tượng này đang tồn tại trong tầng lớp

trí thức: sinh viên – thế hệ trẻ của đất nước

Chính sự cấp thiết đó, tôi quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Nhu

cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội hiện nay”

2 Mục đích nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên một số trường Đại học ở Hà Nội nhằm giới thiệu khái quát về tầm quan trọng của việc đọc sách nói chung và sách văn học nghệ thuật nói riêng; tìm hiểu nhu cầu thực tế của những độc giả này, từ đó đưa ra một số giải pháp nâng cao nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật trên thị trường hiện nay

3 Phạm vi nghiên cứu

Do thời gian có hạn và một số yếu tố khác, không thể tiến hành nghiên cứu đối với toàn bộ sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng thuộc các khối KHTN – KT và KHXH – NV ở Hà Nội, nên đề tài chỉ dừng lại nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của một số sinh viên của các trường: Đại học Văn hóa Hà Nội, Học viện Báo chí – tuyên truyền, Đại học Thương mại, Đại học Bách khoa Hà Nội

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp phân tích

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp điều tra xã hội

5 Bố cục bài khóa luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, bài khóa luận bao gồm ba chương:

Chương 1: Tổng quan về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của

sinh viên Hà Nội hiện nay

Chương 2 Thực trạng nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh

viên Hà Nội hiện nay

Chương 3 Giải pháp nâng cao nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật

cho sinh viên Hà Nội

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ NHU CẦU ĐỌC SÁCH

VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA SINH VIÊN HÀ NỘI

HIỆN NAY

1.1 Khái niệm nhu cầu sách văn học nghệ thuật

1.1.1 Khái niệm nhu cầu

Trong cuộc sống, con người có nhiều mối quan hệ khác nhau Các mối quan hệ này đều nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu nào đó của họ Để tồn tại

và phát triển, mỗi cá nhân có những nhu cầu khác nhau về mọi lĩnh vực Đó

là những nhu cầu về vật chất, tinh thần thiết yếu cho cuộc sống của mỗi con người Nghiên cứu về nhu cầu, có nhiều quan điểm khác nhau:

Theo Lê Hữu Tầng, nhu cầu là những đòi hỏi của con người, của từng

cá nhân, của các nhóm xã hội khác nhau, của toàn xã hội muốn có những điều kiện nhất định để tồn tại và phát triển

Theo từ điển Bách Khoa toàn thư triết học Liên Xô, nhu cầu là sự cần thiết hay thiếu hụt một cái gì đó thiết yếu để duy trì hoạt động sống của cơ chế một cá nhân, một nhóm xã hội hay xã hội nói chung, là động cơ bên trong của tính tích cực

Nhà kinh tế học Maslow phân chia nhu cầu của con người thành 5 nhóm và sắp xếp theo mức độ từ thấp đến cao:

- Nhu cầu sinh học: là nhu cầu cơ bản nhất, cấp thiết nhất cần được đáp ứng trước tiên rồi mới tới các nhu cầu khác Đó là những nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại… trong cuộc sống Khi những nhu cầu này được đáp ứng thì con người mới nghĩ đến những nhu cầu khác

- Nhu cầu an toàn: khi nhu cầu sinh học đã được đáp ứng, con người

sẽ nghĩ đến nhu cầu khác cao hơn để đảm bảo cho cuộc sống của mình được tốt hơn Mỗi người đều có mong muốn mình được an toàn, được bảo vệ Và khi được đáp ứng nhu cầu này, người ta mới có thể yên tâm thực hiện các hoạt động sống khác của mình

- Nhu cầu xã hội: con người không thể tồn tại đơn lẻ, do đó, chúng

ta cần thiết tham gia vào các hoạt động xã hội, các quan hệ xã hội để mở rộng các mối quan hệ cho mình, tạo nên một cộng đồng Nhu cầu xã hội là nhu cầu được giao lưu, học tập, kết bạn, tham gia các hoạt động chung… tạo nên một môi trường sống đa dạng, lành mạnh cho bản thân và cũng là cho cả cộng đồng

- Nhu cầu được tôn trọng: sau nhu cầu xã hội, con người mong muốn mình có vị trí nhất định trong xã hội và được mọi người biết đến và được tôn trọng

- Nhu cầu tự hoàn thiện bản thân: nhu cầu của con người luôn thay đổi

và có chiều hướng tăng dần lên Nó tạo thành một quá trình và được hình thành trong một thời gian dài Khi mỗi một nhu cầu được đáp ứng cũng có nghĩa là con người đạt được một bước phát triển nhất định, bởi cái mình cần

đã có thì họ sẽ có những nhu cầu cao hơn nữa và cố gắng để đạt được nhu cầu

mà mình đã nghĩ đến đó Quá trình thực hiện để thỏa mãn nhu cầu này sẽ đồng thời là quá trình hoàn thiện bản thân của mỗi người Và tất cả chúng ta,

ai cũng mong muốn mình ngày càng trở nên tốt hơn; đó là nhu cầu cao nhất của một cá nhân

Nhu cầu là đòi hỏi, mong muốn, nguyện vọng của con người về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển Tùy theo trình độ nhận thức, môi trường sống, những đặc điểm tâm sinh lý, mỗi người có những nhu cầu khác nhau

Nhu cầu là yếu tố thúc đẩy con người hoạt động Nhu cầu càng cấp bách thì khả năng chi phối con người càng cao Về mặt quản lý, kiểm soát được nhu cầu đồng nghĩa với việc có thể kiểm soát được cá nhân Trong trường hợp này, nhận thức có sự chi phối nhất định: nhận thức cao sẽ có khả năng kiềm chế sự thoả mãn nhu cầu

Nhu cầu của một cá nhân đa dạng và vô tận Về mặt quản lý, người quản lý chỉ kiểm soát những nhu cầu có liên quan đến hiệu quả làm việc của

cá nhân Việc thoả mãn nhu cầu nào đó của cá nhân đồng thời tạo ra một nhu cầu khác theo định hướng của nhà quản lý, do đó người quản lý luôn có thể điều khiển được các cá nhân

Nhu cầu là tính chất của cơ thể sống, biểu hiện trạng thái thiếu hụt của chính cá thể đó và do đó phân biệt nó với môi trường sống Nhu cầu tối thiểu hay còn gọi là nhu yếu đã được lập trình qua quá trình rất lâu dài tồn tại, phát triển và tiến hóa

Như vậy, xét ở nhiều góc độ khác nhau thì nhu cầu có những cách hiểu khác nhau và có thể khái quát lại: “Nhu cầu là cảm giác thiếu hụt về một cái

gì đó mà con người cảm nhận được.”

1.1.2 Khái niệm sách văn học nghệ thuật

Sách trên thị trường hiện nay rất đa dạng và phong phú Trong số đó, loại sách đa dạng hơn cả, có nhu cầu cao nhất và gây nên nhiều cơn “sốt” sách nhất là sách văn học nghệ thuật Đó là loại sách chứa đựng những tác phẩm văn học nghệ thuật của các văn nghệ sĩ của mọi thời đại

Chúng ta biết rằng tác phẩm Văn học nghệ thuật là một công trình nghệ thuật của ngôn từ, do cá nhân hay tập thể sáng tạo nhằm thể hiện khái quát bằng hình tượng về cuộc sống của con người, biểu hiện tâm tư tình cảm, thái

độ của chủ thể trước cuộc sống đương đại (Mặt hàng sách Văn học nghệ thuật) Tác phẩm văn học phản ánh sinh động những vấn đề của xã hội Sách về nghệ thuật ghi chép lại những đúc kết lí luận, những bước phát triển và những tác phẩm của các ngành nghệ thuật Do đó, sách văn học nghệ thuật mang những giá trị riêng biệt nhất định bởi chính nguồn gốc và những đặc trưng của nó Giá trị của sách văn học nghệ thuật bao gồm giá trị và giá trị sử dụng Giá trị là lao động trừu tượng để làm nên cuốn sách: sáng tạo, biên tập, in ấn… để tạo nên tác phẩm hoàn chỉnh và được thể hiện qua giá cả sách Giá trị sử dụng của sách

văn học nghệ thuật là những tác động xã hội to lớn mà lao động trừu tượng của nghệ sĩ sáng tạo nên, góp phần hoàn thiện và phát triển nhân cách con người, lâu bền sẽ có sự ảnh hưởng, lan tỏa rất lớn trong xã hội

Như vậy, sách văn học nghệ thuật là một dạng hình thái vật chất chứa đựng một phần hay nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật được xuất bản, in ấn

và phổ biến đến đông đảo bạn đọc Mỗi tác phẩm văn học nghệ thuật phản ánh một mặt nào đó của xã hội, khái quát cuộc sống của con người

Theo nghiên cứu của bộ môn các mặt hàng sách, sách văn học nghệ thuật là loại Xuất bản phẩm đặc thù được trao đổi, buôn bán trên thị trường nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, giải trí của công chúng đối với các tác phẩm văn học nghệ thuật

1.1.3 Khái niệm nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật

Nhu cầu sách văn học nghệ thuật là một nhu cầu lớn của con người về sách nói chung Khi các nhu cầu vật chất đã được thỏa mãn, con người chúng

ta nghĩ đến những nhu cầu về tinh thần, nhu cầu về nhận thức và phát triển trí tuệ, trong đó có nhu cầu về sách Bởi vậy, nhu cầu sách là một nhu cầu cao cấp, nó xuất hiện khi con người có một điều kiện nhất định và đạt đến một trình độ nhất định

Trước khi nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật, chúng ta cần hiểu thế nào là “đọc”

Theo từ điển tiếng Việt, “đọc là phát thành lời những điều đã được viết

ra theo đúng trình tự, tiếp nhận nội dung của một tập hợp kí hiệu bằng cách nhìn vào các kí hiệu” Như vậy, đọc ở đây là việc nhận biết được chữ và đọc thành lời được những chữ đó

Và phải đọc như thế nào cho có hiệu quả? Vị lãnh tụ vĩ đại của giai cấp vô sản – Lênin đã nói “đọc cũng là một nghệ thuật” Nghệ thuật ở đây chính là việc biết đọc sao cho hợp lí, đọc cho có khoa học và mang tính tích cực nhất cả về thời gian đọc, dung lượng đọc và nội dung đọc

Chúng ta thấy rằng kiến thức, tri thức được thể hiện trên chất liệu nào cũng đều đòi hỏi người đọc phải trải qua một quá trình Đây là quá trình tiếp nhận tri thức Chúng ta buộc phải nghiền ngẫm, đọc đi đọc lại vấn đề nhiều lần mới có thể tiếp thu một cách toàn diện nhất, từ đó áp dụng vào thực tiễn Đọc là một hoạt động có mục đích và người đọc phải xác định rõ mục đích đọc sách của mình là gì Đọc sách để nghiên cứu, tìm tòi những vấn đề nào đó; đọc sách phục vụ mục đích học tập hay đọc để giải trí… Xác định được mục đích thì việc đọc mới đem lại hiệu quả cao

Đọc còn là một hoạt động mang tính cộng đồng, xã hội Đọc sách theo từng nhóm, theo phong trào…hình thành nên một cộng đồng đọc sách, hình thành nên nền văn hóa đọc

Mỗi người có nhu cầu về mỗi loại sách khác nhau Nhu cầu đọc sách văn học là mong muốn được đọc, tìm hiểu về những tác phẩm nghệ thuật và như đã nêu ở trên, để đọc sách văn học nghệ thuật có hiệu quả cao thì người đọc phải có sự hiểu biết nhất định về văn học, nghệ thuật thì mới có thể hiểu

và cảm nhận được nó

Nhu cầu về sách hiện nay rất phong phú và đa dạng, kể cả sách văn học nghệ thuật Tuy nhiên, người ta quyết định mua và đọc sách không chỉ phụ thuộc vào ý muốn chủ quan mà còn do tác động khách quan Đó là dư luận về nội dung, tác dụng của sách lan tỏa trong xã hội, ý kiến khen chê… khiến người ta mong muốn được biết về nó hay là không muốn đọc nó

Như vậy, nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật là mong muốn, đòi hỏi cần được đáp ứng của người đọc về sách văn học nghệ thuật trong thời gian, không gian nhất định

viên Hà Nội

1.2.1 Ý nghĩa của sách văn học nghệ thuật đối với sinh viên

Nâng cao nhận thức về đời sống xã hội Sách văn học nghệ thuật chứa

đựng các tác phẩm văn học nghệ thuật, đó là những câu chuyện về đời sống

thường ngày, về suy nghĩ hay những mơ ước của con người, về những kinh nghiệm, những sáng tạo trong cuộc sống… Vì thế mà khi đọc sách, độc giả được tiếp nhận những tri thức này và từ đó, nâng cao nhận thức cho mình về đời sống xã hội Qua các câu chuyện, những tình huống trong các tác phẩm, chúng ta có thể nhận biết được tinh tế hơn, rõ ràng hơn về cuộc sống thực tại Bởi cuộc sống muôn hình muôn vẻ mà mỗi chúng ta không phải ai cũng có thể biết hết và lường trước được Những câu chuyện tác giả dựng nên đều dựa trên hiện thực, từ những vấn đề thường ngày mà họ muốn đưa đến độc giả, mong muốn mọi người có cái nhìn khái quát về đời sống mà mỗi chúng ta là một phần trong đó Cuộc sống rất đa dạng, rất nhiều trường hợp, tình huống

mà chúng ta chưa bao giờ trải qua nên nếu bắt gặp, hẳn sẽ rất khó khăn để giải quyết nó Do đó, khi đã được biết đến qua các tác phẩm, chúng ta sẽ học hỏi được nhiều hơn, không chỉ biết đến sự việc đó mà còn có thể đưa ra những nhận định đúng đắn và có hướng giải quyết tốt nhất Bên cạnh đó, các sách về các tác phẩm văn học nghệ thuật còn giúp người đọc nâng cao nhận thức về các môn nghệ thuật, nâng cao khả năng cảm thụ nghệ thuật

Làm phong phú đời sống tinh thần: ngoài những giờ học trên lớp, đọc

sách là một trong những hình thức giải trí của sinh viên Mỗi hình thức giải trí

có một sức hấp dẫn khác nhau và phù hợp với sở thích của mỗi người Đọc sách văn học nghệ thuật, chúng ta như được sống, được hòa mình vào hoàn cảnh, vào cuộc sống của nhân vật trong tác phẩm và cảm nhận những cảm xúc, tâm trạng của họ Các nhân vật của mỗi tác phẩm có những tính cách khác nhau, những cảm xúc tình cảm khác nhau Do đó, đọc mỗi tác phẩm, chúng ta cũng có những cảm xúc và cảm nhận khác nhau, đồng cảm với từng nhân vật, trải qua cuộc sống trong tác phẩm đó Những gì mà con người chúng ta được tiếp xúc đều ít nhiều có sự ảnh hưởng đến suy nghĩ và hoạt động của mình Bởi vậy, sau những tác phẩm thì tính cách, tâm lí của nhân vật cũng ảnh hưởng đến suy nghĩ và tình cảm của độc giả, làm cho đời sống

tinh thần của họ trở nên phong phú hơn Đọc sách văn học nghệ thuật làm cho tinh thần con người ta được thoải mái hơn, trạng thái tâm lí tình cảm đa dạng hơn với tình yêu thương, lòng bao dung, sự hi sinh, lòng kính trọng… nhất là những khi tâm trạng chúng ta không được thoải mái, vui vẻ Khi bạn cảm thấy buồn bã, thất vọng, chán nản vì một chuyện gì đó, đọc sách văn học nghệ thuật mà đặc biệt là đọc được những tác phẩm có nội dung là câu chuyện tương tự như hoàn cảnh của bạn lúc này, hẳn bạn sẽ bị lôi cuốn vào và thực

sự đồng cảm Những cuốn sách hay còn giúp bạn trở nên mạnh mẽ hơn, thay đổi cách suy nghĩ mà đang làm bạn cảm thấy bế tắc đó, giúp bạn tìm ra lối thoát và có sự suy xét mang tính tích cực hơn Bởi sách có tác động mạnh mẽ đến nội tâm và làm ảnh hưởng đến hành vi của họ

Chúng ta có thể cảm nhận được rằng đọc sách như là một sự liên hệ qua lại giữa người đọc và tác giả, tựa hồ như người đọc và tác giả trao đổi, đàm đạo với nhau Không phải vô cớ mà người ta thường nói: “Đọc những cuốn sách hay khác nào đàm đạo với những bậc hiền nhân quân tử”

Nhờ trao đổi, đàm đạo với những cuốn sách nội dung quý báu, người đọc sẽ ngày càng trở nên thành thạo, giàu kinh nghiệm hơn trong việc phân tích những con đường phức tạp của tư tưởng con người trong mối liên hệ giữa

ý nghĩ, tình cảm của con người

Ngoài ra, đọc các loại sách nghiên cứu về văn học nghệ thuật còn là một điều kiện giúp độc giả tìm ra sở thích nghệ thuật riêng cho mình Nghiên cứu, tìm tòi khiến người đọc phát hiện ra những cái mới, đôi khi có thể khám phá ra khả năng nghệ thuật của chính mình, tạo nên niềm mê say của bản thân vào một loại hình nhất định nào đó

Hướng độc giả đến các giá trị: Chân – Thiện – Mĩ

Chân – Thiện – Mĩ là những giá trị cốt lõi của cuộc sống, là điều mà con người chúng ta luôn hướng tới và mong muốn đạt được Đó là khát khao vươn tới cái đẹp, cái tốt, tới ý nghĩa thực sự của cuộc sống

Cái đẹp có nhiều cách hiểu, nhiều tiêu chuẩn khác nhau tùy theo cách nhìn nhận của mỗi người Tuy nhiên nó vẫn có những điểm chung, những chuẩn mực cụ thể và mục đích của các tác giả là mong muốn mọi người tìm đến cái đẹp cho riêng mình và hướng đến cái đẹp chung Qua những tác phẩm của mình, các tác giả gửi gắm đến bạn đọc những lời khuyên, lời nhắc nhở, lời cảnh báo trước mọi sự việc của đời sống

Để có được cuộc sống tốt đẹp hơn cho mình và cho cả xã hội của chúng ta, chúng ta phải biết sống có ích, hướng đến những cái cao cả, cái thiện… Đó là điều mà chúng ta học được từ các tác phẩm văn học nghệ thuật Những tác phẩm đó là những đứa con tinh thần đẹp nhất, tuyệt vời nhất, luôn chứa

đựng những giá trị tốt đẹp của con người, những tấm gương, những bài học về cuộc sống, những lời khuyên hướng đến cuộc sống mới, theo thiện tránh ác, hướng tới cái đẹp, sống trung thực… cái nhìn khách quan và công bằng, nhìn tổng thể, khái quát để thấy được sự thật, bản chất vấn đề

Và cũng là do ảnh hưởng từ tác phẩm, người đọc sẽ có cái nhìn tích cực hơn Từ những câu chuyện xoay quanh cuộc sống đời thường về gia đình, những câu chuyện về tình yêu, công việc, về bè bạn… đã gợi nên cho người đọc biết bao điều kì diệu về cuộc sống Đọc sách văn học nghệ thuật còn giúp cho độc giả tìm thấy niềm cảm hứng, thêm nghị lực và thêm niềm vui trong cuộc sống

Không những thế, đọc sách văn học nghệ thuật còn giúp độc giả có thể tăng khả năng giao tiếp Vì đọc sách cũng là một quá trình giao tiếp, đó là sự giao tiếp thông qua các nhân vật trong sách, nó tác động đến suy nghĩ, sự phân tích của người đọc Đọc sách văn học nhiều có thể làm tăng khả năng trình bày một vấn đề gọn gàng, khúc chiết hơn, tinh tế hơn trong sự cảm nhận

và phán đoán tình cảm của người khác trong giao tiếp, hình thành phản xạ nhanh, linh hoạt và đây cũng là một cách giúp những sinh viên chúng ta rèn

luyện khả năng viết văn, khả năng liên tưởng tốt hơn Đọc sách văn học nghệ thuật giúp chúng ta hình thành nhiều cảm xúc, xây dựng cuộc sống tốt hơn

mà đầu tiên là chính mình sống tốt hơn

1.2.2 Nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội

Kinh tế xã hội ngày càng phát triển, mọi ngành nghề cũng đều phát triển mạnh mẽ Cũng trong guồng quay đó, sách văn học nghệ thuật ngày càng đa dạng và phong phú hơn cả về nội dung lẫn hình thức biểu hiện

Sách hiện nay tăng nhanh về số lượng, chất lượng và có sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhà làm sách, các doanh nghiệp nhằm mục đích đáp ứng cho nhu cầu của khách hàng, mà sinh viên ở thủ đô Hà Nội là một phần quan trọng bởi sinh viên Hà Nội có những điều kiện về môi trường, cơ sở vật chất, trình độ tốt để tiếp nhận những sách mới

Sách văn học nghệ thuật là loại sách mà tất cả các sinh viên đều có thể đọc và có cảm hứng để đọc rất cao Hơn nữa, sự phát triển không ngừng của kinh tế xã hội đã ngày càng nâng mức sống của mọi người cao hơn trước và sinh viên ở Hà Nội cũng ngày càng được tạo điều kiện tốt hơn cho công việc học tập của mình Do đó, ngoài những nhu cầu thiết yếu khác, sinh viên có nhu cầu đọc sách nói chung và nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật nói riêng cao hơn

Sách đa dạng, nhu cầu của sinh viên cũng vô cùng đa dạng Có người thích đọc thơ, người thích đọc truyện ngắn, người thích đọc sách nghiên cứu

về nghệ thuật, bình văn … Đặc biệt, ngày nay, các bạn sinh viên có nhu cầu

về sách văn học dịch rất cao Bên cạnh đó còn có một nhóm sinh viên có nhu cầu về đọc sách nước ngoài nguyên văn Họ có khả năng về ngoại ngữ tốt và mong muốn đươc đọc bản gốc để cảm nhận được nhiều hơn, chính xác hơn cảm xúc cũng như ý đồ thực chất của các tác giả nước ngoài qua những câu chữ bằng chính ngôn ngữ của họ mà theo sinh viên thì khi dịch ra tiếng Việt,

nó không thể thể hiện hết được những điều đó Những bộ truyện dịch như

Harry Potter – J.K Rowling; bộ truyện Chạng vạng, Trăng non, Hừng đông, Nhật thực – Stephenie Meyer thu hút được sự chú ý của rất nhiều các bạn đọc sinh viên Và một nhóm trong đó có nhu cầu được đọc nguyên bản tiếng Anh các tập truyện này

Cùng với sự bùng nổ, phát triển của các phương tiện hiện đại, sinh viên cũng rất năng động, họ tìm được nhiều loại sách và đọc bằng nhiều hình thức khác nhau, ở mọi địa điểm có thể Trước đây, nếu không thể mua được sách

để đọc thì sinh viên chỉ có thể tìm mượn trong số lượng sách có hạn ở thư viện trường, còn ngày nay, có rất nhiều sách cho sinh viên lựa chọn và họ có thể mượn được lâu hơn, đọc ở nhiều địa điểm khác nhau như ở các thư viện, ở các công viên, ở ghế đá hay bất cứ chỗ nào mà họ thấy có thể đọc được Quỹ thời gian rảnh rỗi của sinh viên hiện nay cũng nhiều hơn, vì vậy mà điều kiện

để đọc sách là rất tốt Ngoài việc đọc sách mua ở cửa hàng hay mượn được, sinh viên còn có thể đọc qua các trang web Khoa học kĩ thuật phát triển, số lượng sinh viên đọc sách qua mạng ngày càng nhiều Sinh viên thường ghé thăm các trang web: ebooks.vdcmedia.com, kimdung.to Đó là một sự tiện ích đối với rất nhiều người

Nhưng bên cạnh đó, sinh viên Hà Nội ngày nay bị tác động, ảnh hưởng bởi rất nhiều các yếu tố khác: các trò vui chơi giải trí, truyền hình, các hoạt động khác thông qua mạng internet… Vì thế mà nhu cầu đọc sách văn học thực sự không được cao như điều kiện có thể Ngoài giờ học, ngoài các sách văn học phục vụ cho công việc học tập tại trường thì nhiều sinh viên ngày nay tìm đến những trò chơi mới lạ đầy hấp dẫn trên internet để giải trí, xem tivi hay tham gia các trò chơi khác thay vì đọc sách

Theo cuộc điều tra về nhu cầu đọc sách của sinh viên của Báo Tuổi trẻ: với hơn 100 phiếu thăm dò được phát ra nhằm thu thập ý kiến về việc đọc sách đã được gửi đến sinh viên hai khối tự nhiên và nhân văn Kết quả sinh viên tự đánh giá mức độ quan tâm của mình đối với sách: 70% sinh

viên cho là bình thường, 5% tự nhận ít quan tâm, chỉ còn 25% có thể gọi là người yêu sách

Hầu hết sinh viên không đọc thêm các sách văn học khác ngoài sách giáo khoa Một số sinh viên tự đánh giá là người rất quan tâm đến sách, yêu thích những tên tuổi như: Lê Lựu, Nguyễn Huy Thiệp, Phan Thị Vàng Anh, Nguyễn Ngọc Tư … Còn với thơ ca, rất ít được các bạn sinh viên quan tâm

Đối với các bạn sinh viên được thăm dò, ngoài sách chuyên ngành thì loại sách được đọc nhiều nhất là truyện tranh, kế đến là truyện ngắn, truyện dịch, tiểu thuyết trong nước và ít nhất là thơ

Trong số đó, 50% sinh viên quan tâm đến văn học trong nước hơn các tác phẩm văn học nước ngoài mà tác giả được nhắc đến nhiều nhất là nhà văn Nguyễn Nhật Ánh với các tác phẩm: Thằng quỷ nhỏ, Bàn có năm chỗ ngồi, Thiên thần nhỏ của tôi và gần đây là các tác phẩm “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” và “Đảo mộng mơ”

Qua đó, chúng ta thấy rằng việc đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên nói chung và của sinh viên Hà Nội nói riêng đang là vấn đề đáng lo ngại bởi những phương tiện hiện đại của văn hóa nghe nhìn đang ngày càng phát triển và lấn át đi và bởi sở thích của nhiều bạn sinh viên đối với sách lại là truyện tranh Nhưng bên cạnh đó, vẫn có những bạn sinh viên thực sự yêu quý sách, đặc biệt là sách văn học nghệ thuật, và coi sách như một món ăn tinh thần không thể thiếu Họ dành khá nhiều thời gian cho việc đọc và luôn tìm đọc những tác phẩm hay, tác phẩm mới

của sinh viên Hà Nội

1.3.1 Doanh nghiệp khai thác và đáp ứng tốt nhất nhu cầu sách văn học nghệ thuật cho sinh viên

Nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội giúp các nhà sản xuất, các doanh nghiệp phát hành sách ở Hà Nội nắm bắt

được lượng nhu cầu cần đáp ứng trên thị trường về sách văn học nghệ thuật

Nghiên cứu nhu cầu của sinh viên Hà Nội là một phần quan trọng trong

nghiên cứu nhu cầu khách hàng nói chung bởi số lượng sinh viên trên địa bàn thủ đô hiện nay khá đông Nếu như không có sự nghiên cứu, tìm hiểu về nhu cầu đọc của sinh viên thì đó là sự thiếu sót lớn của các doanh nghiệp phát hành Nhu cầu thì đa dạng và sách cũng đa dạng nhưng không phải cứ khai thác được nhiều loại sách đã là có thể đáp ứng được tối đa nhu cầu khách hàng Do đó, cần có sự nghiên cứu để biết rõ những nhu cầu này Sinh viên thường đọc sách theo trào lưu cho nên các nhà sản xuất, kinh doanh phải tìm hiểu được những thể loại sách mà sinh viên có nhu cầu cao nhất, dễ gây ảnh hưởng nhất để khai thác Điều quan trọng là nhà kinh doanh phải tính toán được và xác định được trong số nhu cầu đó, có thể trở thành cầu thực sự là bao nhiêu Có như vậy thì việc kinh doanh mới đạt được hiệu quả cao.Từ những điều tra đó, các nhà kinh doanh xác định các loại hàng và lượng hàng hóa có thể tiêu thụ để đưa ra quyết định khai thác các chủng loại, các tựa sách văn học nghệ thuật với số lượng phù hợp, đủ đáp ứng cho thị trường

Không những thế, từ những nhu cầu đã có trên thị trường này, các nhà kinh doanh còn có thể dự đoán được những nhu cầu tiếp theo và khả năng tiêu dùng đối với các mặt hàng sách khác Từ những thông tin đã nắm bắt được, các doanh nghiệp tìm ra biện pháp, hình thức thích hợp nhất trong công tác quảng cáo, tuyên truyền, tổ chức các chương trình khuyến mãi, tổ chức bán lưu động… nhằm nâng cao hơn nhu cầu sách văn học nghệ thuật và chuyển những nhu cầu đó thành cầu thực sự

Mặt khác, sự tác động của các nhà sản xuất kinh doanh sách cũng làm bật dậy nhu cầu tiềm năng trong các tầng lớp dân cư và thu hút nhu cầu hiện tại đến với sách Ngày nay, các nhà sản xuất, kinh doanh sách không chỉ phát hiện ra nhu cầu mà còn tìm cách tạo ra nhu cầu mới cho khách hàng của mình Đó là hoạt động quảng cáo, chào hàng, khuyến mại Nhu cầu về sách

ngày nay phát triển không ngừng theo thời gian, biến động nhanh về lượng và chất, vì vậy khiến cho giai đoạn "sống" của sách trên thị trường cũng rút ngắn, nhanh chóng đẩy sách vào giai đoạn bão hoà, làm suy giảm, thậm chí mất khả năng tiêu thụ Các phương tiện nghe nhìn hiện đại, các loại băng đĩa phát triển nhanh đã và đang cạnh tranh với sách Những sản phẩm này về phương diện nào đó hấp dẫn hơn và có nhu cầu cao trong xã hội Điều này đã tạo ra những thách thức lớn cho các doanh nghiệp kinh doanh sách hiện nay

Vì vậy, nghiên cứu nhu cầu về sách nói chung và sách văn học nghệ thuật nói riêng rất quan trọng đối với các doanh nghiệp phát hành

1.3.2 Thư viện phát huy vai trò trong phục vụ mảng sách văn học nghệ thuật cho sinh viên

Ở các trường học, nguồn sách chủ yếu mà sinh viên có được là mượn

từ thư viện Ngoài các sách cần thiết cho chương trình học trên lớp, sinh viên

có nhu cầu về sách văn học nghệ thuật để giải trí rất cao Để phục vụ tốt nhất cho sinh viên, các thư viện cần có sự điều tra, tìm hiểu về những nhu cầu của sinh viên để có thể khai thác được những loại sách phù hợp với mong muốn của họ và đáp ứng được đòi hỏi đó Khai thác sách đúng nhu cầu là góp phần quan trọng vào việc nâng cao nhu cầu đọc cho sinh viên, tăng số lượng sinh viên đọc sách trong thư viện Nếu như thư viện không đa dạng về chủng loại sách văn học nghệ thuật, không hiểu được sinh viên cần, muốn đọc những sách như thế nào thì chắc chắn là hiệu quả phục vụ sẽ không cao Khi biết được nhu cầu của các sinh viên về một loại sách cụ thể sẽ có kết quả tốt hơn

Vì thực tế, có những nhu cầu có thể dự đoán đúng nhưng cũng có những nhu cầu không như ta đoán trước Có những sinh viên của các trường thuộc khối kinh tế, kĩ thuật nhưng rất thích các tác phẩm tiểu thuyết trữ tình, thích đọc thơ; có sinh viên của khối ngành xã hội nhân văn nhưng lại thích đọc các sách truyện kiếm hiệp hay còn có cả những mảng sách khác như sách kinh tế, sách khoa học…Như vậy, để biết được đúng nhất, gần nhất mong muốn về loại sách của sinh viên, cần có hoạt động nghiên cứu nhu cầu Như khi biết được

số lượng sinh viên thích đọc thơ của Xuân Diệu hay tập thơ cách mạng của

Tố Hữu lớn, thư viện cần khai thác loại đó với số lượng lớn hơn so với các tập thơ khác để có thể đáp ứng được nhu cầu nhiều nhất Mảng sách văn học nghệ thuật là một mảng rộng đa dạng nhất và có nhu cầu cao nhất trong tất cả các mặt hàng sách, do đó nhu cầu về sách này khó dự đoán hơn và cần thiết phải được nắm bắt được Hiểu được nhu cầu cụ thể của sinh viên, các thư viện còn có thể có những phương pháp, cách thức phục vụ tốt nhất cho sinh viên, nhằm mang lại hiệu qủa cao trong công tác thư viện, đồng thời nâng cao hiệu quả, chất lượng học tập của sinh viên

1.3.3 Tìm biện pháp nhằm nâng cao hơn nhu cầu đọc cho sinh viên

Nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật là nghiên cứu về sở thích, về suy nghĩ, tâm lí của sinh viên để biết rõ hơn về nhu cầu thực sự của

họ, về khả năng bị ảnh hưởng của sinh viên đối với mỗi loại sách nhất định

Có hiểu được tâm lí, hiểu được hoàn cảnh, điều kiện hiện tại của sinh viên thì mới có thể tìm ra những biện pháp hữu ích nhất trong việc nâng cao nhu cầu đọc, nâng cao nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của sách đối với đời sống Hẳn chúng ta ai cũng biết câu: “Biết người biết ta trăm trận trăm thắng”, trong trường hợp này, nó có phần nghe lạ tai nhưng ngẫm ra thì cũng vẫn đúng Biết được suy nghĩ của sinh viên, hiểu được họ cần gì, thiếu gì và muốn gì, họ đang như thế nào thì khi áp dụng các biện pháp nâng cao nhu cầu đọc sách của họ mới có thể đạt hiệu quả cao nhất Bởi khi đó, những biện pháp này ảnh hưởng được họ, đánh trúng tâm lí của họ, khơi dậy được sự hứng thú với sách, tạo ra động lực thúc đẩy đọc sách, dần dần đưa sinh viên đến với sách như một nhu cầu thiết yếu, như một thói quen và cao hơn nữa là

có thể làm cho sinh viên có niềm đam mê với sách

Chương 2 THỰC TRẠNG NHU CẦU ĐỌC SÁCH VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA SINH VIÊN HÀ NỘI HIỆN NAY

2.1 Vài nét về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa của Hà Nội hiện nay

Trải qua một thời gian dài, qua bao sự đổi thay và ngày càng phát triển lớn mạnh dần lên, Hà Nội vẫn luôn là trái tim của Việt Nam, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước

Hà Nội nằm ở phía Tây Bắc của đồng bằng sông Hồng, là thành phố có diện tích lớn nhất và đông dân thứ 2 cả nước, thuộc đồng bằng sông Hồng trù phú và đã sớm trở thành một trung tâm chính trị, văn hóa ngay từ những buổi đầu của lịch sử Việt Nam Năm 1010 vua Lý Công Uẩn đã dời đô từ Hoa Lư đến đây và đặt tên là thành Thăng Long Trong suốt các triều đại của thời kì phong kiến, Thăng Long là nơi giao thương buôn bán của cả nước, là trung tâm văn hóa, giáo dục của cả miền Bắc Đến năm 1831, Thăng Long mới được đổi tên thành Hà Nội dưới thời vua Minh Mạng Cho tới bây giờ, Hà Nội – thủ đô của nước ta vẫn là trung tâm văn hóa, giáo dục của cả nước Sau khi mở rộng địa giới hành chính vào tháng 8/2008, Hà Nội có diện tích 3.324,92 km, gồm 10 quận, 18 huyện, một thị xã với số dân 6.448.837 người ( thống kê năm 2009) Tiếp giáp với các vùng, các khu vực kinh tế nên Hà Nội trở thành trung tâm, là nơi giao lưu về mọi mặt: kinh tế, văn hóa, xã hội giữa các vùng miền này Bên cạnh đó, Hà Nội còn là nơi trao đổi, giao thương của nhiều nước trong khu vực và thế giới Đây là một điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và mở rộng về mọi mặt của Hà Nội, phát triển kinh tế, giao lưu văn hóa với các nước… nhưng đồng thời nó cũng đặt ra những thách thức lớn cho Hà Nội về việc xây dựng, phát triển thành phố sao để xứng đáng

là nơi hội tụ của nhiều nền văn hóa, kinh tế; thúc đẩy mọi ngành nghề để hòa mình vào cùng với thế giới và vấn đề quan trọng là đề phòng những âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch

Về kinh tế, năm 2009 vừa qua là năm khủng hoảng kinh tế trên toàn thế giới Vì thế, kinh tế Việt Nam cũng bị ảnh hưởng mạnh mẽ, mức tăng trưởng kinh tế không đạt được như kế hoạch đã đặt ra, nhưng vẫn là nước đứng thứ 4 trong khu vực về phát triển kinh tế, mức tăng trưởng không ở mức âm Nhưng

từ cuối năm 2009 đến đầu 2010, tình hình này đã được khắc phục, kinh tế cả nước nói chung và Hà Nội nói riêng bắt đầu ổn định, tình trạng suy thoái kinh

tế sẽ giảm và chấm dứt vào tháng 5 năm 2010, dự đoán rằng chất lượng sẽ tốt hơn vào năm 2011

Vốn là chốn kinh kì, Hà Nội ngày nay vẫn giữ được nhiều công trình kiến trúc được xây dựng từ xưa, cùng với phong cảnh thiên nhiên hữu tình, đây là điểm đến của rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước Hà Nội còn

là nơi diễn ra nhiều lễ hội, tổ chức các sự kiện, hoạt động văn hóa lớn của đất nước; là trung tâm văn hóa, giáo dục lớn của cả nước với các viện bảo tàng, các làng nghề truyền thống, các cơ quan truyền thông và đặc biệt là nơi tập trung rất nhiều trường Đại học, Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp, thu hút đông đảo lượng sinh viên từ các tỉnh đổ về; là trung tâm khoa học – kĩ thuật lớn, nơi thu hút các tài năng trẻ của cả nước và khu vực

Là trung tâm chính trị, cơ quan đầu não của chính phủ, nơi đặt địa điểm của các đại sứ quán các nước nên an ninh ở Hà Nội được đảm bảo

Kinh tế – văn hóa – chính trị là những yếu tố quan trọng để hình thành nên những đặc thù của mỗi vùng miền và con người nơi đó Hà Nội – trung tâm kinh tế lớn nên tại đây, đời sống dân cư khá ổn định, mức sống cao hơn

so với các tỉnh thành lân cận Các công ty, doanh nghiệp mở ra liên tục và

có sự cạnh tranh mạnh mẽ với nhau, trong đó có các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sách cùng mạng lưới các nhà xuất bản, trung tâm sách, các nhà sách … tạo nên thị trường sách sôi động; đa dạng và phong phú về chủng loại, hình thức kinh doanh; dồi dào về số lượng Sách văn học nghệ thuật là một mặt hàng được các đơn vị khai thác nhiều và có sự cạnh tranh

gay gắt nhất trên thị trường xuất bản phẩm Các đơn vị này thường tổ chức nhiều chương trình: hội chợ, triển lãm sách, giới thiệu sách mới hay các chương trình khuyến mãi… đáp ứng ngày càng đầy đủ và tốt hơn cho nhu cầu về mặt hàng sách này cho người dân Hà Nội nói chung và sinh viên Hà Nội nói riêng

Nơi đây là một môi trường tốt, có cơ sở vật chất đảm bảo việc đáp ứng sách cho sinh viên; mức sống khá ổn định, sinh viên được trang bị tốt hơn và được tạo nhiều điều kiện hơn cùng với nguồn sách dồi dào; bên cạnh đó, đây còn là trung tâm về văn hóa, giáo dục nên nhu cầu về sách là tất yếu và có số lượng khá cao Ngoài những sách cần thiết cho học tập, sinh viên Hà Nội có nhu cầu về sách văn học nghệ thuật cho hoạt động giải trí, tham khảo nâng cao nhận thức, kĩ năng sống, thể hiện niềm đam mê của mình đối với sách

Tại Hà Nội thường xuyên tổ chức các phong trào, các ngày hội đọc sách, các cuộc thi tìm hiểu, viết bài về một lĩnh vực nào đó với không khí hào hứng, sôi nổi đã tạo ra sức lôi cuốn, hấp dẫn thu hút đông đảo sinh viên tham gia, nhằm tăng lượng nhu cầu về sách và phát triển nền văn hóa đọc, hình thành niềm yêu sách nơi sinh viên – thế hệ trẻ của đất nước

Chúng ta được biết đến Hà Nội với những phong cảnh đẹp đã từng đi vào thơ văn, nhạc họa làm say đắm lòng người khắp các vùng miền cả nước

và bạn bè quốc tế Nói đến Hà Nội, đó còn là nguồn cảm hứng cho bao nghệ

sĩ tài ba sáng tác nên những tác phẩm tuyệt vời Và hẳn không ít người yêu thích những bài thơ, bài văn viết về Hà Nội; những câu chuyện về người Hà Nội và phong cách sống của họ, những tác phẩm nghệ thuật là những đứa con tinh thần được sinh ra từ mảnh đất phồn hoa đô hội này

Năm 2010 này, Hà Nội tổ chức đại lễ kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội Để chào mừng, thành phố Hà Nội đã phát động cuộc thi tìm hiểu lịch sử về Hà Nội; Ban tuyên giáo thành ủy, UBND thành phố, Cục xuất bản, Hội Văn học nghệ thuật Hà Nội cùng với nhà xuất bản Hà Nội đã bàn

về dự án ra đời tủ sách Thăng Long – Hà Nội ngàn năm văn hiến với 94

tựa sách về mọi lĩnh vực Trong đó có 19 tựa sách về lĩnh vực văn hóa

nghệ thuật: Tuyển tập truyện ngắn Thăng Long – Hà Nội, Tuyển tập kí –

tản văn Thăng Long – Hà Nội, Tục ngữ - ca dao – dân ca Hà Nội, 36 đoản văn Hà Nội, Hà Nội trái tim cả nước…

Cùng với không khí tưng bừng của ngày kỉ niệm này, người dân cả nước đều hăng hái tham gia viết bài, thi tìm hiểu về Hà Nội xưa, trong đó, sinh viên Hà Nội - những người đang sống trên chính mảnh đất thủ đô, sẽ được chứng kiến lễ hội này trong thời gian tới, cũng sẽ đóng góp một phần vào đó, làm cho chương trình càng trở nên ý nghĩa hơn, thể hiện trí tuệ, hướng về cội nguồn của người dân Việt Nam Tủ sách dành riêng viết về Thăng Long – Hà Nội là tâm huyết của tác giả, muốn gửi gắm đến bạn đọc niềm vui, niềm tự hào, của người con một dân tộc anh hùng, ca ngợi, tự hào

về lịch sử vẻ vang của đất nước, của thủ đô yêu dấu Trong thời gian này, hẳn nhu cầu của sinh viên Hà Nội có sự tăng lên Tất cả cùng hòa chung với không khí sôi nổi của cả nước, cùng muốn thể hiện, chứng tỏ mình là người con ưu tú của thủ đô, hưởng ứng vào trào lưu đọc sách, đồng thời cũng là thể hiện tinh thần dân tộc của mỗi người dân Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ - tương lai của đất nước

Như vậy, chúng ta có thể khẳng định rằng kinh tế, văn hóa, chính trị là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng rất lớn đến nhu cầu đọc của mọi người nói chung và sinh viên Hà Nội nói riêng Những yếu tố thuận lợi sẽ làm nảy sinh nhu cầu đọc nhiều hơn, tạo nên một nét đẹp của nền văn hóa, đó là nền văn hóa đọc Nhu cầu về sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội một phần cũng bị chi phối, ảnh hưởng bởi những yếu tố này

2.2 Thực trạng nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên

Hà Nội hiện nay

Ở chương một, chúng ta đã được biết sơ lược về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật hiện nay của sinh viên nói chung và sinh viên Hà Nội nói

riêng Chương hai này, tôi xin đi sâu vào nghiên cứu nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên các trường: Đại học Văn hóa Hà Nội, trường Đại học Bách khoa, trường Đại học Thương mại và Học viện Báo chí và Tuyên truyền Nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên các trường được chia thành ba khối: khối Xã hội nhân văn, khối Kinh tế và khối Kĩ thuật để có

sự so sánh, nhìn thấy sự khác biệt về nhu cầu cũng như sở thích của sinh viên mỗi khối

Biết rằng sách vô cùng hữu ích và cần thiết đối với mọi người trong việc học tập và cho cuộc sống, đặc biệt là sinh viên bởi họ là những người thuộc tầng lớp trí thức, nhu cầu về sách là tất yếu vì đây là công cụ, là phương tiện phục vụ trực tiếp cho công việc học tập Thế nhưng nhu cầu đọc thực tế của sinh viên đang còn hạn chế bởi một số lí do khác nhau Nghiên cứu về nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội hiện nay, tôi xin đưa ra kết quả đã thu thập được và nêu ý kiến đánh giá

của mình Sau đây là nội dung:

2.2.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội

Chúng ta đã biết nhu cầu là cảm giác thiếu hụt một cái gì đó mà con người cảm nhận được Tuy nhiên, nhu cầu đó có được thực hiện hay không lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố Ở chương một khóa luận đã trình bày về điều kiện kinh tế, xã hội của Hà Nội, đó là một môi trường thuận lợi và nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên ở đây là khá cao Thế nhưng, thực

tế, nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên Hà Nội hiện nay còn phụ thuộc vào nhiều nhân tố khác nhau khác Tôi xin đưa ra đây một số nhân

tố ảnh hưởng nhiều đến nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật của sinh viên ở thủ đô Hà Nội

2.2.1.1 Trào lưu đọc sách văn học nghệ thuật

Môi trường là một nhân tố tác động đến ý thức của con người rất lớn

Nó có thể gây ảnh hưởng sâu sắc, mạnh mẽ đến suy nghĩ, hành vi, quyết định của chúng ta Đọc sách văn học nghệ thuật cũng vậy, mọi người, đặc biệt là sinh viên dễ bị ảnh hưởng bởi trào lưu đọc, bởi nhu cầu đọc của mọi người xung quanh Khi những ý kiến, nhận định của bạn bè, thầy cô hay mọi người quanh mình về một cuốn sách nào đó được tác động đến, sinh viên chúng ta dễ dàng bị gây chú ý và có sự tò mò về nó Từ sự tò mò đó, sinh viên có mong muốn tìm được cuốn sách đó để đọc, để kiểm tra lại những ý kiến, nhận định đó như thế nào, hoặc ít nhất là để thỏa mãn trí tò mò của mình Mỗi một thời kì, một thời gian nhất định có một tác phẩm sẽ gây được

sự chú ý của đông đảo độc giả và sẽ hình thành nên một phong trào, một tập thể có sức thuyết phục lớn, gây nên hiện tượng, tạo sự chú ý cho cả xã hội Được sự giới thiệu, được nghe thông tin qua các phương tiện thông tin đại chúng về cuốn sách có nội dung hay, ý nghĩa của cuốn sách đó đối với xã hội, rất nhiều bạn trẻ quan tâm và có nhu cầu cao về sách văn học nghệ thuật

sẽ đọc chúng ngay sau khi được biết thông tin, rồi giới thiệu với bạn bè học cùng lớp, cùng trường, cùng khu tập thể Rồi cứ người này đọc lại giới thiệu cho người khác, cuốn sách đến với bạn đọc nhiều hơn Tuy nhiên, trào lưu đọc sách này tác động đến các bạn sinh viên không giống nhau Mỗi người

có mức độ bị ảnh hưởng khác nhau nên vấn đề đọc cũng vậy Được nghe, được giới thiệu nhưng nó có thể thực sự trở thành nhu cầu hay không đó lại

là một khoảng cách khá lớn Một số sinh viên trường Đại học Thương Mại lại cho rằng nhiều khi chỉ cần nghe bạn bè kể sơ lược về nội dung một quyển truyện nào đó là ta đã nắm được cốt truyện, không cần phải tìm đọc Đơn giản vì không ai có thể đọc hết tất cả các sách được, nhất là sách văn học, chỉ đọc một lần mà thôi

Theo nghiên cứu thực tế cho thấy sinh viên khối ngành xã hội và nhân văn có nhu cầu cao hơn và mức độ ảnh hưởng bởi trào lưu đọc sách văn học nghệ thuật cao hơn so với các khối ngành kinh tế, kĩ thuật Đó có thể là do sự khác biệt về suy nghĩ, quan niệm của mỗi người Nếu như ai đó thực sự quan tâm tới sách và sự thay đổi, thăng trầm của sách trên thị trường sẽ tìm đến với sách nhanh chóng, nhất là khi được biết về nội dung và ý nghĩa của nó được mọi người đón nhận

Trào lưu đọc sách tạo nên một động lực thúc đẩy mọi người đọc sách, trong đó có sinh viên Một môi trường tốt sẽ tạo nên ý thức tốt và môi trường đọc sách sẽ hình thành nên thói quen đọc cho nhiều người Trào lưu còn là một yếu tố khá quan trọng trong việc đưa ra những giải pháp nâng cao nhu cầu đọc cho sinh viên Trào lưu như một dòng chảy, có thể cuốn mọi người theo nó Trong cuộc sống, chúng ta thấy rằng có rất nhiều trào lưu như trào lưu viết sách, trào lưu thời trang, trào lưu sử dụng một loại hàng hóa nào đó

… mà mỗi trào lưu chỉ tồn tại trong khoảng thời gian nhất định, sau đó nó sẽ được thay đổi bởi cái khác mới hơn Đối với việc đọc sách văn học nghệ thuật, trào lưu cũng chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định nhưng

nó lại có tác dụng lâu dài bởi nguồn tri thức của sách có sức sống lâu dài, nội dung không bị lỗi thời như các loại sách khoa học kĩ thuật Sách văn học chứa đựng những tác phẩm văn học viết về cuộc sống của con người của mỗi thời đại, dù trải qua thời gian lâu dài, nó vẫn giữ nguyên ý nghĩa, vẫn được bạn đọc tìm đến với mong muốn tìm hiểu về suy nghĩ, cuộc sống của con người ở các thời kì; là những tác phẩm, những bước đi của con người và sự thăng trầm của xã hội

Đầu năm 2010, một loạt các cuốn sách của các tác giả đã được bạn đọc biết đến qua những tác phẩm trước đó đã nhanh chóng được sự yêu mến và chọn lựa của các bạn Như tác phẩm: “Biểu tượng thất truyền “ của Dan Brown – tác giả của “Thiên thần và ác quỷ”, “Mật mã De Vinci” đã được rất

nhiều sinh viên đón nhận và tìm đọc ngay khi mới được phát hành và lan rộng rất nhanh; tác phẩm “Nhắm mắt thấy Paris” của nhà văn Dương Thụy đã bán được số lượng lớn nhất trong mấy ngày đầu phát hành; “Đảo mộng mơ” của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh do Fahasa phát hành độc quyền đã thu hút được rất nhiều bạn trẻ học sinh, sinh viên với poster quảng cáo: “sách cấm trẻ em dưới 3 tuổi, 4 tháng, 12 ngày” Những cuốn sách này được các doanh nghiệp quảng cáo trên các báo, poster và nhanh chóng có sức hấp dẫn với độc giả mà học sinh, sinh viên chiếm phần lớn bởi những tác phẩm này đã đánh trúng nhu cầu, sở thích của họ Nhận thấy tác động lớn của trào lưu đọc sách văn học nghệ thuật, các nhà làm sách đã tìm ra nhiều biện pháp, cách thức giới thiệu, quảng cáo sách sao cho ấn tượng nhất nhằm đưa các tác phẩm này đến với bạn đọc dễ dàng nhất Chỉ cần có một số bạn đọc tìm đến sách và giới thiệu lại cho bạn bè, người thân là tác phẩm đó dường như đã trở thành “hiện tượng”, được nhiều người tìm đọc hơn nữa, nó trở thành trào lưu và khi đó, các bạn sinh viên dễ dàng bị thu hút và có động lực đọc sách rất lớn mà chủ yếu là loại sách văn học.Qua phiếu điều tra, số lượng sinh viên có nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật bị ảnh hưởng bởi trào lưu chiếm tỉ lệ 22.8%

Sách mới phát hành, sách được nhiều độc giả và nhiều nhà nghiên cứu đánh giá là tác phẩm hay như: “Đảo mộng mơ” – Nguyễn Nhật Ánh; “Rừng Nauy” – Haruki Murakami; “Triệu phú ổ chuột” – Vikas Swarup… đã thực

sự tạo nên trào lưu đọc sách; còn đối với nhiều cuốn sách văn học nghệ thuật khác thì vẫn chưa thực sự tạo thành những trào lưu đọc của các bạn sinh viên Bởi nhiều sinh viên còn chưa quan tâm tới sự thăng trầm của loại sách này, có thể biết đến cuốn sách cùng với những lời nhận xét, đánh giá nhưng họ vẫn không tìm đọc; họ cho rằng không thích hoặc còn cần thiết phải đọc các cuốn sách khác phục vụ cho việc học tập của mình hơn; có những sinh viên muốn đọc cuốn sách đó nhưng lại không chủ động tìm kiếm mà có khi là đọc được

do tình cờ Như vậy, trào lưu đọc sách tuy có khả năng ảnh hưởng lớn tới nhu cầu đọc của rất nhiều người, nhưng trong sinh viên thì nó vẫn chưa thực sự có được hiệu quả cao nhất

2.2.1.2 Yêu cầu học tập

Học tập là nhiệm vụ, là công việc lớn nhất của tất cả sinh viên Do đó, yêu cầu về học tập sẽ luôn là cần thiết và bắt buộc Ở trường đại học, chúng ta vẫn học môn văn, do đó, sách văn học nghệ thuật không chỉ là loại sách để giải trí mà nó còn là sách giáo trình, sách tham khảo cho môn học Để có kết quả thi tốt nhất, sinh viên không thể không đọc cuốn sách văn học nào Nếu như không đọc thêm các sách tham khảo khác thì ít nhất cũng đọc một số sách giáo trình dành cho môn học này Tôi đọc được trên một tờ báo câu:

“Ngày nay, người ta không còn cố gắng để ôm trọn kiến thức, mà chỉ cố gắng chèo chống trong đại dương kiến thức”, phải chăng các bạn sinh viên ngày nay không còn đam mê, không học tập hết mình Ở trường, chúng ta học về văn học phương Tây, văn học Việt Nam, văn học Trung Quốc… với nhiều tác phẩm cần phải đọc theo yêu cầu của giáo viên nhưng nhiều khi sinh viên đọc sách chỉ để chống chế; chỉ đến khi thi hay kiểm tra mới tìm đọc; đọc vội vàng, dồn dập nên hiệu quả không cao Nhu cầu đọc của họ lúc này là rất lớn nhưng thực sự chỉ mang tính bề ngoài

Ở trường Đại học Văn hóa Hà Nội, sinh viên thi đầu vào khối C có nhu cầu đọc sách văn học nghệ thuật cao hơn so với sinh viên khối D Không kể sách giáo trình, một số sinh viên tìm đọc thêm nhiều tác phẩm văn học khác nhằm đạt được kết quả cao hơn, đáp ứng yêu cầu học tập một cách tốt nhất Phần lớn sinh viên khối D rất ít đọc sách giáo trình dành cho môn văn, họ chỉ học những gì đã có trong vở được thầy cô cung cấp trên lớp Việc đọc sách văn học nghệ thuật cho việc học tập dường như là một sự gượng ép đói với

sinh viên hiện nay nhưng họ vẫn cứ phải đọc Kết qủa của phiếu điều tra có 24% sinh viên đọc sách văn học nghệ thuật vì yêu cầu học tập

2.2.1.3 Sở thích cá nhân

Sở thích là một nhân tố rất quan trọng, nó có tác động tốt đến nhu cầu đọc sách của sinh viên Mỗi cá nhân có những sở thích khác nhau Có người thích tham gia các hoạt động xã hội, người thích ngồi hàng giờ bên máy tính

để tìm kiếm thông tin hay thực hành những gì mình vừa được học, được biết,

có người thích đọc sách và dành khá nhiều thời gian rảnh rỗi của mình cho việc đọc 35.2% sinh viên trả lời đọc sách văn học nghệ thuật vì yêu thích Tính cách mỗi người ảnh hưởng đến loại sách đọc, tạo nên phong cách riêng của mỗi người Với những tính cách, suy nghĩ riêng biệt, mỗi bạn sinh viên tìm thấy sự thích thú của mình qua các tác phẩm thơ, truyện, tiểu thuyết Các bạn sinh viên nữ thường tìm đọc những cuốn tiểu thuyết tình cảm mà tác giả được yêu thích nhất là Quỳnh Dao với một số tác phẩm: Tân dòng sông li biệt, Những bông hồng trong đêm, Bất chợt một chiều mưa… ; các tác phẩm truyện kiếm hiệp thu hút được khá đông các sinh viên nam, tác giả được quan tâm nhiều nhất là Kim Dung với các bộ truyện: Bạch mã khiếu Tây Phong, Thiên Long bát bộ, Phi Hồ ngoại truyện…; bộ Đông Chu liệt quốc – Phùng Mộng Long; tam quốc diễn nghĩa – La Quán Trung Sở thích về đọc sách văn học nghệ thuật giúp các bạn sinh viên có thể nâng cao khả năng cảm thụ

về lĩnh vực này Nhiều bạn tuy học khối ngành kinh tế, kĩ thuật nhưng vẫn thích đọc các tác phẩm thơ, tiểu thuyết tình cảm, một số thích đọc truyện trinh thám, kinh dị, truyện ma Phần lớn các bạn sinh viên thích đọc truyện trinh thám bởi những tình tiết li kì hấp dẫn, lôi cuốn của nó; bên cạnh đó, một số sinh viên cho biết thích đọc truyện tranh mà nhiều nhất là truyện Conan

Ngày nay, văn học dịch ngày càng nhiều và được sinh viên yêu thích hơn hẳn so với các tác phẩm văn học trong nước Một số sinh viên có khả