Vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động kd xbp của các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn hà nội năm 2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI KHOA XUẤT BẢN – PHÁT HÀNH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP VẬN DỤNG QUY LUẬT CUNG CẦU TRONG HOẠT ĐỘNG KD XBP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI NĂM 201

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA XUẤT BẢN – PHÁT HÀNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

VẬN DỤNG QUY LUẬT CUNG CẦU TRONG HOẠT ĐỘNG KD XBP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP

TƯ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI NĂM 2014

Sinh viên thực hiện : Đào Văn Minh

Người hướng dẫn : Ths Phạm Văn Phê

Hà Nội – 2015

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện đề tài “Vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động KD XBP của các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn Hà Nội năm 2014”, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Ban

Giám đốc, Phòng Kinh doanh và tập thể cán bộ công nhân viên của các công ty: Công ty CP Phát hành sách TP.HCM - Fahasa (chi nhánh Hà Nội), Công

ty cổ phần sách Alphabook, Công ty sách Thái Hà, Công ty văn hóa sáng tạo Trí Việt, Công ty cổ phần văn hóa giáo dục Long Minh, Công ty cổ phần sách

và thiết bị giáo dục Trí Tuệ; của Ban chủ nhiệm khoa cùng các thầy cô trong Khoa Xuất bản - Phát hành Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành về sự giúp đỡ đó

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ths Phạm Văn Phê giảng viên Khoa Xuất bản - Phát hành, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, đã tận tình giúp đỡ và chỉ bảo cho tôi trong suốt quá trình hoàn thành khóa luận

Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè, gia đình đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận này

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Sinh viên thực hiện

Đào Văn Minh

BẢNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG KHÓA LUẬN

CTCP : Công ty cổ phần CTTNHH : Công ty trách nhiệm hữu hạn

NXB : Nhà xuất bản PHS : Phát hành sách

KD XBP : Kinh doanh xuất bản phẩm XNK : Xuất nhập khẩu

VHP : Văn hóa phẩm

Bảng 2.3 Bảng tổng hợp lượng sách của nhà sách Tràng An có được từ

các nguồn cung trong năm 2014

43

Bảng 2.4 Bảng tổng hợp lượng sách của Công ty cổ phần sáng tạo Trí

Việt có được từ các nguồn cung trong năm 2014

44

Bảng 2.5 Mức chiết khấu bán buôn quy định của Công ty cổ phần văn

hóa sáng tạo Trí Việt năm 2014

46

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, HÌNH

Biểu đồ 2.1 Cơ cấu sách mua từ các NXB và các nguồn cung ứng

của nhà sách Trí Tuệ năm 2014

Đồ thị 1.3 Đồ thị về sự cân bằng cung cầu XBP 17

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐÂU………

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VÀ VAI TRÒ CỦA VIỆC VẬN DỤNG QUY LUẬT CUNG CẦU TRONG HOẠT ĐỘNG KD XBP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN………

1.1 Những vấn đề cơ bản về quy luật cung cầu 1.1.1 Cầu hàng hóa ….………

1.1.1.1 Khái niệm………

1.1.1.2 Các yếu tố tác động đến cầu hàng hóa ………

1.1.2 Cung hàng hóa ……… ………

1.1.2.1 Khái niệm………

1.1.2.2 Các yếu tố tác động đến cung hàng hóa………

1.1.3 Cân bằng cung cầu và tác động của quy luật cung cầu tới giá cả, giá trị hàng hóa XBP………

1.1.4 Yêu cầu, tác dụng của quy luật cung cầu………

1.1.4.1 Yêu cầu của quy luật cung cầu………

1.1.4.2 Tác dụng của quy luật cung cầu………

1.1.5 Tính tất yếu của việc nghiên cứu, vận dụng các quy luật khách quan của nền kinh tế thị trường trong hoạt động kinh doanh XBP………

1.2 Ý nghĩa của việc vận dụng quy luật cung cầu trong kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân tại HN năm 2014 1.2.1 Vận dụng quy luật cung cầu trong kinh doanh XBP giúp các doanh nghiệp xác định được nhu cầu thị trường và đưa ra phương hướng, xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp………

1.2.2 Vận dụng quy luật cung cầu giúp các doanh nghiệp tư nhân tổ chức thực hiện tốt khâu tìm kiếm nguồn hàng và khai thác hàng hóa …………

1.2.3Vận dụng quy luật cung cầu giúp các doanh nghiệp có thể cạnh tranh được với các đối thủ trên thị trường………

1.2.4 Vận dụng tốt quy luật cung cầu sẽ thúc đẩy nhanh quá trình tiêu thụ, đáp ứng tốt nhất nhu cầu khách hàng, nâng cao hiệu quả kinh doanh……

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC VẬN DỤNG QUY LUẬT CUNG CẦU TRONG KDXBP TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN TẠI HÀ

NỘI NĂM 2014………

2.1 Tổng quan về các doanh nghiệp KD XBP tư nhân và thị trường XBP tại Hà Nội năm 2014 2.1.1 Các doanh nghiệp KD XBP tư nhân tại Hà Nội………

2.1.2 Môi trường hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân tại Hà Nội………

2.1.2.1 Những yếu tố khách quan ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân tại HN………

2.1.2.2 Thị trường XBP tại Hà Nội hiện nay………

2.2 Thực trạng việc vận dụng quy luật cung cầu vào hoạt động kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân tại Hà Nội năm 2014 2.2.1 Tổ chức nghiên cứu thị trường và nhu cầu khách hàng 2.2.1.1 Hoạt động nghiên cứu thị trường………

2.2.1.2 Các phương pháp nghiên cứu nhu cầu cơ bản của một số doanh nghiệp kinh doanh XBP ……… ………

2.2.2 Tổ chức cung XBP………

2.2.2.1 Nguồn cung………

2.2.2.2 Phương thức cung………

2.2.2.3 Phương thức thanh toán………

2.2.3 Xây dựng các biện pháp kích cầu………

2.2.3.1 Tuyên truyền quảng cáo………

2.2.3.2 Xúc tiến khuyến mại, khuyến mãi………

2.2.3.3 Tổ chức hội chợ, triển lãm………

2.2.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân tại HN năm 2014………

2.3 Đánh giá thực trạng việc vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động kinh doanh xbp của các doanh nghiệp tư nhân tại HN năm 2014 2.3.1 Những ưu điểm………

2.3.2 Những hạn chế………

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC VẬN DỤNG QUY LUẬT CUNG CẦU TRONG HOẠT ĐỘNG KD

XBP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN TẠI HÀ NỘI……

3.1 Phương hướng kinh doanh của các DN XBP tư nhân tại Hà Nội trong thời gian tới………

3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân tại Hà Nội………

3.2.1 Về phía nhà nước………

3.2.2 Về phía các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân………

KẾT LUẬN………

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO………

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Công cuộc đổi mới toàn diện nền kinh tế - xã hội nước ta từ đại hội VI năm 1986 đến nay đã trải qua gần 30 năm, chúng ta đã có những thay đổi to lớn, sâu sắc và đạt được những thành tựu nhất định, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế, và hiện nay đang trong công cuộc xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường

Nền kinh tế thế giới vẫn đang trong giai đoạn rất khó khăn trong khi sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam còn thấp Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, tăng cường khả năng cạnh tranh trong quá trình hội nhập, các doanh nghiệp (DN) Việt Nam không có lựa chọn nào khác là phải xác định và vận dụng tốt quy luật cung - cầu vào hoạt động kinh doanh của mình để đáp ứng tốt nhất nhu cầu khách hàng và đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp đặc biệt

là trong hoạt động kinh doanh XBP

Trong nền kinh tế thị trường, sự thành công hay thất bại trong kinh doanh phụ thuộc vào rất nhiều các yếu tố khác nhau đặc biệt là các quy luật kinh tế cơ bản, trong đó có quy luật cung - cầu Trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp thì việc nghiên cứu và vận dụng quy luật cung - cầu đóng vai trò hết sức quan trọng, từ việc nghiên cứu cung - cầu doanh nghiệp mới đi đến quyết định kinh doanh loại hàng hóa XBP gì, kinh doanh ở đâu và kinh doanh như thế nào Cung – cầu là hai yếu tố cơ bản của nền kinh tế thị trường,

ở đâu có cung - cầu ở đó tất yếu sẽ xuất hiện nền kinh tế thị trường Việc nghiên cứu cung - cầu sẽ giúp cho doanh nghiệp luôn tìm kiếm và mở rộng thị trường, khách hàng mới, đảm bảo cho hoạt động kinh doanh diễn ra liên tục, giúp doanh nghiệp khai thác được những hàng hóa XBP tốt nhất nhằm đáp ứng đúng, trúng nhu cầu khách hàng, từ đó tăng khả năng tiêu thụ và đạt tốc

độ tăng trưởng, phát triển cao Quy luật cung - cầu là nền tảng, cơ sở để doanh nghiệp xây dựng chiến lược kinh doanh cho doanh nghiệp mình

Thị trường XBP nói chung và thị trường XBP tại Hà Nội nói riêng thì các doanh nghiệp tư nhân luôn giữ vai trò, vị trí then chốt, là lực lượng nòng cốt trong việc xây dựng và phát triển thị trường XBP, các doanh nghiệp tư nhân luôn luôn năng động, sáng tạo, nhạy bén, có khả năng đáp ứng kịp thời yêu cầu ngày càng cao của thị trường và khách hàng, đưa văn hóa đọc đến mọi người Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam đang xây dựng nền kinh tế thị trường, thực hiện chính sách mở cửa giao lưu thương mại với các nước trên thế giới, vì vậy việc vận dụng quy luật cung cầu vào phát triển thị trường kinh doanh XBP càng có ý nghĩa chiến lược và là bộ phận trọng yếu trong nền kinh tế Việt Nam

Với những lý do đó, qua quá trình nghiên cứu và tìm hiểu thị trường XBP tại HN cũng như tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp tư nhân trong năm vừa qua, cùng với kết hợp với những kiến thức đã được học trên

giảng đường, nên tôi đã lựa chọn đề tài: “Vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động KD XBP của các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn Hà Nội năm 2014” làm đề tài khóa luận cho mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống cơ sở lý luận về quy luật cung cầu và việc vận dụng vào hoạt động kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân tại Hà Nội

- Nghiên cứu thực tế việc vận dụng quy luật cung - cầu trong kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân tại Hà Nội, những nhân tố tác động và ảnh hưởng của chúng tới hoạt động kinh doanh XBP

- Đề xuất một số giải pháp nhằm kích cầu tiêu dùng XBP và khả năng đáp ứng của các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:

Vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động kinh doanh XBP

Phạm vi nghiên cứu:

Việc vận dụng quy luật cung cầu trong kinh doanh XBP của các doanh nghiệp

tư nhân tại Hà Nội, trong đó tập trung nhiều ở một số doanh nghiệp lớn như: Công ty CP Phát hành sách TP.HCM - Fahasa (chi nhánh Hà Nội), Công ty cổ phần sách Alphabook, Công ty sách Thái Hà, Công ty văn hóa sáng tạo Trí Việt, Công ty cổ phần văn hóa giáo dục Long Minh, Công ty cổ phần sách và thiết bị giáo dục Trí Tuệ

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận biện chứng, khóa luận sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp phân tích

- Phương pháp tổng hợp

5 Đóng góp của khóa luận

“Vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân trên trên địa bàn Hà Nội năm 2014” là một đề tài không mới nhưng lại có ý nghĩa rất thiết thực, tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân – lực lượng nòng cốt của thị trường XBP trong điều kiện hiện nay

- Trước hết, khóa luận hệ thống hóa kiến thức về quy luật cung cầu trong nền kinh tế thị trường nói chung và trong kinh doanh XBP nói riêng

- Khóa luận tập trung phân tích thực trạng vận dụng quy luật cung cầu của các doanh nghiệp tư nhân tại HN, đánh giá những thành công, hạn chế

- Khóa luận đưa ra một số giải pháp nhằm kích cầu, nâng cao hiệu quả

kinh doanh, phát triển thị trường XBP Việt Nam

6 Kết cấu của khóa luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận

gồm ba chương sau:

Chương 1 Những vấn đề cơ bản và vai trò của việc vận dụng quy luật

cung cầu trong hoạt động kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân

Chương 2 Thực trạng việc vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động

kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn Hà Nội năm 2014

Chương 3 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc vận dụng

quy luật cung cầu trong hoạt động KD XBP của các doanh nghiệp tư nhân tại Hà Nội

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VÀ VAI TRÒ CỦA VIỆC VẬN DỤNG QUY LUẬT CUNG CẦU TRONG HOẠT ĐỘNG

KD XBP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN

1.1 Những vấn đề cơ bản về quy luật cung cầu

1.1.1 Cầu hàng hóa

1.1.1.1 Khái niệm

Cầu hàng hóa dịch vụ là nhu cầu có khả năng thanh toán Phải đồng thời thỏa mãn cả hai điều kiện nhu cầu và khả năng thanh toán thì mới xuất hiện cầu

hàng hóa trên thị trường (Giáo trình kinh tế học vi mô, NXB Giáo dục 2007)

Cầu hàng hóa khác với nhu cầu Nhu cầu là những mong muốn và nguyện vọng vô hạn của con người Sự khan hiếm làm cho hầu hết các nhu cầu không được thỏa mãn Ví dụ, bạn có thể rất muốn một chiếc xe máy Đó

là nhu cầu của bạn, song bạn không có tiền (khả năng thanh toán) và nhu cầu của bạn về chiếc xe máy đó bằng không

Ngoài ra khi nói đến cầu đối với bất kì hàng hóa, dịch vụ nào chúng ta cũng phải lưu ý đến bối cảnh không gian và thời gian cụ thể, vì rằng các nhân tố này

có ảnh hưởng trực tiếp đến cầu Cầu khác với lượng cầu Lượng cầu là lượng hàng hóa và dịch vụ mà người mua có nhu cầu và khả năng thanh toán ở mức giá

đã cho trong một thời gian nhất định Lượng cầu chỉ có ý nghĩa đối với một mức giá nhất định Còn cầu mô tả hành vi của người mua ở tất cả các mức giá Như vậy, chúng ta nhận thấy cầu là toàn bộ mối quan hệ giữa lượng cầu và giá

* Cầu hàng hóa

Nhu cầu về XBP là sự đòi hỏi của các nhóm khách hàng trong xã hội về các loại XBP khác nhau trong những không gian, thời gian cụ thế mà người kinh doanh phải có nhiệm vụ nghiên cứu và đáp ứng

Tuy nhiên, nhu cầu về XBP là nhu cầu đòi hỏi được thỏa mãn về văn hóa tinh thần và trí tuệ con người Nó khác với nhu cầu bình thường, không phải bất kỳ ai và bất kỳ lúc nào cũng có nhu cầu về XBP Không phải nhu cầu XBP của ai cũng giống nhau và thậm chí trong cùng một chủ thể nhu cầu ở thời gian khác nhau lại có biểu hiện khác nhau

Nhu cầu XBP phụ thuộc vào trình độ nhận thức, điều kiện kinh tế - chính trị và môi trường sống cụ thể của khách hàng Đây là nhu cầu thường không bức thiết và thường xếp sau các nhu cầu vật chất Do đó, để xuất hiện nhu cầu trên thị trường phải trải qua một quá trình hoạt động có ý thức của con người (khách hàng) và một quá trình tổ chức, vận động, tuyên truyền, định hướng của người bán đối với khách hàng đến những XBP cụ thể trong thời gian nhất định

Cầu XBP được hình thành từ nhu cầu XBP, song phải có hai điều kiện

cơ bản: Một là: có đòi hỏi về XBP Hai là: có khả năng chi trả của người mua Thiếu một trong hai điều kiện trên, nhu cầu không trở thành cầu XBP

cà phê tăng lên người tiêu dùng sẽ mua ít cà phê đi và mua chè thay thế cho

cà phê

Nếu biểu hiện bằng đồ thị, trục tung là giá cả hàng hóa, trục hoành lượng cầu, nối các điểm của giá cả và lượng cầu ta được đường cầu Do giá cả và lượng cầu có quan hệ tỉ lệ nghịch nên đường cầu đi xuống về phía phải (hệ số góc nhỏ hơn 0) Ký hiệu là D

*Độ co giãn của cầu theo giá

Do giữa giá cả và lượng cầu có quan hệ tỷ lệ nghịch nên người ta dùng một hệ số phản ánh độ nhạy cảm giữa giá cả và lượng cầu và được gọi là độ

co giãn của lượng cầu theo giá

- Ý nghĩa của việc nghiên cứu biên độ co giãn của cầu theo giá

- Nếu Ed >1: Cầu rất co giãn Lúc này người sản xuất kinh doanh thường

có xu hướng giảm giá hàng hóa bởi vì chỉ cần giá cả hàng hóa giảm đi một

chút thì lượng cầu sẽ tăng nên rất nhiều Doanh thu tăng lên sau khi giảm giá

- Nếu Ed = 1: Cầu co giãn đơn vị Khi đó việc tăng giảm về giá không có

ý nghĩa

- Nếu Ed < 1: Cầu ít co giãn Lúc này người sản xuất kinh doanh có xu

hướng tăng giá cả hàng hóa vì khi giá cả hàng hóa tăng lên lượng cầu giảm

không đáng kể, tức là doanh thu sẽ tăng lên sau khi tăng giá

Chú ý: Với cùng một loại hàng hóa, cùng một thị trường nhưng mức giá khác

nhau có độ co giãn của cầu theo giá khác nhau Đồng thời khi giá cả hàng hóa liên tục giảm đi thì tổng chi tiêu xã hội có xu hướng tăng dần và đạt cức đại tại điểm Ed = 1 và giảm dần khi Ed < 1 (Với những sản phẩm có tính độc quyền, tính thời vụ, nhu cầu đang cao)

*Sự co giãn của cầu XBP

Co giãn hay tăng giảm của cầu, chính là thể hiện đặc trưng cơ bản của cầu XBP hiện nay Bởi lẽ cầu XBP chịu tác động mạnh của các nhân tố khách quan như: tình hình phát triển kinh tế - xã hội, điều kiện văn hóa, dân trí nơi biểu hiện cầu… và nhân tố chủ quan như: khả năng thu nhập của cá nhân khách hàng, trình độ, nghề nghiệp, dân tộc, giới tính và sở thích, thị hiểu… sẽ làm cho người ta có nhu cầu cá nhân về XBP cao, thấp, mức độ nội dung ra sao?

Khi nhu cầu XBP tăng lên, đường cầu sẽ dịch chuyển về phía tay phải, khi cầu XBP giảm đi, đường cầu dịch chuyển về phía tay trái Cầu XBP tăng lên sẽ có lợi cho sảm xuất kinh doanh và hưởng thụ XBP của xã hội

1.1.1.2 Các yếu tố tác động đến cầu hàng hóa

Có nhiều tiêu chí để đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố tới cầu như: điều kiện khách quan, điều kiện chủ quan, điều kiện kinh tế, điều kiện xã hội, giới tính, phong tục, tập quán… nhưng chung quy lại người ta chia thành năm nhóm yếu tố sau tác động có thể chia làm di chuyển dọc đường cầu hoặc làm dịch chuyển toàn bộ đường cầu

- Yếu tố 1: Giá cả hàng hóa

Như quy luật đã chỉ ra khi giá cả hàng hóa tăng lên hoặc giảm đi thì lượng cầu có xu hướng giảm đi hoặc tăng lên

- Yếu tố 2: Thu nhập của người tiêu dùng

Thu nhập là một yếu tố quan trọng xác định cầu Thu nhập ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mua của người tiêu dùng Khi thu nhập tăng lên thì người tiêu dùng cần nhiều hàng hóa hơn và ngược lại Tuy nhiên, phụ thuộc vào từng loại hàng hóa cụ thể mà mức độ của cầu khác nhau Mặc

dù, sự tăng lên của thu nhập dẫn đến sự tăng lên của cầu đối với hầu hết các hàng hóa, nhưng đó không dẫn đến sự tăng cầu đối với tất cả các loại hàng hóa Những hàng hóa có cầu tăng lên khi thu nhập tăng lên được gọi

là hàng hóa thông thường Còn các hàng hóa mà cầu giảm đi khi thu nhập tăng lên được gọi là hàng hóa thứ cấp (hàng hóa kém chất lượng, lỗi thời, hàng bị lỗi…)

- Yếu tố 3: Giá cả của hàng hóa có liên quan

Cầu đối với hàng hóa không chỉ phụ thuộc vào giá của hàng hóa Nó còn phụ thuộc vào giá cả của hàng hóa liên quan Các hàng hóa liên quan này chia làm hai loại: hàng hóa thay thế và hàng hóa bổ sung

Hàng hóa thay thế là hàng hóa có thể sử dụng thay cho hàng hóa khác (hai hàng hóa có cùng giá trị sử dụng) Ví dụ, chè và cà phê là hai loại hàng hóa thay thế Khi giá của một hàng hóa thay đổi thì cầu đối với hàng hóa kia cũng thay đổi Cụ thể khi giá cà phê tăng lên thì cầu đối với chè sẽ tăng

lên Hay nói cách khác giá cả và lượng cầu của cặp hàng hóa thay thế có quan hệ tỷ lệ thuận

Hàng hóa bổ sung là hàng hóa được sủ dụng đồng thời với hàng hóa khác Ví dụ, xe máy và xăng xe máy là hàng hóa bổ sung Đối với hàng hóa

bổ sung, khi giá của một hàng hóa tăng lên thì cầu đối với hàng hóa bổ sung kia sẽ giảm đi Hay nói cách khác, giá cả và lượng cầu của cặp hàng hóa bổ sung có quan hệ tỷ lệ nghịch Nếu biểu diễn bằng đồ thị cũng gây ra sự dịch chuyển đường cầu

- Yếu tố 4: Thị hiếu, sở thích của người tiêu dùng

Thị hiếu có ảnh hưởng lớn đến cầu của người tiêu dùng, thị hiếu là sở thích hay sự ưu tiên của người tiêu dùng đối với hàng hóa hoặc dịch vụ Ví

dụ, người tiêu dùng Việt Nam chưa quen dùng một số sản phẩm mỹ phẩm của Hàn Quốc, do vậy nhu cầu cầu đối với sản phẩm này còn thấp Như vậy, thị hiếu là một yếu tố khác hẳn các yếu khác của cầu

Không thể quan sát trực tiếp thị hiếu được Các nhà kinh tế thường giả định rằng thị hiếu không thay đổi hay thay đổi rất chậm và thị hiếu độc lập với các yếu tố khác của cầu

- Yếu tố thứ 5: Dân số (quy mô thị trường)

Tổng hợp tất cả các nhu cầu, các đường cầu cá nhân về một loại hàng hóa nào đó thì sẽ hình thành cầu hàng hóa đó trên thị trường đang xét Nếu cầu thị trường hay nó cách khác quy mô thị trường càng lớn, dân số càng đông thì cầu càng tăng và ngược lại

Trong năm yếu tố kể trên chỉ có giá cả hàng hóa đang xét là biến nội sinh làm di chuyển dọc theo đường cầu tức là ứng với mỗi mức giá khác nhau có lượng cầu khác nhau Bốn yếu tố còn lại là biến ngoại sinh làm dịch chuyển đường cầu, tức là khi các yếu tố này thay đổi thì cùng một mức giá như ban đầu sẽ có lượng cầu khác nhau (do đường cầu dịch trái hoặc dịch phải)

1.1.2 Cung hàng hóa

1.1.2.1 Khái niệm

Cung là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán có khả năng và

sẵn sàng bán ở mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định (Giáo trình kinh tế học vi mô, NXB Giáo dục 2007)

Cũng như cầu, cung cần có hai điều kiện: khả năng cung cấp và sẵn sàng cung cấp thì mới xuất hiện cung hàng hóa trên thị trường Người sản xuất có hàng bán nhưng không muốn bán vì giá quá rẻ, thì không có cung và cầu không được thỏa mãn Ngoài ra, khi nói đến cung về bất kỳ hàng hóa hoặc dịch vụ nào, chúng ta cũng phải lưu ý đến bối cảnh không gian và thời gian cụ thể, vì các nhân tố đó có ảnh hường trực tiếp đến cung

Một khái niệm khác là lượng cung Lượng cung là lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán sẵn sang và có khả năng bán ở mức giá đã cho trong một thời gian nhất định

Do đó ta thấy cung là toàn bộ mối quan hệ giữa lượng cung và giá

 Cung XBP

Cung XBP là khả năng khai thác đề tài, khả năng in ấn và khả năng mang XBP ra thị trường để bán Cung XBP cũng phụ thuộc nhiều vào các nhân tố: kinh tế - chính trị, văn hóa, xã hội, … trong đó đặc trưng là tự do sáng tác, tài năng của tác giả, nhu cầu của xã hội… vì thế không phải bất cứ

đòi hỏi nào của khách hàng về XBP cũng có thể đáp ứng một cách dễ dàng

Về thực chất, cung XBP là số lượng XBP mà người sản xuất lưu thông muốn và có khả năng đưa ra thị trường để bán Cung hàng hóa XBP chịu ảnh hưởng khá lớn của giá XBP Nếu XBP bán được nhanh với đúng giá mà nhà kinh doanh muốn, họ sẽ mang ra bán nhiều hơn, và ngược lại, XBP bán chậm hoặc không bán được, người ta sẽ giảm dần số lượng mang ra bán, hoặc

ngừng hẳn việc bán Điều này đã khẳng định rằng, giá cả thị trường XBP là những nhân tố quyết định khả năng cung XBP trên thị trường

sẽ sản xuất nhiều hơn và lôi kéo thêm nhiều doanh nghiệp vào sản xuất

Nếu dùng đồ thị để mô tả, thường lấy trục tung là giá cả, trục hoành là lượng cung và mối các điểm biểu diễn tổ hợp giữa giá cả và lượng cung sẽ là một đường gọi là đương cung, ký hiệu S

Phương trình đường cung có dạng: P = aQ + b

Hình 1.2

Trên đồ thị, đường S biểu hiện khả năng cung hàng hóa XBP Tại bất kì điểm nào trên cung, cũng có thể xác định được mối liên hệ giữa giá XBP và khối lượng XBP mang ra bán trên thị trường Nếu giá cao (không phải hạ giá bán, bán đúng ý muốn của nhà kinh doanh) người ta sẽ mang ra bán nhiều hơn, còn nếu giá thấp (phải hạ giá hay chiết khấu cao) người ta sẽ mang ra bán ít hơn

1.1.2.2 Các yếu tố tác động đến cung hàng hóa

Quyết định của người sản xuất kinh doanh thường phụ thuộc vào các yếu

tố cơ bản sau:

- Yếu tố 1: Giá cả hàng hóa

Đây là yếu tố duy nhất gây ra sự di chuyển dọc theo đường cung, tức là ở mỗi mức giá khác nhau, khi giá cả tăng thì người sản xuất kinh doanh sẽ có

xu hướng sản xuất, cung ứng nhiều hơn và ngược lại khi giá cả hàng hóa giảm thì lượng cung giảm đi

- Yếu tố 2: Chi phí sản xuất (giá các yếu tố đầu vào)

Giá của các yếu tố đầu vào như: nguyên vật liệu, lao động, tiền thuê, đất đai… là một yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của người sản xuất kinh doanh Giả sử các yếu tố khác không thay đổi thì chi phí sản xuất tăng lên sẽ dẫn đến giá thành hàng hóa tăng lên (giá cả đắt hơn trước) Do vậy, nhu cầu của người tiêu dùng sẽ giảm và lợi nhuận của người sản xuất sẽ giảm, do vậy người sản xuất kinh doanh sẽ thu hẹp quy mô sản xuất hoặc chuyển sang sản xuất kinh doanh loại hàng hóa khác có lợi nhuận cao hơn

Khi chi phí sản xuất tăng lên thì cung hàng hóa giảm (đường cung dịch

về phí bên trái)

Khi chi phí sản xuất giảm thì cung hàng hóa tăng lên (đường cung dịch

về phía phải)

- Yếu tố 3: Công nghệ sản xuất

Công nghệ là một yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí lao động trong quá trình chế tạo sản phẩm Sự cải tiến công nghệ làm cho đườn cung dịch chuyển về phía phải, nghĩa là làm tăng khả năng cung lên Ví dụ, đối với công nghệ hiện đại – tự động hóa năng suất lao động tăng nhiều hơn so với lao động thủ công và cung tăng nhiều lên

- Yếu tố 4: Thuế

Thông thường, Chính phủ sử dụng công cụ thuế để điều tiết hoạt động sản suất kinh doanh cũng như tiêu dùng của xã hội Có rất nhiều loại thuế: thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế môn bài, thuế xuất – nhập khẩu, thuế thu nhập doanh nghiệp… nhưng chúng ta thường quy về hai nhóm thuế là: thuế trực thu và thuế gián thu

Đối với thuế trực thu: với loại thuế này thì người phải nộp thuế là người trả thuế Do vậy, sẽ làm giảm lợi tức, lợi nhuận của người có thu nhập Vì vậy, khi mức thuế càng cao thì phần thu nhập còn lại của người sản xuất kinh

doanh càng thấp nên họ sẽ có xu hướng giảm sản xuất kinh doanh (đường cung dịch về phía bên trái)

Đối với thuế gián thu: thuế này sẽ được tính vào chi phí sản xuất và người tiêu dùng cuối cùng là người phải trả Do vậy, khi mức thuế cao thì nhu cầu xã hội sẽ giảm dần Vì vậy, số lượng hàng hóa được cung cấp giảm và ngược lại, khi mức thuế giảm thì lượng cung sẽ tăng lên

Như vậy, khi thuế tăng thì săn xuất kinh doanh giảm và ngược lại, thuế giảm thì hoạt động kinh doanh lại tăng lên

- Yếu tố 5: Số lượng người sản xuất

Cung hàng hóa dịch vụ trên thị trường đang xét là tổng hợp tất cả các cung hàng hóa của các thành viên tham gia trên thì trường Như vậy, quy mô thị trường càng lớn, số lượng người tham gia sản xuất kinh doanh càng nhiều

thì cung càng lớn và ngược lại

Trong 5 tố kể trên thì chỉ có yếu tố giá cả hàng hóa là biến nội sinh làm

di chuyển dọc theo đường cung, tức là ở mức giá khác nhau sẽ có lượng cung khác nhau (quan hệ tỷ lệ thuận) Còn 4 yếu tố còn lại là biến ngoại sinh làm dịch chuyển đường cung, tức là khi yếu tố này thay đổi thì cùng một mức giá

như ban đầu sẽ có các lượng cung khác nhau

1.1.3 Cân bằng cung cầu và tác động của quy luật cung cầu tới giá cả hàng hóa XBP

Quy luật cung cầu cho thấy, ở mặt bằng giá nhất định có bao nhiêu XBP

sẽ được bán ra thị trường Quy luật về cầu cho biết, mức giá như vậy thì có bao nhiêu XBP sẽ được khách hàng mua và sử dụng Kết hợp giữa quy luật cung và quy luật cầu ta có quy luật cung cầu hàng hóa XBP Ở điểm cung – cầu gặp nhau sẽ xác định được giá cả thị trường, tức là XBP sẽ được bán khi cung cầu cầu gặp gỡ và cân bằng trên thị trường (Hình 1.3)

Hình 1.3

M là điểm gặp gỡ giữa cung và cầu hàng hóa XBP trên thị trường Tại điểm M, hàng hóa sẽ được bán với giá P0 và khối lượng XBP Q0 Lúc này diễn ra sự trao đổi giữa người bán, người mua và thỏa mãn nhu cầu của cả bên cầu lẫn bên cung

- Phía dưới điểm cân bằng, P1< P0 giá cả lớn hơn giá trị, xảy ra tình trạng

dư cầu hàng hóa XBP Trong trường hợp này người bán sẽ có xu hướng tăng sản lượng và giá cả, còn người mua do cạnh tranh với nhau họ phải trả giá cao hơn, đồng thời giảm lượng cầu về XBP Như vậy giá sẽ có xu hướng trở về trạng thái cân bằng

- Phía trên điểm cân bằng, P2 > P0 giá cả nhỏ hơn giá trị, sản xuất dư thừa so với xã hội, người bán phải giảm giá hàng hóa XBP đồng thời giảm lượng cung còn người mua sẽ tăng lượng cầu XBP do giá giảm Như vậy, giá

cả sẽ có xu hướng trở về điểm cân bằng cho đến khi cung bằng cầu

Trường hợp đặc biệt, khi giá cả lớn nhất mà người mua chấp nhận trả nhỏ hơn mức giá nhỏ nhất mà người bán đưa ra ở cùng một lượng nào đó thì

sẽ không có sự mua bán trao đổi diễn ra trên thị trường

Khi đường cung XBP, đường cầu XBP hoặc cả hai đường cùng dịch chuyển thì thị trường có điểm cân bằng mới với mức giá và lượng cân bằng mới, giá cả thị trường sẽ tăng hoặc giảm phụ thuộc vào chiều và tốc độ dịch chuyển của đường cung và đường cầu XBP

 Cầu không thay đổi, cung thay đổi

+ Cầu không thay đổi, cung giảm → giá tăng

+ Cầu không thay đổi, cung tăng → giá giảm

Ví dụ, cầu không thay đổi nhưng người sản xuất kinh doanh áp dụng công nghệ sản xuất, giảm chi phí sản xuất, chính phủ giảm thuế … đều làm cho cung tăng dịch về phía bên phải đồng thời giá cả thị trường có xu hướng giảm

 Cung không thay đổi, cầu thay đổi

+ Cung không đổi, cầu giảm → giá giảm

Ví dụ, cung không đổi nhưng thu nhập của người tiêu dùng giảm hoặc hàng hóa bổ sung tăng, giá cả hàng hóa thay thế giảm đều làm cho cầu → giảm giá có xu hướng giảm

+ Cung không đổi, cầu tăng → giá tăng

Ví dụ, cung không đổi, thu nhập của người tiêu dùng tăng lên hoặc người tiêu dùng người tiêu dùng cho rằng giá cả hàng hóa sẽ tăng trong thời gian tời thì nhu cầu sẽ tăng → giá tăng

 Cả cung và cầu đều dịch chuyển

 Cung tăng, cầu tăng

Ví dụ, xét trường hợp thu nhập của người tiêu dùng tăng lên và Chính phủ giảm thuế:

+ Nếu cầu tăng > cung tăng → giá tăng

+ Nếu cầu tăng = cung tăng tăng → giá không thay đổi

+ Nếu cầu tăng nhỏ hơn cung tăng → giá giảm

 Cung giảm, cầu giảm

+ Nếu cầu giảm > cung giảm → giá giảm

+ Nếu cầu giảm = cung giảm → giá không đổi

+ Nếu cầu giảm < cung giảm→ giá tăng

 Cung giảm, cầu tăng thì giá tăng mạnh

 Cung tăng, cầu giảm thì giá giảm mạnh

Trong kinh doanh, sự gặp gỡ giữa cung và cầu càng nhiều thì tốc độ lưu chuyển hàng hóa càng lớn Do đó, các nhà sản xuất và kinh doanh luôn phải phấn đấu nỗ lực để tạo điều kiện thuận lợi cho cung cầu hàng hóa XBP gặp

gỡ, nhằm thực hiện tốt mục tiêu của mình là bán được XBP, bán nhiều, bán nhanh và bán đúng đối tượng

1.1.4 Yêu cầu, tác dụng của quy luật cung cầu

1.1.4.1 Yêu cầu của quy luật cung cầu

- Cung cầu hàng hóa phải luôn phù hợp với nhau về số lượng, giá cả, không gian, thời gian… Nếu không sẽ dẫn tới giá cả hàng hóa sẽ biến động đến khi cung cầu

Như đã biết, khi giá cả của thị trường không bằng với mức giá cân bằng, chúng sẽ lớn hơn hoặc nhỏ hơn mức giá đó hay nói cách khác là có sự chênh lệch giữa giá cả và giá trị

Với các mức giá thấp hơn mức giá cân bằng trên thị trường, mức lợi nhuận đối với nhà sản xuất sẽ giảm xuống và các nhà sản xuất sẽ có ít mong muốn cung cấp hàng hóa cho thị trường (theo luật cung) Đồng thời giá thấp xuống tạo điều kiện cho người tiêu dùng có khả năng mua hàng hóa (theo luật cầu) và do đó khoảng cách giữa cung và cầu càng lớn, gây lên sự thiếu hụt trên thị trường

Với các mức giá cao hơn giá cân bằng trên thị trường, người sản xuất sẽ mong muốn cung nhiều hàng hóa hơn Tuy nhiên người tiêu dùng sẽ giảm bớt nhu cầu của mình và như vậy sẽ dư thừa trên thị trường

Do vậy, điều mà chúng ta quan sát thấy là bất cứ lúc nào giá cả thị trường cao hoặc thấp hơn giá cân bằng thì sẽ xuất hiện sự dư thừa hoặc thiếu hụt trên thị trườngvà để khác phục hiện tượng thiếu hoặc thừa này người bán

và người mua phải thay đổi hành vi của họ để đạt được mức giá cân bằng Các chủ thể kinh tế phải luôn quan tâm tới quan hệ cung cầu để từ đó có thể đưa ra những quyết định của mình về sản xuất kinh doanh có lợi nhất

Lý thuyết cung cầu là một bộ phận cực kỳ quan trọng của kinh tế học Lý thuyết này giúp ta hiểu được cơ chế hình thành và điều chỉnh giá trong nền kinh tế thị trường Trong điều kiện nền kinh tế thị trường hiện nay, một mặt nhà nước cần có các chính sách kinh tế - xã hội phù hợp, nhằm phát huy tính

ưu việt của thị trường và tính đến các quy luật của nền kinh tế thị trường, mặt khác, các doanh nghiệp cần chủ động điều tra nhu cầu của thị trường đặc biệt

là nhu cầu có khả năng thanh toán, để có được kế hoạch sản xuất và kinh doanh mang lại hiệu quả cao nhất

1.1.4.2 Tác dụng của quy luật cung cầu

Quy luật cung cầu thông qua tác động gián tiếp đến giá cả thị trường góp phần điều tiết sản xuất, lưu thông, tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ

Do tác động của các nhân tố khách quan và chủ quan làm cho cung cầu hàng hóa của XBP luôn luôn biến động nhưng cũng luôn xoay quanh trạng thái cân bằng thông qua hành vi vủa các chủ thế kinh tế Khi xảy ra tình trạng

dư cầu hàng hóa, người bán sẽ có nhu cầu tăng sản lượng và tăng giá, còn người mua do cạnh tranh với nhau nên họ phải trả giá cao hơn, đồng thời giảm lượng cầu Ngược lại, khi sản xuất dư thừa so với nhu cầu xã hội, người bán phải giảm giá hàng hóa đồng thời giảm lượng cung và do giá giảm người mua sẽ mua hàng hóa nhiều hơn

- Quy luật cung cầu làm cho sản xuất và tiêu dùng luôn gắn bó với nhau, giúp ổn định thị trường, ổn định nền kinh tế Quy luật cung cầu là quy luật về mối quan hệ biện chứng khách quan giữa cung cầu và hàng hóa trên thị trường độc lập với ý muốn chủ quan của con người Cung và cầu hàng hóa thường xuyên tác động lẫn nhau và luôn xoay quanh trạng thái cân bằng trên thị trường Cầu thúc định xác định cung về khối lượng và cơ cấu hàng hóa, cầu luôn giữ vai trò quyết định Chỉ những hàng hóa nào phù hợp với nhu cầu

và có khả năng thanh toán được tiêu thụ nhanh nhiều có lợi nhuận cao thì mới tạo khả năng cho các nhà cung cấp, sản xuất ra chúng Cung chịu ảnh hưởng phụ thuộc vào cầu nhưng cũng kích thích, tác động đến cầu Những hàng hóa

có chất lượng tốt, giá cả hợp lí, hình thức mẫu mã phong phú đa dạng phù hợp với thị hiếu, sở thích người tiêu dùng thì sẽ được thì trường chấp nhận, nhu cầu sẽ tăng

- Quy luật cung cầu thúc đẩy tính tích cực sáng tạo của nhà sản xuất trong việc cải tiến hàng hóa đủ đáp ứng nhu cầu xã hội ngày càng tăng cao Khi đời sống tăng cao, nhu cầu con người không chỉ dừng lại ở sản phẩm cốt lõi mà hướng tới sản phẩm hoàn hảo, do đó người sản xuất hàng hóa phải thường xuyên nghiên cứu nhu cầu, dự đoán và phát hiện các nhu cầu mới để cải tiến mẫu mã, hình thức, chất lượng… phù hợp với sở thích, thị hiếu của người tiêu dùng

1.1.5 Tính tất yếu của việc nghiên cứu, vận dụng các quy luật khách quan của nền kinh tế thị trường trong hoạt động kinh doanh xuất bản phẩm

Nền kinh tế thị trường vận động luôn chịu sự tác động mạnh mẽ của các quy luật kinh tế thị trường Sự tác động tổng hợp của các quy luật kinh tế trong sản xuất và lưu thông hàng hóa là cơ sở vận hành của thị trường gọi là

cơ chế thị trường Cơ chế thị trường là cơ chế tự điều tiết nền kinh tê hàng hóa do sự tác động của các quy luật kinh tế vốn có của nó Cơ chế đó giải quyết ba vấn đề cơ bản của nền kinh tế Trong cơ chế thị trường thì cung cầu

là trung tâm, giá cả là hạt nhân, cạnh tranh là linh hồn của thị trường Sự vận động của cơ chế thị trường luôn tuân theo nội dung, yêu cầu của các quy luật kinh tế khách quan nên cơ chế thị trường cũng là tất yếu, khách quan, không phụ thuộc vào ý chí, nguyện vọng chủ quan của con người Chấp nhận sản xuất hàng hóa là chấp nhận cơ chế thị trường Do vậy, con người chỉ có thể nghiên cứu, hiểu biết và vận dụng chúng để điều tiết sự vận động của thị trường nhằm phù hợp với yêu cầu phát triểm kinh tế và các mục tiêu xã hội khác Kết hợp cơ chế thị trường với sự quản lý và điều tiết của nhà nước tạo

ra cơ chế vận hành của toàn bộ nền kinh tế quốc dân

Kinh doanh XBP là một bộ phận kinh doanh thương mại đặc thù trong nền kinh tế thị trường Tuy là đặc thì nhưng nó không nằm ngoài sự tác động của các quy luật kinh tế Trong nền kinh tế chỉ huy trước đây, ngành PHS hoạt động theo hình thức phân phối sách xuống các cơ sở và Nhà nước chịu trách nhiệm bao cấp hoàn toàn về vốn, cơ sở vật chất kỹ thuật và nguồn nhân lực Sách từ các NXB được đưa đến Tổng công ty Phát Hành Sách Việt Nam – cơ quan quản lý cao nhất toàn ngành PHS, rồi từ đây được đưa vào các thư viện, tủ sách được phân phối cho các công ty PHS thành viên trên toàn quốc

Từ khi nền kinh tế thị trường mở ra, sự chuyển đổi mạnh mẽ của cơ chế mới đã tác động đến hoạt động phân phối trước đây của ngành PHS Ngành PHS không còn được Nhà nước bao cấp hoàn toàn về vốn nữa Các doanh nghiệp PHS lúc này buộc phải chuyển từ phân phối sang hoạt động kinh

doanh XBP, phải tự hạch toán độc lập Chính vì vậy mà doanh nghiệp PHS không hoạt động như trước mà phải tự tìm kiếm thị trường tiêu thụ các XBP của mình Do vậy, hiểu vận dụng các quy luật kinh tế thị trường vào các hoạt động kinh doanh là rất quan trọng, nó giúp các doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển

1.2 Ý nghĩa của việc vận dụng quy luật cung cầu trong kinh doanh XBP của các DN tư nhân tại Hà Nội

1.2.1 Vận dụng quy luật cung cầu trong kinh doanh XBP giúp các doanh nghiệp tư nhân thăm dò được nhu cầu thị trường và định hướng phát triển trong tương lai

Trước khi quyết định tham gia vào quá trình hoạt động kinh doanh trên thị trường với nhu cầu cụ thể về XBP đó Nghĩa là phải xác định được những khách hàng cụ thể cùng với đòi hỏi về XBP của họ trong các thời gian nhất định để có biện pháp đáp ứng kịp thời Việc căn cứ vào nhu cầu khách hàng

để sản xuất XBP đáp ứng là yếu tố quan trọng, quyết định để tạo ra mối quan

hệ cung – cầu Hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân tại Hà Nội đã thực hiện tốt mối quan hệ này Thông qua nghiên cứu thị trường, nghiên cứu nhu cầu XBP, các doanh nghiệp sẽ cân đối lại cung cầu cho phù hợp Khi nhu cầu về một loại XBP nào đó đang cao mà vẫn chưa đáp ứng đủ thì các doanh nghiệp đều tìm cách đưa ngay XBP đó vào thị trường nhằm bán nhanh, bán nhiều, thu lợi nhuận lớn về cho doanh nghiệp mình, bởi nếu doanh nghiệp nào không biết chớp cơ hội thì đồng nghĩa với việc sẽ thất bại, nhường thời cơ cho đối thủ cạnh tranh

Khi nhu cầu về một hàng hóa XBP nào đó sắp bão hòa, đang bão hòa và

sẽ biến mất, thì các doanh nghiệp phải thực hiện ngay các biện pháp giảm giá, khuyến mại… thậm chí phải ngừng khai thác XBP đó để tránh tình trạng tồn kho, ế hàng

Như vậy, vận dụng quy luật cung cầu giúp các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân nhanh chóng, linh hoạt điều chỉnh hoạt động sản xuất kinh doanh sao cho phù hợp với nhu cầu thị trường

1.2.2 Vận dụng quy luật cung cầu giúp các doanh nghiệp kinh doanh XBP

tư nhân tố chức tốt khâu tìm kiếm nguồn hàng và khai thác hàng hóa

Có thể nói trong kinh doanh XBP, hoạt động khai thác hàng hóa không phải là khâu đầu tiên của quá trình kinh doanh nhưng nó lại quyết định trực tiếp đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Bởi vì hành vi mua hàng có tác động trực tiếp tới bán hàng Muốn tổ chức khai thác được hàng hóa XBP trước tiên phải tiến hành nghiên cứu thị trường và nhu cầu Nghiên cứu nhu cầu để đảm bảo khai thác sách có nội dung phong phú, hình thức, mẫu mã thu hút sự chú ý của khách hàng với giá cả hợp lý Nghiên cứu thị trường trong đó có nghiên cứu nguồn cung XBP để nắm rõ số lượng, chủng loại mẫu mã các loại XBP bán ra trên thị trường Đây chính là mục tiêu của việc vận dụng quy luật cung cầu trong hoạt động tổ chức tìm kiếm nguồn hàng và khai thác hàng hóa

1.2.3 Vận dụng quy luật cung cầu góp phần tích giúp các doanh nghiệp cạnh tranh được trên thị trường

Trong nền kinh tế thị trường XBP ngày càng nhiều hơn đồng thời các thành phần tham gia vào kinh doanh XBP cũng đa dạng, phong phú hơn, làm cho sự cạnh tranh diễn ra ngày càng gay gắt, phức tạp hơn, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân Cạnh tranh là quy luật phổ biến, không thể lẩn trốn cạnh tranh, cạnh tranh luôn gắn liền với kinh doanh, cạnh tranh và kinh doanh và kinh doanh là hai mặt của một vấn đề Nhận thức được tầm quan trọng này, trong những năm gần đây các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân tại Hà Nội đã vận dụng khá nhạy bén các quy luật kinh tế vào hoạt động kinh doanh của mình để đạt được mục tiêu giành thắng lợi trong cạnh tranh, khẳng định vị thế của doanh nghiệp mình trên thị trường Để cạnh

tranh được trên thị trường, các doanh nghiệp đã không ngừng vận dụng những kinh nghiệm cũng như sự hiểu biết riêng của mình vào hoạt động kinh doanh, một số doanh nghiệp đã vận dụng tốt những yếu tố này, nắm bắt được nhanh nhạy nhu cầu và sự biến động của thị trường, xử lý linh hoạt trong kinh doanh như: Lượng XBP mua vào, lượng bán ra, bán ra khi nào, ở đâu giá cả hàng hóa ra sao? nhằm đạt mục tiêu và đem lợi nhuận cao nhất cho doanh nghiệp mình

Kinh doanh trên thương trường hiện nay luôn phải đối mặt với các đối thủ cạnh tranh thuộc mọi thành phần kinh tế Sự đa dạng về mặt hàng, số lượng, chất lượng XBP giúp cho quá trình kinh doanh của các doanh nghiệp diễn ra thuận lợi, tiêu thụ nhanh hơn Trong điều kiện hiện nay, nếu doanh nghiệp nào không nhạy bén nắm bắt thị trường, nhu cầu khách hàng thì sẽ bị thị trường, các đối thủ đào thải Các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân tại HN là lực lượng nòng cốt trên thị trường XBP, nhận thức được điều này đã luôn khẳng định mình, giàng được những vị thế, những thành công nhất định trong kinh doanh, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường

1.2.4 Vận dụng quy luật cung cầu giúp các doanh nghiệp kinh doanh XBP

tư nhân nâng cao hiệu quả kinh doanh

Kinh doanh bao giờ cũng đòi hỏi phải tạo ra lợi nhuận và lợi nhuận liên tục gia tăng Vì vậy, việc kinh doanh XBP của các doanh nghiệp tư nhân cũng không nằm ngoài mục đích đó, luôn đặt đó làm mục tiêu trọng tâm trong hoạt động kinh doanh

Vận dụng quy luật cung cầu trong kinh doanh XBP giúp các doanh nghiệp tư nhân nâng cao được hiệu quả kinh doanh, tạo điều kiện cho việc mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường, tăng nhanh vòng quay của vốn để tái sản xuất kinh doanh Bên cạnh đó nhờ đạt được hiệu quả cao cả

về doanh số bán ra và lợi nhuận, từ đó nâng cao đời sống vật chất tinh thần

của người lao động

Chương 2 TÌNH HÌNH VẬN DỤNG QUY LUẬT CUNG CẦU

TRONG KINH DOANH XBP CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN

TẠI HÀ NỘI NĂM 2014 2.1 Vài nét về các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân tại Hà Nội và môi trường hoạt động

2.1.1 Vài nét về các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân tại Hà Nội

Trên thị trường XBP tại Hà Nội thì các doanh nghiệp tư nhân chiếm đông đảo nhất, là lực lượng nòng cốt trong việc cung ứng các XBP tới khách hàng Các doanh nghiệp tư nhân với ưu thế là năng động, sáng tạo, nhạy bén

và nắm bắt cơ hội nhanh, vì thế luôn là người đi đầu trong hoạt động kinh doanh XBP nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu khác hàng, với mong muốn trở thành những nhà cung cấp chuyên nghiệp về XBP như những thư viện tiện ích nhất, không chỉ đem lại những cuốn sách hay, sách mới mà còn cung cấp cho khách hàng những nhu cầu về đồ dùng học tập, văn phòng phẩm, quà tặng, đồ lưu niệm… Trước năm 1986 là thời kì bao cấp, việc mua bán tự do rất hạn chế, chủ yếu là được cấp, phát của nhà nước, lúc này vai trò của các doanh nghiệp tư nhân không được phát huy, có chăng thì cũng chỉ là một số thương nhân buôn bán giàu có Nhưng từ thời kỳ đổi mới sau 1986, hoạt động buôn bán được diễn ra tự do, các cá nhân có thể mang hàng hóa của mình ra trao đổi mua bán, vì thế lúc này vai trò của các doanh nghiệp tư nhân được phát huy, cũng từ đây lần lượt các doanh nghiệp, nhà máy, cửa hàng của hiệu… ra đời, thức đẩy hàng hóa phát triển Còn về lĩnh vực PH XBP, thì thời kì bao cấp do nền kinh tế còn khó khăn, nhu cầu về XBP rất thấp, lúc này việc phân phối XBP xuống các trường học, phòng phát hành của các tỉnh chỉ do duy nhất là Tổng công ty sách Việt Nam phát hành, và lúc này XBP dường như cũng ít được đem ra mua bán, mà mục đích chủ yếu là để phổ biến các chính sách, đường lối của Đảng – Nhà nước tới người dân Từ sau năm 1986, nền

kinh tế có sự phát triển, đời sống con người được cải thiện, lúc này nhu cầu về XBP mới dần xuất hiện, sự ra đời của các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân cũng chỉ thực sự bùng nổ từ những năm 2000 đến nay Trải qua các thời

kì, đến nay trên cả nước có hàng ngàn các doanh nghiệp kinh doanh XBP, tại

Hà Nội tính đến cuối năm 2014 có 75 doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh XBP Trong đó có một số thương hiệu đã ăn sâu vào tiềm thức khách hàng như: Fahasa, Trí Tuệ, Alphabook, Thái Hà Book… Lĩnh vực kinh doanh của các doanh nghiệp chủ yếu:

* Mua bán bản thảo;

* Liên kết, mua bán xuất bản phẩm;

* Văn phòng phẩm, đồ dùng học tập;

* Kinh doanh quà tặng, đồ lưu niệm

Hiện nay các lực lượng tư nhân là nguồn cung chính cho thị trường XBP tại Hà Nội, nhiều doanh nghiệp đã xây dựng được thương hiệu, uy tín của mình đối với khác hàng, kinh doanh có hiệu quả cao, các doanh nghiệp đều có địa chỉ trụ sở chính và các chi nhánh, hệ thống cửa hàng trải khắp địa bàn thành phố Hà Nội

2.1.2 Môi trường hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân

2.1.2.1 Những yếu tố khách quan ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp tư nhân

Hà Nội là Thủ đô của cả nước, là trung tâm văn hóa – kinh tế - chính trị,

có diện tích 3328,9 km2 với dân số trên 6 triệu dân Hà Nội đã và đang có những bước tiến vững chắc trong công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước

Hà Nội là nơi tập trung nhiều cơ quan đầu não giữ vai trò chủ đạo và quản lý đất nước Hà Nội là nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động chính trị với nhiều sự kiện trọng đại của đất nước, là trung tâm tiếp nhận nhanh nhất

các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, được sự lãnh đạo thường xuyên và chặt chẽ của Trung ương đã tạo ra môi trường chính trị

ổn định

Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần gắn liền với thế mạnh vốn có của Thủ

đô đã tạo một môi trường kinh tế sầm uất Những hạn chế trong cơ chế cũ dần dần được tháo gỡ Hoạt động thương mại diễn ra sôi động góp phần nâng cao thu nhập quốc dân, mở rộng giao lưu buôn bán quốc tế, cơ sở hạ tầng được đầu tư, nâng cấp và xây dựng lại tạo nên một diện mạo mới cho Thủ đô Kinh tế Thủ đô không ngừng tăng trưởng trong những năm gần đây với tốc độ tăng trưởng hàng năm đạt khoảng 15% Đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao

Về tình hình văn hóa – xã hội, Hà Nội là nơi tập trung nhiều các Viện nghiên cứu, số lượng các trường ĐH, CĐ lớn nhất cả nước với hàng nghìn giảng viên, hàng triệu học sinh, sinh viên Đây là nguồn bổ sung cán bộ và nhân lực lớn cho các ngành nghề của xã hội, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Các hoạt động văn hóa, thể thao cũng được chủ trọng phát triển

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được vẫn còn một số những tồn tại Đó là sự xuống cấp đạo đức xã hội, sự lai căng của cái gọi là “Văn hóa tiên tiến”, một bộ phận không nhỏ thanh niên chạy theo lối sống thực dụng , buông thả, sự thâm nhập của các VHP độc hại…

Những điều kiện trên đã tạo ra nhiều cơ hội thuận lợi nhưng cũng gây ra không ít thách thức cho nghành kinh doanh XBP nói chung và các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân nói riêng

2.1.2.2 Thị trường XBP tại Hà Nội hiện nay

Giống như các loại hàng hóa khác, thị trường XBP cũng được hình thành bởi 5 yếu tố cơ bản: Cung, cầu, giá cả, chất lượng hàng hóa và mức độ cạnh tranh…

- Cung hàng hóa XBP

Thị trường XBP Hà Nội hiện nay có sự cung ứng của rất nhiều các doanh nghiệp tư nhân kinh doanh XBP thuộc nhiều thành phần kinh tế khác nhau Họ luôn tìm cách để thỏa mãn tốt nhất nhu cầu khách hàng, đưa XBP tới tận tay người tiêu dùng Do đó nhu cầu về XBP lành mạnh của công chúng được quan tâm và thỏa mãn, đòng thời vai trò của XBP trong xã hội cũng được phát huy Bên cạnh đó, một bộ phận nhỏ các doanh nghiệp kinh doanh

tư nhân đã chạy theo lợi nhuận đơn thuần mà thỏa mãn những nhu cầu không được phép, đi ngược lại với giá trị đạo đức của xã hội, định hướng của Đảng, Nhà nước

- Cầu hàng hóa XBP

Thị trường XBP Hà Nội được coi là một thị trường có lượng cầu về XBP tương đối lớn Đồng hành với sự phát triển của đời sống kinh tê, nhu cầu về XBP của nhân dân Thủ đô ngày càng tăng cả về số lượng và chất lượng Nhu cầu sử dụng về XBP của công chúng ngày càng phong phú đa dạng thể hiện ở chủng loại XBP, nội dung tri thức được đề cập trong XBP, mục đích sử dụng hình thức XBP… không chỉ dừng lại ở những nhu cầu XBP trong nước mà khách hàng còn mong muốn sử dụng những XBP mang tính quốc tế như XBP dịch thuật hoặc XBP nhập khẩu Khả năng chuyển từ nhu cầu thành cầu trên thị trường XBP Hà Nội là khá lớn bởi mức thu nhập của người dân ngày càng tăng, có khả năng thỏa mãn nhu cầu XBP của mình

- Giá cả XBP

Giá và mức chiết khấu lưu thông ở thị trường XBP Hà Nội hiện nay diễn biến rất phức tạp Tình trạng lộn xộn về giá bán XBP là khá phổ biến bởi sự góp mặt của nhiều nhà sách tư nhân trên thị trường Họ sãn sàng bán sách với giá giảm từ 25 - 55% để lôi kéo khách hàng Sở dĩ họ có thể làm được điều này vì họ kinh doanh cả những XBP in lậu, in nối bản mà cơ quan quản lý Nhà nước không kiểm soát được Việc tự do tăng giá sách, trừ chiết khấu

phần trăm quá cao (nhiều cuốn từ 50 – 60%) là bất hợp lý Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ tới những XBP có chất lượng tốt, gấy tâm lý hoang mang, nghi ngờ về chất lượng, nội dung của sách cho khách hàng đồng thời tạo sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp kinh doanh XBP

Chất lượng XBP

Trong nền kinh tế thị trường, kinh doanh XBP ngoài việc thực hiện hiệu quả xã hội còn phải hướng tới mục tiêu kinh tế Để thu hút khách hàng, đẩy mạnh hoạt động tiêu thụ, thu lợi nhuận cho doanh nghiệp thì chất lượng XBP

đã được các NXB, các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm Ngày càng nhiều XBP có chất lượng tốt cả về nội dung và hình thức Sự phát triển của kĩ thuật

in ấn đã góp phần tạo ra những XBP đẹp, bắt mắt và phù hợp với mọi dung Tuy nhiên, thực tế cho thấy trên thị trường vẫn còn tồn tại một số lượng không nhỏ các loại XBP có nội dung không lành mạnh, không được phép lưu hành trên thị trường Do khâu quản lý của Nhà nước đôi chỗ còn lỏng lẻo, hơn nữa do việc chạy theo lợi nhuận của doanh nghiệp mà bỏ qua nhiệm vụ

xã hội Hiện tượng vi phạm bản quyền, vi phạm pháp luật của các cơ sở kinh doanh tư nhân còn khá phổ biến, và có xu hướng ngày càng tăng

Yếu tố cạnh tranh

Cạnh tranh là một quy luật phổ biến không tránh khỏi trong nền kinh tế thị trường Hiện nay, với sự tham gia của các thành phần kinh tê khác nhau thị trường XBP cũng có sự cạnh tranh gay gắt giữa lực lượng quốc doanh với tư nhân, quốc doanh với quốc doanh và giữa tư nhân với nhau Trong cuộc cạnh tranh này lực lượng tư nhân có nhiều lợi thế hơn bởi cấu trúc quản lý gọn nhẹ, khả năng nhạy bén, nắm bắt cơ hội nhanh, năng động, sáng tạo Là lực lượng nòng cốt, làm cho thị trường XBP trở nên sôi độngvà buộc các doanh nghiệp nhà nước ở vào thế bị cạnh tranh khốc liệt trong cả các khâu nghiệp vụ “đầu vào” và “đầu ra”.Xong doanh nghiệp nhà nước lại có những ưu tiên hơn trong khía cạnh quản lý Nhà nước cho hoạt động kinh doanh XBP

Hà Nội được coi là một trong những thị trường sôi động trên cả nước, với những đặc điểm như trên, thị trường XBP đòi hỏi các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân phải nỗ lực, cố gắng hết sức nhằm khẳng định vai trò và

vị thế của mình

2.2 Tình hình vận dụng quy luật cung cầu của các DN kinh doanh XBP

tư nhân tại Hà Nội năm 2014

Quy luật cung cầu là quy luật về mối quan hệ biện chứng khách quan giữa cung và cầu hàng hóa trên thị trường, độc lập với ý muốn của con người Quy luật này yêu cầu các chủ thể kinh tế phải quan tâm đến quan hệ cung cầu,

từ đó có thể đưa ra những quyết định của mình hay nói cách khác là vận dụng quy luật vào hoạt động sản xuất kinh doanh của mình Đối với các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân, thì đây là một yếu tố rất quan trọng, quyết định đến sự thành bại của doanh nghiệp, hiện nay thì hầu hết các doanh nghiệp tư nhân đều vận dụng khá tốt quy luật này, trong đo nổi bật một số doanh nghiệp lớn như: Fahasa, Alphabook, Trí tuệ… học luôn là những doanh nghiệp đi đầu trong việc tìm kiếm và đáp ứng tốt nhất nhu cầu khách hàng Thực chất của việc vận dụng quy luật cung cầu chính là tổ chức hoạt động kinh doanh XBP trong cơ chế thị trường

2.2.1 Tổ chức nghiên cứu thị trường và nhu cầu khách hàng

2.2.1.1 Hoạt động nghiên cứu thị trường

Nghiên cứu thị trường là việc làm cần thiết, là hoạt động đầu tiên đối với mỗi doanh nghiệp khi bắt đầu quá trình kinh doanh, hoặc muốn mở rộng thị trường kinh doanh của mình Vì thị trường không phải bất biến, nó luôn luôn thay đổi không ngừng Do đó, việc nghiên cứu thị trường là việc làm thường xuyên, liên tục đối với các doanh nghiệp kinh doanh XBP Mục đích nghiên cứu thị trường là nghiên cứu nhu cầu khách hàng, các đối thủ cạnh tranh… để

từ đó quyết định việc mua, xuất bản (liên kết) và nghiên cứu khả năng bán ra

một hoặc một nhóm XBP nào đó trên thị trường Trên cơ sở đó nâng cao uy tín và khả năng cung ứng để thỏa mãn nhu cầu khách hàng

Qua nghiên cứu cho thấy, đại bộ phận các doanh nghiệp kinh doanh XBP tại Hà Nội đều nghiên cứu thị trường thông qua việc nghiên cứu mức thu nhập của người dân, mức cung ứng sách trên thị trường và các nhân tố tác động trên thị trường Việc nghiên cứu thị trường được triển khai khắp khu vực

Hà Nội, với đặc điểm là là thủ đô của cả nước có nhiều điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các ngành nghề, đặc biệt là hoạt động kinh doanh XBP Việc nghiên cứu thị trường là việc tìm hiểu các ngành nghề kinh tế ở Hà Nội như ngành công thương nghiệp, du lịch, dịch vụ… sự phát triển mạnh mẽ của những ngành nghề này đã góp phần làm tăng sản phẩm kinh tế quốc dân, đời sống được nâng cao vì thế nhu cầu về XBP cũng tăng theo Hiện thu nhập

bình quân đầu người cùn tăng lên đạt gần 30 triệu đồng/người/năm (theo niên giám thống kê năm 2013) Với những số liệu này có thể khắng định rằng

trong những năm tiếp theo, nhu cầu hàng hóa nói chung và về XBP nói riêng

sẽ tăng cao

2.2.1.2 Các phương pháp nghiên cứu nhu cầu XBP của các doanh nghiệp

KD XBP tư nhân tại Hà Nội

Nhận thức được tầm quan trọng của việc nghiên cứu nhu cầu, trong những năm gần đây, các doanh nghiệp kinh doanh XBP tư nhân đã có những biện pháp nghiên cứu nhu cầu XBP của riêng doanh nghiệp mình, được tiến hành nghiên cứu tại các thị trường, các đối tượng khách hàng khác nhau Các biện pháp này tuy được triển khai khá hạn chế, chưa đồng bộ, nhưng đã đem lại những thông tin vô cùng hữu ích cho các doanh nghiệp, là cơ sở quan trọng cho khâu khai thác đầu vào và quá trình tiêu thụ XBP

* Phương pháp nghiên cứu tại văn phòng

Là việc thu thập những tư liệu, những vật phẩm cung cáp thông tin cần thiết cho chúng ta về nhu cầu XBP Những tư liệu, vật phẩm này gồn các văn

bản, các bài báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh từ những ký trước, các tài liệu có liên quan khác Các tài liệu này được tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau Căn cứ vào những tài liệu trên mà cán bộ nghiên cứu tiến hành tập hợp, phân tích, đánh giá thông tin và đưa ra kết quả cuối cùng

- Tiêu biểu cho phương pháp này là việc thăm dò thị trường, nghiên cứu khách hàng thông qua hướng dẫn và giới thiệu sách bằng các danh mục sách Thông qua hướng dẫn và giới thiệu sách bằng các danh mục sách Một số doanh nghiệp như Fahasa, Alphabook định kì 1 tháng một lần sẽ cập nhật danh mục sách mới cho khách hàng và bạn đọc được biết, (danh mục với các thông tin về tên sách, NXB, giá tiền…) Những bản giới thiệu sách này có thể định hướng đối tượng khách hàng đến với cửa hàng của mình Từ đó cũng có thể thồng kê được những đòi hỏi về sách cụ thể (tựa sách, đầu sách…) mà khách hàng mong muốn

- Các doanh nghiệp còn dự báo xác định nhu cầu trên cơ sở số lượng sách tiêu thụ năm trước Số lượng sách và bản sách tiêu thụ năm trước cũng được các doanh nghiệp tư nhân coi như một căn cứ để dự đoán nhu cầu, số lượng sách cho việc quyết định kinh doanh

Nhờ kết quả nghiên cứu tại văn phòng, các doanh nghiệp đã phân tích xác định rằng thị trường XBP tại Hà Nội là thị trường trọng điểm, có mật độ dân số cao, nhu cầu về XBP lớn, từ căn cứ đó các doanh nghiệp đã lên kế hoạch, xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn, đầu tư xây dựng hệ thống các cửa hàng, trang thiết bị hiện đại Hiện nay tại Hà Nội, những nơi trung tâm về văn hóa – xã hội, nơi tập trung nhiều trường đại học, bệnh viện… hầu hết đều có các nhà sách Một số đơn vị có hệ thống cửa hàng lớn, trang thiết bị hiện đại như: Fahasa, Trí Tuệ, Trí Đức Đặc biệt trong năm 2014 vừa qua, Tân Việt đã khai trương cửa hàng sách tại 315 – 317 Bạch Mai được coi là một trong những cửa hàng sách hiện đại nhất Hà Nội hiện nay Việc nghiên cứu tại văn phòng và áp dụng chúng vào hoạt động kinh doanh đã